VII SA/Wa 1648/07

WyrokWSA w Warszawie2007-12-11

Skład orzekający: Bożena Więch – Baranowska, Agnieszka Wilczewska – Rzepecka, Dariusz Turek

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy niemożność przeprowadzenia wywiadu środowiskowego z powodu nieznanego miejsca pobytu osoby ubiegającej się o potwierdzenie prawa do świadczeń opieki zdrowotnej stanowi wystarczającą przesłankę do odmowy przyznania tych świadczeń?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że trudność lub niemożność przeprowadzenia rodzinnego wywiadu środowiskowego nie jest wystarczającą przesłanką do odmowy potwierdzenia prawa do świadczeń opieki zdrowotnej. Organ administracji ma obowiązek podjąć wszelkie niezbędne kroki do wyjaśnienia stanu faktycznego, w tym poszukiwać alternatywnych źródeł informacji, a sama niemożność przeprowadzenia wywiadu nie może prowadzić do odmowy przyznania świadczeń, jeśli nie stwierdzono negatywnych przesłanek określonych w ustawie.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła odmowy potwierdzenia prawa do świadczeń opieki zdrowotnej dla E. S. przez Prezydenta miasta, a następnie utrzymania tej decyzji przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze. Główną przyczyną odmowy była niemożność przeprowadzenia wywiadu środowiskowego z powodu nieznanego miejsca pobytu E. S. Szpital Kliniczny, jako wnioskodawca, złożył skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego, w tym art. 54 ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej oraz art. 7 i 77 Kpa.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji i stwierdził, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bożena Więch – Baranowska, , Sędzia WSA Agnieszka Wilczewska – Rzepecka (spr.), Asesor WSA Dariusz Turek, Protokolant Piotr Bibrowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 grudnia 2007 r. sprawy ze skargi S. w W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego [...] z dnia [...] lipca 2007 r. nr [...] w przedmiocie odmowy potwierdzenia prawa do świadczeń opieki zdrowotnej. I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku, Decyzją z dnia [...] marca 2007r. Nr [...] Prezydent [...], na podstawie art. 104 Kpa, w związku z art. 2 ust. 1 pkt 2 i art. 54 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (Dz. U. Nr 210, poz. 2135 ze zm.), po rozpoznaniu wniosku z dnia 10 stycznia 2007r. Szpitala Klinicznego [...] w sprawie potwierdzenia prawa do świadczeń opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych - odmówił potwierdzenia E. S., PESEL [...], prawa do świadczeń opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych. W uzasadnieniu wskazał, że w toku prowadzonego postępowania podjęto działania mające na celu przeprowadzenie wywiadu środowiskowego celem ustalenia kryterium dochodowego E. S., które jest jedną z przesłanek do wydania pozytywnej decyzji. Z danych przesłanych przez Ośrodek Pomocy Społecznej [...] wynika, że niemożliwe jest przeprowadzenie wywiadu, gdyż E. S. nie zamieszkuje w lokalu nr [...] przy ul. R., natomiast zamieszkująca tam rodzina nie zna jej aktualnej sytuacji materialnej ani miejsca pobytu. E. S. została wymeldowana z lokalu decyzją administracyjną z dnia [...] kwietnia 2006r. znak: [...]. W toku dalszego postępowania organ I instancji zwrócił się do Departamentu Spraw Obywatelskich Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji, Wydziału Udostępniania Informacji o ustalenie aktualnego miejsca zameldowania i pobytu E. S.. Otrzymana odpowiedź potwierdziła wymeldowanie i brak zameldowania gdziekolwiek na terenie kraju. W międzyczasie NFOZ potwierdził, że E. S. jest zgłoszona do [...] Oddziału Wojewódzkiego NFOZ, jednak brak jest informacji o bieżących składkach. W dalszym toku postępowania zwrócono się do Komendy Rejonowej Policji [...] o ustalenie aktualnego miejsca pobytu E. S.. Policja udzieliła odpowiedzi, iż miejsce jej pobytu jest nieznane. Z uwagi na brak dokumentu potwierdzającego tożsamość i obywatelstwo polskie oraz brak wywiadu wezwano szpital do uzupełnienia wniosku. Szpital odpisał, iż nie posiada żadnych dokumentów dotyczących E. S.. Decyzją z dnia [...] lipca 2007r. znak: [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt. 1 Kpa, po rozpatrzeniu odwołania Szpitala Klinicznego [...] – utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu organ II instancji wskazał, że zgodnie z art. 2 ust. 1 ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych do korzystania ze świadczeń opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych na zasadach określonych w ustawie mają prawo osoby objęte powszechnym - obowiązkowym i dobrowolnym ubezpieczeniem zdrowotnym, zwane dalej "ubezpieczonymi"; inne, niż ubezpieczeni, osoby posiadające obywatelstwo polskie i posiadające miejsce zamieszkania na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, które spełniają kryterium dochodowe, o którym mowa w art. 8 ustawy z dnia 12 marca 2004r. o pomocy społecznej, co do których nie stwierdzono okoliczności, o której mowa w art. 12 tej ustawy, na zasadach i w zakresie określonych dla ubezpieczonych - zwane dalej "świadczeniobiorcami". Osobom nie posiadającym obywatelstwa polskiego, innym niż świadczeniobiorcy, świadczenia zdrowotne udzielane są na zasadach określonych w przepisach odrębnych i umowach międzynarodowych (art. 2 ust. 2). Ponadto zgodnie z art. 54 § 1 w/w ustawy dokumentem potwierdzającym prawo do świadczeń opieki zdrowotnej świadczeniobiorcy, o którym mowa w art. 2 ust. 1 pkt 2, jest decyzja wójta (burmistrza, prezydenta) gminy właściwej ze względu na miejsce zamieszkania. Przedmiotowa decyzja winna być poprzedzona przedłożeniem przez świadczeniobiorcę dokumentów określonych w art. 54 § 2 w/w ustawie, tj. dokumentów potwierdzających posiadanie obywatelstwa polskiego i zamieszkiwanie na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej oraz po przeprowadzeniu rodzinnego wywiadu środowiskowego; stwierdzeniu spełniania kryterium dochodowego, o którym mowa w art. 8 ustawy z dnia 12 marca 2004r. o pomocy społecznej oraz stwierdzeniu braku okoliczności, o której mowa w art. 12 ustawy z dnia 12 marca 2004r. o pomocy społecznej, w wyniku przeprowadzenia rodzinnego wywiadu środowiskowego, o którym mowa w pkt 2. Ponadto na podstawie z art. 54 § 3 cyt. ustawy decyzję, o której mowa w ust. 1, wydaje się na wniosek świadczeniobiorcy, a w przypadku stanu nagłego - na wniosek świadczeniodawcy udzielającego świadczenia opieki zdrowotnej złożony niezwłocznie po udzieleniu świadczenia. Stan nagły w rozumieniu art. 33 § 3 ustawy o państwowym ratownictwie medycznym, jest to stan nagłego zagrożenia zdrowotnego - stan polegający na nagłym lub przewidywanym w krótkim czasie pojawieniu się objawów pogarszania zdrowia, którego bezpośrednim następstwem może być poważne uszkodzenie funkcji organizmu lub uszkodzenie ciała lub utrata życia, wymagający podjęcia natychmiastowych medycznych czynności ratunkowych i leczenia. W tej sytuacji obowiązek złożenia wniosku o potwierdzenie prawa do świadczeń ustawodawca nałożył na świadczeniodawcę. Zdaniem organu II instancji, w przedmiotowej sprawie trudno wymagać od świadczeniodawcy, aby w tak szczególnej sytuacji jak ta, w której występuje on z wnioskiem o potwierdzenie prawa do świadczeń – mógł przedłożyć żądane dokumenty. W związku z powyższym, to organ administracji, dysponujący znacznie szerszymi niż świadczeniodawca, możliwościami ustalenia czy dana osoba jest uprawniona do korzystania ze świadczeń opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych, winien przeprowadzić postępowanie mające m.in. na celu wyjaśnienie - czy dana osoba posiada obywatelstwo polskie oraz zamieszkuje na terytorium Polski. W przedmiotowej sprawie nie można zarzucić, organowi I instancji naruszenia art. 7 i 77 Kpa, gdyż dołożył on wszelkich starań, aby w sposób rzetelny wyjaśnić sprawę, dlatego decyzję z dnia 28 marca 2007r. należy uznać za zgodną z prawem. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożył Szpital Kliniczny [...], wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji oraz zasądzenie kosztów postępowania wg norm prawem przepis przepisanych. Strona skarżąca zarzuciła rażące naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 54 ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych, poprzez przyjęcie, że niemożność przeprowadzenia wywiadu środowiskowego ze świadczeniobiorcą stanowi przesłankę negatywną do wydania decyzji potwierdzającej prawo do świadczeń opieki zdrowotnej finansowanej ze środków publicznych oraz art. 8, art. 12 ustawy o pomocy społecznej, poprzez niewypełnienie dyspozycji wskazanych w tych przepisach. Ponadto skarżący zarzucił zaskarżonej decyzji, że została wydana z rażącym naruszeniem przepisów prawa procesowego, tj. art. 7 i 77 § 1 Kpa, poprzez uznanie, iż organ I instancji podjął wszelkie kroki niezbędne do załatwienia sprawy oraz, że w sposób wyczerpujący zebrał i rozpatrzył cały materiał dowodowy. Ponadto skarżący wskazał, że zasady solidaryzmu społecznego oraz równego dostępu obywateli Rzeczypospolitej Polskiej do świadczeń opieki zdrowotnej, które legły u podstaw cytowanych uregulowań prawnych nie dopuszczają możliwości nie potwierdzenia prawa do korzystania ze świadczeń opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych z powodu "trudności" czy "niemożności" przeprowadzenia wywiadu środowiskowego. Nie potwierdzić prawa do świadczeń opieki zdrowotnej można tylko wówczas, gdy dochód świadczeniobiorcy przekracza obowiązujące kryterium dochodowe lub wystąpiły przesłanki, o których mowa w art. 12 ustawy o pomocy społecznej. W ocenie świadczeniodawcy organ I instancji przeprowadził postępowanie dowodowe z naruszeniem art. 77 § 1 Kpa nie wnikając w definicję "osoby bezdomnej" zawartej w ustawie, nie przeprowadził też dowodu alternatywnego w stosunku do wywiadu ze świadczeniobiorcą. Oceny sytuacji socjalnej można i należy dokonać w oparciu o informacje pochodzące z innych źródeł. Ponadto Samorządowe Kolegium Odwoławcze w uzasadnieniu decyzji jednoznacznie przyznało, że konsekwencją nie ustalenia faktów istotnych dla sprawy było niewypełnienie dyspozycji art. 8 i 12 ustawy o pomocy społecznej, tj. nie przeprowadzenie wywiadu środowiskowego. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze [...] podtrzymało dotychczasową argumentację i wniosło o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. W świetle powołanego w/w przepisu, do kompetencji sądu administracyjnego należy badanie aktów administracyjnych pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego. Na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) sąd uwzględnia skargę tylko w przypadku stwierdzenia naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych, mających wpływ na wynik sprawy, wad w postępowaniu administracyjnym. Skarga jest zasadna, gdyż zaskarżona decyzja i poprzedzająca ją decyzja organu I instancji zapadły z naruszeniem art. 7 i 77 § 1 Kpa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Art. 7 Kpa stanowi, że w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności i podejmują wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Przytoczony wyżej przepis ustanawia zasadę prawdy obiektywnej, która stanowi naczelną zasadę Kodeksu postępowania administracyjnego. Zgodnie z tą zasadą, organ administracji publicznej zobowiązany jest do podejmowania wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. A więc zawarta w art. 7 Kpa zasada prawdy obiektywnej (materialnej), wyrażona również w innych przepisach Kodeksu, m.in. w art. 6, 10, 77 § 1, 80, ma fundamentalne znaczenie dla prawidłowego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego, ponieważ na podstawie ustalonego stanu faktycznego sprawy organ administracyjny dokonuje jego subsumcji pod stosowną normę prawną. W ten sposób organ przesądza o powstaniu określonego obowiązku bądź prawa, a więc skutków prawnych, które dotyczyć będą wyłącznie faktów uznanych przez organ. Ponadto zgodnie z art. 77 § 1 Kpa organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy. W związku z powyższym, należy stwierdzić, że pominięcie, czy też zlekceważenie jakiegokolwiek dowodu, skutkuje wadliwością podjętej decyzji administracyjnej. Oznacza to, że organ administracyjny jest obowiązany z urzędu przeprowadzić dowody służące ustaleniu stanu faktycznego sprawy i podjąć wszelkie kroki niezbędne dla dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, jako warunku niezbędnego wydania decyzji o przekonującej treści (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 27 kwietnia 2006r., sygn. akt I SA/Wa 432/06, publ. LexPolonica nr 1543146). Jak wynika z akt sprawy, postępowanie administracyjne dotyczące potwierdzenia E. S. prawa do świadczeń opieki zdrowotnej, a w szczególności rodzinny wywiad środowiskowy – zostało przeprowadzone z naruszeniem art. 7 i 77 Kpa, ponieważ organy obu instancji nie dokonały niezbędnych ustaleń do wydania decyzji w trybie art. 54 ust. 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych. Zgodnie z art. 2 ust. 1 pkt 2 w/w ustawy do korzystania ze świadczeń opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych na zasadach określonych w ustawie mają prawo: inne, niż ubezpieczeni, osoby posiadające obywatelstwo polskie i posiadające miejsce zamieszkania na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, które spełniają kryterium dochodowe, o którym mowa w art. 8 ustawy z dnia 12 marca 2004r. o pomocy społecznej (Dz. U. Nr 64, poz. 593 i Nr 99, poz. 1001), co do których nie stwierdzono okoliczności, o której mowa w art. 12 tej ustawy, na zasadach i w zakresie określonych dla ubezpieczonych - zwane dalej "świadczeniobiorcami". Art. 54 ust. 1 cytowanej wyżej ustawy stanowi, że dokumentem potwierdzającym prawo do świadczeń opieki zdrowotnej świadczeniobiorcy, o którym mowa w art. 2 ust. 1 pkt 2, jest decyzja wójta (burmistrza, prezydenta) gminy właściwej ze względu na miejsce zamieszkania świadczeniobiorcy, potwierdzająca to prawo. Tak więc właściwy organ administracyjny w drodze decyzji administracyjnej potwierdza prawo do świadczeń opieki zdrowotnej osobie, która spełnia kryteria określone w art. 2 ust. 1 pkt 2. Decyzja o potwierdzeniu prawa do świadczeń opieki zdrowotnej wydawana jest na wniosek świadczeniobiorcy, a w przypadku stanu nagłego - na wniosek świadczeniodawcy udzielającego świadczenia opieki zdrowotnej złożony niezwłocznie po udzieleniu świadczenia (por. art. 53 ust. 3). Jak wynika z akt sprawy, Szpital Kliniczny [...] - jako świadczeniodawca, wystąpił do Burmistrza [...] – jako organu właściwego, o potwierdzenie E. S. – jako świadczeniobiorcy, prawa do świadczeń opieki zdrowotnej. Tak więc w przedmiotowej sprawie, świadczeniodawca spełniający kryteria, o których mowa w art. 5 pkt 41, tj. zakład opieki zdrowotnej wykonujący zadania określone w jego statucie, grupową praktykę lekarską, grupową praktykę pielęgniarek lub położnych, osobę wykonującą zawód medyczny w ramach indywidualnej praktyki lub indywidualnej specjalistycznej praktyki – wystąpił ze stosownym wnioskiem w trybie art. 54 ust. 3. W takim przypadku, właściwy organ administracyjny przed wydaniem decyzji na podstawie art. 54 ust. 1 winien przeprowadzić postępowanie sprawdzające. Art. 7 ust. 2 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych, stanowi, że do zadań zleconych gminy należy wydawanie decyzji, o których mowa w art. 54, w sprawach świadczeniobiorców innych niż ubezpieczeni spełniających kryterium dochodowe, o którym mowa w art. 8 ustawy z dnia 12 marca 2004r. o pomocy społecznej, w przypadku których nie zachodzi okoliczność, o której mowa w art. 12 tej ustawy. W celu ustalenia sytuacji dochodowej i majątkowej świadczeniobiorcy, o którym mowa w ust. 2, przeprowadza się rodzinny wywiad środowiskowy na zasadach i w trybie określonych w przepisach o pomocy społecznej (por. art. 7 ust. 3). W związku z powyższym, na podstawie art. 54 ust. 2, decyzja o której mowa w art. 54 ust. 1, może zostać wydana po: 1) przedłożeniu przez świadczeniobiorcę, o którym mowa w ust. 1, dokumentów potwierdzających: a) posiadanie obywatelstwa polskiego, b) zamieszkiwanie na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej; 2) przeprowadzeniu rodzinnego wywiadu środowiskowego; 3) stwierdzeniu spełniania kryterium dochodowego, o którym mowa w art. 8 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej; 4) stwierdzeniu braku okoliczności, o której mowa w art. 12 ustawy z dnia 12 marca 2004r. o pomocy społecznej, w wyniku przeprowadzenia rodzinnego wywiadu środowiskowego, o którym mowa w pkt 2. Tak więc ustawa z dnia 27 sierpnia 2004r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych, w przypadku złożenia wniosku przez świadczeniodawcę o potwierdzeniu prawa do świadczeń opieki zdrowotnej osobie, która jest świadczeniobiorcą w rozumieniu art. 7 ust. 2 w/w ustawy - nakłada na właściwy organ administracyjny m.in. obowiązek określony w art. 7 ust. 3 oraz art. 54 ust. 2 pkt 2, tj. przeprowadzenie rodzinnego wywiadu środowiskowego, celem ustalenia, czy osoba świadczeniobiorcy spełnia kryteria określone w art. 8 ustawy o pomocy społecznej oraz czy zachodzi brak okoliczności, o których mowa w art. 12 tej ustawy. W związku z powyższym, właściwy organ przeprowadza rodzinny wywiad środowiskowy, który winien być przeprowadzony zgodnie z przepisami rozporządzenia Ministra Polityki Społecznej z dnia 19 kwietnia 2005r. w sprawie rodzinnego wywiadu środowiskowego (Dz. U. Nr 77, poz. 672) określającymi sposób jego przeprowadzenia. § 2 ust. 1 w/w rozporządzenia stanowi, że wywiad przeprowadza się w terminie 14 dni od dnia powzięcia wiadomości o potrzebie przyznania świadczenia z pomocy społecznej, wystąpienia z wnioskiem o wydanie decyzji potwierdzającej prawo do świadczeń opieki zdrowotnej, zwrócenia się sądu lub starosty o wydanie opinii w celu ustanowienia rodziny zastępczej w związku z prowadzonym postępowaniem w sprawie ustanowienia rodziny zastępczej albo otrzymania orzeczenia sądu o umieszczeniu dziecka w placówce opiekuńczo-wychowawczej typu interwencyjnego, socjalizacyjnego lub rodzinnego, a także powzięcia informacji o przemocy w rodzinie. W sprawach niecierpiących zwłoki, wymagających pilnej interwencji ośrodka pomocy społecznej lub powiatowego centrum pomocy rodzinie, wywiad przeprowadza się w terminie 2 dni od dnia powzięcia wiadomości o potrzebie przyznania świadczenia (por. ust. 2). Wywiad przeprowadza się w miejscu zamieszkania osoby lub rodziny albo w miejscu ich pobytu (por. ust. 3). Pracownik socjalny przeprowadzając wywiad, bierze pod uwagę indywidualne cechy, sytuację osobistą, rodzinną, dochodową i majątkową osoby samotnie gospodarującej lub osób w rodzinie, mogące mieć wpływ na rodzaj i zakres przyznawanej im pomocy (por. ust. 4). Na podstawie przeprowadzonego wywiadu pracownik socjalny dokonuje analizy i oceny sytuacji danej osoby lub rodziny i formułuje wnioski z niej wynikające stanowiące podstawę planowania pomocy (por. ust. 5). Tak więc organ stosując w/w reguły postępowania stwierdza, czy świadczeniobiorca spełnia kryteria określone w art. 8 ustawy o pomocy społecznej. Jedynie w przypadku ustalenia, że dana osoba nie spełnia kryteriów finansowych, o których mowa w art. 8 w/w ustawy lub gdy występują przesłanki, o których mowa w art. 12 tej ustawy – organ administracyjny może odmówić potwierdzenia prawa doświadczeń zdrowotnych. Jak wynika z akt sprawy, organ I instancji w swojej decyzji wskazał, że rodzina E. S. nie zna jej aktualnej sytuacji materialnej. Jednak z notatki służbowej sporządzonej w dniu 22 lutego 2007r. przez pracownika socjalnego wynika, że córka E. S. – Z. S. poinformowała, że jej matka nie przebywa w domu od kilku lat i została wymeldowana przez rodzinę, a także nie zna jej aktualnego miejsca pobytu. Z powyższego wynika, że pracownik socjalny nawet nie próbował przeprowadzić wywiadu środowiskowego o E. S.. Zgodnie z rozporządzeniem z dnia 19 kwietnia 2005r. Ministra Polityki Społecznej sposób przeprowadzenia wywiadu środowiskowego powinien być dostosowany do konkretnego stanu faktycznego. § 2 ust. 3 w/w rozporządzenia stanowi, że wywiad przeprowadza się w miejscu zamieszkania osoby lub rodziny albo w miejscu ich pobytu. Jest rzeczą oczywistą, że organ nie może przeprowadzić wywiadu z osobą w miejscu jej zamieszkania w sytuacji gdy prowadzi ona wędrowny tryb życia. Dlatego zacytowany wyżej przepis w takim przypadku pozwala na przeprowadzenie wywiadu w rodzinie takiej osoby. Ponadto ocena sytuacji osobistej, rodzinnej i majątkowej mogła być dokonana w oparciu o wiele innych źródeł, np. informacje od sąsiadów, z Policji, czy też na podstawie rozeznania środowiskowego, w którym żyje E. S.. Ustęp 5 § 2 w/w rozporządzenia stanowi, że na podstawie przeprowadzonego wywiadu środowiskowego pracownik socjalny dokonuje analizy i oceny sytuacji danej osoby lub rodziny i formułuje wnioski z niej wynikające, stanowiące podstawę planowania pomocy. W przedmiotowej sprawie Ośrodek Pomocy Społecznej [...] ograniczył się tylko do stwierdzenia, że przeprowadzenie wywiadu środowiskowego u E. S. jest niemożliwe, gdyż nie mieszka ona w lokalu Nr [...] przy ulicy R., z którego w dniu [...] kwietnia 2006r. została wymeldowana. Związku z powyższym, należy stwierdzić, że zaskarżona decyzją oraz decyzja ją poprzedzająca organu I instancji zapadły z naruszeniem art. 7 i 77 § 1 Kpa, ponieważ w ramach przeprowadzonego wywiadu środowiskowego organ administracyjny w ogóle nie ustalił sytuacji materialnej E. S., a więc czy spełnia kryteria dochodowe, o których mowa w art. 8 i 12 ustawy o pomocy społecznej. Zdaniem Sądu, w niniejszej sprawie można było dokonać takich ustaleń faktycznych dotyczących sytuacji osobistej, rodzinnej, dochodowej i majątkowej E. S. aby były wystarczające do sformułowania przez pracownika socjalnego wniosków i konkluzji zgodnie z § 2 ust. 5 w/w rozporządzenia. Dlatego należy stwierdzić, że organ I instancji wykazał się wyjątkowym brakiem aktywności w zbieraniu materiału dowodowego. W związku z powyższym, należy stwierdzić, że zebrany w sprawie materiał dowodowy nie dawał w ogóle podstaw do wydania decyzji w trybie art. 54 ust. 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych. W świetle przepisów w/w ustawy trudność czy niemożność przeprowadzenia rodzinnego wywiadu środowiskowego jest niewystarczającą przesłanką do odmowy potwierdzenia prawa do świadczeń opieki zdrowotnej, a organ może odmówić potwierdzenia prawa do świadczeń zdrowotnych tylko w ściśle określonych przypadkach, o których mowa np. w ustawie o pomocy społecznej. W związku z powyższym, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd orzekł jak w sentencji wyroku. W pkt II wyroku orzeczono na podstawie art. 152 w/w ustawy.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło