VII SA/Wa 1667/15
WyrokWSA w Warszawie2016-08-17
Skład orzekający: Maria Tarnowska, Joanna Gierak-Podsiadły, Izabela Ostrowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy strajk pilotów stanowi nadzwyczajną okoliczność zwalniającą przewoźnika lotniczego z obowiązku wypłaty odszkodowania pasażerom w przypadku odwołania lotu, zgodnie z rozporządzeniem WE nr 261/2004?Ratio decidendi
Sąd uznał, że strajk pilotów, będący zewnętrznym zdarzeniem, na które przewoźnik lotniczy nie miał wpływu i któremu nie mógł skutecznie zapobiec, stanowi nadzwyczajną okoliczność w rozumieniu rozporządzenia WE nr 261/2004. W związku z tym, odwołanie lotu z powodu takiego strajku zwalnia przewoźnika z obowiązku wypłaty odszkodowania pasażerom. Sąd podzielił stanowisko organu administracji, że postępowanie było prowadzone prawidłowo, a przepisy prawa materialnego i procesowego zostały zastosowane właściwie.Stan faktyczny
Pasażerowie K B i M O złożyli skargę na decyzję Prezesa Urzędu Lotnictwa Cywilnego, który utrzymał w mocy wcześniejszą decyzję stwierdzającą brak naruszenia przepisów rozporządzenia WE nr 261/2004 przez przewoźnika lotniczego. Lot pasażerów został odwołany z powodu strajku pilotów. Prezes Urzędu uznał strajk za nadzwyczajną okoliczność, zwalniającą przewoźnika z obowiązku wypłaty odszkodowania, ponieważ pasażerowie zostali poinformowani o odwołaniu z wyprzedzeniem, otrzymali zwrot kosztów biletu i zrezygnowali z propozycji zmiany rezerwacji. Skarżący zarzucili naruszenie przepisów postępowania i prawa materialnego.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maria Tarnowska (spr.), , Sędzia WSA Joanna Gierak-Podsiadły, Sędzia WSA Izabela Ostrowska, Protokolant specjalista Piotr Bibrowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 sierpnia 2016 r. sprawy ze skargi K B i M O na decyzję Prezesa Urzędu Lotnictwa Cywilnego z dnia [...] maja 2015 r. znak [...] w przedmiocie stwierdzenia braku naruszenia przez przewoźnika lotniczego przepisów rozporządzenia oddala skargę
I. Stan sprawy
1. Prezes Urzędu Lotnictwa Cywilnego decyzją z dnia [...] maja 2015 r. nr [...] po rozpatrzeniu wniosku K B i M O o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją z dnia [...] sierpnia 2014 r. nr [...] wydaną w przedmiocie stwierdzenia braku naruszenia przez przewoźnika lotniczego [...] S.A. Oddział w Polsce postanowień rozporządzenia WE nr 261/2004 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 11 lutego 2004 r. ustanawiającego wspólne zasady odszkodowania i pomocy dla pasażerów w przypadku odmowy przyjęcia na pokład albo odwołania lub dużego opóźnienia lotów, uchylającego rozporządzenie nr 295/91 WE, w związku z odwołaniem lotu nr [...] na trasie [...] z dnia [...] kwietnia 2014 r. - utrzymał w mocy własną decyzję.
Decyzja została wydana na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (j.t. Dz. U. z 2013 r. poz. 267 z późn. zm.) - dalej "kpa" w związku z art. 205a ust. 1 i art. 205b ust. 1 ustawy z dnia 3 lipca 2002 r. Prawo lotnicze (t.j. Dz. U. z 2013 r. poz. 1393 ze zm.), w związku z art. 5, art. 7, art. 8, art. 9, art. 14 rozporządzenia WE nr 261/2004 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 11 lutego 2004 r. ustanawiającego wspólne zasady odszkodowania i pomocy dla pasażerów w przypadku odmowy przyjęcia na pokład albo odwołania lub dużego opóźnienia lotów, uchylającego rozporządzenie nr 295/91/WE (Dz. U. UE.L 2004.46.1), zwanego dalej "rozporządzeniem".
2. W uzasadnieniu decyzji Prezes Urzędu Lotnictwa Cywilnego - zwany dalej "Prezesem Urzędu" podał, że w dniu 17 czerwca 2014 r. do Urzędu Lotnictwa Cywilnego wpłynęła skarga K B oraz M O dotycząca lotu o oznaczeniu kodowym [...] z dnia [...] kwietnia 2014 r. wykonywanego przez przewoźnika lotniczego [...] o stwierdzenie naruszenia przez przewoźnika lotniczego przepisów rozporządzenia. Po rozpatrzeniu sprawy decyzją z dnia [...] sierpnia 2014 r. Prezes Urzędu stwierdził brak naruszenia przez przewoźnika lotniczego [...] S.A. postanowień rozporządzenia. Pasażerowie K B i M O mieli w dniu [...] kwietnia 2014 r. odbyć podróż na trasie [...] lotem o oznaczeniu kodowym [...], który to rejs został jednakże odwołany, o czym pasażerowie zostali poinformowani na 4 dni przed planowanym dniem podróży. W związku z odwołaniem rejsu [...] oraz zakupem nowych biletów, pasażerowie nie skorzystali z propozycji przewoźnika zmiany rezerwacji na połączenie alternatywne, jednocześnie otrzymali zwrot kosztów niewykorzystanego biletu lotniczego. [...] stanowił etap podróży K B i M O, której miejscem docelowym było lotnisko w [...] (CIA). Pasażerowie zostali poinformowani o przysługujących im prawach, a jak podał przewoźnik lotniczy, rejs [...] z dnia [...] kwietnia 2014 r. został odwołany z powodu strajku pilotów przewoźnika [...] S.A.
Decyzją z dnia [...] sierpnia 2014 r. Prezes Urzędu stwierdził brak naruszenia przez przewoźnika lotniczego [...] S.A. postanowień rozporządzenia. Uzasadniając stwierdzenie braku naruszenia art. 8 rozporządzenia podniósł, iż przewoźnik lotniczy zwrócił podróżnym pełną kwotę za niewykorzystane bilety lotnicze, jednocześnie pasażerowie zrezygnowali z połączenia alternatywnego zaproponowanego przez przewoźnika. Ustalono także, że przewoźnik, z uwagi na poinformowanie pasażerów o odwołaniu lotu [...] z czterodniowym wyprzedzeniem, nie miał obowiązku zapewnienia K B i M O pomocy, o której mowa w art. 9 rozporządzenia. Z uwagi na fakt, że pasażerowie zostali poinformowani o przysługujących im prawach, nie doszło do naruszenia art. 14 rozporządzenia. Stwierdzając brak naruszenia przez przewoźnika lotniczego art. 7 rozporządzenia Prezes Urzędu podniósł, że strajk pilotów, skutkujący odwołaniem lotu [...] należy uznać za nadzwyczajną okoliczność zwalniającą przewoźnik lotniczego z obowiązku wypłaty pasażerom zryczałtowanego odszkodowania.
K B oraz M O złożyli wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy.
3. Prezes Urzędu ponownie rozpatrując przedmiotową sprawę uznał, że stanowisko podróżnych nie zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do art. 7 ust. 1 rozporządzenia, w przypadku odwołania się do niniejszego artykułu pasażerowie otrzymują odszkodowanie w wysokości 600 Euro w przypadku lotów o długości powyżej 3500 kilometrów. Przy określaniu odległości podstawą jest ostatni cel lotu, do którego przybycie pasażera nastąpi po czasie planowego przylotu na skutek opóźnienia spowodowanego odmową przyjęcia na pokład lub odwołaniem lotu. W niniejszej sprawie ostatnim celem podróży z dnia [...] kwietnia 2014 r. było lotnisko w [...] (CIA). Odległość z lotniska w [...] do lotniska w [...] mierzona metodą trasy po ortodromie mieści się w podanym przedziale odległości.
Stosownie do art. 5 ust. 3 rozporządzenia, pasażerowie, których znaczne opóźnienie dotyczy, mają prawo do ww. odszkodowania od obsługującego przewoźnika, chyba że przewoźnik ten udowodni, że opóźnienie zostało spowodowane zaistnieniem nadzwyczajnych okoliczności, których nie można było uniknąć pomimo podjęcia wszelkich racjonalnych środków. Na podstawie pkt 14 Preambuły przedmiotowego rozporządzenia, okoliczności te mogą, w szczególności, zaistnieć w przypadku destabilizacji politycznej, warunków meteorologicznych uniemożliwiających dany lot, zagrożenia bezpieczeństwa, nieoczekiwanych wad mogących wpłynąć na bezpieczeństwo lotu oraz strajków mających wpływ na działalność przewoźnika. Jest to otwarty katalog zdarzeń mogących stanowić nadzwyczajne okoliczności. Mogą zatem pojawić się też inne czynniki nie wymienione w tym wyliczeniu, a nad którymi przewoźnicy lotniczy nie mogą zapanować czy z wyprzedzeniem ich przewidzieć.
W kwestii nadzwyczajnych okoliczności zwalniających przewoźnika lotniczego z obowiązku wypłaty stosownego odszkodowania organ zauważył, że rozporządzenie w swojej treści nie przewiduje definicji pojęcia "nadzwyczajnych okoliczności". Zdaniem organu, w oparciu o orzecznictwo sądowe dotyczące tego zagadnienia, za nadzwyczajne należy uznać okoliczności odnoszące się do zdarzenia, które nie wpisuje się w ramy normalnego wykonywania działalności danego przewoźnika lotniczego i nie pozwala na skuteczne nad nim panowanie, ze względu na charakter lub źródło.
Organ stwierdził, że z materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie wynika, że rejs [...] został odwołany z powodu strajku pilotów przewoźnika lotniczego, a prawo do strajków jest prawem zagwarantowanym zarówno w ustawodawstwie polskim, jak i niemieckim. Przedmiotowy strajk został zorganizowany przez związki zawodowe zrzeszające pracowników, a nie przez samego przewoźnika lotniczego albo jego pracowników. Pracownicy nie mogą samodzielnie zdecydować o przerwaniu pracy i rozpoczęciu strajku. Zatem, zdaniem organu, należy uznać, iż strajk pracowników przewoźnika stanowi w stosunku do danego przewoźnika lotniczego zdarzenie o charakterze zewnętrznym, na które przewoźnik lotniczy nie miał wpływu i któremu nie mógł skutecznie zapobiec.
Organ podniósł również, iż z depesz prasowych wynikało, że w wyniku akcji strajkowej przeprowadzonej na początku kwietnia 2014 r. przewoźnik zmuszony był do odwołania ponad 3 tys. lotów, co dotknęło 425 tysięcy pasażerów, w związku z czym w przedmiotowej sprawie nie można uznać, iż strajk ten nie miał wpływu na działalność przewoźnika, ani że przewoźnik mógł mu zapobiec bez ponoszenia nadmiernych poświęceń z punktu widzenia możliwości swojego przedsiębiorstwa.
Prezes Urzędu dał wiarę wyjaśnieniom przewoźnika jako logicznym, spójnym oraz niebudzącym wątpliwości, w szczególności, iż informacje o skali przedmiotowego strajku oraz jego przyczyny - strajk był skutkiem braku porozumienia pomiędzy przewoźnikiem lotniczym a związkiem zawodowym zrzeszającym pilotów w kwestii podwyżki płac.
Ponownie rozpatrując sprawę, zdaniem organu, należało uznać, iż przewoźnik lotniczy udowodnił, że odwołanie przedmiotowego lotu spowodowane było wystąpieniem nadzwyczajnych okoliczności, którym nie można było zapobiec pomimo podjęcia wszelkich racjonalnych środków, oraz, że nie mógł zapobiec opóźnieniu tego lotu. W związku z powyższym Prezes Urzędu stwierdził brak naruszenia przepisów rozporządzenia, oraz brak naruszenia art. 8, art. 9, art. 14 rozporządzenia.
Prezes Urzędu poinformował ponadto, iż jest organem właściwym wyłącznie do orzekania w kwestii naruszenia bądź braku naruszenia przez przewoźników lotniczych postanowień rozporządzenia. Orzekanie w sprawie roszczeń dotyczących niemajątkowych środków ochrony praw przysługujących pasażerom (np. przeprosiny, przyznanie stosownego zadośćuczynienia pieniężnego), jak również roszczeń o naprawienie szkody powstałej w wyniku niewykonania lub nienależytego wykonania przez przewoźnika lotniczego umowy przewozu (np. roszczenia związane z uszkodzeniem lub zgubieniem przez przewoźnika bagażu, kosztów dodatkowej podróży, jak również koszty związane z zorganizowaniem na własną rękę noclegu itp.), nie mieści się w kompetencjach przyznanych Prezesowi Urzędu na mocy postanowień ustawy Prawo lotnicze. Odpowiedzialność z tego tytułu nałożona jest na przewoźników lotniczych na mocy postanowień Kodeksu cywilnego, a także Konwencji o ujednolicaniu niektórych prawideł dotyczących międzynarodowego przewozu lotniczego, sporządzonej w Montrealu dnia 28 maja 1999 roku (Dz. U. z 2007 r. Nr 37, poz. 325). Pasażerowie mogą dochodzić roszczeń z tego tytułu na drodze sądowej, przed sądami powszechnymi, z powództwa cywilnego. Właściwość sądów określa art. 33 ust. 1 Konwencji.
4. Skargę na decyzję Prezesa Urzędu Lotnictwa Cywilnego do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożyli K B i M O; zarzucając naruszenie:
przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, a to:
• art. 7 kpa poprzez brak podjęcia wszelkich czynności niezbędnych do wyjaśnienia sprawy i oparcie decyzji na wyjaśnieniach jednej ze stron, które to nie odnosiło się do meritum sprawy, a to brak było w nim informacji czy strajkowi i odwołaniu lotu nie dało się zapobiec mimo podjęcia wszelkich racjonalnych środków oraz kiedy przewoźnik uzyskał informację o strajku,
• art. 77 kpa poprzez brak zebrania materiału dowodowego, mimo podniesienia przez skarżących istotnych okoliczności mających istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy,
• art. 80 kpa poprzez dowolną ocenę zebranego jedynie częściowo materiału dowodowego,
prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, a to:
• art. 5 ust. 1 pkt c rozporządzenia (WE) nr 261/2004 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 11 lutego 2004 r. ustanawiającego wspólne zasady odszkodowania i pomocy dla pasażerów w przypadku odmowy przyjęcia na pokład albo odwołania lub dużego opóźnienia lotów, uchylające rozporządzenie (EWG) nr 295/91 poprzez błędną wykładnię –
- domagali się uchylenia zaskarżonej decyzji oraz decyzji poprzedzającej, i zasądzenia kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa prawnego wg norm przepisanych.
5. W odpowiedzi na skargę Prezes Urzędu Lotnictwa Cywilnego wniósł o oddalenie skargi i podtrzymał stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.
II. Podstawa prawna rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
6. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji orzekając w sprawie nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy.
Stosownie do art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 z późn. zm.), dalej "ppsa", sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Podkreślić należy, że sąd administracyjny, kontrolując zgodność zaskarżonego rozstrzygnięcia z prawem, czyni to na podstawie materiału dowodowego zgromadzonego w aktach sprawy w postępowaniu administracyjnym. Obowiązek dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz zebrania i wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego spoczywa na organie orzekającym, a sąd administracyjny nie zastępuje organu administracji w wypełnieniu tego obowiązku, ponieważ do kompetencji sądu należy wyłącznie kontrola legalności rozstrzygnięcia administracyjnego.
7. Zaskarżoną decyzją Prezes Urzędu Lotnictwa Cywilnego utrzymał w mocy własną decyzję z dnia [...] sierpnia 2014 r. wydaną w przedmiocie stwierdzenia braku naruszenia przez przewoźnika lotniczego [...] S.A. Oddział w Polsce postanowień rozporządzenia WE nr 261/2004 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 11 lutego 2004 r. ustanawiającego wspólne zasady odszkodowania i pomocy dla pasażerów w przypadku odmowy przyjęcia na pokład albo odwołania lub dużego opóźnienia lotów w związku z odwołaniem lotu nr [...] na trasie [...] z dnia [...] kwietnia 2014 r.
Dokonując oceny zaskarżonej decyzji w świetle powołanych wyżej kryteriów Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ zarówno zaskarżona jak również poprzedzająca decyzja nie narusza prawa. Sąd podziela stanowisko organu przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji w zakresie ustalonego stanu faktycznego jak również zastosowanych przepisów prawa.
8. Z akt sprawy wynika, że pasażerowie K B i M O mieli w dniu [...] kwietnia 2014 r. odbyć podróż na trasie [...] lotem o oznaczeniu kodowym [...], jednakże rejs został odwołany. Pasażerowie zostali poinformowani o tym 4 dni przed planowanym dniem podróży. Lot [...] stanowił pierwszym etapem podróży ([...]), której miejscem docelowym było lotnisko w [...] ; odległość z lotniska w [...] do lotniska w [...] mierzona metodą trasy po ortodromie wynosi 9359 km. W związku z odwołaniem rejsu [...] oraz zakupem nowych biletów, pasażerowie nie skorzystali z propozycji przewoźnika zmiany rezerwacji na połączenie alternatywne i otrzymali zwrot kosztów niewykorzystanego biletu lotniczego, zostali również poinformowani o przysługujących im prawach. Jak podał przewoźnik lotniczy, rejs [...] z [...] kwietnia 2014 r. został odwołany z powodu strajku pilotów przewoźnika [...] S.A.
9. Podstawą materialnoprawną zaskarżonej decyzji były przepisy rozporządzenia WE nr 261/2004 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 11 lutego 2004 r. ustanawiającego wspólne zasady odszkodowania i pomocy dla pasażerów w przypadku odmowy przyjęcia na pokład albo odwołania lub dużego opóźnienia lotów, uchylającego rozporządzenie nr 295/91 WE.
Słusznie, zdaniem Sądu, Prezes Urzędu stwierdził w niniejszej sprawie brak naruszenia przez przewoźnika lotniczego [...]S.A. postanowień rozporządzenia wobec K B i M O. Nie został naruszony art. 8 rozporządzenia – Prawo do zwrotu należności lub zmiany planu podróży, bowiem przewoźnik lotniczy zwrócił podróżnym pełną kwotę za niewykorzystane bilety lotnicze, a jednocześnie pasażerowie zrezygnowali z połączenia alternatywnego zaproponowanego przez przewoźnika. Przewoźnik, z uwagi na poinformowanie pasażerów o odwołaniu lotu z czterodniowym wyprzedzeniem, nie miał obowiązku zapewnienia pomocy, o której mowa w art. 9 rozporządzenia, a ponieważ pasażerowie zostali poinformowani o przysługujących im prawach, nie doszło do naruszenia art. 14 rozporządzenia.
Prezes Urzędu zasadnie, zdaniem Sądu uznał, że strajk pilotów, skutkujący odwołaniem lotu [...] był nadzwyczajną okolicznością zwalniającą przewoźnika lotniczego z obowiązku wypłaty pasażerom zryczałtowanego odszkodowania, i wobec powyższego słusznie stwierdził brak naruszenia przez przewoźnika lotniczego art. 7 rozporządzenia.
Stwierdzić należy, że zgodnie z art. 7 ust. 1 lit. c rozporządzenia, w przypadku odwołania się do tego artykułu pasażerowie otrzymują odszkodowanie w wysokości 600 Euro w przypadku lotów o długości powyżej 3500 kilometrów – w niniejszej sprawie odległość mierzona metodą trasy po ortodromie z lotniska w [...] do lotniska w [...] wynosi 9359 km. Stosownie do art. 5 ust. 1 i 3 rozporządzenia, pasażerowie, których znaczne opóźnienie dotyczy, mają prawo do odszkodowania od obsługującego przewoźnika, chyba że przewoźnik ten udowodni, że opóźnienie zostało spowodowane zaistnieniem nadzwyczajnych okoliczności, których nie można było uniknąć pomimo podjęcia wszelkich racjonalnych środków. "Nadzwyczajne okoliczności", które zwalniają przewoźnika lotniczego z obowiązku wypłaty stosownego odszkodowania nie zostały zdefiniowane w przepisach przedmiotowego rozporządzenia. Jednakże, z dotychczasowych wypowiedzi judykatury dotyczących tego zagadnienia wynika, że za nadzwyczajne należy uznać okoliczności odnoszące się do zdarzenia, które nie wpisują się w ramy normalnego wykonywania działalności danego przewoźnika lotniczego, i nie pozwalają na skuteczne nad nim panowanie, ze względu na charakter lub źródło. Wprawdzie przepisy przedmiotowego rozporządzenia nie definiują pojęcia "nadzwyczajne okoliczności", jednakże Parlament Europejski i Rada Unii Europejskiej, w preambule do przedmiotowego rozporządzenia miały na uwadze, że "(14) podobnie jak w konwencji montrealskiej, zobowiązania przewoźników lotniczych powinny być ograniczone lub ich odpowiedzialność wyłączona w przypadku gdy zdarzenie jest spowodowane zaistnieniem nadzwyczajnych okoliczności, których nie można było uniknąć pomimo podjęcia wszelkich racjonalnych środków. Okoliczności te mogą, w szczególności, zaistnieć w przypadku destabilizacji politycznej, warunków meteorologicznych uniemożliwiających dany lot, zagrożenia bezpieczeństwa, nieoczekiwanych wad mogących wpłynąć na bezpieczeństwo lotu oraz strajków mających wpływ na działalność przewoźnika." Nie budzi wątpliwości, że katalog zdarzeń mogących stanowić nadzwyczajne okoliczności, o czym mowa w pkt 14 Preambuły do rozporządzenia 261/2004 jest otwarty. Oznacza to, że mogą zatem pojawić się też inne okoliczności, niewymienione w tym wyliczeniu, które mogą mieć wpływ na działalność przewoźnika. Podkreślić jednakże należy, że w tym otwartym katalogu zdarzeń mogących stanowić nadzwyczajne okoliczności, które zwalniają przewoźnika lotniczego z obowiązku wypłaty stosownego odszkodowania - znalazły się strajki mające wpływ na działalność przewoźnika. W niniejszej sprawie lot został odwołany z powodu strajku pilotów przewoźnika lotniczego, a prawo do strajków jest prawem zagwarantowanym zarówno w ustawodawstwie polskim, jak i niemieckim. Strajk ten został zorganizowany przez związki zawodowe zrzeszające pracowników, a nie przez samego przewoźnika lotniczego czy jego pracowników. Słusznie zatem organ uznał, iż strajk pracowników przewoźnika stanowił w stosunku do danego przewoźnika lotniczego zdarzenie o charakterze zewnętrznym, na które przewoźnik lotniczy nie miał wpływu i któremu nie mógł skutecznie zapobiec. Skoro, w wyniku akcji strajkowej przeprowadzonej na początku kwietnia 2014 r. będącej skutkiem braku porozumienia pomiędzy przewoźnikiem lotniczym a związkiem zawodowym zrzeszającym pilotów w kwestii podwyżki płac, przewoźnik zmuszony był do odwołania ponad 3 tys. lotów, co dotknęło 425 tysięcy pasażerów, nie można wobec powyższego nie uznać, iż strajk ten nie miał wpływu na działalność przewoźnika ani że przewoźnik mógł mu zapobiec bez ponoszenia nadmiernych poświęceń z punktu widzenia możliwości swojego przedsiębiorstwa. Zdaniem Sądu, spowodowane strajkiem pilotów odwołanie przez przewoźnika ponad 3 tysięcy lotów w sposób oczywisty musiało spowodować zakłócenia w funkcjonowaniu przedsiębiorstwa lotniczego, którego funkcjonowanie w sposób bezpośredni uzależnione jest od wykonywania swoich obowiązków przez pilotów samolotów. Pracy pilotów samolotów nie można w żaden sposób zastąpić pracą innych osób, które nie posiadają takich samych kwalifikacji.
Naczelny Sąd Administracyjny w uzasadnieniu wyroku z dnia 6 marca 2012 r. I OSK 555/11 stwierdził, że "Wykładnia art. 5 ust. 3 rozporządzenia w okolicznościach konkretnej sprawy wymaga zatem rozważenia jakimi środkami prawnymi i faktycznymi dysponuje przewoźnik lotniczy, a następnie oceny, czy pozwalały one na skuteczne zapobieżenie wystąpieniu nadzwyczajnych okoliczności. (...) W przypadku zaś, gdy przyczyna odwołania lotu ma względem przewoźnika lotniczego charakter zewnętrzny tj. nie wynika ze sposobu jego funkcjonowania i w ramach możliwych do podjęcia przez niego racjonalnych działań nie może on jej usunąć, to wówczas uznać należy, że zachodzą warunki określone w art. 5 ust. 3 powołanego rozporządzenia zwalniające przewoźnika lotniczego z obowiązku zapłaty odszkodowania określonego w art. 7 tego rozporządzenia."
Zdaniem Sądu, w niniejszej sprawie takie właśnie okoliczności mające charakter zewnętrzny wobec przewoźnika lotniczego zaistniały, i przewoźnik nie mógł skutecznie im zapobiec. Przewoźnik wskazał, że przyczyną odwołania skarżonego lotu był strajk pilotów zrzeszonych w Związku Zawodowym [...] , zrzeszającym pracowników [...] z siedzibą w [...] , [...] z siedzibą we [...] oraz [...] z siedzibą w [...] . Nie budzi zatem wątpliwości, że odwołanie przedmiotowego lotu, który miał odbyć się w dniu [...] kwietnia 2014 r. spowodowane było trwającym wówczas strajkiem pilotów zrzeszonych w Związku Zawodowym [...] , który to strajk miał bezpośredni wpływ na działalność [...] w zakresie wykonywania przez tę spółkę działalności lotniczej. Odwołanie przedmiotowego lotu było zatem następstwem wystąpienia nadzwyczajnych okoliczności, którym nie można było zapobiec pomimo podjęcia wszelkich racjonalnych środków, oraz, że przewoźnik nie mógł zapobiec odwołaniu tego lotu, a zatem zasadne było stwierdzenie braku naruszenia przepisów rozporządzenia.
10. Wobec powyższego, odnosząc się do zarzutów skargi stwierdzić należy, iż są one niezasadne. Zdaniem Sądu postępowanie administracyjne zostało przeprowadzone wnikliwie, zgromadzony w sprawie materiał dowodowy oceniony został właściwie, a mające zastosowanie w sprawie przepisy zostały prawidłowo zinterpretowane. Sąd nie doszukał się naruszeń przepisów prawa materialnego czy procesowego, w tym wskazanych w skardze, które miałyby jakikolwiek wpływ na wynik sprawy, a zatem skutkowałyby koniecznością uchylenia zaskarżonej decyzji.
11. Mając powyższe na uwadze, Sąd, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło