VII SA/Wa 1649/11

WyrokWSA w Warszawie2011-10-13

Skład orzekający: Sędzia WSA Leszek Kamiński, Sędzia WSA Bogusław Cieśla (spr.), Sędzia WSA Paweł Groński

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy postanowienie o umorzeniu postępowania zażaleniowego, wydane z powodu uznania, że zażalenie zostało złożone przez podmiot nieposiadający przymiotu strony, może zostać utrzymane w mocy, jeśli organ nie wezwał strony do usunięcia braków formalnych pełnomocnictwa?
Ratio decidendi
Organ odwoławczy nieprawidłowo umorzył postępowanie zażaleniowe, uznając, że pełnomocnictwo do reprezentowania strony w postępowaniu egzekucyjnym było nieważne. Sąd uznał, że nawet jeśli organ miał wątpliwości co do pełnomocnictwa, powinien był wezwać stronę do jego potwierdzenia, a nie od razu umarzać postępowanie. Pełnomocnictwo materialne, nawet udzielone przed wszczęciem postępowania egzekucyjnego, mogło być skuteczne, a jego ważność mogła zostać potwierdzona przez mocodawcę.
Stan faktyczny
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego skierował obowiązek wykonania robót budowlanych do wykonania zastępczego na koszt spółki P. Sp. z o.o. Spółka złożyła zażalenie na to postanowienie, dołączając pełnomocnictwo. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego umorzył postępowanie zażaleniowe, uznając, że zażalenie zostało złożone przez podmiot nieposiadający przymiotu strony, ponieważ pełnomocnictwo zostało udzielone przed wszczęciem postępowania egzekucyjnego. Spółka wniosła skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów k.p.a. poprzez niewskazanie podstawy prawnej umorzenia i bezpodstawne przyjęcie braku przymiotu strony.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżone postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, stwierdził, że postanowienie nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku i zasądził zwrot kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Leszek Kamiński, Sędzia WSA Bogusław Cieśla (spr.), Sędzia WSA Paweł Groński, Protokolant st. ref. Jakub Szczepkowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 października 2011 r. sprawy ze skargi "P." Sp. z o.o. z/s w W. na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] maja 2011 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania zażaleniowego I. uchyla zaskarżone postanowienie; II. stwierdza, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku; III. zasądza od [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz "P." Sp. z o.o. z/s w W. kwotę 360 (trzysta sześćdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2011 r. na podstawie art. 127 i art. 128 w związku z art. 17 § 1 oraz art. 20 § 1 pkt 4 ustawy z dnia 17 czerwca 1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2005r., Nr 229, poz. 1954 z późn. zm.) skierował obowiązek objęty tytułem wykonawczym TYT-3 Nr [...] z dnia [...] stycznia 2011r. dotyczącym nakazu nałożonego decyzją Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla m.W. Nr [...] z dnia [...] grudnia 2009r., do wykonania zastępczego w trybie postępowania egzekucyjnego w administracji na koszt i niebezpieczeństwo spółki P. Sp. z o.o. W uzasadnieniu organ podał, że decyzją z dnia [...] grudnia 2009r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla m.W. nakazał wykonanie w budynku mieszkalnym wielorodzinnym przy ul. [...] w W., m.in. następujących robót: daszku zabezpieczającego przechodniów przed spadającymi elementami elewacji wokół budynku od strony ulicy [...] oraz od podwórza; zabezpieczenie ściany poddasza poprzez jej dodatkowe wzmocnienie; wzmocnienie stropów odcinkowych nad piwnicami; wykonanie remontu uszkodzonych kominów. Organ wskazał, ze prowadzone postępowanie egzekucyjne, pomimo stosowania różnych czynności egzekucyjnych, nie doprowadziło do całkowitego wykonania nałożonego obowiązku. Wobec uchylania się zobowiązanego od wykonania nałożonego obowiązku, środkiem gwarantującym najszybsze i skuteczne wykonanie obowiązku, będzie wykonanie zastępcze. Zażalenie na postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla m. W. z dnia [...].04.2011r. złożył w imieniu spółki P. r. pr P. W. - domagając się stwierdzenia nieważności zaskarżonego postanowienia ewentualnie jego uchylenia. W uzasadnieniu zażalenia wskazano, że w wykonaniu decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla m. W. z dnia [...] grudnia 2009r. spółka P. Sp. z o. o. zamontowała na elewacji budynku przy ul. [...] w W. ochronną siatkę winylową. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem z dnia 25 maja 2011r. na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 w związku z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego oraz art. 83. ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2006r. Nr 156, poz. 1118 z późn. zm.), po zapoznaniu się z zażaleniem wniesionym przez P. sp. z o.o. na postanowienie PINB dla m.W. z dnia [...].04.2011r. - umorzył postępowanie zażaleniowe. W uzasadnieniu organ II instancji podał, że w związku z niewykonaniem obowiązku wskazanego w decyzji PINB dla m.W. z dnia [...].12.2009r., - organ powiatowy prowadził postępowanie egzekucyjne. W dniu [...].03.2010r. do zobowiązanych egzekwowaną decyzją - byłych współwłaścicieli budynku przy ul. [...] w W. zostało skierowane upomnienie wzywające do wykonania obowiązku. W związku ze zmianą właściciela budynku przy ul. [...] w W., którym obecnie jest firma P. sp. z o.o., PINB dla m.W. pismem z dnia 10.01.2011r. poinformował pełnomocnika sp. z o.o. P. - r. pr P. W., że w związku z nie wykonaniem obowiązku wynikającego z decyzji z dnia [...].12.2009r., zostanie wszczęte postępowanie egzekucyjne wobec aktualnego właściciela budynku. W dniu [...].01.2011 r. PINB dla m.W. wystawił tytuł wykonawczy Nr [...], którego doręczenie firmie P. sp. z o.o. w dniu 20.01.2011r. wszczęło postępowanie egzekucyjne. Pełnomocnik sp. z o.o. P. - r. pr P. W. wniósł zażalenie na postanowienie organu I instancji z dnia [...].04.2011r., do którego dołączył pełnomocnictwo z dnia 16.04.2010r., zatem udzielone przed wszczęciem przedmiotowego postępowania egzekucyjnego, co miało miejsce w dniu 20.01.2011r. wobec doręczenia zobowiązanemu tytułu wykonawczego. Natomiast zgodnie z wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 23.12.2008r., sygn. akt: II FSK 945/08, dopiero po skutecznym wszczęciu czynności egzekucyjnych, zobowiązany może ustanowić pełnomocnika w tym postępowaniu. Wcześniejsze czynności podejmowane przez wierzyciela oraz organ egzekucyjny (art. 15 § 1, art. 26 § 1 i art. 29 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji), poprzedzają dopiero wszczęcie egzekucji administracyjnej. Zdaniem organu firma P. sp. z o.o. winna była udzielić odrębnego pełnomocnictwa radcy prawnemu P. W., jeżeli miałaby reprezentować ją w postępowaniu egzekucyjnym. W tym stanie rzeczy organ II instancji umorzył postępowanie zażaleniowe w związku z wniesionym przez radcę prawnego P. W. zażaleniem na postanowienie PINB dla m.W. z dnia [...].04.2011r. P. Sp. z o. o. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] maja 2011r. Skarżąca spółka domagała się stwierdzenia nieważności zaskarżonego postanowienia, względnie uchylenia i przekazania do ponownego rozpoznania. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucono naruszenie art. 124 § 1 k.p.a. poprzez niewskazanie podstawy prawnej, rażące naruszenie art. 32 w zw. z art. 28 k.p.a. poprzez bezpodstawne przyjęcie braku przymiotu strony u osoby wnoszącej zażalenie. W uzasadnieniu wskazano, że [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego zaskarżonym postanowieniem umorzył postępowanie zażaleniowe uznając, że zostało złożone przez podmiot nie będący stroną postępowania w rozumieniu art. 28 k.p.a. Jednak organ nie wskazał w podstawie prawnej przepisu prawa, który jego zdaniem stanowił podstawę umorzenia postępowania zażaleniowego. Tymczasem w przedmiotowej sytuacji nie było wątpliwości, iż Sp. z o. o. P. posiada przymiot strony. Do zażalenia na postanowienie z dnia 11 kwietnia 2011 r. o zastosowaniu wykonania zastępczego zostało bowiem dołączone pełnomocnictwo ogólne i jego kwestionowanie stanowiło rażące uchybienie ze strony organu. Skarżący powołał wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 4 lipca 2006r. (sygn. akt II OSK 941/05) i wskazał, iż uregulowania prawne w zakresie pełnomocnictwa zawarte w k.p.a. nie są kompletne, stąd przy wyjaśnianiu sytuacji odnoszącej się do tej instytucji należy posiłkowo stosować zasady wyrażone w kodeksie cywilnym. W postępowaniu administracyjnym, w ślad za postępowaniem cywilnym, można przyjąć zarówno formę pełnomocnictwa ogólnego (jeśli obejmuje kilka spraw mocodawcy) lub szczególnego, udzielonego do prowadzenia danej sprawy. Zakres pełnomocnictwa w postępowaniu administracyjnym jest uzależniony od woli strony. Radca prawny P. W. podnosił, że z treści udzielonego mu pełnomocnictwa jednoznacznie wynikało, iż ustanowiony został pełnomocnikiem upoważnionym do występowania w imieniu Spółki przed wszelkimi Sądami, organami władzy i administracji publicznej (...) w tym do uczestnictwa w pertraktacjach i zawierania ugód, a także do występowania w charakterze pełnomocnika procesowego (...). Dlatego kwestionowanie tego pełnomocnictwa było bezzasadne. Twierdzenie organu, iż spółka winna była udzielić odrębnego pełnomocnictwa, jeżeli pełnomocnik miałby reprezentować ją przed organami prowadzącymi postępowanie egzekucyjne jest zupełnie niezrozumiałe. W myśl art. 91 k.p.c. pełnomocnictwo procesowe obejmuje z mocy samego prawa umocowanie do wszystkich łączących się ze sprawą czynności procesowych, nie wyłączając postępowania egzekucyjnego. Na marginesie pełnomocnik skarżącej spółki podnosił, iż zgodnie z wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 26 stycznia 2010r.: "W przypadku podjęcia czynności w postępowaniu przez pełnomocnika bez doręczenia organowi pełnomocnictwa do działania w postępowaniu odwoławczym, na organie spoczywa obowiązek wezwania strony do usunięcia braku formalnego czynności z pouczeniem o skutkach niewykonania wymaganej czynności." Skoro organ stał na stanowisku, iż pełnomocnictwo załączone do złożonego zażalenia na postanowienie z dnia [...] kwietnia 2011r. o zastosowaniu wykonania zastępczego nie spełnia wymagań formalnych winien był wezwać do usunięcia braku. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Stosownie do dyspozycji art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, a więc prawidłowości zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafności ich wykładni. Uwzględnienie skargi następuje tylko w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych wad w prowadzonym postępowaniu (art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymiDz. U. z 2002r. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej p.p.s.a.). Skarga jest zasadna. Na tle niniejszej sprawy należy stwierdzić, iż przy wyjaśnianiu sytuacji faktyczno-prawnej odnoszącej się do przedmiotowego pełnomocnictwa ( wobec braku stosownych uregulowań w k.p.a.) należało posiłkowo stosować zasady wyrażone w Kodeksie cywilnym. Zgodnie zaś z zasadami określonymi w Kodeksie cywilnym w przypadku braku umocowania po stronie pełnomocnika ważność czynności zależy od potwierdzenia jej przez mocodawcę (art. 103 § 1 i art. 104 k.c.). Potwierdzenie ma charakter uniwersalny w tym znaczeniu, że obejmuje zarówno formę, jak i termin dokonania czynności oraz przewidziane dla niej skutki. W postępowaniu przed organami administracji nawet w sytuacji niedołączenia pełnomocnictwa do pisma sporządzonego w imieniu mocodawcy a skierowanego do organu należy wezwać pełnomocnika do usunięcia tego braku (art. 64 § 2 k.p.a.). Jeśli usunięcie braku nastąpi w terminie wówczas nie ma znaczenia, jaką datą pełnomocnictwo zostało oznaczone. Jednak w przedmiotowej sprawie w aktach sprawy znajdowało się pełnomocnictwo złożone przez radcę prawnego P. W. Z treści wyżej wymienionego pełnomocnictwa wynikało uprawnienie radcy prawnego do reprezentowania skarżącej spółki przed organami administracji. Poza tym istotne jest, że organ I instancji prowadził z pełnomocnikiem korespondencję traktując go jako upoważnionego do występowania w imieniu spółki. Dlatego gdyby nawet organ odwoławczy miał wątpliwości co do istnienia umocowania, to nie mógł umorzyć postępowania zażaleniowego bez wezwania spółki do potwierdzenia faktu udzielenia pełnomocnictwa. Jednak w ocenie Sądu pełnomocnictwo jakim dysponował organ, załączone przez pełnomocnika do akt, upoważniało radcę prawnego P. W. do występowania w imieniu skarżącej w postępowaniu egzekucyjnym. Organ egzekucyjny był zawiadomiony o fakcie ustanowienia pełnomocnika w tej, konkretnej sprawie (pełnomocnictwo było złożone do akt). Data udzielenia pełnomocnictwa nie ma znaczenia dla skutecznego podjęcia czynności procesowych przez pełnomocnika, bowiem w każdym wypadku owe czynności mogą być konwalidowane. Umocowanie pełnomocnika miało charakter pełnomocnictwa materialnego, a wskazanie jego istnienia w toku postępowania egzekucyjnego było czynnością procesową i wywołało określone procesowo skutki związane z ustanowieniem przez stronę pełnomocnika. Podkreślić bowiem należy, że art. 33 § 2 k.p.a. wymaga jedynie, aby pełnomocnictwo było udzielone na piśmie. Wobec czego możliwe jest przedłożenie pełnomocnictwa materialnego, z którego wynika upoważnienie do podejmowania czynności procesowych. Nie budzi najmniejszych wątpliwości, że omawiane pełnomocnictwo takie umocowanie zawierało. Przytoczony przez organ odwoławczy wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 23.12.2008r., sygn. akt: II FSK 945/08, w ogóle nie przystawał do zaistniałej w tej sprawie sytuacji faktycznej i prawnej. Organ odwoławczy przy ponownym rozpatrywaniu zażalenia na postanowienie PINB dla m.W. z dnia [...].04.2011r., zobowiązany będzie do uwzględnienia wskazanej oceny przedmiotowego pełnomocnictwa. Z tych przyczyn, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), Sąd uchylił zaskarżone postanowienie. Zgodnie z art. 152 ww. ustawy, zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku. O zwrocie kosztów postępowania sądowego orzeczono na podstawie art. 200 i 210 cytowanej ustawy.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło