VII SA/Wa 1686/11
WyrokWSA w Warszawie2011-10-20
Skład orzekający: Bogusław Cieśla, Ewa Machlejd, Tadeusz Nowak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skazanie inżyniera budownictwa przez sąd karny za posłużenie się podrobionymi dokumentami w celu uzyskania uprawnień budowlanych stanowi podstawę do wszczęcia postępowania w sprawie odpowiedzialności zawodowej w budownictwie na podstawie art. 95 pkt 2 Prawa budowlanego?Ratio decidendi
Skazanie inżyniera budownictwa przez sąd karny za podrobienie dokumentów i posłużenie się nimi w celu uzyskania uprawnień budowlanych nie stanowi podstawy do wszczęcia postępowania w sprawie odpowiedzialności zawodowej w budownictwie, jeśli czyn ten nie pozostaje w bezpośrednim związku z wykonywaniem samodzielnej funkcji technicznej w budownictwie. Przepis art. 95 pkt 2 Prawa budowlanego wymaga, aby ukaranie wynikało z wykonywania tej funkcji, co oznacza, że czyn powinien być związany z oceną zjawisk technicznych, rozwiązywaniem zagadnień architektonicznych, technicznych lub techniczno-organizacyjnych w ramach procesu budowlanego.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła odpowiedzialności zawodowej inżyniera budownictwa, A. D., który został skazany przez sąd karny za podrobienie dyplomu ukończenia studiów wyższych, co pozwoliło mu na uzyskanie uprawnień budowlanych bez ograniczeń. Okręgowy Sąd Dyscyplinarny uznał go winnym i wymierzył karę zakazu wykonywania samodzielnych funkcji w budownictwie. Krajowy Sąd Dyscyplinarny uchylił tę decyzję i umorzył postępowanie, uznając, że skazanie karne nie było związane z wykonywaniem samodzielnej funkcji technicznej w budownictwie. Okręgowy Rzecznik Odpowiedzialności Zawodowej zaskarżył decyzję Krajowego Sądu Dyscyplinarnego do WSA.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę Okręgowego Rzecznika Odpowiedzialności Zawodowej.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bogusław Cieśla (spr.), , Sędzia WSA Ewa Machlejd, Sędzia WSA Tadeusz Nowak, Protokolant ref. – staż. Iwona Choińska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 października 2011 r. sprawy ze skargi Okręgowego Rzecznika Odpowiedzialności Zawodowej [...] Okręgowej Izby Inżynierów Budownictwa w [...] na decyzję Krajowego Sądu Dyscyplinarnego Polskiej Izby Inżynierów Budownictwa z dnia [...] maja 2011 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie odpowiedzialności zawodowej w budownictwie. skargę oddala
Okręgowy Sąd Dyscyplinarny [...] Okręgowej Izby Inżynierów Budownictwa decyzją z dnia [...] lutego 2011 r. nr [...] na podstawie art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm., zwanej dalej k.p.a.) w związku z art. 95 pkt 2 i 4, 96 ust. 1 pkt 1 oraz 98 ust. 1 ustawy z dnia z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2006 r. Nr 156, poz. 1118 ze zm.) w zw. z art. 25 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o samorządach zawodowych architektów, inżynierów budownictwa oraz urbanistów (Dz. U. z 2001 r. Nr 5, poz. 42 ze zm.) - po rozpatrzeniu sprawy odpowiedzialności zawodowej w budownictwie A. D., posiadającego uprawnienia budowlane do wykonywania samodzielnych funkcji znak [...] z dnia [...] kwietnia 2001 r. wydane przez Wojewodę [...], członka [...] Okręgowej Izby Inżynierów Budownictwa w [...] o nr ew. [...] - uznał A. D. winnym zarzucanych czynów i wymierzył mu karę zakazu wykonywania samodzielnych funkcji w budownictwie na okres 2 lat z obowiązkiem złożenia egzaminu, o którym mowa w art. 12 ust. 3 ustawy Prawo budowlane w terminie 1 roku od dnia upływu orzeczonej kary.
Z akt postępowania administracyjnego wynika, że A. D. na podstawie decyzji Wojewody [...] z dnia [...] kwietnia 2001 r. nr [...] uzyskał uprawnienia budowlane do kierowania robotami budowlanymi w ograniczonym zakresie w specjalności instalacyjnej w zakresie: sieci, instalacji i urządzeń elektrycznych i elektroenergetycznych. Powyższe uprawnienia budowlane zostały nadane stronie w związku z posiadanym wykształceniem technika elektryka.
Obwiniony nie ukończył wyższych studiów magisterskich, które uprawniałyby go do uzyskania uprawnień budowlanych do kierowania robotami budowlanymi w nieograniczonym zakresie w specjalności instalacyjnej w zakresie: sieci, instalacji i urządzeń elektrycznych i elektroenergetycznych. W związku z brakiem odpowiedniego wykształcenia obwiniony w dniu 15 marca 2006 r. podczas składania dokumentów o nadanie uprawnień budowlanych bez ograniczeń posłużył się jako autentycznym podrobionym dyplomem z dnia [...] czerwca 2002 r. ukończenia studiów wyższych magisterskich o kierunku Inżynieria Elektrotechniczna. Na podstawie przedstawionych dokumentów, w tym na podstawie sfałszowanego dyplomu ukończenia studiów wyższych, obwiniony uzyskał decyzję nr [...] z dnia [...] czerwca 2006 r. o uzyskaniu uprawnień budowlanych o numerze ew. [...] do projektowania i kierowania robotami budowlanymi bez ograniczeń w specjalności instalacyjnej w zakresie sieci, instalacji i urządzeń elektrycznych i elektroenergetycznych. Ponadto, na podstawie złożonych dokumentów uzyskał decyzję nr [...] z dnia [...] września 2006 r. o wpisie do Centralnego Rejestru Osób Posiadających Uprawnienia Budowlane pod pozycją nr [...]. Obwiniony na podstawie ww. uprawnień wykonywał samodzielne funkcje w budownictwie.
Wyrokiem z dnia [...] października 2009 r. sygn. akt [...] Sąd Rejonowy w L. Wydział II Karny uznał A. D. winnego tego, że:
1. w dniu 1 lutego 2008 r. w L. w firmie E. S.A. [...] w L., podczas zgłaszania do odbioru robót elektroenergetycznych wykonanych na podstawie umowy nr [...] z dnia [...] listopada 2008 r. posłużył się podrobionym dokumentem w postaci "Oświadczenia wykonawcy o doprowadzeniu terenu budowy do stanu pierwotnego", tj. o przestępstwa z art. 270 § 1 Kodeksu karnego
2. w dniu 15 marca 2006 r. w K. w siedzibie [...] Okręgowej Izby Inżynierów Budownictwa, podczas składania dokumentów o nadanie uprawnień budowlanych, posłużył się jako autentycznym, podrobionym dyplomem o ukończeniu studiów wyższych magisterskich o kierunku Inżynieria Elektrotechniczna i tym samym uzyskania tytułu naukowego magister inżynier elektryk przez co podstępnie wprowadził w błąd [...] Okręgową Komisję Kwalifikacyjną i na tej podstawie wyłudził wydanie:
a. decyzji nr [...] z dnia [...] czerwca 2006 r. o uzyskaniu uprawnień budowlanych o numerze ewidencyjnym [...] do projektowania i kierowania robotami budowlanymi bez ograniczeń w specjalności instalacyjnej w zakresie sieci, instalacji i urządzeń elektrycznych i elektroenergetycznych,
b. decyzji nr [...] z dnia [...] września 2006 r. o wpisie do Centralnego Rejestru Osób Posiadających Uprawnienia Budowlane pod pozycją nr [...],, tj. o przestępstwo z art. 270 § 1 i art. 272 Kodeksu karnego w związku z art. 11 § 2 Kodeksu karnego,
3. w okresie od czerwca 2006 r. do grudnia 2008 r. w L., K., S., W., M., K., Z. oraz w innych nieustalonych miejscowościach, działając w krótkich odstępach czasu oraz z góry powziętym zamiarem, to jest działając w warunkach czynu ciągłego, dokonał podrobienia dokumentów w postaci projektów budowlanych w zakresie projektu instalacji elektrycznej, dokumentów wymaganych przy kwalifikacji rocznej na wykonywanie robót elektroenergetycznych sieci wysokiego, średniego i niskiego napięcia oraz robót budowlanych na terenie E. S.A. Oddział w K. oraz umów na wykonanie robót elektroenergetycznych i budowlanych w ramach przetargów ogłaszanych na terenie E. S.A. Oddział w K. [...] i dokumentacji powykonawczej sporządzonej w tym zakresie, a także dokumentacji technicznej i projektów budowlanych z zakresu branży elektrycznej sporządzonej dla inwestorów w ten sposób, że wystawiając opisane dokumenty posługiwał się podrobionymi pieczęciami o treści "mgr inż. A. D. uprawniony do projektowania i kierowania robotami budowlanymi w zakresie prac elektrycznych i kontrolno-pomiarowych zaśw. nr [...] Upr. budowl. nr ew. [...]" oraz "mgr inż. A. D. uprawniony do projektowania i kierowania robotami budowlanymi w zakresie prac elektrycznych i kontrolno-pomiarowych zaśw. nr [...] Upr. budowl. nr ew. [...]", mającymi świadczyć o posiadaniu tytułu naukowego i uprawnień budowlanych, czego dokonał działaniami w łącznej liczbie 348, opisanymi w pkt III, IV, V i VII zarzutów aktu oskarżenia, to jest winnego popełnienia przestępstwa z art. 270 § 1 kk w zw. z art. 12 kk,
4. w okresie od dnia 19 stycznia 2007 r. do dnia 21 grudnia 2007 r. w L. działając w warunkach ciągu przestępstw, w siedzibie Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w N. - Inspektorat w L., w złożonych wnioskach i zaświadczeniach płatnika składek, posługiwał się podrobioną pieczęcią o treści "mgr inż. A. D. uprawniony do projektowania i kierowania robotami budowlanymi zakresie prac elektrycznych i kontrolno - pomiarowych zaśw. nr [...] upr. budowl. nr ew. [...]" świadczącą o posiadaniu uprawnień budowlanych i tytułu naukowego magister inżynier, co stanowiło wykroczenie z art. 61 § 1 kw.
Za popełnienie powyższych czynów zabronionych Sąd Rejonowy w L. Wydział II Karny wyrokiem z dnia [...] października 2009 r., sygn. akt [...] wymierzył A. D. karę łączną pozbawienia wolności w wymiarze 1 (jednego) roku i 9 (dziewięciu) miesięcy, której wykonanie warunkowo zawieszono na okres próby wynoszący 5 (pięć) lat oraz karę łączną grzywny w wysokości 150 stawek dziennych określając wartość stawki na kwotę 50 złotych.
Organ I instancji wskazał, iż w myśl art. 12 ust 2 ustawy Prawo budowlane samodzielne funkcje techniczne mogą wykonywać wyłącznie osoby posiadające odpowiednie wykształcenie techniczne i praktykę zawodową, dostosowane do rodzaju, stopnia skomplikowania działalności i innych wymagań związanych z wykonywaną funkcją, stwierdzone decyzją wydaną przez organ samorządu zawodowego. Podał, iż zgodnie z art. 95 pkt 2 ustawy Prawo budowlane, odpowiedzialności zawodowej w budownictwie podlegają osoby wykonujące samodzielne funkcje techniczne w budownictwie, które zostały ukarane w związku z wykonywaniem samodzielnej funkcji technicznych w budownictwie.
Zdaniem organu I instancji, materiał dowodowy w sprawie, w szczególności odpis wyroku Sądu Rejonowego w L. Wydział II Karny z dnia [...] października 2009 r. sygn. akt [...] wskazuje na to, że A. D. został ukarany w związku z pełnieniem przez niego szeregu samodzielnych funkcji w budownictwie. Sąd podkreślił, że działanie obwinionego polegało na wprowadzaniu w błąd co do zakresu uprawnień do pełnienia samodzielnych funkcji w budownictwie, przez co wykonywał szereg czynności, do których nie był uprawniony. Wskazał, iż w ciągu dwóch lat liczba ustalonych zleceń, których podjął się obwiniony, wyniosła ponad 300, co świadczy o nieprzypadkowości działań obwinionego. Podał również, że z treści wyroku sądu karnego wynika, iż motywacją do podjęcia przez obwinionego ww. czynów była chęć osiągnięcia znacznej korzyści majątkowej.
W ocenie organu I instancji, zachowanie obwinionego wypełniło przesłanki czynu podlegającego odpowiedzialności zawodowej w budownictwie z art. 95 pkt 2 ustawy Prawo budowlane. Za adekwatną do stopnia zawinienia oraz szkodliwości czynu organ uznał karę zakazu wykonywania samodzielnych funkcji w budownictwie na okres 2 lat z obowiązkiem złożenia w wyznaczonym terminie egzaminu, o którym mowa w art. 12 ust. 3 Prawa budowlanego. Zdaniem organu, kara ta w pełni odzwierciedla stopień winy, który był znaczny, a konieczność ponownego złożenia egzaminu zapewni skuteczną weryfikację posiadanych przez obwinionego kwalifikacji zawodowych.
Organ podkreślił, że działania obwinionego miały charakter ciągły i nieprzerwany przez okres około dwóch lat. Działania te związane były m.in. z udziałem w sporządzaniu projektów budowlanych, które stanowiły podstawę do uzyskania pozwoleń na budowę. Takie działania, jako wykonywane przez osobę nie posiadającą uprawnień do projektowania, naraża osoby, które uzyskały pozwolenia na budowę, na możliwość wzruszenia już ostatecznych decyzji o pozwoleniu na budowę. Ponadto organ stwierdził, że wykonywanie przez obwinionego projektów budowlanych bez stosownych kwalifikacji wiązać się może z ich wadliwością merytoryczną, co w konsekwencji może doprowadzić do konieczności ponownego wykonania robót budowlanych w zakresie objętym projektami sporządzonymi przez obwinionego.
Od powyższej decyzji odwołanie wniósł A. D., zarzucając naruszenie:
- art. 25 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o samorządach zawodowych architektów, inżynierów budownictwa oraz urbanistów (Dz.U. 2001 r. Nr 5, poz. 42 ze zm.),
- art. 100 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane,
- błędną wykładnię art. 96 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo budowlane.
Krajowy Sąd Dyscyplinarny Polskiej Izby Inżynierów Budownictwa decyzją z dnia [...] maja 2011 r. nr [...] na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. w związku z art. 37 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o samorządach zawodowych architektów, inżynierów budownictwa oraz urbanistów (Dz. U. z 2001 r. Nr 5, poz. 42 ze zm.) - po rozpatrzeniu odwołania A. D. - uchylił w całości ww. decyzję z dnia [...] lutego 2011 r. i w takim samym zakresie umorzył postępowanie przed organem I instancji.
Organ II instancji wskazał, że postępowanie w sprawie odpowiedzialności zawodowej w budownictwie prowadzone jest na podstawie przepisów:
1) ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2003 r. Nr 207, poz. 2016 ze zm.);
2) ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o samorządach zawodowych architektów, inżynierów budownictwa oraz urbanistów (Dz. U. z 2001 r. Nr 5, poz.42 ze zm.).
3) Kodeksu postępowania administracyjnego.
Podał, iż organ I instancji dokonał błędnej wykładni art. 95 pkt 2 Prawa budowlanego, zgodnie z którym odpowiedzialności zawodowej w budownictwie podlegają osoby wykonujące samodzielne funkcje techniczne w budownictwie, które zostały ukarane w związku z wykonywaniem samodzielnej funkcji technicznej w budownictwie. Zdaniem Krajowego Sądu Dyscyplinarnego PIIB, przepis ten wymaga, aby fakt ukarania wynikał z wykonywania samodzielnej funkcji technicznej w budownictwie. Musi tu zachodzić istotny, bezpośredni związek.
Organ II instancji zauważył, że z materiału sprawy nie wynika, aby A. D. został ukarany w związku z wykonywaniem samodzielnej funkcji technicznej inspektora nadzoru inwestorskiego. Podkreślił, iż A. D. został skazany za czyny opisane w wyroku Sądu Rejonowego w L. Wydział II Karny z dnia [...] października 2009 r. sygn. akt [...].
Organ podał, iż przepisy będące podstawą prawną skazania dotyczą podrobienia i posługiwania się podrobionymi dokumentami, wyłudzenia poświadczenia nieprawdy oraz przywłaszczenia sobie tytułu naukowego. Z powyższego nie wynika więc, aby A. D. został ukarany w związku z wykonywaniem samodzielnej funkcji technicznej w budownictwie.
Krajowy Sąd Dyscyplinarny PIIB wyjaśnił, że według art. 12 ust. 1 pkt 1-5 i 7 Prawa budowlanego za samodzielną funkcję techniczną w budownictwie uważa się działalność związaną z koniecznością fachowej oceny zjawisk technicznych lub samodzielnego rozwiązania zagadnień architektonicznych i technicznych oraz techniczno-organizacyjnych, a w szczególności działalność obejmującą:
1) projektowanie, sprawdzanie projektów architektoniczno-budowlanych i sprawowanie nadzoru autorskiego;
2) kierowanie budową lub innymi robotami budowlanymi;
3) kierowanie wytwarzaniem konstrukcyjnych elementów budowlanych oraz nadzór i kontrolę techniczną wytwarzania tych elementów;
4) wykonywanie nadzoru inwestorskiego;
5) sprawowanie kontroli technicznej utrzymania obiektów budowlanych;
7) rzeczoznawstwo budowlane.
Wskazał, że wykonywanie samodzielnej funkcji technicznej w budownictwie polega więc na wykonywaniu funkcji technicznych w toku procesu budowlanego, tj. na ocenie zjawisk technicznych, rozwiązywaniu zagadnień architektonicznych i technicznych oraz techniczno-organizacyjnych. Stwierdził, iż A. D. dopuścił się podrobienia dokumentów w celu uzyskania uprawnień budowlanych w nieograniczonym zakresie oraz posługiwał się tak uzyskanymi uprawnieniami przy okazji wykonywania funkcji technicznej w budownictwie, natomiast przepis art. 95 pkt 2 Prawa budowlanego wymaga, aby ukaranie nastąpiło w związku z wykonywaniem samodzielnej funkcji technicznej w budownictwie.
Zdaniem organu, pociągnięcie do odpowiedzialności zawodowej na podstawie art. 95 pkt 2 Prawa budowlanego będzie możliwe w przypadku ukarania danej osoby za wykonywanie funkcji technicznych w sprzeczności z wymaganiami wynikającymi z art. 12 ust. 1 pkt 1-5 i 7 Prawa budowlanego. Ukaranie mogłoby więc nastąpić np. za wykonanie projektu instalacji elektrycznych w sposób sprzeczny z wymogami określonymi w art. 20 Prawa budowlanego.
W ocenie organu II instancji, nie istnieje związek pomiędzy ukaraniem skarżącego, a wykonywaniem funkcji projektanta. Fakt popełnienia przestępstw polegających na poświadczaniu nieprawdy w dokumentach przy okazji, a nie w związku z wykonywaniem samodzielnej funkcji technicznej w budownictwie, nie pozwala na ukaranie w trybie art. 95 pkt 2 Prawa budowlanego.
Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniósł Okręgowy Rzecznik Odpowiedzialności Zawodowej [...] Okręgowej Izby Inżynierów Budownictwa w [...], zarzucając naruszenie przepisów prawa procesowego i materialnego, tj.:
- art. 95 pkt 2 w zw. z art. 12 ust. 1 ustawy - Prawo budowlane poprzez uznanie, że skazanie przez sąd karny inżyniera budownictwa za posłużenie się: podrobionym oświadczeniem wykonawcy o doprowadzeniu terenu budowy do stanu pierwotnego, podrobionym dyplomem ukończenia wyższych studiów magisterskich w celu wyłudzenia decyzji o uzyskaniu uprawnień do projektowania i kierowania robotami budowlanymi bez ograniczeń oraz podrobienie ok. 300 projektów budowlanych poprzez posłużenie się podrobionymi pieczęciami - nie stanowi ukarania w związku z wykonywaniem samodzielnych funkcji technicznych w budownictwie,
- art. 107 § 3 w związku z art. 126 k.p.a. poprzez zbyt skrótowe i niejasne sformułowanie uzasadnienia podjętego rozstrzygnięcia,
- art. 138 § 1 pkt. 2 k.p.a. poprzez nieuzasadnione uchylenie decyzji oraz umorzenie postępowania w organu I instancji.
Skarżący stwierdził, że A. D. został ukarany przez sąd karny za posługiwanie się podrobionymi dokumentami w ramach wykonywanego zawodu inżyniera budownictwa, w tym funkcji kierownika budowy. Podniósł, iż A. D. jako kierownik budowy sporządzał dokumentację powykonawczą instalacji, których budowami kierował, używając pieczątki, do której nie miał uprawnień. Tym samym posługiwał się dokumentami podrobionymi, za co został skazany przez sąd karny. Ponieważ przy sprawowaniu funkcji kierownika budowy A. D. posługiwał się podrobionymi dokumentami, było to działanie w ramach sprawowania tej funkcji. Sporządzanie dokumentacji budowy oraz dokumentacji powykonawczej budowy stanowi bowiem uprawnienie i obowiązek kierownika budowy, a zatem jest działaniem "w związku" ze sprawowaniem samodzielnej funkcji technicznej w budownictwie. Zdaniem skarżącego, zostały spełnione przesłanki określone w art. 95 pkt 2 Prawa budowlanego oraz istniały podstawy do prowadzenia przeciwko A. D. postępowania w sprawie odpowiedzialności zawodowej w budownictwie, a także do jego ukarania.
W odpowiedzi na skargę Krajowy Sąd Dyscyplinarny Polskiej Izby Inżynierów Budownictwa podtrzymał stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji oraz wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Skarga nie jest zasadna.
Stosownie do art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne kontrolują działalność administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, badając prawidłowość zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafność ich wykładni.
Uwzględnienie skargi następuje w przypadku stwierdzenia naruszenia prawa materialnego lub istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu, na podstawie art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).
W rozpatrywanej sprawie tego rodzaju wady i uchybienia nie wystąpiły.
Sąd kontrolował decyzję Krajowego Sądu Dyscyplinarnego Polskiej Izby Inżynierów Budownictwa z dnia [...] maja 2011 r. nr [...], uchylającą w całości decyzję Okręgowego Sądu Dyscyplinarnego [...] Okręgowej Izby Inżynierów Budownictwa z dnia [...] lutego 2011 r. nr [...] - w przedmiocie uznania skarżącego winnym zarzucanych czynów i wymierzenia mu kary zakazu wykonywania samodzielnych funkcji w budownictwie na okres 2 lat z obowiązkiem złożenia egzaminu, o którym mowa w art. 12 ust. 3 ustawy Prawo budowlane w terminie 1 roku od dnia upływu orzeczonej kary - i umarzającą postępowanie przed organem I instancji.
Materialnoprawną podstawę decyzji organu I instancji stanowił art. art. 95 pkt 2 i 4, art. 96 ust. 1 pkt 1 oraz art. 98 ust. 1 ustawy z dnia z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2006 r. Nr 156, poz. 1118 ze zm.) w zw. z art. 25 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o samorządach zawodowych architektów, inżynierów budownictwa oraz urbanistów (Dz. U. z 2001 r. Nr 5, poz. 42 ze zm.).
Zgodnie z art. 95 Prawa budowlanego, odpowiedzialności zawodowej w budownictwie podlegają osoby wykonujące samodzielne funkcje techniczne w budownictwie, które:
1) dopuściły się występków lub wykroczeń, określonych ustawą;
2) zostały ukarane w związku z wykonywaniem samodzielnych funkcji technicznych w budownictwie;
3) wskutek rażących błędów lub zaniedbań spowodowały zagrożenie życia lub zdrowia ludzi, bezpieczeństwa mienia lub środowiska albo znaczne szkody materialne;
4) nie spełniają lub spełniają niedbale swoje obowiązki;
5) uchylają się od podjęcia nadzoru autorskiego lub wykonują niedbale obowiązki wynikające z pełnienia tego nadzoru.
Stosownie do art. 12 ust. 1 pkt 1-5 i 7 Prawa budowlanego, za samodzielną funkcję techniczną w budownictwie uważa się działalność związaną z koniecznością fachowej oceny zjawisk technicznych lub samodzielnego rozwiązania zagadnień architektonicznych i technicznych oraz techniczno-organizacyjnych, a w szczególności działalność obejmującą:
- projektowanie, sprawdzanie projektów architektoniczno-budowlanych i sprawowanie nadzoru autorskiego;
- kierowanie budową lub innymi robotami budowlanymi;
- kierowanie wytwarzaniem konstrukcyjnych elementów budowlanych oraz nadzór i kontrolę techniczną wytwarzania tych elementów;
- wykonywanie nadzoru inwestorskiego;
- sprawowanie kontroli technicznej utrzymania obiektów budowlanych;
- rzeczoznawstwo budowlane.
Zgodzić się należy ze stanowiskiem organu zawartym w zaskarżonej decyzji, iż wykonywanie samodzielnej funkcji technicznej w budownictwie ma miejsce w toku procesu budowlanego. Pociągnięcie do odpowiedzialności zawodowej na podstawie art. 95 pkt 2 Prawa budowlanego będzie zatem możliwe w przypadku ukarania danej osoby w związku z wykonywaniem samodzielnych funkcji technicznych, rozumianym jako działalność dotycząca oceny zjawisk technicznych, rozwiązywania zagadnień architektonicznych, technicznych i techniczno-organizacyjnych.
Odnosząc powyższe rozważania do niniejszej sprawy zauważyć należy, że przesłankę wymierzenia obwinionemu przez organ I instancji kary zakazu wykonywania samodzielnych funkcji w budownictwie na okres 2 lat z obowiązkiem złożenia egzaminu stanowiło skazanie go wyrokiem Sądu Rejonowego w L. Wydział II Karny z dnia [...] października 2009 r. sygn. akt [...]. Podkreślenia wymaga, iż obwiniony został skazany za podrobienie i posługiwanie się podrobionymi dokumentami, wyłudzenie poświadczenia nieprawdy oraz przywłaszczenie tytułu naukowego.
Ponieważ według art. 95 pkt 2 Prawa budowlanego odpowiedzialności zawodowej w budownictwie podlegają osoby wykonujące samodzielne funkcje techniczne w budownictwie, które zostały ukarane w związku z wykonywaniem samodzielnej funkcji technicznej w budownictwie, fakt ukarania musi wynikać z wykonywania tej funkcji. Aby zaś stwierdzić, jaki związek występuje pomiędzy ukaraniem a wykonywaniem samodzielnej funkcji technicznej w budownictwie, należy dokonać analizy materialnych podstaw skazania, tj. art. 270 § 1 Kodeksu karnego, art. 272 Kodeksu karnego, art. 61 § 1 Kodeksu wykroczeń.
Stosownie do art. 270 § 1 Kodeksu karnego, kto w celu użycia za autentyczny, podrabia lub przerabia dokument lub takiego dokumentu jako autentycznego używa, podlega karze. Zgodnie z art. 272 Kodeksu karnego, kto wyłudza poświadczenie nieprawdy przez podstępne wprowadzenie w błąd funkcjonariusza publicznego łub innej osoby upoważnionej do wystawienia dokumentu, podlega karze. Natomiast według art. 61 § 1 Kodeksu wykroczeń, kto przywłaszcza sobie stanowisko, tytuł lub stopień albo publicznie używa lub nosi odznaczenie, odznakę, strój lub mundur, do których nie ma prawa, podlega karze.
Powyższe przepisy - będące podstawą prawną skazania obwinionego przez sąd karny - dotyczą podrobienia i posługiwania się podrobionym dokumentem, wyłudzenia poświadczenia nieprawdy oraz przywłaszczenia sobie tytułu naukowego, nie odnoszą się natomiast do wykonywania samodzielnej funkcji technicznej w budownictwie. Ukaranie obwinionego przez sąd karny związane było z podrobieniem przez niego dokumentów w celu uzyskania uprawnień budowlanych w nieograniczonym zakresie oraz posługiwania się tak uzyskanymi uprawnieniami, lecz nie nastąpiło w związku z wykonywaniem samodzielnej funkcji technicznej w budownictwie, uzyskanej w drodze prawem przewidzianej.
Aby można było mówić o związku z wykonywaniem samodzielnej funkcji technicznej w budownictwie w rozumieniu art. 95 pkt 2 Prawa budowlanego, opis czynu powinien zawierać wskazanie wykonywania przez sprawcę w chwili czynu samodzielnej funkcji technicznej w budownictwie oraz związek przyczynowy pomiędzy czynem a wykonywaniem przez sprawcę ww. funkcji, zaś w podstawie prawnej ukarania powinien być wskazany przepis Prawa budowlanego, określający obowiązek osoby pełniącej samodzielną funkcję techniczną w budownictwie, który został naruszony przez sprawcę. Postępowanie w sprawie odpowiedzialności zawodowej w budownictwie ma bowiem na celu ukaranie osoby pełniącej samodzielną funkcję techniczną w budownictwie za czyny wynikające z wykonywania zadań ustawowych.
W przedmiotowej sprawie obwinionemu nie zarzucono naruszenia przepisów Prawa budowlanego. Całość działań skarżącego skutkujących jego skazaniem przez sąd karny wiązała się z wyłudzeniem uprawnień budowlanych, a działania te nie miały związku z posiadanymi uprawnieniami.
Pociągnięcie do odpowiedzialności zawodowej na podstawie art. 95 pkt 2 Prawa budowlanego będzie możliwe w przypadku ukarania danej osoby za wykonywanie funkcji technicznych w sposób sprzeczny z wymaganiami ustalonymi dla działalności określonej w art. 12 ust. 1 pkt 1-5 i 7 Prawa budowlanego, co w niniejszej sprawie nie nastąpiło. Nie każde ukaranie członka samorządu zawodowego przez sąd powszechny skutkuje jego ukaraniem w trybie odpowiedzialności zawodowej. Obwiniony popełnił przestępstwa, za które został ukarany przez sąd powszechny, jednak nie popełnił on czynów objętych postępowaniem w sprawie odpowiedzialności zawodowej w budownictwie.
Ponieważ fakt ukarania obwinionego w procesie karnym nie pozostaje w związku z wykonywaniem przez niego samodzielnych funkcji technicznych w budownictwie, nie istniały podstawy do prowadzenia względem niego postępowania w trybie odpowiedzialności zawodowej. A zatem, organ II instancji prawidłowo uchylił decyzję organu I instancji i umorzył postępowanie prowadzone przed tym organem.
W tym miejscu podnieść należy, iż okręgowy sąd dyscyplinarny oprócz spraw z zakresu odpowiedzialności zawodowej określonych w ustawie – Prawo budowlane rozpatruje także sprawy dyscyplinarne członków okręgowej izby, wniesione przez okręgowego rzecznika odpowiedzialności zawodowej lub okręgowa radę izby, stosownie do art. 25 ust. 1 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o samorządach zawodowych architektów, inżynierów budownictwa oraz urbanistów (Dz. U. z 2001 r. Nr 1, poz. 5).
Z tych przyczyn, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), Sąd skargę oddalił.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło