VII SA/Wa 1680/17
WyrokWSA w Warszawie2018-04-24
Skład orzekający: Jolanta Augustyniak-Pęczkowska, Tomasz Stawecki, Karolina Kisielewicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy samowola budowlana, polegająca na utwardzeniu placu manewrowego w latach 60. XX wieku, a następnie wykonaniu na nim miejsc parkingowych i montażu szlabanu po 1994 roku, podlega przepisom Prawa budowlanego z 1994 r. i czy w takiej sytuacji organ może nakazać rozbiórkę?Ratio decidendi
Sąd uznał, że nawet jeśli pierwotne utwardzenie placu miało miejsce przed wejściem w życie ustawy Prawo budowlane z 1994 r., to dalsze prace budowlane (wyznaczenie miejsc parkingowych, montaż szlabanu) wykonane po tej dacie bez wymaganego pozwolenia na budowę stanowią samowolę budowlaną podlegającą przepisom obecnej ustawy. W związku z tym, organy prawidłowo zastosowały art. 48 Prawa budowlanego, nakazując rozbiórkę.Stan faktyczny
Spółdzielnia Mieszkaniowa "K." została zobowiązana do rozbiórki samowolnie wybudowanego parkingu i szlabanu. Parking, składający się z 16 miejsc, powstał na utwardzonym placu manewrowym z lat 60. XX wieku. Organy uznały, że mimo pierwotnego utwardzenia terenu, dalsze prace budowlane (wyznaczenie miejsc, montaż szlabanu) wykonane po 1994 r. bez pozwolenia na budowę stanowiły samowolę budowlaną. Spółdzielnia kwestionowała zastosowanie przepisów Prawa budowlanego z 1994 r., powołując się na art. 103 ust. 2 tej ustawy oraz zarzucając naruszenie przepisów KPA.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę Spółdzielni Mieszkaniowej "K."Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Jolanta Augustyniak-Pęczkowska, , Sędzia WSA Tomasz Stawecki (spr.), Asesor WSA Karolina Kisielewicz, , Protokolant st. sekr. sąd. Sylwia Rosińska- Czaykowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 kwietnia 2018 r. sprawy ze skargi Spółdzielni Mieszkaniowej "K." w W. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] czerwca 2017 r. nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki oddala skargę
1. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z [...] czerwca 2017 r., nr [...], znak: [...], po rozpatrzeniu odwołania Spółdzielni Mieszkaniowej "K.", zwanej dalej również "skarżącą", utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...] nr [...] z [...] marca 2017 r., znak: [...].
Decyzja organu powiatowego nakazywała skarżącej rozbiórkę samowolnie wybudowanego parkingu dla samochodów zlokalizowanego na terenie działki nr ewid. [...] z obrębu [...] w W., pomiędzy budynkami przy ul. W. i [...] w W., zwanego dalej "nowym parkingiem", oraz szlabanu uniemożliwiającego dojazd do budynku przy Al. N.w W. , zwanego "szlabanem". Powodem nałożenia ww. obowiązku było wybudowanie parkingu bez zachowania wymogów prawa budowlanego.
2. Zaskarżona decyzja została wydana w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych.
W dniu 20 maja 2015 r. przedstawiciel Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...], zwanego dalej "PINB", przeprowadził oględziny nowego parkingu oraz szlabanu. Zawiadomieniem z 19 listopada 2015 r. organ powiatowy poinformował skarżącą o wszczęciu z urzędu postępowania administracyjnego w sprawie nowego parkingu.
Po przeprowadzeniu postępowania w sprawie, PINB decyzją nr [...] z [...] grudnia 2015 r., na podstawie art. 48 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2013 r., poz. 1409 z późn. zm.), dalej "pr.bud.", nakazał skarżącej rozbiórkę samowolnie wybudowanego nowego parkingu oraz szlabanu.
Po rozpatrzeniu odwołania skarżącej, [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją nr [...] z [...] lutego 2016 r. uchylił w całości ww. decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji. Organ odwoławczy wskazał, że decyzja wydana została z naruszeniem przepisów prawa, tj. art. 7 oraz art. 77 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r. poz. 267 z późn. zm., dalej "k.p.a."), zaś konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy miał istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie
3. W ponownym postępowaniu, PINB decyzją nr [...] z [...] czerwca 2016 r., na podstawie art. 48 ust. 1 pr.bud., nakazał skarżącej rozbiórkę samowolnie wybudowanego nowego parkingu wraz ze szlabanem. Organ pierwszej instancji podniósł, że wybudowany nowy parking oraz szlaban mają charakter samowoli budowalnej, a nadto w sprawie nie zaistniały przesłanki uzasadniające przeprowadzenie postępowania legalizacyjnego.
Po rozpatrzeniu odwołania od kolejnej decyzji PINB, [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją nr [...] z [...] sierpnia 2016 r. uchylił w całości ww. decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji. Organ odwoławczy podkreślił, że organ pierwszej instancji winien rozważyć okoliczność, czy w rozpatrywanej sprawie możliwe jest przeprowadzenie postępowania legalizacyjnego, szczególnie w zakresie doprowadzenia części obiektu budowlanego do stanu zgodnego z prawem.
4. W dniu 22 września 2016 r. PINB przeprowadził oględziny nowego parkingu i szlabanu. Organ stwierdził, że sytuacja nie uległa zmianie od czasu kontroli z 20 maja 2015 r.
Konsekwentnie, organ powiatowy postanowieniem nr [...] z [...] listopada 2016 r., na podstawie art. 48 ust. 2 i 3 pr.bud., nałożył na skarżącą obowiązek przedłożenia następujących dokumentów: (1) czterech egzemplarzy projektu budowlanego parkingu dla samochodów osobowych zlokalizowanego na terenie działki nr ew. [...], pomiędzy budynkami przy ul. W. i [...], z wyłączeniem skrajnych miejsc postojowych znajdujących się w okolicy mniejszej niż 10 m od okien budynku mieszkalnego (co jest regulowane przez § 19 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie). Projekt budowlany powinien też zawierać opinię techniczną w zakresie zgodności wykonanych robót budowlanych z przepisami techniczno-budowalnymi, zaopiniowaną przez rzeczoznawcę od spraw przeciwpożarowych; (2) zaświadczenia Prezydenta [...] o zgodności inwestycji z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego, (3) oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane.
Kolejno, postanowieniem z [...] lutego 2017 r. organ powiatowy zawiesił postępowanie administracyjne prowadzone w ww. przedmiocie, a postanowieniem nr z [...] lutego 2017 r. podjął zawieszone postępowanie. Przyczyną zawieszenia były wcześniejsze wytyczne organu powiatowego, aby skarżąca wystąpiła do organu administracji architektoniczno–budowlanej z wnioskiem o ustalenie warunków zabudowy dla przedmiotowej inwestycji. Z uwagi na niewystąpienie przez skarżącą o ustalenie warunków zabudowy nowego parkingu oraz szlabanu, postępowanie zostało podjęte przez organ.
W związku z niemożnością dalszego prowadzenia postepowania legalizacyjnego PINB decyzją z [...] marca 2017 r., na podstawie art. 48 ust. 1 oraz ust. 4 pr.bud., nakazał skarżącej rozbiórkę samowolnie wybudowanego nowego parkingu oraz szlabanu.
5. Odwołanie od ww. rozstrzygnięcia wniosła, w ustawowym terminie, skarżąca spółdzielnia mieszkaniowa, zarzucając organowi pierwszej instancji naruszenie:
1) art. 103 ust. 2 w zw. z art. 48 pr.bud. poprzez jego niezastosowanie, a w konsekwencji prowadzenie postępowania w oparciu o przepisy, które nie powinny mieć zastosowania, gdyż zgodnie wskazanych przepisów nie stosuje się do obiektów, których budowa została zakończona przed dniem wejścia w życie ustawy;
2) art. 7 i 77 § 1 k.p.a. poprzez niewyjaśnienie wszelkich istotnych dla sprawy okoliczności oraz niezebranie oraz nieuwzględnienie całości materiału dowodowego niezbędnego do rozstrzygnięcia w sprawie;
3) art. 97 § 1 pkt. 4 k.p.a. w zw. z art. 100 § 1 k.p.a., poprzez wydanie decyzji orzekającej co do istoty sprawy, mimo braku rozstrzygnięcia wstępnego, o którym mowa w art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a., tj. w szczególności braku wezwania strony do wystąpienia o rozstrzygnięcie zagadnienia wstępnego w oznaczonym terminie, od którego to zagadnienia rozpoznanie sprawy i wydanie decyzji było uzależnione.
Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i umorzenie postępowania w sprawie, zaś w sytuacji zaistnienia przesłanek przewidzianych w art. 138 § 2 k.p.a. o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji.
6. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z [...] czerwca 2017 r. nr [...], działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. oraz na podstawie art. 83 ust. 2 pr.bud., utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu powiatowego.
Organ odwoławczy stwierdził, że zgodnie z art. 29 ust. 1 pkt 10 pr.bud. budowa miejsc postojowych dla samochodów osobowych do 10 stanowisk włącznie nie wymaga uzyskania pozwolenia na budowę. W rozpatrywanej sprawie wykonano jednak 16 miejsc postojowych. Przedmiotowy parking powstał przy tym na istniejącym od lat 1960. utwardzonym placu manewrowym. Inwestor wykonał roboty budowlane polegające na oznaczeniu poszczególnych miejsc postojowych (wymalowaniu linii rozdzielających) oraz zamontował szlaban ograniczający dostęp na teren powstałego parkingu. Z uwagi na liczbę miejsc parkingowych i lokalizację nowego parkingu, inwestor zobowiązany był do uzyskania pozwolenia na budowę. Warunek ten nie został spełniony.
Jednocześnie wskazano, że Prezydium Dzielnicowej Rady Narodowej [...] M. Wydziału Architektury, Nadzoru Budowlanego i Geodezji decyzją z [...] grudnia 1967 r. udzieliło skarżącej pozwolenia na budowę trzech zespołów boksów garażowych na terenie przedmiotowej nieruchomości, natomiast decyzją z [...] kwietnia 1969 r. udzielono pozwolenia na użytkowanie ww. garaży. W powyższych dokumentach nie odniesiono się do utwardzenia placu manewrowego, na którego istnienie powołuje się skarżąca. Tymczasem zgodnie z art. 1 ust 4 pkt 4 obowiązującej ówcześnie ustawy Prawo budowlane z dnia 31 stycznia 1961 r. (Dz. U. z 1961 r. nr 7, poz. 46) do "urządzeń budowlanych związanych z budynkami zalicza się m. in. urządzenia terenowe służące do celowego wykorzystania budynków, jak np. dojazdy, przejazdy, przejścia, ogrodzenia. W związku z tym, zgodnie z art. 36 Prawa budowlanego z 1961 r., a także zgodnie z art. 1 ust. 4 pkt 1 wskazanej ustawy przed przystąpieniem do wykonania obiektu budowlanego lub urządzenia budowlanego związanego z budynkami, niezbędne było uzyskanie przez inwestora pozwolenia na budowę. Powyższe roboty budowlane nie zostały wymienione w rozporządzeniu Przewodniczącego Komitetu Budownictwa, Urbanistyki i Architektury z dnia 27 lipca 1961 r. (Dz. U. Nr 38, poz. 197) w sprawie państwowego nadzoru budowlanego nad budową, rozbiórką i utrzymaniem obiektów budowlanych budownictwa powszechnego, jako wyłączone z obowiązku uzyskania decyzji o pozwoleniu na budowę. Podkreślono równocześnie, że analiza wniosku o pozwolenie na budowę z 19 października 1967 r., jak i decyzji o pozwoleniu na wykonanie robót budowlanych z 27 grudnia 1967 r., prowadzi do przekonania, że dotyczyły one wyłącznie boksów garażowych, a nie placu manewrowego.
Również dokumentacja techniczna nie potwierdza legalności wykonania urządzeń budowlanych wchodzących w skład inwestycji, w tym utwardzonego placu. Wskazywane przez skarżącą naniesienie na projekcie budowlanym z 1967 r. linii dojazdowej nie jest wszak jednoznaczne z objęciem placu manewrowego inwestycją, a w konsekwencji legalnym wykonaniem utwardzenia terenu. Część rysunkowa projektu budowlanego sporządzona na mapie zagospodarowania terenu oprócz wskazania położenia projektowanego obiektu budowlanego inwentaryzuje bowiem również dotychczasowy sposób zagospodarowania terenu. Przedmiotowy plac manewrowy został ujęty na mapie do pozwolenia na budowę, jednak nie jako obiekt przewidziany do budowy. Takim obiektem był jedynie zespół boksów garażowych. Dlatego też [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego nie przyznał racji argumentom skarżącej, że wszystko co zostało naniesione na mapę było objęte decyzją o pozwoleniu na budowę.
W związku z powyższym organ drugiej instancji uznał, że przedmiotowy plac powstał bez wymaganej decyzji o pozwoleniu na budowę.
W uzasadnieniu decyzji organu drugiej instancji podkreślono również, że jeśli samowola budowlana jest ciągiem zdarzeń faktycznych mających miejsce na przestrzeni lat, to zastosowanie mają przepisy prawa budowlanego obowiązujące w dacie orzekania. W rozpatrywanej sprawie pierwotna część obiektu powstała przed 1 stycznia 1995 r., jednak wykonywanie kolejnych robót budowlanych (wykonaniu linii oddzielających poszczególne miejsca postojowe oraz zamontowaniu szlabanu) miało miejsce po roku 2010. Skoro prace wykonano bez wymaganych prawem zezwoleń, zastosowanie znajdują przepisy obecnie obowiązującej ustawy Prawo budowlane.
W świetle powyższych okoliczności, w opinii organu drugiej instancji budowa obiektu budowlanego lub jego części bez wymaganej przepisami ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę wypełnia przesłanki zastosowania art. 48 pr.bud. oraz trybu postępowania wskazanego w ustawie.
W celu umożliwienia inwestorowi przeprowadzenia postępowania legalizacyjnego organ powiatowy zobowiązał skarżącą jako inwestora do przedłożenia dokumentów wymaganych na podstawie art. 48 ust. 3 pr.bud. Obowiązek należało wykonać w terminie dwóch miesięcy, licząc od dnia doręczenia postanowienia, tj. od 23 listopada 2016 r. Pomimo upływu wyznaczonego terminu skarżąca nie wykonała nałożonych na nią obowiązków. Dlatego PINB, na podstawie art. 48 ust. 1 i ust. 4 pr.bud., nakazał skarżącej rozbiórkę samowolnie wybudowanego nowego parkingu oraz szlabanu.
7. Skarżąca uznała decyzję [...] Inspektora Nadzoru Budowlanego za błędną i krzywdzącą. Z tego względu 12 lipca 2017 r. skarżąca złożyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję organu drugiej instancji, zaskarżając ją w całości. Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości, nadto o uchylenie w całości decyzji wydanej przez organ pierwszej instancji. Skarżąca wniosła też o zasądzenie na jej rzecz kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego.
Zaskarżonej decyzji skarżąca zarzuciła naruszenie:
art. 103 ust. 2 (w zw. z art. 48 pr.bud.) poprzez jego niezastosowanie, tj. prowadzenie postępowania w oparciu o przepisy, które na gruncie rozpatrywanego stanu faktycznego nie powinny mieć zastosowania Zdaniem skarżącej, zgodnie z art. 103 ust. 2 pr.bud. art. 48 pr.bud. nie stosuje się do obiektów, których budowa została zakończona przed dniem wejścia w życie ustawy, a plac manewrowy wykorzystywany jako mowy parking powstał przed 1 stycznia 1995 r.;
art. 97 §1 pkt 4 k.p.a. w związku z art. 100 § 1 k.p.a., poprzez wydanie decyzji orzekającej co do istoty sprawy, pomimo braku rozstrzygnięcia wstępnego, tj. w szczególności w braku wezwania strony do wystąpienia o rozstrzygnięcie zagadnienia wstępnego w oznaczonym terminie,
art. 6, 7, 77 § 1 oraz 107 § 3 k.p.a., poprzez niewyjaśnienie wszelkich okoliczności istotnych dla sprawy, w tym także podnoszonych przez stronę w toku postępowania, w szczególności poprzez niezebranie oraz nieuwzględnienie całości materiału dowodowego niezbędnego do rozstrzygnięcia w sprawie, a także poprzez prowadzenie postępowania z pominięciem słusznego interesu strony oraz z pogwałceniem zasad obiektywizmu i bezstronności,
art. 8 k.p.a. w stopniu rażącym, tj. wyrażonej we wskazanym przepisie zasady pogłębiania zaufania uczestników postępowania do władzy publicznej;
art. 10 § 1 k.p.a., poprzez niezapewnienie stronie czynnego udziału w postępowaniu przed organem pierwszej instancji, przed wydaniem decyzji, tj. brakiem zawiadomienia strony o podjęciu zawieszonego postępowania, co skutkowało brakiem możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów oraz brakiem możliwości przedstawienia okoliczności faktycznych i prawnych mających znaczenie dla sprawy.
8. W odpowiedzi na skargę [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie. Organ drugiej instancji wskazał, że argumenty merytoryczne zawarł w skarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
9. Na wstępie Sąd orzekający w niniejszej sprawie podkreśla, że zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2014 r. poz. 1647 z późn. zm.) zadaniem Sądu jest dokonanie kontroli zaskarżonego aktu administracyjnego pod względem zgodności z prawem, czyli prawidłowości zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafności ich wykładni.
W rozpatrywanej sprawie, Sąd stwierdza, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, a zarzuty w niej zawarte nie są trafne.
10. Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 103 ust. 2 pr.bud. Sąd stwierdza, że wykładnia przyjęta przez skarżąca jest nietrafna. Wskazany przepis odnosi się jedynie do stanów zastanych w dniu wejścia w życie ustawy, które jednocześnie odpowiadały treści hipotezy art. 48 pr.bud. Art. 103 ust. 2 pr.bud. jest przepisem o charakterze intertemporalnym, odnoszącym się do obiektów, których budowa została zakończona przed dniem wejścia w życie ustawy lub w stosunku do których przed tym dniem zostało wszczęte postępowanie administracyjne. Do takich obiektów stosuje się przepisy dotychczasowe, tj. przepisy ustawy Prawo budowlane z 1974 r. lub z 1961 r., nie zaś art. 48 pr.bud.
Ratio legis art. 103 ust. 2 pr.bud. było przekonanie, że wprowadzony ustawą z 1994 r. reżim budowlany (w przypadku legalizacji samowoli) jest znacznie mniej korzystny dla adresatów prawa od poprzedniego. Dlatego pożądane było zapewnienie inwestorom, którzy dopuścili się samowoli budowlanej przed 1 stycznia 1995 r., możliwości skorzystania z mniej restrykcyjnych przepisów poprzedniej ustawy w celu legalizacji samowoli. Takie rozwiązanie nie narusza przy tym zakazu działania prawa wstecz (lex retro non agit; vide np.: wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z 29 września 2017 r., sygn. akt II SA/Kr 681/17, a także uchwałę 7 sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z 16 grudnia 2013 r., sygn. akt II OPS 2/13).
W rozpatrywanej sprawie przepisy prawa budowlanego z 1974 r. lub z 1961 r. nie znajdą zastosowania. Żadna z okoliczności wymienionych w art. 103 ust. 2 pr.bud. nie występuje w niniejszej sprawie. Chociaż utwardzenie placu, na którym obecnie znajduje się nowy parking wraz ze szlabanem miało miejsce w latach 1960., to dalsze czynności w postaci wygrodzenia miejsc parkingowych oraz posadowienia i zainstalowania szlabanu miały miejsce już pod rządami obecnie obowiązującego prawa budowlanego z 1994 r.
Sąd uznaje zatem za właściwe podkreślić, że w doktrynie prawniczej i w orzecznictwie sądów administracyjnych ukształtowano pojęcie tzw. ciągu samowoli budowlanej, a zgodnie z którym samowola budowlana jest ciągiem zdarzeń faktycznych mających miejsce na przestrzeni lat. Do oceny samowoli budowlanej jako procesu rozciągniętego w czasie należy stosować przepisy obowiązujące w chwili zakończenia samowolnych robót budowlanych (vide: wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 18 maja 2007 r., sygn. akt: II OSK 782/06 oraz wyroki Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 7 października 2015 r., sygn. akt VII SA/Wa 2829/14 oraz z 7 grudnia 2017 r., sygn. akt 398/17).
Tym samym, pomimo że w rozpatrywanej sprawie pierwotna część obiektu, w postaci utwardzonego placu powstała przed 1994 r., to jednak wykonanie kolejnych robót budowlanych bez wymaganych prawem zezwoleń miało miejsce po dniu wejścia w życie aktualnie obowiązującego prawa budowlanego. Z tego względu zastosowanie w sprawie znajdują przepisy ustawy z 1994 r. Należy w tym miejscu podkreślić, że brak jest uzasadnionych przesłanek, by uznać, iż budowa parkingu zakończyła się z datą utwardzenia placu, a dalsze czynności miały charakter jedynie wykończeniowy, irrelewantny z punktu widzenia przepisów prawa materialnego.
W konsekwencji przyjąć należy, że budowa obiektu budowlanego bez wymaganej przepisami ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę wypełnia przesłanki stosowania obecnie obowiązującego art. 48 pr.bud. i związanego z tym przepisem trybu postępowania (vide: wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 27 stycznia 2015 r., sygn. akt II OSK 1533/13 – o konsekwencjach kontynuowania robót budowlanych po 1 stycznia 1995 r.).
11. Odnosząc się do dalszych zarzutów skargi Sąd stwierdza, że zarzut naruszenia art. 6, 7, 77 § 1 i 107 § 3 k.p.a. jest niezasadny. W kolejnych postępowaniach administracyjnych toczących się od listopada 2015 r. zgromadzono dostateczne bogaty materiał dowodowy. Zdaniem Sądu, ustalenia faktyczne poczynione przez organy obu instancji oraz ocena prawna wraz z jej uzasadnieniem nie budzą zastrzeżeń. W ramach podjętych czynności dokonano oględzin przedmiotu samowoli budowlanej, dokonano pomiarów w zakresie wyznaczonych miejsc parkingowych, w tym odległości od okalających budynków mieszkalnych, zgromadzono wydane uprzednio w sprawie decyzje. Materiał dowodowy nie posiadał braków.
W świetle okoliczności sprawy nie sposób więc przyjąć, że organ rozpoznając niniejszą sprawę nie dopełnił obowiązku przewidzianego w art. 77 § 1 k.p.a., zgodnie z którym, organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy. W ocenie Sądu, wszystkie istotne w sprawie okoliczności, zostały w sposób należyty wyjaśnione, co znalazło wyraz w uzasadnieniu decyzji, stosownie do treści art. 107 § 3 k.p.a.
Oczywiście, należy podkreślić, że kierowanie się zasadą wyrażoną w art. 77 § 1 k.p.a. przy wydaniu rozstrzygnięcia nie zawsze musi oznaczać zadośćuczynienia żądaniu strony postępowania, chociaż musi wykazywać, że wydane orzeczenie wynika z materiału dowodowego zgromadzonego w postępowaniu. Materiał sprawy musi odpowiadać na wątpliwości strony i nawet jeśli nie zgadza się ona z rozstrzygnięciem materiał dowodowy musi, w razie kontroli instancyjnej lub sądowoadministracyjnej, uzasadniać przekonanie o słuszności zaskarżonego aktu (vide: wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 1 marca 2018 r., sygn. akt II OSK 2038/17).
Ustalono zatem, że zakres czynności dowodowych przeprowadzonych przez organy w niniejszej sprawie oraz poczynionych na ich podstawie ustaleń faktycznych należy uznać za wystarczający do wykazania w stosunku do skarżącej zaistnienia przesłanek nakazania rozbiórki samowolnie wybudowanego nowego parkingu oraz szlabanu.
Jak to wyżej wykazano, niezbędne czynności podyktowane obowiązkiem dokonywania prawdziwych ustaleń zostały podjęte, a wynikające z nich okoliczności wszechstronnie rozpatrzone, więc zarzut skargi naruszenia art. 7 k.p.a. i art. 77 § 1 k.p.a. uznać należy za całkowicie chybiony.
12. Zdaniem Sądu, chybiony jest również zarzut skarżącej dotyczący naruszenia art. 8 k.p.a. Na organach administracyjnych ciążą obowiązki prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie, stosownie do art. 8 k.p.a., a także art. 2 Konstytucji RP (vide np.: wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z 14 stycznia 2009 r., sygn. akt 1121/08; vide także: I. Wróblewska, Zasada państwa prawnego w orzecznictwie Trybunału Konstytucyjnego RP, Toruń 2010, s. 82 i nast.). Istotne jest też urzeczywistnienie zasady przekonywania, zgodnie z art. 11 k.p.a., które czyni koniecznym stosowne, pełne, niepozostawiające wątpliwości uzasadniania decyzji. Strona musi zatem dokładnie wiedzieć, przede wszystkim jakie jest stanowisko organu oraz z czego konkretnie ono wynika. Uzasadnienie winno być spójne i logiczne, tak by z jego treści w sposób nie budzący wątpliwości wynikał ustalony przez organ administracji publicznej stan faktyczny, stanowiący podstawę rozstrzygnięcia. Norma ta jest uzupełnieniem postanowień zawartych w art. 11 k.p.a. zgodnie z którym organy administracji publicznej powinny wyjaśniać stronom zasadność przesłanek, którymi kierują się przy załatwianiu sprawy. W niniejszej sprawie organy obu instancji, sprostały ww. obowiązkom, ciążących na nich z mocy prawa. Wydane rozstrzygnięcia zawierają zarówno ustalenia w zakresie stanu faktycznego zaistniałego w sprawie, a znajdującego oparcie w zgromadzonym materiale dowodowym, a także szczegółowe wyjaśnienia w zakresie podstaw prawnych wydanych rozstrzygnięć.
13. W opinii Sądu za chybiony uznać również należy zarzut naruszenia art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. w związku z art. 100 § 1 k.p.a., poprzez wydanie decyzji orzekającej co do istoty sprawy, pomimo braku rozstrzygnięcia wstępnego, o którym mowa w przepisie art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a., tj. w szczególności w braku wezwania strony do wystąpienia o rozstrzygnięcie zagadnienia wstępnego w oznaczonym terminie, od którego to zagadnienia rozpoznawanie sprawy i wydanie decyzji było uzależnione. Przede wszystkim należy podkreślić, że skarżąca myli dwie odrębne i różne podstawy uznania legalności postanowienia o zawieszeniu postępowania. Art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. określa materialnoprawne przesłanki zawieszenia postępowanie. Natomiast art. 100 § 1 k.p.a. to przepis o charakterze procesowym, który wskazuje czynności, które organ ma obowiązek podjąć po zawieszeniu postępowania. Naruszenie drugiego przepisu nie podważa bezpośrednio przesłanki zawieszenia postępowania wskazanej w art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a.
Ponadto w rozpatrywanej sprawie należy stwierdzić, że organ powiatowy zasadnie zawiesił postanowieniem z 7 lutego 2017 r. postępowanie administracyjne (legalizacyjne). Aby doprowadzić zrealizowaną samowolnie inwestycję do stanu zgodności z prawem organ powiatowy umożliwił stronie uzyskanie decyzji o warunkach zabudowy. Wydanie decyzji o warunkach zabudowy jest bowiem w rozumieniu art. 97 §1 pkt 4 k.p.a. w zw. z art. 48 ust. 2 pkt b pr.bud. rozstrzygnięciem zagadnienia prawnego przez inny organ. Ponieważ jednak skarżąca nie podjęła starań, aby poprzez wykonanie obowiązków nałożonych na nią zgodnie z art. 48 ust. 3 pr.bud., a w szczególności nie wystąpiła o ustalenie warunków zabudowy nowego parkingu, postępowanie zostało podjęte przez organ. Rozstrzygnięcie takie należy uznać za właściwe zarówno w świetle wykładni celowościowej art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. w zw. z art. 48 ust. 2 pkt b i ust. 3 pr.bud., jak i art. 12 § 1 k.p.a.
Należy uznać, że przeciwna wykładnia obowiązujących przepisów prowadziłaby do obciążenia organu obowiązkiem uzyskania dokumentów niezbędnych na potrzeby postępowania legalizacyjnego, nie zaś strony dopuszczającej się samowoli budowlanej. Tymczasem, zgodnie ze stanowiskiem judykatury, nie można oczekiwać od organu, aby z urzędu dążył do wyegzekwowania od strony przedłożenia wymaganych do legalizacji samowoli budowlanej dokumentów. Organ nie może bowiem wyręczać inwestora, który dopuścił się samowoli budowlanej, gdyż takie działania organu z urzędu byłyby zawsze pokrzywdzeniem pozostałych stron postępowania, które muszą znosić stan naruszenia ich praw (vide: wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 9 maja 2013 r., sygn. akt II OSK 2714/11).
14. Biorąc pod uwagę przedstawioną analizę przepisów prawa znajdujących zastosowanie w rozpatrywanej sprawie, zasady rozumowania prawniczego i okoliczności faktyczne istotne w sprawie, Sąd w pełni podzielił stanowisko organu, który wydał zaskarżone postanowienie. Sąd stwierdził, że zaskarżone postanowienie jest prawidłowe, a skarga niezasadna.
Mając na względzie powyższe ustalenia, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie działając na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.), orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło