VII SA/Wa 166/04

WyrokWSA w Warszawie2005-05-06

Skład orzekający: Bożena Walentynowicz, Tadeusz Nowak, Grzegorz Czerwiński

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ odwoławczy prawidłowo uchylił decyzję organu pierwszej instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia, gdy wymagało to jedynie uzupełnienia postępowania dowodowego w zakresie ustalenia przymiotu strony?
Ratio decidendi
Organ odwoławczy nieprawidłowo zastosował art. 138 § 2 Kpa, uchylając decyzję organu pierwszej instancji i przekazując sprawę do ponownego rozpatrzenia. W sytuacji, gdy rozstrzygnięcie sprawy wymagało jedynie uzupełnienia postępowania dowodowego w zakresie ustalenia przymiotu strony, organ odwoławczy powinien był przeprowadzić takie postępowanie na podstawie art. 136 Kpa, a nie wydawać decyzję kasacyjną.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła odmowy wznowienia postępowania administracyjnego zakończonego decyzją zatwierdzającą projekt budowlany i zezwalającą na budowę sieci wodociągowej. Organ pierwszej instancji odmówił wznowienia, uznając brak interesu prawnego wnioskodawcy. Organ odwoławczy uchylił tę decyzję, wskazując na konieczność ustalenia, czy Stowarzyszenie Mieszkańców Osiedla ma przymiot strony w sprawie. Skarżąca spółka zarzuciła organowi odwoławczemu naruszenie przepisów dotyczących ustalania przymiotu strony.
Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję Wojewody [...] i stwierdzono, że nie podlega ona wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Bożena Walentynowicz, Sędziowie ( WSA, As. WSA Tadeusz Nowak (spr.), Grzegorz Czerwiński, , Protokolant Anna Mężyńska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 06 maja 2005 r. sprawy ze skargi W. S.A. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] stycznia 2004 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania I. uchyla zaskarżoną decyzję, II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku. Decyzją Nr [...] z dnia [...].03.2003r. Prezydent W., odmówił wznowienia postępowania zakończonego ostateczną decyzją Nr [...] Starosty Powiatu W. z dnia [...].07.2002r. zatwierdzającą projekt budowlany i zezwalającą na budowę sieci wodociągowej i kanalizacyjnej w liniach rozgraniczających ul. Z. w W. W/w decyzję wydano na podstawie art. 149 § 3 Kpa. W uzasadnieniu decyzji Prezydent wskazał, że wnioskujący o wznowienie postępowania nie wykazali interesu prawnego w niniejszej sprawie , projekty budowlane zostały uzgodnione przez M., a inwestor wykazał się zgodą właściciela terenu na realizację omawianej inwestycji. Od w/w decyzji odwołanie złożyło Stowarzyszenie Mieszkańców Osiedla [...] podnosząc , iż grunt ul. Z. jest we władaniu Urzędu Dzielnicy [...] z mocy ustawy z dnia 13.10.1998r. wprowadzającej reformę administracji publicznej , jednak do dnia dzisiejszego Wojewoda nie wydał decyzji deklaratywnej , w której stwierdzono kto jest zarządcą, w/w terenu. Natomiast interesem prawnym Stowarzyszenia jest ochrona własności jego członków , którzy z własnych środków wybudowali kolektor ogólnospławny w ul. Z.-W. Po rozpatrzeniu odwołania Stowarzyszenia Mieszkańców Osiedla [...] od decyzji Nr [...] z dnia [...].03.2003r. Prezydenta W., odmawiającej wznowienia postępowania Wojewoda [...] uchylił decyzję Nr [...] z dnia [...].03.2003r. Prezydenta W. i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji W uzasadnieniu decyzji Wojewoda stwierdził, że rozpoznając sprawę , w pierwszej kolejności należy ustalić , czy odwołujące Stowarzyszenie jest uprawnione w świetle art. 127 § 1 Kpa do wniesienia odwołania w niniejszej sprawie , a więc czy służy im przymiot strony w rozumieniu art. 28 Kpa oraz w świetle ukształtowanego w tej materii orzecznictwa NS A. Wojewoda stwierdził, że organ I instancji nie wykazał w sposób jednoznaczny , czy skarżącym przysługuje przymiot strony w tym postępowaniu. Złożenie przez określony podmiot podania o wznowienie postępowania winno powodować wszczęcie tzw. postępowania wstępnego , które powinno zakończyć się załatwieniem sprawy w trybie przewidzianym w art. 149 Kpa. Zdaniem Wojewody z uzasadnienia decyzji Nr [...] z dnia [...].03.2003r. nie wynika czy odwołujące się Stowarzyszenie ma interes prawny w sprawie , ponadto organ I instancji winien odnieść się w precyzyjny sposób do zarzutów podnoszonych przez skarżących. Z w/w względów , stosownie do przepisów art. 7, 10, 77 Kpa , sprawa wymaga ponownego przeprowadzenia przez organ I instancji postępowania wyjaśniającego w przedmiotowej sprawie – stwierdził Wojewoda. Skargę na powyższą decyzję złożyła SA W. zarzucając skarżonej decyzji obrazę art. 127 kpa w związku z art. 28 Kpa przez jego zastosowanie i wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji. Strona skarżąca podnosi, że słusznie Wojewoda [...] w uzasadnieniu skarżonej decyzji stwierdził, że należało ustalić czy skarżący - Stowarzyszenie Mieszkańców Osiedla [...] był uprawniony do wniesienia odwołania jako strona w rozumieniu art. 28 Kpa. Kwestię te obowiązany był rozstrzygnąć Wojewoda [...], bowiem od tego rozstrzygnięcia uzależnione było rozpoznanie odwołania. Zdaniem skarżącej strony, to nie organ I instancji, a Stowarzyszenie Mieszkańców Osiedla [...] powinno wykazać, że przysługuje mu przymiot strony , a zebrany dotychczas materiał dowodowy nie daje podstaw do przyjęcia, że Stowarzyszeniu przysługuje przymiot strony w niniejszym postępowaniu, bowiem ani stowarzyszenie jak również członkowie stowarzyszenia nie są właścicielami nieruchomości sąsiadujących bezpośrednio z działka inwestora. W odpowiedzi na skargę Wojewoda podtrzymał swoje stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne kontrolują jedynie legalność zaskarżonych decyzji/ postanowień/, a więc prawidłowość zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafność ich wykładni. Uwzględnienie skargi następuje tylko w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa (art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270). W ocenie Sądu kontrolowana decyzja zapadła z naruszeniem przepisu art.138 § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego . Zgodnie z art. 138 § 2 kpa organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji, gdy rozstrzygnięcie sprawy wymaga uprzedniego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w całości lub w znacznej części. Przekazując sprawę organ ten może wskazać, jakie okoliczności należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy. W orzecznictwie NSA powszechnie przyjęto, że wydanie decyzji kasacyjnej stanowi wyjątek od zasady merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy w postępowaniu odwoławczym, a zatem nie może być ona podjęta w innych sytuacjach niż te, które zostały określone w art. 138 § 2. Niedopuszczalna jest wykładnia rozszerzająca tego przepisu. (Por. np. wyroki: z 10 kwietnia 1997 r., I SA/Po 1237/96; z 16 czerwca 1997 r., II SA/Kr 2024/96 i z 28 maja 1998 r., I SA/Lu 519/97, I SA 343/00) Organ odwoławczy uchylił się od przeprowadzenia dodatkowego postępowania na podstawie art. 136 Kpa, w celu uzupełnienia dowodów i materiałów w sprawie a dot. ustalenia czy odwołującemu się służy przymiot strony w rozumieniu art. 28 Kpa oraz w świetle ukształtowanego w tej materii orzecznictwa NS A. Organ odwoławczy, mający wątpliwości co do okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy, powinien w tym przypadku przeprowadzić postępowanie dowodowe uzupełniające (art. 136 k.p.a.) Dopuszczalność wydania przez organ odwoławczy tego typu decyzji kasacyjnej jest ograniczona przez to, że art. 138 § 2 w związku z art. 136 kpa przyjmuje jako przesłankę wydania tego typu decyzji określony zakres czynności postępowania wyjaśniającego, a mianowicie "rozstrzygnięcie sprawy wymaga uprzedniego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w całości lub w znacznej części". Sytuacja taka w niniejszej sprawie nie istnieje, gdyż organ II instancji w ramach przepisu art.136 k.p.a. powinien wezwać Stowarzyszenie Mieszkańców Osiedla [...] do wykazania ,że przysługuje mu przymiot strony i po ustaleniu tej kwestii zająć merytoryczne stanowisko w sprawie. Z powyższych względów, Sąd Administracyjny na podstawie art. 145 ust.1 pkt. 1 c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 poz.270) orzekł jak w sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło