VII SA/Wa 1652/15

WyrokWSA w Warszawie2015-10-21

Skład orzekający: Włodzimierz Kowalczyk, Agnieszka Wilczewska-Rzepecka, Jolanta Augustyniak-Pęczkowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy postępowanie administracyjne w sprawie samowolnie wybudowanego budynku mieszkalnego może zostać zawieszone na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 K.p.a. do czasu zakończenia cywilnego postępowania o zasiedzenie nieruchomości, na której znajduje się część budynku?
Ratio decidendi
Postępowanie administracyjne w sprawie samowolnie wybudowanego budynku nie może zostać zawieszone na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 K.p.a. z powodu toczącego się postępowania cywilnego o zasiedzenie, jeśli brak jest bezpośredniego związku między rozstrzygnięciem sprawy cywilnej a możliwością wydania decyzji administracyjnej. Organ nadzoru budowlanego może prowadzić postępowanie w oparciu o aktualne dane dotyczące własności, nawet jeśli toczy się sprawa o zasiedzenie, ponieważ wpis własności w rejestrze jest obowiązujący do czasu jego wzruszenia.
Stan faktyczny
Strony postępowania administracyjnego wniosły o zawieszenie postępowania w sprawie samowolnie wybudowanego budynku mieszkalnego do czasu zakończenia cywilnego postępowania o zasiedzenie sąsiedniej nieruchomości. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego zawiesił postępowanie, uznając, że rozstrzygnięcie sprawy cywilnej ma istotne znaczenie dla postępowania administracyjnego. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego uchylił postanowienie o zawieszeniu, odmawiając jego zawieszenia i stwierdzając brak bezpośredniego związku między sprawą cywilną a administracyjną. Skarżąca T. Z. wniosła skargę do WSA, argumentując, że zakończenie postępowania o zasiedzenie ma istotne znaczenie dla ustalenia stron i rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę T. Z. na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] maja 2014 r. odmawiające zawieszenia postępowania administracyjnego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Włodzimierz Kowalczyk, Sędziowie sędzia WSA Agnieszka Wilczewska-Rzepecka, sędzia WSA Jolanta Augustyniak-Pęczkowska (spr.), Protokolant spec. Agnieszka Wrzodak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 października 2015 r. sprawy ze skargi T. Z. na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] maja 2014 r. nr [...] w przedmiocie odmowy zawieszenia postępowania administracyjnego skargę oddala [...] Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem z dnia [...] maja 2014 r., nr 1007/14, na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 w zw. z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r. poz. 267 ze zm.), dalej kpa, i art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t.j. Dz. U. z 2013 r. poz. 1409), po rozpatrzeniu zażaleń D. i L. K., B. G., P. D., J. L., A. J. – B. na postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla [...] z dnia [...] marca 2014 r., nr [...] w przedmiocie zawieszenia, na wniosek strony, postępowania administracyjnego - uchylił zaskarżone postanowienie i na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 K.p.a. odmówił zawieszenia postępowania w sprawie samowolnie wybudowanego budynku mieszkalnego jednorodzinnego przy ul. [...] w [...]. Postępowanie miało następujący przebieg. Pismem z dnia [...] lipca 2013 r. P. D., B. G., J. L., D. K. zwrócili się do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla [...] o kontrolę dobudowy do budynku mieszkalnego na działce nr ew. [...] przy ul. [...] w [...], której właścicielką jest T.Z.. W trakcie kontroli w dniu [...] sierpnia 2013 r. pełnomocnik T. Z. oświadczyła, że jest wykonywana inwentaryzacja budynku mieszkalnego oraz złożono wniosek o zasiedzenie części działki nr [...]. Postanowieniem z dnia [...] lutego 2014 r. organ powiatowy nałożył na T. Z. obowiązek przedłożenia w terminie 3 miesięcy: - inwentaryzacji budowlanej budynku mieszkalnego jednorodzinnego usytuowanego na terenie nieruchomości przy ul. [...] w [...]; - opinii technicznej w zakresie zgodności wykonanych robót z obowiązującymi przepisami techniczno - budowlanymi oraz przepisami dotyczącymi bezpieczeństwa przeciwpożarowego; - inwentaryzacji geodezyjnej wraz z domiarami obiektu do granic działki; - zaświadczenia, że miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego obowiązujący w dacie samowoli dopuszczał taką zabudowę. T. Z. pismem z dnia [...] marca 2014 r. złożyła wniosek o zawieszenie ww. postępowania do czasu zakończenia postępowania sądowego o zasiedzenie nieruchomości sąsiedniej nr [...]. Po analizie akt sprawy organ wskazał, iż z uwagi na fakt, iż w Sądzie Rejonowym dla [...] II Wydział Cywilny toczy się postępowanie o sygn. akt [...], a rozstrzygnięcie w ww. sprawie cywilnej będzie miało istotne znaczenie dla postępowania administracyjnego postanowieniem z dnia [...] marca 2014 r., zawiesił postępowanie w tej sprawie. Po rozpatrzeniu zażaleń przez D. i L. K., B. G., P. D., J. L., A. J. – B. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wydał ww. postanowienie z dnia [...] maja 2014 r. wskazując, że zażalenia zasługują na uwzględnienie. Następnie wyjaśnił, że zgodnie z art. 97 § 1 pkt 4 K.p.a. warunkiem obligatoryjnego zawieszenia postępowania jest wystąpienie zagadnienia wstępnego, tj. sytuacji, w której w postępowaniu głównym nie można wydać rozstrzygnięcia dopóki organ lub sąd w odrębnym postępowaniu nie wypowie się w tym przedmiocie. Organ dalej stwierdził, iż w świetle powyższego przed zawieszeniem organ jest zobowiązany ustalić związek pomiędzy rozstrzygnięciem sprawy będącej przedmiotem postępowania a zagadnieniem wstępnym, to jest czy bez rozstrzygnięcia owego zagadnienia wydanie decyzji jest niemożliwe. Musi więc istnieć związek przyczynowy pomiędzy rozstrzygnięciem sprawy administracyjnej a zagadnieniem wstępnym. W przypadku braku takiego związku zawieszenie postępowania na tej podstawie nie jest dopuszczalne. W ocenie [...] WINB organ I instancji niezasadnie uznał, iż istnieje związek przyczynowy pomiędzy toczącym się postępowaniem sądowym o zasiedzenie działki nr [...] a postępowaniem prowadzonym przez powiatowy organ w sprawie obiektu na działce nr ew. [...] przy ul. [...] w [...]. Podkreślił, że powiatowy organ może wydać decyzję w sprawie w której toczy się postępowanie na podstawie aktualnych danych co do przebiegu działek oraz osób, które posiadają do nich tytuł prawny. Tocząca się sprawa o zasiedzenie nieruchomości nie jest przeszkodą do wydania rozstrzygnięcia, dla którego niezbędną informacją, aby wyjaśnić zakończyć sprawę nie jest przebieg działek objętych sporem o zasiedzenie, lecz legalność obiektu. Kwestia zasiedzenia nieruchomości może mieć znaczenie, ale jedynie dla ustalenia stron postępowania. Natomiast w powyższym przypadku, organ nadzoru budowlanego prowadzący postępowanie w I instancji, w zakresie ustalenia stron postępowania, prawidłowo oparł się na danych pozyskanych z informatycznej bazy ewidencji gruntów i tymi danymi znajdującymi się w takim rejestrze jest związany. Dodatkowo organ wskazał, że dopóki wpis własności nie zostanie wzruszony, dotychczasowy wpis zarówno w rejestrze gruntów, jak i w księdze wieczystej prowadzonej dla nieruchomości jest obowiązujący i domniemywa się, iż jest zgodny z prawdą. Dlatego też organ nadzoru budowlanego może prowadzić postępowanie, a nawet zakończyć je poprzez wydanie decyzji merytorycznej, w oparciu o dane jakimi dysponuje na chwilę obecną. Skargę na powyższe postanowienie złożyła T. Z., wnosząc o uchylnie zaskarżonego postanowienia z dnia [...]maja 2014r.. W uzasadnieniu skargi wskazała, że osoby, które zwróciły się o kontrolę nie są stronami postępowania, ponieważ nigdy nie były właścicielami gruntu pod budynkiem i dopiero postępowanie cywilne to wykaże. W ocenie skarżącej wniosek o zawieszenie postępowania zasługiwał na uwzględnienie, ponieważ zakończenie postępowania o zasiedzenie nieruchomości, na której została wybudowana część budynku objętego postępowaniem administracyjnym ma istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia jak i ustalenia stron postępowania. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał przedstawione stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Uwzględnienie skargi następuje tylko w przypadku stwierdzenia naruszenia prawa materialnego lub istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu, na podstawie art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), dalej ppsa. W świetle powyższych kryteriów skarga nie zasługiwała na uwzględnienie. Przedmiotem kontroli Sądu było postanowienie [...] Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] maja 2014 r., uchylające postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla [...] z dnia [...] marca 2014 r., nr [...] w przedmiocie zawieszenia na wniosek strony postępowania administracyjnego i odmawiające zawieszenia postępowania w sprawie samowolnie wybudowanego budynku mieszkalnego jednorodzinnego przy ul. [...] w [...]. Przypomnieć zatem na wstępie trzeba, że zgodnie z art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. zawieszenie postępowania administracyjnego następuje wówczas, gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd. Pod pojęciem "zagadnienia wstępnego" rozumieć należy kwestię prawną, która nie była jeszcze prawomocnie przesądzona na właściwej drodze, wyłaniającą się w toku postępowania administracyjnego, gdy jej uprzednie rozstrzygnięcie, a więc poprzedzające rozpatrzenie sprawy, leży w kompetencji innego organu lub sądu. Konieczne jest przy tym istnienie bezpośredniej zależności pomiędzy uprzednim rozstrzygnięciem zagadnienia wstępnego, a rozpatrzeniem sprawy i wydaniem decyzji. Nie chodzi jednak o konieczność wyjaśnienia nawet poważnych wątpliwości dotyczących aspektów prawnych sprawy, lecz o rozstrzygnięcie zagadnienia prawnego, bez rozstrzygnięcia którego w ogóle nie jest możliwe wydanie orzeczenia w sprawie głównej. Stąd, art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. wymaga zbadania, czy istnieje miedzy rozstrzygnięciem sprawy, a zagadnieniem wstępnym związek bezpośredni, rozumiany jako bezwzględne uzależnienie rozpatrzenia sprawy i wydania decyzji od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd. W przypadku braku takiego związku, zawieszenie postępowania na tej podstawie nie jest dopuszczalne. W konsekwencji, zawieszając postępowanie na podstawie ww. przepisu organ nie może kierować się przewidywaniami co do wyniku postępowania lecz tym, czy w świetle posiadanych materiałów dowodowych i obowiązującego prawa jest możliwe rozpoznanie sprawy (zob. wyrok NSA z dnia 12 kwietnia 2013 r. I OSK 2108/11). Samo stwierdzenie, że wynik innego postępowania może mieć, a nawet niewątpliwie będzie miał wpływ na losy rozpoznawanej sprawy, nie daje jeszcze podstaw do zawieszenia postępowania. Postępowanie może zostać zawieszone na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. tylko wtedy, gdy w sprawie wystąpi zagadnienie, którego brak rozstrzygnięcia wyklucza każde, zarówno pozytywne jak i negatywne dla strony zakończenie postępowania administracyjnego (zob. wyrok NSA z dnia 20 grudnia 2012 r. II OSK 1570/11). W świetle przedstawionej argumentacji, należało zatem podzielić stanowisko [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego o braku bezpośredniej zależności między rozstrzygnięciem sprawy o zasiedzenie działki nr [...] toczącej się przed Sądem Rejonowym dla [...] (sygn. akt [...]) a rozpatrzeniem niniejszej sprawy i wydaniem decyzji, to jest braku podstaw do zawieszenia postępowania w oparciu o art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło