VII SA/Wa 1666/14

WyrokWSA w Warszawie2015-04-02

Skład orzekający: Elżbieta Zielińska-Śpiewak, Joanna Gierak-Podsiadły, Maria Tarnowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja nakazująca przymusową rozbiórkę obiektu budowlanego, wydana na podstawie przepisu o charakterze związanym (art. 37 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego z 1974 r.), może zostać uchylona lub zmieniona w trybie nadzwyczajnym określonym w art. 155 k.p.a.?
Ratio decidendi
Decyzja nakazująca przymusową rozbiórkę, wydana na podstawie przepisu o charakterze związanym, nie może zostać uchylona ani zmieniona w trybie art. 155 k.p.a. Przepis ten ma zastosowanie wyłącznie do decyzji uznaniowych, w których organ posiada swobodę decyzyjną. W przypadku decyzji związanych, takich jak nakaz rozbiórki samowolnie wzniesionego obiektu, ustawodawca nie pozostawia organowi luzu decyzyjnego, a przepis szczególny (art. 37 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego z 1974 r.) sprzeciwia się uchyleniu lub zmianie takiej decyzji.
Stan faktyczny
Skarżący P. C. wniósł o uchylenie decyzji Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego (GINB) utrzymującej w mocy decyzję odmawiającą uchylenia lub zmiany ostatecznej decyzji z 1993 r. nakazującej przymusową rozbiórkę dwóch budynków letniskowych. Skarżący nabył działkę z jednym z budynków w 2006 r. i twierdził, że nie wiedział o decyzji rozbiórkowej. Podniósł zarzuty naruszenia przepisów proceduralnych oraz błędnej wykładni art. 155 k.p.a., argumentując, że obecny stan prawny (zmiana planu zagospodarowania przestrzennego) oraz fakt, że nie był sprawcą samowoli budowlanej, przemawiają za uchyleniem decyzji.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Zielińska-Śpiewak, Sędzia WSA Joanna Gierak-Podsiadły (spr.), Sędzia WSA Maria Tarnowska, Protokolant spec. Agnieszka Wrzodak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 2 kwietnia 2015 r. sprawy ze skargi P. C. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] czerwca 2014 r. znak: [...] w przedmiocie odmowy uchylenia lub zmiany decyzji ostatecznej skargę oddala. Przedmiotem skargi wniesionej przez P C jest decyzja Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] czerwca 2014 r., znak: [...] utrzymująca w mocy -w oparciu o art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r., poz. 267 ze zm., dalej: k.p.a.)- decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] maja 2014 r. znak: [...] o odmowie uchylenia lub zmiany decyzji ostatecznej Wojewody [...] z dnia [...] września 1993 r. znak [...] , utrzymującej w mocy decyzję Kierownika Urzędu Rejonowego w [...] z dnia [...] lipca 1993 r. nr [...] orzekającą przymusową rozbiórkę dwóch budynków letniskowych posadowionych na działce o nr geod. [...] i [...] na terenie wsi [...]. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego na wstępie podał, iż sprawa prowadzona była w trybie przewidzianym w art. 155 k.p.a. Postępowanie o zmianę lub uchylenie decyzji na mocy tego przepisu, jest postępowaniem nadzwyczajnym, odrębnym od postępowania zwykłego i stanowi odstępstwo od zasady trwałości decyzji ostatecznych uregulowanej w art. 16 k.p.a.. Celem tego postępowania nie jest ponowne merytoryczne rozstrzygnięcie sprawy, lecz przeprowadzenie weryfikacji decyzji ostatecznej z punktu widzenia przesłanek określonych w art. 155 k.p.a., tj. ustalenie, czy za zmianą (uchyleniem) decyzji przemawia interes społeczny lub słuszny interes strony oraz, czy nie sprzeciwia się temu przepis szczególny. I dalej organ podał, że z akt sprawy wynika, iż Kierownik Urzędu Rejonowego w [...] decyzją z dnia [...] lipca 1993 r. nakazał rozbiórkę dwóch budynków letniskowych zlokalizowanych na działkach nr geod. [...] i nr geod. [...] , położonych we wsi [...]. Powyższe rozstrzygnięcie Wojewoda [...] utrzymał w mocy decyzją z dnia [...] września 1993 r. Wyrokiem z dnia 6 września 1995 r. sygn. akt SA/Bk 495/94 NSA Ośrodek Zamiejscowy w Białymstoku, oddalił skargę K K na ww. decyzję Wojewody [...] z dnia [...] września 1993 r. Aktem notarialnym z dnia [...] czerwca 2006 r. Repertorium A nr [...] K K sprzedał działkę nr [...] wraz z budynkiem objętym nakazem rozbiórki P C. Pismem z dnia 8 kwietnia 2013 r. uzupełnionym pismem z dnia 14 kwietnia 2013 r., P C reprezentowany przez radcę prawnego Ł S, złożył do [...] WINB wniosek o uchylenie decyzji Wojewody [...] z dnia [...] września 1993 r. Organ wojewódzki pismem z dnia 25 kwietnia 2014 r., znak: [...] , zawiadomił o wszczęciu postępowania w sprawie uchylenia decyzji Wojewody [...] z dnia [...] września 1993 r. Następnie [...] WINB decyzją z dnia [...] maja 2014 r. odmówił uchylenia lub zmiany decyzji ostatecznej Wojewody [...] z dnia [...] września 1993 r. I dalej, odnosząc się do sprawy, Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego podał, że zgodnie z orzecznictwem sądowoadministracyjnym przepis art. 155 k.p.a. może mieć zastosowanie tylko do decyzji uznaniowych, w których organ ma możliwość swobody decyzyjnej w orzekaniu, w ramach której może uwzględnić interes społeczny lub słuszny interes strony. Przepis ten nie ma zastosowania do decyzji związanych, które zostały wydane w oparciu o przepisy, nie dające organowi żadnego luzu decyzyjnego - żadnej innej możliwości rozstrzygnięcia w konkretnym stanie faktycznym (por. wyrok NSA z dnia 1.03.1996 r., sygn. akt III SA 362/95, wyrok NSA z dnia 4.10.1999 r., sygn. akt IV SA 1434/97, wyrok NSA z dnia 24.05.2005 r., sygn. akt OSK 1792/04 niepublikowany). Obowiązek nałożony decyzją Kierownika Urzędu Rejonowego w [...] z dnia [...] lipca 1993 r., utrzymaną w mocy decyzją Wojewody [...] z dnia [...] września 1993 r. wynikał z bezwzględnie obowiązującego przepisu, nakładającego na organ obowiązek orzeczenia rozbiórki obiektu budowlanego wzniesionego w warunkach samowoli budowlanej. Była to więc decyzja o charakterze związanym a nie uznaniowym, a tylko decyzja uznaniowa mogłaby być zmieniona w trybie art. 155 k.p.a. (por. wyrok NSA z 25.02.2011 r., sygn. akt I OSK 607/10). Organ stwierdził przy tym, że niedopuszczalna jest zmiana lub uchylenie decyzji o rozbiórce samowolnie wzniesionego budynku na podstawie art. 155 k.p.a., gdyż prowadziłoby to do stanu sprzecznego z wolą ustawodawcy wyrażoną w Prawie budowlanym i za takim rozstrzygnięciem nie może przemawiać indywidualny interes strony (por. wyrok NSA z dnia 15.03.1999 r., sygn. akt IV SA 888/97, ONSA 2000/1/36, wyrok NSA z dnia 13.10.1999 r., sygn. akt IV SA 1539/97, wyrok NSA z dnia 23.02.2007 r., sygn. akt II OSK 352/06, wyrok NSA z dnia 23.02.2007 r., sygn. akt II OSK 352/06, wyrok NSA z dnia 9.03.2011 r., sygn. akt II OSK 258/10). W konsekwencji, w świetle przedstawionego wyżej stanu faktycznego i prawnego organ stwierdził, że [...] WINB decyzją z dnia [...] maja 2014 r. zasadnie odmówił uchylenia lub zmiany ostatecznej decyzji Wojewody [...] z dnia [...] września 1993 r., a wobec tego decyzję tę należało utrzymać w mocy. Ustosunkowując się do zarzutów zawartych w odwołaniu, organ wyjaśnił, że nakaz rozbiórki jest obowiązkiem o charakterze nieosobistym. Wynika on bowiem z faktu władztwa nad określoną rzeczą. Dokonanie czynności cywilnoprawnej, polegającej na przeniesieniu własności nieruchomości, powoduje, że nowy właściciel jest zobowiązany do ponoszenia ciężarów publicznoprawnych związanych z własnością tej nieruchomości. Zatem obowiązek rozbiórki samowolnie wybudowanego obiektu przechodzi z mocy prawa z chwilą przejścia na nowego właściciela własności przedmiotowej nieruchomości (por. wyrok NSA z dnia 21.03.2001 r., sygn. akt IV SA 232/99, wyrok WSA w Warszawie z dnia 30 sierpnia 2012 r., sygn. akt VII SA/Wa 1396/12). Organ podał też, że właściwy organ orzekając na podstawie art. 155 k.p.a. uwzględnia stan faktyczny i prawny z daty wydania decyzji objętej wnioskiem o zmianę lub uchylenie, a postępowanie prowadzone w oparciu o art. 155 k.p.a. jest postępowaniem nadzwyczajnym, którego celem nie jest ponowne merytoryczne rozstrzygnięcie sprawy. W skardze na ww. decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] czerwca 2014 r. skarżący – P C reprezentowany przez r. pr. Ł S, wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji. Decyzji tej zarzucił naruszenie: -art. 77 § 1 oraz art. 80 k.p.a. poprzez nierzetelne wyjaśnienie stanu faktycznego oraz niewszechstronne i błędne rozważenie materiału dowodowego, -art. 155 k.p.a. poprzez jego błędną wykładnię. Podniósł także zarzut naruszenia art. 7 i 8 k.p.a. poprzez naruszenie zasad ogólnych postępowania administracyjnego. W uzasadnieniu skargi skarżący stwierdził, iż organ odwoławczy nie zebrał materiału dowodowego w sposób wystarczający dla oceny argumentów podnoszonych przez skarżącego. I tak, organ nie uwzględnił faktu, iż do wybudowania przedmiotowych budynków doszło na początku lat 90, przed dniem 1 stycznia 1995 r. Zgodnie z obowiązującym wówczas stanem prawnym, działka, na której są położone budynki była działką rolną bez prawa zabudowy (uchwała nr [...] Rady Gminy w [...] z dnia [...] listopada 1991 r. w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego terenów rekreacyjnych w otoczeniu zbiornika wodnego [...] oraz programu przejściowego wykorzystywania gruntów przeznaczonych w planie na cele nierolnicze i nieleśne). Taki stan rzeczy zmieniła dopiero uchwała nr [...] Rady Gminy [...] z dnia [...] grudnia 2013 r. w sprawie zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego zespołu rekreacyjnego "[...]" nad zbiornikiem [...] , którą dokonano zmiany planu zagospodarowania przestrzennego, dopuszczając zabudowę dziatek na cele rekreacyjno-wypoczynkowe. W 2006 r. działka o nr geod. [...] położona w [...] nad zbiornikiem [...], gmina [...] wraz z posadowionym na niej budynkiem letniskowym i ustępem została sprzedana przez K K oraz B K skarżącemu - P C. Organ orzekający w II instancji nie uwzględnił i nie rozważył faktu, iż w chwili nabycia nieruchomości skarżący nie wiedział o toczących się postępowaniach administracyjnych w stosunku do przedmiotowych budynków, ani o istnieniu decyzji o przymusowej rozbiórce. Dopiero w marcu 2008 r., czyli po ponad 15 latach od chwili kiedy decyzja stała się ostateczna, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] wszczął postępowanie administracyjne w sprawie budynków (znak sprawy [...] ), które zostało jednak zawieszone. Na początku 2014 r. ww. postępowanie zostało podjęte na nowo (znak. [...] , [...]). I dalej, skarżący podniósł, że wbrew argumentom organu II instancji, w aktualnym stanie faktycznym decyzja dotycząca przymusowej rozbiórki powinna zostać uchylona na podstawie art 155 k.p.a. Zaistniały bowiem wszystkie przesłanki, o których mowa w tym przepisie. Zauważył, że obecnie, wobec zmiany planu zagospodarowania przestrzennego, nie zachodzą przeszkody natury prawnej do uchylenia przedmiotowych decyzji. Również żadne przepisy szczególne nie sprzeciwiają się ich uchyleniu, a przepisy materialne dotyczące trwałości wydawanych decyzji, nie mogą dyskwalifikować zastosowania instytucji prawa procesowego. Skarżący, poprzez wystąpienie do [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z wnioskiem o uchylenie lub zmianę, w sposób wyraźny udzielił zaś zgody na uchylenie przedmiotowej decyzji. Niewątpliwie skarżący posiadał również słuszny interes, aby uchylić decyzję nakazującą rozbiórkę budynku letniskowego, której wykonanie naraziłoby go na dodatkowe koszty. Skarżący podniósł też, że organ administracji wydając decyzję nie wziął pod uwagę istotnego faktu, iż sprawcą samowoli budowlanej był ówczesny właściciel nieruchomości K K. Podniósł przy tym, że samowolę budowlaną należy traktować jako delikt administracyjny, a sankcję w postaci wydania decyzji o przymusowej rozbiórce jako karę administracyjną dla sprawcy samowoli budowlanej. Zatem decyzja o przymusowej rozbiórce budynku jest niejako sankcją za działania podjęte przez sprawcę-inwestora samowoli budowlanej. W niniejszej sprawie sprawcą tym był poprzedni właściciel nieruchomości, nie zaś skarżący, który w konsekwencji nie powinien ponosić odpowiedzialność z tego tytułu, zwłaszcza nie wiedząc o istnieniu obowiązku rozbiórki. Skarżący podniósł w konsekwencji, że organ odwoławczy uchybił przepisom art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. z uwagi na brak właściwej oceny materiału dowodowego. Podniósł także, że uzasadnienie decyzji tego organu w sposób lakoniczny i jedynie częściowy odnosi się do argumentacji skarżącego oraz zgromadzonych w toku postępowania dowodów, a to świadczy o naruszeniu art. 107 § 3 k.p.a.. Na marginesie skarżący dodał, iż samo wszczęcie postępowania w sprawie rozbiórki po ponad 15 latach od chwili kiedy decyzja stała się ostateczna może rodzić niepewność co do realizacji i stosowania przepisów prawa i nakładanych obowiązków. Na koniec stwierdził raz jeszcze, iż organ II instancji nie ustalił wszystkich istotnych okoliczności niniejszej sprawy. Nie mógł zatem w sposób wszechstronny rozpatrzeć złożonego odwołania. Organ nie wziął pod uwagę m. in. faktu, iż sprawcą samowoli budowlanej nie był skarzący i nie wiedział on też o istniejących decyzjach orzekających rozbiórkę budynków na kupionej przez niego działce. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie. Podstawę prawną kontrolowanego rozstrzygnięcia stanowił art. 155 k.p.a., w myśl którego decyzja ostateczna, na mocy której strona nabyła prawo, może być w każdym czasie za zgodą strony uchylona lub zmieniona przez organ administracji publicznej, który ją wydał, jeżeli przepisy szczególne nie sprzeciwiają się uchyleniu lub zmianie takiej decyzji i przemawia za tym interes społeczny lub słuszny interes strony; przepis art. 154 § 2 stosuje się odpowiednio. Z wykładni językowej tego przepisu wynika, że organ administracji publicznej może uchylić lub zmienić decyzję ostateczną, jeżeli spełnione są łącznie następujące przesłanki: a) strona wyraziła zgodę na zmianę lub uchylenie decyzji, b) przepisy szczególne nie sprzeciwiają się zmianie lub uchyleniu takiej decyzji, c) za uchyleniem lub zmianą decyzji przemawia interes społeczny lub słuszny interes strony. Przedmiotem postępowania określonego w art. 155 (będącego nowym i odrębnym postępowaniem od postępowania zwykłego), jest tym samym stwierdzenie istnienia przesłanek wymienionych w tym przepisie. W przypadku, gdy organ administracji publicznej ustali istnienie tych przesłanek, wówczas może uchylić lub zmienić dotychczasową decyzję ostateczną, na mocy której strona nabyła prawo. Przy czym, uwzględnienie interesu społecznego lub słusznego interesu strony (a więc jednej z przesłanek, od której zaistnienia uzależnione jest wzruszenie decyzji w omawianym trybie) może nastąpić tylko w sprawie, której charakter na to pozwala, tj. nie sprzeciwia się temu przepis prawa. Wzruszenie decyzji ostatecznej w trybie art. 155 k.p.a. jest w konsekwencji możliwe wyłącznie w sprawach, w których ustawodawca przyznał organom pewną swobodę działania. Natomiast w sytuacjach, gdy ustawodawca w sposób sztywny i bezwarunkowy, narzuca organom określone rozwiązanie, art. 155 k.p.a. nie znajduje zastosowania. Uchylenie lub zmiana decyzji w omawianym trybie może zajść zatem jedynie wtedy, gdy ustawodawca w przepisie materialnoprawnym przewidzi pewien "luz decyzyjny". Tylko w obszarze tego "luzu decyzyjnego" wzgląd na interes społeczny lub słuszny interes strony może doprowadzić do uchylenia lub zmiany decyzji. W niniejszej sprawie interesy, o których mowa w art. 155 nie mogły dojść do głosu. Skarżący domagał się bowiem uchylenia decyzji ostatecznej wydanej przez Wojewodę [...] dnia [...] września 1993 r. znak [...] , utrzymującej w mocy decyzję Kierownika Urzędu Rejonowego w [...] z dnia [...] lipca 1993 r. nr [...] orzekającą o przymusowej rozbiórce dwóch budynków letniskowych posadowionych na działce o nr geod. [...] i [...] na terenie wsi [...] . Orzeczenia te wydane zostały na podstawie art. 37 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane (Dz. U. Nr 38, poz. 229), zgodnie z którym obiekty budowlane lub ich części, będące w budowie lub wybudowane niezgodnie z przepisami obowiązującymi w okresie ich budowy, podlegają przymusowej rozbiórce albo przejęciu na własność Państwa bez odszkodowania i w stanie wolnym od obciążeń, gdy terenowy organ administracji państwowej stopnia powiatowego stwierdzi, że obiekt budowlany lub jego część znajduje się na terenie, który zgodnie z przepisami o planowaniu przestrzennym nie jest przeznaczony pod zabudowę albo przeznaczony jest pod innego rodzaju zabudowę. Wzruszenie takiej decyzji nie jest zaś możliwe w ww. trybie nadzwyczajnym, z uwagi właśnie na charakter tego rodzaju orzeczenia, wydanego w oparciu o przepis o charakterze związanym. Rozwijając powyższe wskazać trzeba, iż przepis art. 37 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego z 1974 r. należy traktować jako przepis szczególny, sprzeciwiający się uchyleniu lub zmianie na zasadzie art. 155 decyzji wydanej na jego podstawie, tj. nakazującej rozbiórkę. Przepis ten stanowi sankcję stosowaną wobec sprawców samowoli budowlanej. Obliguje on właściwy organ administracji do orzeczenia nakazu rozbiórki obiektu budowlanego lub jego części w razie stwierdzenia, że obiekt jest realizowany lub został zrealizowany w warunkach samowoli budowlanej, a z uwagi na sprzeczność z przepisami o planowaniu przestrzennym, nie jest możliwa jego legalizacja. W sytuacji zaistnienia przesłanki określonej w art. 37 ust. 1 pkt 1 ww. ustawy, organ ma obowiązek orzec o rozbiórce. Ustawodawca nie pozostawił w tym przypadku organowi żadnej swobody w działaniu. W efekcie należy przyjąć, iż wskazany przepis prawa materialnego sprzeciwia się uchyleniu lub zmianie decyzji ostatecznej w omawianym trybie. Dostrzec przy tym należy, iż w orzecznictwie zgodnie zaznacza się, że przepis art. 155 k.p.a. nie może mieć zastosowania do decyzji nakładającej karę administracyjną za delikt administracyjny, będącą niczym innym, jak sankcją administracyjną stosowaną w przypadku naruszenia zakazów wynikających z przepisów prawa administracyjnego, mającą na celu dyscyplinowanie adresatów norm prawnych do przestrzegania przepisów prawa. Tego rodzaju karą jest nakaz rozbiórki będący najdotkliwszą sankcją administracyjną za naruszenie przepisów prawa budowlanego (por. wyrok WSA w Warszawie z 15 czerwca 2010 r., sygn. akt VII SA/Wa 2/10; wyrok niepublikowany). W orzecznictwie sądowym utrwalony jest też pogląd, zgodnie z którym w trybie art. 155 k.p.a. nie można weryfikować decyzji, które usuwają stany niezgodności z prawem, w tym decyzji nakazujących rozbiórkę (por. wyrok WSA w Warszawie z 31 stycznia 2007 r., sygn. akt VII SA/Wa 1985/06, Lex nr 304157; wyrok NSA z 3 października 2006 r., sygn. akt II OSK 1165/05, Lex nr 289285). Reasumują, zmianie lub uchyleniu w trybie art. 155 k.p.a. nie może podlegać każda decyzja, na mocy której strona nabyła prawo, lecz jedynie decyzja rozstrzygająca w sprawie, w której ustawodawca pozostawił organom administracji możliwość działania w ramach uznania administracyjnego, choćby w ograniczonym zakresie. Decyzja nakazująca rozbiórkę w oparciu o przepisy prawa budowlanego takiego waloru nie posiada. W sprawie nakazania rozbiórki obiektu budowlanego nie ma miejsca na uznanie administracyjne i stąd tryb przewidziany w art. 155 k.p.a. nie może służyć uchyleniu lub zmianie takiej decyzji. Tak też wskazał NSA w wyroku z dnia 9 sierpnia 2013 r. sygn. akt II OSK 756/12 (Lex nr 1376778), stwierdzając, iż przepis art. 155 k.p.a. może mieć zastosowanie tylko do decyzji uznaniowych, w których organ ma możliwość swobody decyzyjnej w orzekaniu, w ramach której może uwzględnić interes społeczny lub słuszny interes strony. Dlatego przepisu tego nie można stosować dla uchylenia lub zmiany decyzji, przy wydaniu której organ nie posiadał żadnego luzu decyzyjnego, gdyż bezwzględnie obowiązujący przepis prawa materialnego zobowiązywał go, przy ustaleniu istnienia określonych w nim przesłanek, do wydania takiej decyzji. "Stanowcza regulacja prawna w tym przepisie nie pozwala na jej korygowanie elementami natury słusznościowej, czy celowościowej, z powoływaniem się na interes społeczny lub uzasadniony interes strony. (...) inna wykładnia przepisu art. 155 k.p.a. prowadziłaby do wniosku, że organ w każdym przypadku, niezależnie od treści przepisów zobowiązany byłby do uwzględniania wniosków stron o uchylenie lub zmianę decyzji, jeśli tylko uzasadniałby to słuszny interes strony. Powyższe stoi w sprzeczności z zasadą praworządności wyrażoną w art. 6 k.p.a." Nadto, w przywołanym wyroku NSA stwierdził również, że "(...) zmiana przepisów prawa, zmiana postanowień miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, a więc przepisów prawa miejscowego nie może stanowić podstawy do uchylenia lub zmiany decyzji ostatecznej, gdyż taka przesłanka nie wynika z brzmienia z art. 155 k.p.a. (ani art. 154 k.p.a.)." Dodać przy tym należy, iż przytoczone powyżej poglądy, Sąd Naczelny wyraził w sprawie analogicznej do niniejszej, bo dotyczącej uchylenia lub zmiany w trybie art. 155 k.p.a. decyzji nakazującej rozbiórkę samowolnie wybudowanego budynku letniskowego. Konkludując, w ocenie Sądu, organy orzekające w sprawie prawidłowo uznały, że wzruszenie decyzji nakazującej rozbiórkę w oparciu o art. 155 k.p.a. nie jest możliwe, bo sprzeciwia się temu art. 37 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego z 1974 r. (stanowiący podstawę materialnoprawną tej decyzji). Organ pierwszej instancji prawidłowo zatem -z tej przyczyny- odmówił uchylenia kwestionowanej decyzji wydanej w przedmiocie nakazu rozbiórki (na podstawie ww. przepisu k.p.a.), a organ odwoławczy zasadnie utrzymał to rozstrzygnięcie w mocy. W związku z tak dokonaną oceną sprawy, bez wpływu na wynik niniejszego postępowania pozostawały argumenty podnoszone przez skarżącego (i powtórzone w skardze), zgłoszone (jak należy przyjąć) tak w ramach interesu społecznego, jak i słusznego interesu strony. Uwzględnienie tych interesów i zmiana ww. decyzji w trybie art. 155 k.p.a., byłaby niczym innym jak usankcjonowaniem stanu niezgodnego z prawem. Dlatego też Sąd nie podzielił zarzutów skargi, w tym odnoszących się do art. 7, art. 8 i art. 77 § 1 k.p.a. poprzez nie rozważenie istoty problemu przedstawionego przez skarżącego, a związanego z nabyciem nieruchomości zabudowanej, obciążonej ostateczną i niewykonaną przez kilkanaście lat decyzją rozbiórkową, jak również – ze zmianą planu miejscowego, pozwalającego w chwili obecnej na legalizację zabudowy objętej ostateczną decyzją rozbiórkową. Należy w tym kontekście również dodać, iż ww. okoliczności faktyczne, zaistniałe już po wydaniu decyzji ostatecznej mogły być uwzględnione w sprawie jedynie w ramach oceny przesłanki interesu społecznego czy słusznego interesu strony. Działając w warunkach art. 155 k.p.a. organ administracji publicznej ma bowiem obowiązek uwzględnić stan faktyczny i prawny z daty wydania decyzji ostatecznej. Nie czyni w tym postępowaniu żadnych nowych ustaleń, nie rozstrzyga też ponownie w sprawie zakończonej decyzją ostateczną. Stąd nowe okoliczności faktyczne powstałe po wydaniu takiej decyzji może rozważać tylko w kontekście ww. przesłanek uregulowanych w art. 155. Te zaś, z uwagi na charakter kwestionowanej decyzji, w tym przypadku nie mogły odnieść przewidywanego znaczenia prawnego. Z tego też powodu zarzuty procesowe skargi należało uznać za całkowicie nieuzasadnione. Za nieuzasadniony należało również uznać zarzut skargi dotyczący zastosowania w sprawie błędnej wykładni art. 155 k.p.a. (z przyczyn powyżej już przedstawionych). Na koniec dostrzec trzeba, że (zgodnie z aktami sprawy) o prawidłowości zastosowania w niniejszej sprawie (w postępowaniu zwykłym) art. 37 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego z 1974 r., orzekł Naczelny Sąd Administracyjny Ośrodek Zamiejscowy w Białymstoku wyrokiem z dnia 6 września 1995 r. sygn. akt SA/Bk 495/94, oddalając skargę K K na ostateczną decyzję Wojewody [...] z dnia [...] września 1993 r. Tryb uregulowany w art. 155 k.p.a. nie może zaś prowadzić -co należy raz jeszcze zaznaczyć- do wydania decyzji niezgodnej z prawem. W końcu, wymaga też zauważenia, iż postępowanie w niniejszej sprawie zainicjowane zostało wnioskiem skarżącego, który dotyczył uchylenia lub zmiany ostatecznej decyzji Wojewody [...]z dnia [...] września 1993 r. utrzymującej w mocy decyzję organu I instancji z dnia [...] lipca 1993 r. orzekającą o przymusowej rozbiórce dwóch budynków położonych na dwóch działkach o nr ewid. [...] i [...] w [...] . We wniosku skarżący wskazał na obie ww. decyzje, ale też wymienił jedynie "nakaz rozbiórki budynku na działce o nr ewid. [...] ". Z kopii aktu notarialnego z dnia [...] czerwca 2006 r. (Rep. A nr [...] ) wynika, iż posiada tytuł prawny tylko do tej działki, o nr ewid. [...] . Organy orzekające nie dostrzegły powyższego i nie wyjaśniły sprawy w sposób należyty w tej materii (dotyczącej tak zakresu żądania, zakresu pełnomocnictwa udzielonego w postępowaniu administracyjnym r. pr. Ł S, jak i interesu prawnego skarżącego w kwestionowaniu ostatecznej decyzji w całości). Niemniej, w ocenie Sądu, braki w tym kontekście nie stanowią istotnej wady, uzasadniającej uchylenie wydanych w kontrolowanym postępowaniu decyzji, zważywszy na zapadłe w sprawie, i negatywne dla skarżącego rozstrzygnięcia (w tym - odmawiające zmiany lub uchylenia decyzji ostatecznej w zakresie działki nr ewid. [...]). Z tych też powodów, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) orzekł o oddaleniu skargi.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło