VII SA/Wa 1635/14

Maciej Majewski – starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 11 września 2014 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M. W. o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi M. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] czerwca 2014 r. znak: [...] w przedmiocie cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami postanawia: odmówić M. W. przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wpłynął na formularzu PPF wniosek M. W. o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. Z treści złożonego wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika, iż M. W. jest osobą w wieku 19 lat, uczennicą technikum, pozostającą na utrzymaniu rodziców. Rodzina wnioskodawczyni składa się z czterech osób. Strona podała, że jej rodzina utrzymuje się z prowadzenia gospodarstwa rolnego oraz z zasiłku rodzinnego w łącznej wysokości 2 054 zł. Posiadany majątek rodziny wnioskodawczyni obejmuje dom o pow. 50 m2, nieruchomość rolną o pow. 9,6 ha. Dodała, że na utrzymaniu rodziców wnioskodawczyni pozostaje także siostra, która w czerwcu br. uległa wypadkowi samochodowemu, w związku z czym w rodzinie pojawiły się dodatkowe koszty leczenia i rehabilitacji. Wskazała, że standardowe miesięczne wydatki to: prąd 380 zł., telefon i internet 170 zł., nawozy 1 200 zł., weterynaria dla zwierząt 500 zł., środki ochrony roślin 250 zł., ubezpieczenie gospodarstwa 300 zł., KRUS 200 zł., szkoła 500 zł., olej napędowy 1 000 zł., kredyt 1 200 zł., żywność 2 000 zł. Dodano, że standardowe miesięczne wydatki znacznie przekraczają możliwości finansowe rodziny i wszelkie dodatkowe wydatki stanowią obciążenie nie do poniesienia. Wnioskodawczyni nie ma zdolności kredytowej, ani oszczędności. Do wniosku dołączono zaświadczenie ze szkoły wnioskodawczyni, zaświadczenie z urzędu gminy o wielkości gospodarstwa, z którego wynika że rodzina wnioskodawczymi posiada gospodarstwo rolne o pow. 18,21 ha, co stanowi 9,6 ha przeliczeniowych, kopie faktur i rachunków, kopię informacji o wysokości składek KRUS, kopie spłat kredytu wziętego na zakup kolektorów słonecznych, rozbudowę budynku inwentarskiego i zakup maszyn rolniczych. W sprawie zważono, co następuje. Przepisy ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) zwanej dalej p.p.s.a. przewidują możliwość przyznania stronom postępowania prawa pomocy. Prawo pomocy może być przyznane stronie w zakresie całkowitym (art. 245 § 2 p.p.s.a) lub częściowym (art. 245 § 3 p.p.s.a.), przy czym jego przyznanie uzależnione jest od spełnienia przez stronę ustawowo przewidzianych przesłanek. Żądanie przyznania prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych jest wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym. Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie częściowym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku w utrzymaniu koniecznym własnym i rodziny. Zasadą jest, że każdy wnoszący sprawę do Sądu zobowiązany jest ponosić koszty sądowe, a tylko faktyczny brak możliwości finansowych może skutkować zwolnieniem od ich ponoszenia. Należy więc zaznaczyć, że chodzi o taką sytuację finansową, która obiektywnie nie daje możliwości zgromadzenia odpowiednich środków na poniesienie kosztów sądowych. Przyznanie prawa pomocy nastąpić może w przypadku wykazania, że wnioskujący nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek lub pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku w utrzymaniu koniecznym własnym i swojej rodziny pozostającej we wspólnym gospodarstwie domowym. Biorąc pod uwagę sytuację majątkową M. W. uznać należy, iż nie jest uzasadnione przychylenie się do wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. Stwierdzono, że brak jest podstaw do przyjęcia, że wnioskodawczyni jest osobą na tyle ubogą, że jej rzeczywiste zdolności płatnicze uniemożliwiają wywiązanie się z obowiązku partycypowania w kosztach postępowania sądowo-administracyjnego, które na obecnym etapie wynoszą 200 zł wpisu od skargi. Wnioskodawczyni jest wprawdzie osobą nie uzyskującą dochodów (uczennica) jednakże należy pamiętać, że na najbliższej rodzinie (rodzice) spoczywa obowiązek alimentacyjny wynikający z przepisów prawa. Zgodnie z art. 128 ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. Kodeks rodzinny i opiekuńczy (Dz.U. z 2012 r. poz. 788 ze zm.) obowiązek dostarczania środków utrzymania, a w miarę potrzeby także środków wychowania (obowiązek alimentacyjny) obciąża krewnych w linii prostej oraz rodzeństwo. W związku z powyższym podczas rozpoznawania sytuacji materialnej wnioskodawczyni należało wziąć pod uwagę sytuację materialną gospodarstwa domowego w którym pozostaje wnioskodawczyni. Analizując zatem wniosek pod tym kątem wskazać należy, że złożony wniosek nie jest do końca wiarygodny. Miesięczne dochody - 2 054 zł, są znacznie niższe niż wskazane wydatki około 7 700 zł. Nawet jeśli przyjąć, że w przypadku prowadzenia gospodarstwa rolnego wydatki te nie są w każdym miesiącu stałe i jednakowe, a podawany dochód jest najczęściej podawany jako średnia statystyczna wielkości gospodarstwa, to wskazana znaczna różnica świadczy o nieujawnieniu wszystkich źródeł dochodu, albo niewskazaniu faktycznych dochodów gospodarstwa rolnego. Wnioskodawczyni nie wskazała chociażby, czy gospodarstwo rolne otrzymuje dotacje w ramach programów unii europejskiej. Należy również wskazać na różnicę w wielkości gospodarstwa rolnego wskazaną w formularzu PPF – 9,6 ha, a rzeczywistą wielkość 18,21 ha. Wskazana w formularzu wielkość to wielkość hektarów przeliczeniowych, która obliczana jest wg klasy posiadanej przez grunty. Zdaniem orzekającego stronę stać jest na poniesienie jednorazowo wydatku rzędu 200 zł., zwłaszcza w kontekście, iż ze wskazanych faktur wynika, że strona dysponuje środkami na bieżące funkcjonowanie gospodarstwa rolnego (jednorazowe wydatki rzędu 2 600 zł, 2 000 zł., 11 900 zł). Skoro zatem strona ma środki na zapłatę jednorazowo sum pieniężnych znacznie przekraczających wysokość wpisu sądowego, oznacza to, że wpis ten pozostaje w zasięgu możliwości finansowych strony. Pamiętać należy, że może być to jedyny wydatek strony w sprawie. Inne ewentualne wydatki jakie mogą pojawić się na kolejnych etapach sprawy to opłata za sporządzenie uzasadnienia wyroku - 100 zł (jeżeli wyrok będzie oddalający skargę i strona taki wniosek złoży) i ew. wpis od skargi kasacyjnej też w wysokości 100 zł. (jeżeli strona taką skargę kasacyjną złoży). Pamiętać też należy, że koszty te mogą zostać zasądzone (zwrócone) od organu w przypadku uwzględnienia skargi (wniosek o zwrot kosztów należy złożyć najpóźniej przed zamknięciem rozprawy poprzedzającej wydanie wyroku). Na możliwość samodzielnego opłacenia kosztów sądowych wskazuje również okoliczność, iż rodzina wnioskodawczyni inwestuje w gospodarstwo rolne z środków z zaciągniętych kredytów (zakup kolektorów słonecznych, rozbudowa budynku inwentarskiego, zakup maszyn rolniczych) posiada zatem płynność finansową. W związku z powyższym orzeczono, jak w sentencji postanowienia, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 258 § 2 pkt 7 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.