VII SA/Wa 1664/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Izabela Ostrowska (spr.), , Sędzia WSA Jolanta Augustyniak-Pęczkowska, Sędzia WSA Małgorzata Miron, Protokolant ref. staż. Piotr Czyżewski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 listopada 2013 r. sprawy ze skargi J. Z. na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] czerwca 2013 r., znak [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji skargę oddala Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem z dnia [...].06.2013 r., znak: [...], działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 127 § 3 i art. 144 ustawy z dnia 14.06.1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2013 r., poz. 267) – dalej zwanej “k.p.a." po rozpoznaniu wniosku J. Z. o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej postanowieniem Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...].05.2013 r., znak: [...] utrzymał w mocy pierwortne postanowienie. Z akt postępowania wynika, że postępowanie administracyjne w niniejszej sprawie miało następujący przebieg: Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...]decyzją z dnia [...].08.2010 r., nr [...]nałożył na J. Z. obowiązek dokonania całkowitej rozbiórki zbiornika na nieczystości ciekłe realizowanego na działce oznaczonej nr ewid. [...], położonej w miejscowości [...] gm. [...]. Na skutek odwołania złożonego przez J. Z. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...].10.2010 r., nr [...], utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Następnie w wyniku wniosku złożonego przez J. Z. w dniu 4.03.2012r. o stwierdzenie nieważności wskazanych wyżej decyzji Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...].10.2012 r., znak: [...] utrzymaną w mocy decyzją z dnia [...].12.2012 r., znak: [...] odmówił stwierdzenia ich nieważności. J. Z. wnioskiem z dnia 20.02.2013 r., doprecyzowanym pismem z dnia 03.04.2013 r., zwrócił się do Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego o wszczęcie postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...].08.2010 r., nr [...], znak: [...]. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem z dnia [...].05.2013 r., znak: [...], działając na podstawie art. 61a § 1 w związku z art. 156 § 1 k.p.a., po rozpatrzeniu przedmiotowego wniosku odmówił wszczęcia postępowania. Następnie J. Z. do wskazanego wyżej organu złożył wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem z dnia [...].06.2013 r., znak: [...], działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 127 § 3 i art. 144 k.p.a. po ponownym rozpoznaniu sprawy utrzymał w mocy pierwotne postanowienie. W uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia organ wskazał, że zasadnicze znaczenie dla prawidłowego rozstrzygnięcia niniejszej sprawy ma fakt, że wniosek J. Z. z dnia 20.02.2013 r., doprecyzowany pismem z dnia 03.04.2013 r. jest kolejnym wnioskiem o stwierdzenie nieważności decyzji [...] WINB z dnia [...].10.2010 r. Należy zauważyć, że jak wynika z akt sprawy postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji organu wojewódzkiego z dnia [...].10.2010 r., nr [...], było już raz prowadzone, a w wyniku jego zakończenia Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...].10.2012 r., znak: [...] utrzymaną w mocy decyzją z dnia [...].12.2012 r., znak: [...] odmówił stwierdzenia nieważności w/w decyzji. Organ wskazał, że w związku z powyższym, niedopuszczalne jest prowadzenie po raz kolejny postępowania nieważnościowego, gdyż jeżeli już raz na żądanie strony wszczęto postępowanie nadzorcze i odmówiono stwierdzenia nieważności decyzji, nie można jeszcze raz domagać się wszczęcia postępowania w tej samej sprawie, chociażby skarżący powoływał się na inne przyczyny nieważności. Ponowne postępowanie byłoby z góry bezprzedmiotowe dlatego, że ocena legalności decyzji mającej podlegać stwierdzeniu nieważności została dokonana poprzednio. Zgodnie z art. 61 a § 1 k.p.a. gdy żądanie wszczęcia postępowania, zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ administracji publicznej wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania. Odmowa wszczęcia postępowania nieważnościowego, a zatem negatywna ocena możliwości prowadzenia tego nadzwyczajnego postępowania administracyjnego na wstępnym etapie badania wniosku strony poprzedzającym właściwe rozpoznanie sprawy może nastąpić z przyczyn podmiotowych jak i przedmiotowych. Przyczyny podmiotowe odmowy wszczęcia postępowania nieważnościowego dotyczą np. sytuacji, gdy żądanie złoży podmiot niebędący stroną w sprawie lub strona niemająca zdolności do czynności prawnych, a działająca bez przedstawiciela ustawowego. Przesłanki przedmiotowe odnoszą się m.in. do przypadków, gdy organ działał w innej formie (np. umowy cywilnej) lub gdy sprawa nie jest jeszcze zakończona decyzją ostateczną oraz żądanie wszczęcia postępowania o stwierdzenie nieważności dotyczy decyzji zweryfikowanej już pod względem wystąpienia przesłanek określonych w art. 156 § 1 Kpa inną decyzją ostateczną - co ma miejsce w niniejszej sprawie. Odnosząc się do zarzutów zawartych we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy organ stwierdził, że w świetle poczynionych ustaleń pozostają one bez wpływu na treść podjętego rozstrzygnięcia. Skargę na powyższą decyzję wniósł J. Z. (dalej zwany skarżącym). W uzasadnieniu skargi wskazał, że Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego nie wyjaśnił wszystkiego, nie porównał szamba sąsiada obok z wyciekiem. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego nie sprawdził niczego w terenie tylko zatwierdził decyzję organu I instancji W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumenty zawarte w zaskarżonym postanowieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Sąd administracyjny właściwy jest do kontroli aktów administracyjnych wydawanych przez organy administracji publicznej tylko w oparciu o kryterium legalności, a więc zgodności z prawem. Uwzględnienie skargi przez Sąd następuje jedynie w przypadku naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu. W rozpoznawanej sprawie tego rodzaju wady i uchybienia nie wystąpiły i w związku z tym skarga została oddalona. W pierwszej kolejności należy wskazać, że żądanie J. Z. dotyczące stwierdzenia nieważności decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...].08.2010 r., nr [...] w istocie obejmuje również stwierdzenie nieważności decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...].10.2010 r., nr [...], utrzymującej w mocy decyzję PINB. Badanie nieważności decyzji pierwszoinstancyjnej bez kontroli decyzji organu odwoławczego prowadziłoby do niejednolitości usuwania z obrotu prawnego decyzji dotkniętej wadą nieważności. Wyeliminowanie z obrotu prawnego decyzji pierwszoinstancyjnej wymusza wyeliminowanie decyzji organu odwoławczego już z tej przyczyny, że utrzymano nią w mocy decyzję dotkniętą wadą nieważności. Brak połączenia procedury badania w postępowaniu nieważnościowym decyzji wydanych w obu instancjach mogłoby w skrajnych sytuacjach prowadzić do niemożności wyeliminowania z obrotu prawnego decyzji drugoinstancyjnej mimo, że takiej eliminacji poddano decyzję organu pierwszej instancji (tak w: wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 02.02.2005 r., sygn. akt: IV SA 3826/03). Organ zaskarżone postanowienie wydał na podstawie art. 61a § 1 k.p.a. Zgodnie z powyższym przepisem gdy żądanie wszczęcia postępowania, zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ administracji publicznej wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania. Z powyższego przepisu wynikają dwie samodzielne i niezależne przesłanki wydania postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania. Jedną z nich jest wniesienie podania przez osobę, która nie jest stroną, a drugą przesłanką jest zaistnienie innych uzasadnionych przyczyn uniemożliwiających wszczęcie postępowania, przy czym przyczyny te nie zostały w ustawie skonkretyzowane. Do takich przyczyn należą sytuacje, które w sposób oczywisty stanowią przeszkodę do wszczęcia postępowania, np. gdy w tej samej sprawie postępowanie administracyjne już się toczy albo w sprawie takiej zapadło już rozstrzygniecie. Na skutek odmowy wszczęcia postępowania organ nie prowadzi postępowania administracyjnego i nie rozstrzyga sprawy, co do jej istoty (tak w: wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 5 marca 2013 r., III SA/Kr 487/12). Jak wskazano wyżej jedną z przesłanek odmowy wszycia postępowania może być skierowanie do organu administracji publicznej żądania, które dotyczy sprawy już wcześniej rozstrzygniętej (tożsamość sprawy). O tożsamości sprawy można mówić wyłącznie wówczas, gdy w sprawie występują te same podmioty, dotyczy ona tego samego przedmiotu i tego samego stanu prawnego w niezmienionym stanie faktycznym (tak w: wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 4 kwietnia 2013 r., II SA/Lu 1036/12). Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy wskazać należy, że żądanie J. Z., dotyczące wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...].10.2010 r., nr [...] oraz utrzymanej nią w mocy decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...].08.2010 r., nr [...] było już przedmiotem rozpoznania. Na skutek czego Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...].10.2012 r. odmówił stwierdzenia nieważności przedmiotowych decyzji. Następnie decyzją z dnia [...].12.2012 r. po rozpatrzeniu wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy organ utrzymał w mocy pierwotną decyzję. Następnie J. Z. wnioskiem z dnia 20.02.2013 r., doprecyzowanym pismem z dnia 03.04.2013 r., ponownie zwrócił się do Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego o wszczęcie postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...].08.2010 r., nr [...], znak: [...]. Jak wskazano wyżej żądanie to obejmuje również decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...].10.2010 r., nr [...]. Nie ulega wątpliwości, że sprawa zawisła przed organem na skutek wskazanego wyżej wniosku ma charakter tożsamy ze sprawą zakończoną ostateczną decyzją Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...].12.2012 r. Dotyczy ona tych samych stron postępowania, tego samego przedmiotu, tj, zaskarżonych decyzji. Brak również podstaw do przyjęcia, że w niniejszej sprawie zmianie uległ stan faktyczny w zakresie istotnym dla niniejszej sprawy. Mając na uwadze powyższe organ, odmawiając wszczęcia postępowania w sposób prawidłowy zastosował art. 61a § 1 k.p.a. W świetle powyższych ustaleń Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.