VII SA/Wa 1638/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Izabela Ostrowska, , Sędzia WSA Bogusław Cieśla, Sędzia WSA Elżbieta Zielińska-Śpiewak (spr.), , Protokolant Sekr. sąd. Ewa Sawicka, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 grudnia 2011 r. sprawy ze skargi B. B. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] czerwca 2011 r. znak [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji I. uchyla zaskarżoną decyzję, II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku, III. zasądza od Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącej B. B. kwotę 200 (dwieście) zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Decyzją z dnia [...] czerwca 2011 r. znak: [...] Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071 ze zm. zw. dalej k.p.a.) po rozpoznaniu odwołania B. B. od decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] marca 2011 r. znak: [...], w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji – uchylił w całości decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] marca 2011 r. i umorzył postępowanie prowadzone przez organ pierwszej instancji w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...] sierpnia 2006 r. znak: [...]. W uzasadnieniu organ wskazał, że decyzją z dnia [...] lipca 2010 r. utrzymał w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] kwietnia 2010 r., którą odmówiono wszczęcia na wniosek B. B. postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...] sierpnia 2006 r., którą udzielono I. i K. M. pozwolenia na użytkowanie budynku usługowo-mieszkalnego wraz z przychodnią lekarską w części budynku przy ul. K. [...] w B. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 20 października 2010 r. sygn. akt VII SA/Wa 1372/10 uchylił decyzję z dnia [...] lipca 2010 r. oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji. Ponownie rozpoznając sprawę, po wyroku Sądu, organ nadzoru stopnia wojewódzkiego decyzją z dnia [...] marca 2011 r. odmówił stwierdzenia nieważności decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...] sierpnia 2006 r. Rozpoznając odwołanie B. B. od tej decyzji Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego uznał, iż nie posiada ona przymiotu strony w związku z czym brak było podstaw do wszczęcia postępowania nadzwyczajnego z jej wniosku. Uzasadniając swoje stanowisko Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego wyjaśnił, że prawo żądania wszczęcia postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji przysługuje stronie (art. 157 § 2 k.p.a.) co oznacza, że organ nadzoru ma obowiązek rozważyć przymiot strony zgłaszającego takie żądanie. W sprawach dotyczących udzielenia pozwolenia na użytkowanie, stosownie do art. 59 § 7 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane, stroną postępowania jest wyłącznie inwestor, jednakże tylko w sytuacji, gdy budowa została zrealizowana zgodnie z udzielonym pozwoleniem na budowę. W niniejszej sprawie, jak wynika z akt postępowania, decyzja organu powiatowego z dnia [...] sierpnia 2006 r. w przedmiocie pozwolenia na użytkowanie została wydana w wyniku postępowania legalizacyjnego w sprawie samowolnej zmiany sposobu użytkowania budynku przy ul. K. [...] w B. Poprzedziły ją postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...] sierpnia 2002 r., wstrzymujące użytkowanie określonych lokali w ww. budynku (wydane w trybie art. 50 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 71 ust. 3 Prawa budowlanego) oraz decyzja organu powiatowego z dnia [...] sierpnia 2002 r. (na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 71 ust. 3 Prawa budowlanego), m.in. nakładająca obowiązek wystąpienia do Starosty [...] z wnioskiem w wydanie pozwolenia na użytkowanie obiektu. W związku z powyższym wobec faktu, iż organ wojewódzki w zaskarżonej decyzji nie wyjaśnił legitymacji procesowej B. B. w niniejszym postępowaniu (pomimo ww. wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 20 października 2010 r.), Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego pismem z dnia 18 maja 2011 r. zwrócił się do niej, o wykazanie interesu prawnego określonego w art. 28 k.p.a. W odpowiedzi skarżąca wyjaśniła, że budynek w którym dokonano nielegalnej zmiany użytkowania, przekracza granice jej działki oraz powoduje zagrożenie pożarowe. Oceniając przymiot strony Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego uznał, że B. B. nie wykazała, że posiada interes prawny lub obowiązek w niniejszej sprawie. Zdaniem organu kontrolowana decyzja Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...] sierpnia 2006 r. zapadła w postępowaniu legalizującym samowolną zmianę sposobu użytkowania lokali znajdujących się wewnątrz budynku. Z akt sprawy nie wynika, aby dokonując zmiany sposobu użytkowania lokali inwestor wykonał jakieś roboty budowlane wychodzące poza budynek. Podsumowując swoje rozważania Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego stwierdził, że skarżąca jest współwłaścicielką nieruchomości sąsiadującej z nieruchomością, na której położony jest przedmiotowy budynek usługowo-mieszkalny wraz z przychodnią lekarską oraz posiada służebność gruntową polegającą na prawie przejścia i przejazdu drogą (brama) o szer. 270 cm i wys. 300 cm z drogi publicznej przez nieruchomość obciążoną KW Nr [...] (nieruchomość z przedmiotowym budynkiem) nie oznacza to jednak, że posiada interes prawny mogący stanowić podstawę żądania wszczęcia postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji z dnia [...] sierpnia 2006 r. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na powyższą decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego wniosła B. B. zarzucając decyzji naruszenia art. 7, 8, 9, 11, 15, 77 oraz 107 § 3 i 139 k.p.a. jak również § 12 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, art. 140, 144 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny. Wskazała, że Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego z naruszeniem powyższych przepisów nie wyjaśnił i nie uzasadnił swojego stanowiska wyrażonego w zaskarżonej decyzji mimo, że to na organie spoczywa obowiązek wyjaśnienia wszystkich okoliczności sprawy, a nie przerzucanie na stronę obowiązku wykazania interesu prawnego. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał swoją argumentację przedstawioną w zaskarżanej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuję: Skarga podlega uwzględnieniu. Przedmiotem kontroli Sądu jest decyzja Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego, którą organ odwoławczy uchylił decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] sierpnia 2006 r. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego uznał, iż wszczęte na wniosek B. B. postępowanie nadzwyczajne nie może być kontynuowane, gdyż wnioskodawczyni nie posiada przymiotu strony. Stanowiska tego nie podziela Sąd w składzie orzekającym w niniejszej sprawie. Przypomnieć należy, że decyzja Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...] sierpnia 2006 r. zalegalizowała samowolną zmianę sposobu użytkowania obiektu. Postępowanie legalizacyjne prowadzone było przez organ z urzędu i w jego wyniku decyzją z dnia [...] sierpnia 2002 r. nakazano ówczesnemu zarządcy nieruchomości przy ul. K. [...] wykonanie czynności mających na celu doprowadzenie obiektu budowlanego do stanu zgodnego z prawem oraz nałożono obowiązek uzyskania pozwolenia na użytkowanie. Taką decyzję (udzielającą pozwolenia na użytkowanie) Starosta [...] wydał w dniu [...] stycznia 2003 r. W 2005 r. nieruchomość przy ul. K. [...] w B. została sprzedana i nowi właściciele K. i K. M. wystąpili ponownie z wnioskiem o pozwolenie na użytkowanie, natomiast decyzja z dnia [...] stycznia 2003 r. w postępowaniu wznowieniowym na wniosek K. i A. M. została uchylona, a postępowanie z wniosku poprzedniego właściciela nieruchomości (a dokładnie zarządcy) umorzono jako bezprzedmiotowe (decyzja z dnia [...] listopada 2005 r.). Następnie K. i A. M. zainicjowali postępowanie o stwierdzenie nieważności decyzji z dnia [...] listopada 2005 r. (wydanej we wznowionym postępowaniu; postępowanie to zakończono ostateczną decyzją Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lipca 2007 r., którą stwierdzono nieważność decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] listopada 2007 r.). Z akt sprawy wynika, że K. i A. M. są współwłaścicielami nieruchomości przy ul. K. [...] w B. i ich przymiot strony w postępowaniu wznowieniowym, a także o stwierdzenie nieważność decyzji wydawanych w stosunku do nieruchomości sąsiedniej położonej przy ul. K. [...], nie był sporny. Wskazać, w związku z tym należy, że B. B. jest także współwłaścicielką nieruchomości przy ul. K. [...] w B., co wynika ze znajdującego się w aktach administracyjnych odpisu KW nr [...] z dnia [...] czerwca 2010 r. (k-8 i następne akt Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego). Dlatego też niezrozumiałe jest stanowisko Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego, który uznał, że skarżąca będąca współwłaścicielką nieruchomości przy ul. K. [...] nie ma przymiotu strony w związku z czym nie może skutecznie żądać stwierdzenia nieważności decyzji udzielającej I. i K. M. pozwolenia na użytkowanie budynku przy ul. K. [...]. Organ nie zgłaszał takich zastrzeżeń wobec K. i A. M. będących współwłaścicielami tego samego budynku, którzy kwestionowali także decyzję o pozwoleniu na użytkowanie budynku przy ul. K. [...] (wydaną dnia [...] stycznia 2003 r. następnie wyeliminowaną z obrotu prawnego). W tych okolicznościach stanowisko Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego o braku przymiotu strony skarżącej lakonicznie uzasadnione brakiem wykazania interesu prawnego nie spełnia wymogów art. 107 § 3 k.p.a. Organ także z naruszeniem art. 7 i 77 § 1 k.p.a. nie rozpatrzył całego materiału dowodowego sprawy, co miało wpływ na treść rozstrzygnięcia. Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c oraz art. 152 i 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł jak w sentencji.