VII SA/Wa 1674/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bożena Więch – Baranowska, , Sędzia WSA Joanna Gierak – Podsiadły, Sędzia WSA Mirosława Kowalska (spr.), Protokolant spec. Sylwia Kruszyńska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 marca 2011 r. sprawy ze skargi B. Z. i J. Z. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lipca 2010 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku, III. przyznaje ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rzecz adwokata P. W. tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej kwotę 295,20 złotych (dwieście dziewięćdziesiąt pięć), w tym: tytułem zastępstwa prawnego kwotę 240 złotych (dwieście czterdzieści ) , tytułem 23% podatku od towaru i usług kwotę 55,20 złotych ( pięćdziesiąt pięć złotych dwadzieścia groszy ). Decyzją z dnia [...] maja 2010 r., znak: [...]Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] umorzył postępowanie administracyjne, wszczęte na wniosek J. Z., w sprawie budowy komina w budynku mieszkalnym położonym na działce nr [...] w P., stanowiącym własność E. i H. K., z uwagi na jego bezprzedmiotowość. W uzasadnieniu organ pierwszej instancji wskazał, iż w związku z żądaniem J. Z., Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] przeprowadził postępowanie w sprawie nielegalnie wybudowanego komina na działce nr [...] w P.. W dniu [...] marca 2010 r. inwestorzy E. i H. K. przedłożyli w Powiatowym Inspektoracie decyzję o pozwoleniu na budowę i decyzję udzielającą pozwolenia na użytkowanie budynku mieszkalnego. Na wniosek H. K. w dniu [...] kwietnia 2009r., zostały przyjęte pisemne oświadczenia świadków w przedmiotowej sprawie. Ustalono, że decyzja o pozwoleniu na budowę budynku mieszkalnego, wydana w dniu [...] lipca 1995 r., przez Urząd Rejonowy w P. zawierała w pkt. 1d stwierdzenie: “projektowany budynek mieszkalny w zabudowie szeregowej po granicy z działkami wł. J.B Z. oraz J H.". Jeden egzemplarz decyzji otrzymali B. i J. Z.. W aktach sprawy znajduje się zwrotne poświadczenie odbioru w dacie [...] lipca 1995 r. podpisane przez J. Z.. W związku z tym B. i J. Z. zostali skutecznie powiadomieni o planowanej budowie i położeniu przedmiotowego budynku oraz możliwości złożenia odwołania od tej decyzji. W ustawowym terminie odwołania nie złożyli. Starosta Powiatowy w P., decyzją z dnia [...] lutego 2001r. udzielił inwestorom pozwolenie na użytkowanie przedmiotowego budynku. Organ stwierdził, że J. Z. w toku niniejszego postępowania oświadczył, że komin został wybudowany już po dokonaniu odbioru budynku. Podawał różne daty budowy komina - w piśmie z dnia [...] lipca 2008 r.i do protokołu z dnia [...] sierpnia 2008 r. stwierdził, iż został wzniesiony “około 2 lata temu", zaś w piśmie z dnia [...] sierpnia 2008 r.i protokole z dnia [...] października 2008 r. podał, że komin powstał “około 3 lata temu". inwestorzy oświadczyli, iż komin został wybudowany w 2000 r. , a okoliczność tą potwierdziły zeznania świadków. Organ pierwszej instancji przyjął, iż sporny komin został wybudowany w 2000r., czyli przed zakończeniem budowy budynku mieszkalnego, a twierdzenie J. Z. w sprawie komina nie zostało potwierdzone. Zdaniem organu powyższe ustalenia uzasadniały umorzenie postępowania w trybie art. 105 k.p.a., jako bezprzedmiotowego. Od decyzji organu pierwszej instancji odwołanie wnieśli B. i J. Z.. Decyzją z dnia [...] lipca 2010 r. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu pierwszej instancji. Organ odwoławczy w całości podtrzymał ustalenia dokonane przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...]. Wskazał, iż w sprawie nie potwierdzono tezy strony skarżącej o samowolnej realizacji komina. Skarżący na poparcie swoich twierdzeń nie przedstawili żadnych dowodów. W aktach sprawy znajdują się zaś zgodne oświadczenia inwestora oraz świadków o realizacji ww. komina, przewidzianego w projekcie budowlanym w trakcie procesu inwestycyjnego w 2000 r. W opinii organu odwoławczego możliwe było umorzenie postępowania w oparciu o przepis art 105 § 1 k.p.a. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, na decyzję [...] Wojewódzkego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lipca 2010 r. wnieśli B. i J. Z. dochodząc uchylenia zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji. Skarżacy wskazali, iż komin w przedmiotowym budynku został wybudowany około 4-5 lat po odbiorze budynku mieszkalnego. Fakt ten, zdaniem skarżących, mogą potwierdzić świadkowie, w szcególności ci, którzy budowali inwestorom komin i kominek. Skarżący wnieśli o przeprowadzenie dowodu z zeznań szeregu świadków, w tym mieszkańców ulicy P., na której zlokalizowany jest przedmiotowy budynek. Zarzucili również, że nie mieli możliwości odwołania się od decyzji o pozwoleniu na budowę, gdyż decyzja ta została im doręczona po zakończeniu budowy budynku. W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał swoje stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Rzeczą Sądu, w niniejszym postępowaniu, było stosownie do dyspozycji art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153 poz. 1269), dokonanie kontroli zaskarżonej i poprzedzającej ją decyzji pod względem zgodności z prawem - prawidłowości zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafności ich wykładni. Sąd Administracyjny nie ocenia rozstrzygnięcia organu administracji pod kątem jego słuszności, czy też celowości, jak również nie rozpatruje sprawy kierując się zasadami współżycia społecznego. Skarga zasługuje na uwzględnienie. Zaskarżona i poprzedzająca ją decyzja zapadły z naruszeniem art. 7 i 75 i następne w tym art. 77 Rozdziału 4 – Dowody k.p.a. oraz 105 § 1 k.p.a., które to naruszenie miało wpływ na wynik sprawy. Wskazać należy, iż postępowanie przed organami nadzoru budowlanego zostało wszczęte w związku z wnioskiem J. Z. z dnia [...] lipca 2010 r., o przeprowadzenie kontroli na działce nr [...] stanowiącej własność E. i H. K., w szczególności w zakresie legalności budowy komina w budynku mieszkalnym. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] decyzją z dnia [...] maja 2010 r., w oparciu o art. 105 § 1 k.p.a. umorzył postępowanie z uwagi na jego bezprzedmiotowość. Decyzją z dnia [...] lipca 2010 r. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji i podtrzymał argumentację Powiatowego Inspektora, co do bezprzedmiotowości postępowania. Zdaniem Sądu, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] przedwcześnie, bez właściwie przeprowadzonego postępowania dowodowego przyjął, iż w sprawie zachodzi przesłanka bezprzedmiotowości pozwalająca na umorzenie postępowania. Organ drugiej instancji tej wadliwości rozstrzygnięcia nie dostrzegł. Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem sądowo-administracyjnym, bezprzedmiotowość postępowania administracyjnego oznacza brak któregoś z elementów stosunku materialnoprawnego skutkującego tym, iż nie można załatwić sprawy przez rozstrzygnięcie jej co do istoty. Umorzenie postępowania administracyjnego stanowi orzeczenie formalne, kończące postępowanie, bez jego merytorycznego rozstrzygnięcia (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 września 2010 r. sygn. akt II OSK 1393/09, LEX nr 611777). Przepis art. 105 § 1 k.p.a. ma zastosowanie w tych sytuacjach, gdy w świetle prawa materialnego i ustalonego stanu faktycznego brak jest sprawy administracyjnej mogącej być przedmiotem postępowania. O tym, czy w związku z wnioskiem skarżącego, istnieje sprawa administracyjna może przesądzić tylko prawidłowo przeprowadzone postępowanie dowodowe. Stosownie do treści art. 77 § 1 k.p.a. organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Jak stanowi przepis art. 75 k.p.a. dowodem w sprawie może być wszystko co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. W szczególności dowodem mogą być dokumenty, zeznania świadków, opinie biegłych oraz oględziny. Natomiast zgodnie z treścią art. 80 k.p.a. organ administracji publicznej ocenia na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona. W przedmiotowej sprawie nie można przyjąć, jak chcą organy nadzoru budowlanego obu instancji, iż okoliczności związane z budową spornego komina zostały należycie udowodnione, i brak właściwie przeprowadzonego postępowania dowodowego. Należy podkreślić, że pisemne oświadczenie osoby fizycznej, co do postrzeżonych przez nią faktów jest jedynie dokumentem prywatnym i nie może być utożsamiane z dowodem z zeznania świadka. Moc dowodowa dokumentów prywatnych pozwala jedynie na stwierdzenie, że osoby, które je podpisały, tak twierdzą. Dowód z zeznań świadka powinien być przeprowadzony w postępowaniu administracyjnym bezpośrednio i nie może być zastępowany pisemnymi oświadczeniami osób mogących dysponować wiedzą na temat sprawy (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego, z dnia 25 lutego 2009r., sygn. akt II OSK 235/08, LEX nr 522504). Wskazać należy, że wobec zupełnie odmiennych poglądów uczestniczących w postępowaniu podmiotów, to organy orzekające powinny wyjaśnić, z jakich przyczyn nie zdecydowały się na przeprowadzenie rozprawy administracyjnej (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 12 października 2005r., w sprawie o sygn. akt II OSK 103/95, LEX nr 201331). Rozpoznając sprawę ponownie, organ przeprowadzi postępowanie dowodowe mając na uwadze powyższe wskazania sądu. Organ dopuści dowód z zeznań świadków, rozważy potrzebę przesłuchania stron, rozważy zasadność przeprowadzenia rozprawy administracyjnej. Sąd stwierdza - żądanie skarżących o przeprowadzenie dowodu z zeznań świadków, w toku postępowania sądowego, było niedopuszczalne. Zgodnie z przepisem art. 106 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153 poz.1270 ze zm.) - Sąd może z urzędu lub na wniosek stron przeprowadzić dowody uzupełniające z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania. Powołana wyżej ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie przewiduje postępowania dowodowego w innym niż ww. zakresie. Wnioski dowodowe, wskazane w skardze, mogą zostać zgłoszone w ponownie prowadzonym postępowaniu przed organem nadzoru budowlanego. W nawiązaniu do zarzutu skargi, co do doręczenia decyzji pozwolenia na budowę, Sąd stwierdza, że kontrola tej decyzji nie była przedmiotem niniejszego postępowania. Mając na uwadze, powyższe rozważania, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł jak w sentencji w oparciu o przepisy art. 145 §1 pkt. 1 lit. c oraz art. 135 i 152 i art. 242 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153 poz.1270 ze zm. ),