VII SA/Wa 1668/11

Referendarz sądowy - Katarzyna Pakuła – Getka Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na posiedzeniu niejawnym w dniu 10 października 2011 r. po rozpoznaniu wniosku K. S. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie ze skargi K. S. i G. S. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] maja 2011 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego postanawia: odmówić K. S. przyznania prawa pomocy w zakresie częściowego zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego. W dniu 20 września 2010 r. do Sądu wpłynął wniosek o przyznanie prawa pomocy K. S., w którym wniosła o częściowe zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego. W uzasadnieniu wniosku wnioskodawczyni przedstawiła swoją sytuację życiową, rodzinną i finansową. Podniosła, że od grudnia 2009 r. do maja 2010 r. oboje z mężem posiadali status osób bezrobotnych bez prawa do zasiłku. Mąż podjął pracę w maju 2010 r. , natomiast ona zaszła w grudniu 2009 r. w ciążę i z tego też powodu nie pracowała. Podała, że we wrześniu 2010 r. urodziła syna, u którego stwierdzono dysfonię mięśniową. Dodała, że syn wymaga stałej opieki. Podkreśliła, że z początkiem bieżącego roku pozostawała z mężem praktycznie bez środków do życia, gdyż całe wynagrodzenie męża pokrywało tylko bieżące opłaty na rachunki. Nadmieniła, że w tym okresie popadli z małżonkiem w długi finansowe, które obecnie spłacają . Wnioskodawczyni wniosek uzasadniła tym, że pracę podjęła niedawno w połowie lipca br. i w związku z tym, w tym momencie nie stać ją na wniesienie tak "wysokiej opłaty sądowej". W niniejszej sprawie zważono, co następuje: Zgodnie z art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002r. Nr 153, poz.1270 ze zm.) przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (pkt 1), a w zakresie częściowym – gdy wykaże , że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (pkt 2). Żądanie częściowego zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata lub radcy prawnego jest wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym (art. 245 § 2 ww. ustawy.) Podkreślić należy, że udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do przypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe (por. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi –Komentarz B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka -Medek, wyd. Zakamycze 2005, s. 594). Instytucja przyznania prawa pomocy ma zatem charakter wyjątkowy i jest stosowana tylko w przypadkach osób charakteryzujących się trudną sytuacją materialną. Może być więc przyznane na wniosek osób bardzo ubogich znajdujących się ze względu na różne zdarzenia życiowe w sytuacji, która nie pozwala im na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania, lub gdy ich poniesienie byłoby związane z poniesieniem uszczerbku koniecznego dla wnioskującego i jego rodziny, tj. uniemożliwiłoby zaspokojenie najbardziej podstawowych potrzeb życiowych. Z powołanego wyżej przepisu wynika, że ciężar udowodnienia braku możliwości pokrycia kosztów spoczywa na wnioskującym o przyznanie prawa pomocy. Oceniając dane przedstawione w formularzu uznano, że wnioskodawczyni nie kwalifikuje się do przyznania prawa pomocy w zakresie częściowego zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego. Z wniosku wynika, że skarżąca wraz z mężem i synem utrzymują się z dochodów w wysokości ok. 6.984,00 złotych miesięcznie. Na kwotę tą składa się wynagrodzenie wnioskodawczyni uzyskiwane z tytułu umowy agencyjnej w wysokości ok. 4.000,00 złotych oraz wynagrodzenie małżonka uzyskiwane z tytułu umowy zlecenia w wysokości 2.984,00 złotych. Wnioskodawczyni oświadczyła, że wspólnie z mężem posiadają mieszkanie o pow. 47 m² . Nie posiadają przedmiotów wartościowych, oszczędności pieniężnych ani żadnego innego majątku. Wskazała, że na stałe opłaty przeznaczają ok. 2.500,00 złotych. Wśród nich podała, że spłacają ratę kredytu w wysokości ok. 800,00 złotych, spłatę pożyczki w wysokości ok. 600,00 złotych oraz czynsz za mieszkanie ok. 433,00 złote. Biorąc pod uwagę wysokość wykazanych dochodów z których utrzymuje się wnioskodawczyni wraz z rodziną uznano, że pomimo ponoszonych wydatków jest ona w stanie samodzielnie ponosić koszty sądowe w całości i ustanowić radcę prawnego. Podkreślić bowiem należy, iż instytucja prawa pomocy może mieć zastosowanie jedynie wobec osób znajdujących się w skrajnie trudnej sytuacji materialnej uniemożliwiającej zaspokojenie bieżących potrzeb. Instytucja ta nie może być nadużywana w sytuacji, gdy wnioskodawczyni wspólnie z małżonkiem posiadają niemały miesięczny dochód. W ocenie referendarza fakt, iż skarżąca w latach 2009-2010 r. znajdowała się z mężem w trudnej sytuacji finansowej nie przesądza o uwzględnieniu wniosku, bowiem przy jego ocenie należy brać pod uwagę sytuację materialną wnioskującego z daty jego złożenia ( por. postanowienie NSA z dnia 28 maja 2010 r. I FZ 160/10 Lex nr 658377). Z analizy podanych informacji przez wnioskodawczynię wynika, że jej obecna sytuacja finansowa w porównaniu do lat poprzednich uległa znacznemu polepszeniu. Z tych też względów uznano, że brak jest podstaw do uwzględnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Sytuacja przedstawiona we wniosku wskazuje, że strona obecnie uzyskując comiesięczne dochody może samodzielnie ponieść w całości koszty sądowe i opłacić pełnomocnika z wyboru. Z powyższych względów, na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 w związku z art. 258 § 2 pkt 7 ww. ustawy, orzeczono jak w sentencji postanowienia.