VII SA/Wa 1630/21
WyrokWSA w Warszawie2022-02-17
Skład orzekający: Bogusław Cieśla, Jolanta Augustyniak - Pęczkowska, Michał Podsiadło
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ egzekucyjny może stwierdzić niedopuszczalność zarzutów w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej, jeśli te same zarzuty były już przedmiotem merytorycznej oceny w poprzednim postępowaniu?Ratio decidendi
Organ egzekucyjny ma prawo stwierdzić niedopuszczalność zarzutów w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej, jeśli kwestia podniesiona w zarzutach była już przedmiotem merytorycznej oceny w odrębnym postępowaniu administracyjnym, podatkowym lub sądowym. Przepis art. 34 § 1a upea ma na celu usprawnienie postępowania egzekucyjnego i zapobieganie wielokrotnemu badaniu tych samych kwestii.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego (GINB), które uchyliło postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego (WINB) i stwierdziło niedopuszczalność zarzutów w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej dotyczącej rozbiórki ogrodzenia. Skarżąca podniosła zarzuty niedopuszczalności środka egzekucyjnego oraz zastosowania zbyt uciążliwego środka. GINB uznał te zarzuty za niedopuszczalne, ponieważ były już przedmiotem merytorycznej oceny w poprzednim postępowaniu.Rozstrzygnięcie
Sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Bogusław Cieśla, Sędziowie sędzia WSA Jolanta Augustyniak - Pęczkowska (spr.), asesor WSA Michał Podsiadło, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 17 lutego 2022 r. sprawy ze skargi Z K na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] maja 2021 r. znak [...] w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym oddala skargę
Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego (GINB) postanowieniem z [...] maja 2021 r. [...] na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. w zw. z art. 18 ustawy z 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. z 2018 r., poz. 1314 ze zm., dalej - upea), po rozpatrzeniu zażalenia Z K – uchylił postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego (WINB) z [...] marca 2021 r. nr [...] oddalające zarzuty w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej i na mocy art. 34 § 1a upea stwierdził niedopuszczalność wniesionych zarzutów w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej.
GINB wskazał, że decyzją z [...] października 2016 r. nr [...] WINB nakazał skarżącej rozbiórkę ogrodzenia działki nr [...]obr. [...][...] w [...], wybudowanego od torów linii kolejowej nr [...][...]-[...] - teren zamknięty na działce nr [...] obr. [...][...]w [...]tj. cały odcinek ogrodzenia wzdłuż torów kolejowych i działki nr [...] oraz przylegające do niego odcinki biegnące na północ – południe: po stronie zachodniej długości 2,74 m - kontynuacja ogrodzenia pomiędzy działkami nr [...] i [...] i po stronie wschodniej odcinek 1,99 m przy granicy pomiędzy działką nr [...] a działkami nr [...] i [...].
GINB decyzją z [...] grudnia 2016 r. utrzymał w mocy ww. decyzję.
Następnie upomnieniem z [...] lipca 2018 r. WINB wezwał do wykonania obowiązku pouczając, że jego niewykonanie uruchomi postępowanie egzekucyjne.
Podczas kontroli [...] sierpnia 2018 r. potwierdzono niewykonanie obowiązku. W konsekwencji WINB [...]września 2018 r. wystawił tytuł wykonawczy.
Dnia 18 grudnia 2018 r. skarżąca zgłosiła zarzuty (art. 33 § 1 pkt 1, 2, 5, 6, 8).
Postanowieniem z [...]stycznia 2019 r. WINB uznał zarzuty za nieuzasadnione, a GINB postanowieniem z [...] maja 2019 r. utrzymał ww. postanowienie w mocy.
Ponowna kontrola [...] stycznia 2021 r. wykazała, że obowiązku nie wykonano.
Z tej przyczyny WINB postanowieniem z [...] lutego 2021 r. nałożył na skarżącą grzywnę w celu przymuszenia (7 000 zł.)
W dniu 6 marca 2021 r. skarżąca ponowiła zarzuty - niedopuszczalności zastosowanego środka egzekucyjnego (art. 33 § 1 pkt 6 upea) i zastosowania zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego (w art. 33 § 1 pkt 8 upea).
WINB postanowieniem z [...] marca 2021 r., nr [...] uznał ww. zarzuty za nieuzasadnione. GINB postanowieniem z [...] kwietnia 2021 r. utrzymał w mocy ww. postanowienie.
Kontrolując zaskarżone postanowienie z [...] marca 2021r. GINB wskazał, że 30 lipca 2020 r. weszła w życie ustawa z dnia 11 września 2019 r. o zmianie ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2019 r. poz. 2070). Zgodnie z art. 13 ust. 1 upea, do postępowań egzekucyjnych wszczętych na podstawie ustawy zmienianej w art. 1 i niezakończonych przed dniem wejścia w życie stosuje się przepisy dotychczasowe.
Dalej wyjaśnił, że wszczęcie egzekucji administracyjnej następuje z chwilą doręczenia zobowiązanemu odpisu tytułu wykonawczego (art. 26 § 5 pkt 1 upea) co w tej sprawie nastąpiło [...] grudnia 2018 r. W związku z powyższym zastosowanie znajdowała ustawa w brzmieniu sprzed nowelizacji.
Dalej GINB przywołał art. 33 § 1 upea i wyjaśnił, że zarzuty skarżącej dotyczące art. 33 § 1 pkt 6 i 8 upea, niewątpliwie były już przedmiotem oceny w postępowaniu zakończonym postanowieniem GINB z [...] maja 2019 r.
Dalej odwołał się do art. 34 ust. 1a upea i wyjaśnił, że z uzasadnienia zarzutów wynika, że skarżąca w ponownie domaga się merytorycznej kontroli prawidłowości rozstrzygnięcia nakładającego obowiązek wykonania rozbiórki ogrodzenia, wskazując tożsame okoliczności (jak w piśmie z 18 grudnia 2018 r. i zażaleniu na postanowienie o nałożeniu grzywny) tj. niedopuszczalności środka oraz zastosowania zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego.
Zarzuty te były już przedmiotem merytorycznej oceny i zmianie nie uległ stan faktyczny i prawny, a tym samym są one niedopuszczalne. Spełnione zostały zatem przesłanki z art. 34 § 1a upea i należało uchylić zaskarżone postanowienie i stwierdzić niedopuszczalność zarzutów.
Organ podkreślił, że przedmiotem postępowania egzekucyjnego nie jest ustalenie treści obowiązku obciążającego zobowiązaną, lecz doprowadzenie do wykonania obowiązku określonego w tytule wykonawczym. Postępowanie egzekucyjne nie stanowi bowiem kolejnej instancji postępowania jurysdykcyjnego.
Skargę na ww. postanowienie złożyła Z K i domagając się jego uchylenia i przekazania sprawy do rozpoznania organowi I instancji zarzuciła naruszenie przepisów postępowania poprzez :
- brak merytorycznego rozpoznania zażalenia poprzez nierozpoznanie wniosku o wznowienie postępowania złożonego w jego treści;
- brak merytorycznego rozpoznania zażalenia poprzez nierozpoznanie wniosku o zawieszenie postępowania egzekucyjnego złożonego w zażaleniu.
W uzasadnieniu skargi wskazała, że postępowanie egzekucyjne może być prowadzone, ale względem decyzji, co do której nie zachodzą wątpliwości prawne. Ponadto należało zweryfikować, czy zachodzą przesłanki do wznowienia postępowania, a dopiero po jego prawomocnym zakończeniu możliwe jest kontynuowanie egzekucji tej przyczyny zaskarżone postanowienie jest co najmniej przedwczesne.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje.
Zgodnie z art. 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. 2021 r. poz. 137), Sąd sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Kontrola sądów administracyjnych ogranicza się zatem do zbadania, czy organy administracji w toku rozpoznawanej sprawy nie naruszyły prawa w sposób przewidziany w art. 145 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r., poz. 329, dalej - p.p.s.a.).
Z uwagi na przebieg postępowania egzekucyjnego i wydane w nim rozstrzygnięcia kluczowe znaczenie miał art. 34 § 1a upea (w brzmieniu obowiązującym przed 30 lipca 2020 r., to jest w dacie kiedy weszła w życie ustawa z dnia 11 września 2019 r. o zmianie ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2019 r. poz. 2070). Zgodnie bowiem z jego treścią jeżeli zarzut zobowiązanego jest lub był przedmiotem rozpatrzenia w odrębnym postępowaniu administracyjnym, podatkowym lub sądowym albo zobowiązany kwestionuje w całości lub w części wymagalność należności pieniężnej z uwagi na jej wysokość ustaloną lub określoną w orzeczeniu, od którego przysługują środki zaskarżenia, wierzyciel wydaje postanowienie o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu (§ 1a).
W orzecznictwie sądów administracyjnych wskazuje się, że celem art. 34 § 1a upea nie jest ograniczenie zakresu merytorycznych kompetencji organów występujących w podwójnej roli, ale usprawnienie postępowania egzekucyjnego. Przepis ten pozbawia wierzyciela i organ egzekucyjny możliwości merytorycznego badania zarzutu wniesionego w postępowaniu egzekucyjnym, jeśli kwestia ta była już przedmiotem rozpoznania w innym postępowaniu dotyczącym tego samego obowiązku. Stwierdzenie, że taka okoliczność miała miejsce obliguje organ do wydania postanowienia nie o nieuwzględnieniu zarzutu, lecz o stwierdzeniu jego niedopuszczalności. Uregulowanie to wprowadza zasadę niekonkurencyjności środków prawnych (zob. wyrok NSA z 4 czerwca 2014 r., II FSK 1535/12; CBOSA).
Powyższa sytuacja zachodziła w rozpatrywanej sprawie, skoro zarzuty wniesione przez skarżącą - w oparciu o art. 33 § 1 pkt 6 i 8 upea - były już przedmiotem kontroli GINB, który postanowieniem z [...] maja 2019 r. utrzymał w mocy postanowienie WINB z [...]stycznia 2019 r. uznające zarzuty skarżącej za nieuzasadnione.
W świetle art. 34 § 1 a upea, niedopuszczalne było zatem ponowne zgłoszenie tych samych zarzutów w ramach tego samego postępowania egzekucyjnego dotyczącego obowiązku wykonania rozbiórki nałożonej decyzją WINB z [...] października 2016 r. nr [...]. Prawidłowo zatem organ odwoławczy zastosował art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. i uchylił zaskarżone postanowienie oraz stwierdził niedopuszczalność wniesionych zarzutów.
W konsekwencji argumentacja przedstawiona w skardze pozostawała bez wpływu na kontrolowane rozstrzygnięcie, w tym zarzut niezweryfikowania, czy zachodzą przesłanki do wznowienia postępowania.
Ponadto, w postępowaniu egzekucyjnym nie ma miejsca na podważanie prawidłowości egzekwowanej decyzji.
Mając na uwadze powyższe - na podstawie art. 151 p.p.s.a. - Sąd skargę oddalił.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło