VII SA/Wa 1665/14

Starszy referendarz sądowy - Katarzyna Pakuła- Getka Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na posiedzeniu niejawnym w dniu 13 listopada 2014 r. po rozpoznaniu wniosku W. S. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie ze skargi W. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] czerwca 2014r., znak: [...] w przedmiocie skierowania na badania lekarskie postanawia: odmówić W. S. przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym dotyczącym zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata. Wnioskiem złożonym na urzędowym formularzu PPF W. S. zwrócił się o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. W uzasadnieniu wniosku skarżący wskazał, że nie stać go na ponoszenie kosztów oraz ustanowienie adwokata. We wniosku wnioskodawca podał, że posiada dom o pow. 120 m ² oraz nieruchomość rolną o pow. 10 ha. Oświadczył, że prowadzi gospodarstwo rolne z którego nie uzyskuje dochodów. Dodał, że korzysta z kredytu klęskowego. Do wniosku skarżący dołączył: kserokopię decyzji z dnia [...] października 2011r. o przyznaniu zasiłku celowego w kwocie 2.500 złotych w związku z powstaniem szkody w uprawach rolnych spowodowanej przez deszcz nawalny w 2011r., kserokopię zawiadomienia komornika sądowego o zajęciu rachunku bankowego i zakazie wypłat z dnia [...] kwietnia 2013r., kserokopię notatki służbowej sporządzonej w dniu [...] czerwca 2014r. przez Naczelnika Wydziału Rolnictwa, Gospodarki Gruntami i Ochrony Środowiska –Urząd Miejski w B. potwierdzające straty w uprawie cebuli, kserokopię opinii Wojewody [...] z dnia [...] października 2013r. o wysokości szkód w prowadzonym gospodarstwie rolnym, spowodowanym przez deszcz nawalny w dniu [...] czerwca 2013r., kserokopię umowy z bankiem o kredyt obrotowy z dopłatami Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa na wznowienie produkcji w gospodarstwach rolnych, w których wystąpiły szkody spowodowane przez suszę, grad, deszcz nawalny (...)z dnia [...] grudnia 2011r. W związku z niewystarczającymi danymi do rozpoznania złożonego wniosku zarządzeniem z dnia 24 września 2014r. wezwano wnioskodawcę do złożenia dodatkowych wyjaśnień dotyczących nadesłanego wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez podanie: - z czego lub przy czyjej pomocy się utrzymuje, - czy uzyskuje dochody z tytułu prowadzonego gospodarstwa rolnego, jeśli tak należało wskazać w jakiej wysokości miesięcznie, - czy samodzielnie prowadzi gospodarstwo domowe, czy też pozostaje z innymi osobami, jeśli tak, należało wyszczególnić te osoby oraz podać wysokość uzyskiwanego przez nie dochodu, -jakie ponosi miesięczne koszty związane z utrzymaniem domu (gaz, opłaty za energię, telefon, podatek od nieruchomości itp.), należało je wyszczególnić i podać ich wysokość, - orientacyjnie wysokości kwoty pieniężnej jaką przeznacza miesięcznie na codzienne utrzymanie (żywność, odzież, leki itp.), -czy spłaca kredyt, jeśli tak, to w jakiej wysokości miesięcznie i jaka kwota pozostała mu jeszcze do spłaty, - czy posiada obciążenie komornicze, jeśli tak to z jakiego tytułu, czy go spłaca i w jakiej wysokości miesięcznie, - czy posiada inwentarz żywy, jeśli tak, należało podać jakie zwierzęta hoduje i w jakiej ilości oraz wysokość uzyskiwanych miesięcznie dochodów, -czy uzyskuje dopłaty do posiadanej nieruchomości rolnej, jeśli tak, należało wskazać od kogo, jakiego rodzaju dopłaty i w jakiej wysokości, - czy uzyskuje dochody ze sprzedaży płodów rolnych (np. zboża, warzyw, owoców) bądź inwentarza żywego, jeśli tak należało wskazać wysokość uzyskiwanego dochodu oraz tytuł z jakiego jest on uzyskiwany. Odpowiedzi na powyższe, należało udzielić w terminie 7 dni od, od daty doręczenia pisma, pod rygorem rozpoznania wniosku w oparciu o posiadane dokumenty. W dniu 15 października 2014r. do Sądu wpłynęła odpowiedź wnioskodawcy na powyższe. W nadesłanym piśmie z dnia 10 października 2014r. (data wpływu do Sądu 15 października 2014r.) wnioskodawca podał, że utrzymuje się z gospodarstwa rolnego. Zaznaczył jednak, iż obecnie nie uzyskuje dochodów ze względu na bardzo niskie ceny płodów rolnych związanych z brakiem eksportu płodów rolnych do Rosji. Oświadczył, że gospodarstwo domowe prowadzi samodzielnie. Wnioskodawca podał, że miesięcznie ponosi następujące koszty związane z utrzymaniem domu tj. opłatę za energię w wysokości 150,00 złotych, opłatę za telefon w wysokości 50,00 złotych, opłatę za gaz w wysokości 150,00 złotych, opłatę za wywóz śmieci 10,00 złotych. Wskazał, że opłaca także podatek od posiadanych nieruchomości w wysokości 415 złotych kwartalnie. Na miesięczne codzienne utrzymanie podał, że wydaje ok. 500,00 złotych. Wnioskodawca oświadczył, że spłaca raty kredytu według terminów wskazanych w umowie. Dodał, że posiada obciążenia komornicze, które kwestionuje ze względu na błędne wyliczenia i niektóre są umarzane. Skarżący poinformował, że obecnie posiada jednego psa, innych zwierząt nie hoduje. Wskazał także, że uzyskiwane dopłaty do posiadanej nieruchomości z AR i MR są bezpośrednio przekazywane na spłatę kredytu. Nadto oświadczył, że nie uzyskuje dochodów ze sprzedaży płodów rolnych ponieważ pieniądze uzyskane za płody rolne są przeznaczane na spłatę kredytu. Rozpoznając wniosek zważyć należało, co następuje: Przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie pełnomocnika zgodnie z art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Wykazanie powyższych okoliczności powinno nastąpić poprzez złożenie stosownego oświadczenia obejmującego dokładne dane o stanie rodzinnym i majątkowym. Od sądu/referendarza sądowego zależy uznanie oświadczenia za wystarczające dla przyznania żądanej pomocy. Użyte w art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a określenie "gdy wykaże" oznacza, że to na wnioskodawcy spoczywa obowiązek wykazania, że jego dochody i sytuacja życiowa nie pozwalają na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Strona powinna należycie uzasadnić i uprawdopodobnić okoliczności, które podaje we wniosku o przyznanie prawa pomocy. Sąd/referendarz, korzystając z uprawnień, zakreślonych przez art. 255 p.p.s.a., może - jeżeli oświadczenie strony zawarte we wniosku, okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości - wezwać stronę do złożenia w zakreślonym terminie, dodatkowego oświadczenia lub przedłożenia dokumentów dotyczących jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego. Jednakże na tym możliwości sądu/referendarza w zakresie badania stanu majątkowego, rodzinnego i możliwości płatniczych strony się kończą i bez współpracy ze strony osoby ubiegającej się o przyznanie prawa pomocy, ustalenie czy rzeczywiście nie może ona ponieść kosztów związanych ze sprawą, nie jest możliwe. Zatem w zakresie ustalenia, czy w danej sprawie zachodzą przesłanki do udzielenia prawa pomocy osoba wnioskująca winna współpracować z sądem administracyjnym, jeżeli nie poprzez wskazanie wszelkich okoliczności istotnych dla oceny jej stanu majątkowego, to przynajmniej realizując wszelkie wezwania sądu o uzupełnienie brakujących danych. W orzecznictwie podkreśla się, że brak realizacji w całości lub części obowiązku nałożonego zarządzeniem referendarza w celu uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy skutkuje odmową przyznania tego prawa ( por. m.in. postanowienie NSA z dnia 29 listopada 2011 r. sygn. akt FZ 718/11). Dokonując analizy informacji zawartych w formularzu PPF jak i w piśmie wyjaśniającym z dnia 10 października 2014r. orzekający uznał, że wnioskodawca nie wykazał dostatecznie, iż nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Ocena taka była konsekwencją działania skarżącego, który nie dopełnił w sposób należyty ciążącego na nim obowiązku rzetelnego i wyczerpującego zaprezentowania swojej sytuacji finansowej. Skarżący, będąc na podstawie art. 255 p.p.s.a., wezwany do przedstawienia dodatkowych informacji dotyczących stanu majątkowego i dochodów nie wykonał tego wezwania w sposób wystarczający do oceny jego możliwości finansowych. Przede wszystkim skarżący nie wskazał z czego lub przy czyjej pomocy się utrzymuje bądź nie podał wysokości uzyskiwanych dochodów z tytułu gospodarstwa rolnego. Z podanych danych przez wnioskodawcę wynika, że utrzymuje się z gospodarstwa rolnego z którego dodał, że obecnie nie uzyskuje dochodów ze względu na bardzo niskie ceny płodów rolnych związanych z brakiem eksportu płodów rolnych do Rosji. Wnioskodawca oświadczył, że ponosi koszty codziennego utrzymania oraz stałych opłat związanych z utrzymaniem domu. Wnioskodawca podał także, iż spłaca zaciągnięty kredyt. Nadto z podanych przez wnioskodawcę informacji wynika także, że uzyskuje on dopłaty do posiadanej nieruchomości z AR i MR oraz dochody ze sprzedaży płodów rolnych. Wnioskodawca nie wskazał jednak wysokości dopłat ani tych dochodów, gdyż oświadczył, że pieniądze te są przeznaczane na spłatę kredytu. Z powyższych informacji wynika, że wnioskodawca ponosi koszty codziennego utrzymania, stałych opłat, spłaty kredytu, niewątpliwie zatem uzyskuje jakikolwiek dochód z tytułu prowadzenia gospodarstwa rolnego, którego jednak nie wskazał. Nie wyjaśnił, czy uzyskuje nieregularne dochody, w skali miesiąca, roku. Orzekający nie kwestionuje, iż wnioskodawca może mieć problemy finansowe z uzyskiwaniem dochodów z prowadzonego gospodarstwa rolnego. Jednakże wnioskodawca nie udziela wyczerpujących i jasnych informacji odnośnie swojej sytuacji finansowej. Ponadto w przypadku braku uzyskiwania dochodów z gospodarstwa rolnego wnioskodawca nie wyjaśnił z czego lub przy czyjej pomocy się utrzymuje. Przedłożone przez skarżącego na wezwanie referendarza wyjaśnienie dotyczące jego sytuacji finansowej jest zbyt ogólne i niepełne, a w konsekwencji niewystarczające dla określenia jego rzeczywistej sytuacji finansowej. Skarżący bowiem nie wyjaśnił, istotnych kwestii -wskazanych wyżej - do określenia których został wezwany. Stwierdzić należy, iż uzyskanie powyższych danych w ocenie orzekającego było kluczowe dla oceny rzeczywistej sytuacji materialnej wnioskodawcy. Niepełne wyjaśnienia co do sytuacji materialnej wnioskodawcy nie mogą stanowić podstawy do przyznania prawa pomocy. Jak wskazano wyżej w sytuacji, gdy strona wnosi o przyznanie prawa pomocy powinna na podstawie obiektywnych danych wykazać zasadność tego wniosku. Rozstrzygnięcie w tej kwestii zależy bowiem od tego, co zostanie przez stronę wykazane. W sprawach o przyznanie prawa pomocy Sąd/referendarz nie jest zobowiązany do prowadzenia dochodzeń w sytuacji, gdy dane uniemożliwiające pełną ocenę stanu majątkowego, nie są znane mimo istniejącego po stronie skarżącego ciężaru wykazania przesłanek przyznania prawa pomocy (postanowienie NSA z dnia 29 listopada 2007r., sygn. akt I GZ 235/07, postanowienie NSA z dnia 20 marca 2009 r. sygn. akt IFZ 56/09, postanowienie NSA z dnia 25 listopada 2010 r., sygn. akt I GZ 371/10). Przyznanie prawa pomocy jest zatem uzależnione od przeprowadzenia rzetelnej analizy zdolności finansowej wnioskodawcy, a ta jest możliwa jedynie w oparciu o pełne dane dotyczące wysokości dochodów wnioskodawcy. Reasumując stwierdzono, że wnioskodawca nie wykazał, iż zachodzą okoliczności do uwzględnienia jego wniosku o przyznanie prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Przedstawione dane w formularzu w zestawieniu z brakiem udzielenia pełnej odpowiedzi na pytania zawarte w wezwaniu z dnia 1 października 2014r. uniemożliwiają dokonanie rzetelnej oceny sytuacji majątkowej wnioskodawcy, a w konsekwencji pozytywne rozpatrzenie złożonego wniosku o przyznanie prawa pomocy. Z powyższych względów, na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 w związku z art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a orzeczono jak w sentencji postanowienia.