VII SA/Wa 1692/19
WyrokWSA w Warszawie2020-01-15
Skład orzekający: Mirosława Kowalska, Joanna Gierak-Podsiadły, Artur Kuś
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ nadzoru budowlanego prawidłowo nałożył obowiązek wykonania robót budowlanych w celu doprowadzenia budynku mieszkalnego jednorodzinnego do stanu zgodnego z prawem, w sytuacji gdy inwestorzy wydzielili w nim trzy lokale mieszkalne zamiast dwóch dopuszczonych w pozwoleniu na budowę, a także zmienili sposób utwardzenia działki?Ratio decidendi
Organ nadzoru budowlanego prawidłowo nałożył obowiązek wykonania robót budowlanych w celu doprowadzenia budynku do stanu zgodnego z prawem, ponieważ inwestorzy wydzielili w budynku mieszkalnym jednorodzinnym trzy lokale mieszkalne, co narusza definicję budynku mieszkalnego jednorodzinnego zawartą w Prawie budowlanym, a także dokonali zmian w utwardzeniu działki niezgodnych z zatwierdzonym projektem. Zmiany te, w tym wydzielenie trzeciego lokalu i nadmierne utwardzenie terenu, naruszają przepisy prawa budowlanego i planistyczne, a zatem nałożenie obowiązku ich usunięcia było uzasadnione.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi H. K. i H. K. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, która uchyliła decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego nakładającą na skarżących obowiązek wykonania robót budowlanych. Roboty te miały na celu doprowadzenie budynku mieszkalnego jednorodzinnego z garażami do stanu zgodnego z przepisami, poprzez wykonanie otworu drzwiowego, likwidację aneksu kuchennego oraz doprowadzenie utwardzeń działki do zgodności z projektem. Skarżący zarzucili organom naruszenie przepisów dotyczących definicji lokalu mieszkalnego, warunków technicznych oraz dowolną ocenę materiału dowodowego w zakresie utwardzenia działki.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Mirosława Kowalska (spr.), Sędziowie sędzia WSA Joanna Gierak-Podsiadły, sędzia WSA Artur Kuś, Protokolant st.sekr.sąd. Sylwia Rosińska-Czaykowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 stycznia 2020 r. sprawy ze skargi H. K. i H. K. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] maja 2019 r. nr [...] w przedmiocie nakazu usunięcia nieprawidłowości oddala skargę
Zaskarżoną decyzją z [...] maja 2019r., znak: [...], Nr [...],[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego po rozpatrzeniu odwołania H. i H. K., reprezentowanych przez adw. K. S. M. od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...] Nr [...] z [...] lutego 2019r., znak: [...] nakładającej na właściciela – H. i H. K. obowiązek wykonania robót budowlanych niezbędnych do doprowadzenia robót przy budynku mieszkalnym jednorodzinnym z garażami, usytuowanym na działce nr ew. [...] przy ul. C. w K., gm. Ł. do stanu zgodnego z przepisami, poprzez: wykonanie otworu drzwiowego pomiędzy pom. [...] a [...] na poddaszu budynku, likwidację aneksu kuchennego w pom. [...], doprowadzenie utwardzeń działki do zgodności z zatwierdzonym decyzją Starosty [...] Nr [...] z [...] maja 2007r., projektem zagospodarowania działki (w zakresie niezbędnych dojść, dojazdów oraz miejsc postojowych), z tolerancją do 6%. Powyższe roboty należy wykonać w terminie 120 dni od dnia, w którym niniejsza decyzja stanie się ostateczna. O wykonaniu robót należy bezzwłocznie powiadomić Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...] - uchylił zaskarżoną decyzję w całości i na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 51 ust. 7 ustawy Prawo budowlane orzekł o nałożeniu na właścicieli H. i H. K. obowiązek wykonania robót budowlanych niezbędnych do doprowadzenia robót przy budynku mieszkalnym jednorodzinnym z garażami, usytuowanym na działce nr ew. [...],[...] przy ul. C. w K., gm. Ł. do stanu zgodnego z przepisami, poprzez: wykonanie otworu drzwiowego pomiędzy pom. [...] a [...] na poddaszu budynku, • likwidację aneksu kuchennego w pom. [...], doprowadzenie utwardzeń działki do zgodności z zatwierdzonym decyzją Starosty [...] Nr [...] z [...] maja 2007r., projektem zagospodarowania działki (w zakresie niezbędnych dojść, dojazdów oraz miejsc postojowych), z tolerancją do 6%. Powyższe roboty należy wykonać w terminie do 30 września 2019r. O wykonaniu robót należy powiadomić Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...].
W uzasadnieniu podjętego orzeczenia organ wskazał, że do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...] wpłynął wniosek J. P. o " wszczęcie i przeprowadzenie kontroli budynku warsztatowo-garażowego położonego przy ul. C., [...] należącego do pana H. K. Budynek został niezgodnie z przeznaczeniem wynikającym z przepisów prawa przekształcony na budynek mieszkalny. Właściciel posesji prowadzi w tym budynku usługi hotelarskie i wynajmuje pokoje. " Zawiadomieniem z [...] września 2018r. organ I instancji poinformował o zamiarze przeprowadzenia kontroli w sprawie legalności budynku mieszkalnego na działce nr ew. [...] przy ul. C. we wsi K., gm. Ł. W dniu 16 października 2018r. na działce nr ew. [...] przeprowadzono czynności kontrolne. Następnie pismem z 6 listopada 2018r. organ pierwszej instancji wezwał kierownika budowy Z. S. do złożenia wyjaśnień związanych z realizacją ww. budynku mieszkalnego. Pismo Z. S. stanowiące odpowiedź na ww. wezwanie wpłynęło do organu 27 listopada 2018r. Zawiadomieniem z [...] grudnia 2018r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego [...] poinformował o wszczęciu z urzędu postępowania administracyjnego w sprawie robót budowlanych wykonanych w budynku mieszkalnym z garażami usytuowanym na działce nr ew. [...], w granicy z działką nr ewid. [...],[...] obr. K. przy ul. C. w K., gm. Ł. oraz utwardzeniu terenu działki nr ewid. [...] obr. K., zrealizowanych przez inwestora – H. i H. K.. Następnie pismem z 31 stycznia 2019r. organ powiatowy zawiadomił o toczącym się postępowaniu administracyjnym w ww. sprawie oraz możliwości zapoznania się z aktami sprawy, wnoszenia uwag, składania wniosków i istotnych w sprawie dokumentów.
Decyzją Nr [...] z [...] lutego 2019r. znak: [...] organ powiatowy nakazał właścicielom wykonanie określonych robót budowlanych w celu doprowadzenia inwestycji do stanu zgodnego z prawem, w terminie 120 dni od dnia w którym niniejsza decyzja stanie się ostateczna.
Odwołanie od ww. rozstrzygnięcia w ustawowym terminie złożyli H. i H. K., reprezentowani przez adw. K. S. M.
Rozpoznając ww. odwołanie [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wskazał, że rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji wydane zostało na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego, który stanowi, że: "Przed upływem 2 miesięcy od dnia wydania postanowienia, o którym mowa w art. 50 ust. 1, organ nadzoru budowlanego w drodze decyzji nakłada obowiązek wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonywanych robót budowlanych do sianu zgodnego z prawem, określając termin ich wykonania."
Zgodnie zaś z art. 50 ww. ustawy " W przypadkach innych niż określone w art. 48 ust. 1 lub w art. 4% ust. 1 organ nadzoru budowlanego wstrzymuje postanowieniem prowadzenie robót budowlanych wykonywanych: 1) bez wymaganego pozwolenia na budowę albo zgłoszenia łub2) w sposób mogący spowodować zagrożenie bezpieczeństwa ludzi lub mienia bądź zagrożenie środowiska, lub3) na podstawie zgłoszenia z naruszeniem art. 30 ust. 1, lub 4) w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych w pozwoleniu na budowę, projekcie budowlanym lub w przepisach." W orzecznictwie sądów administracyjnych (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z 29 stycznia 2008r., sygn. II SA/Łd 944/07) wskazuje się, że przepis art. 51 ust. 1 pkt 2 ww. ustawy daje możliwość przeprowadzenia postępowania naprawczego, którego celem jest doprowadzenie wykonanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem. W postępowaniu tym organ nadzoru budowlanego weryfikuje dotychczas wykonane roboty budowlane w aspekcie ich zgodności z przepisami budowlanymi, a także przepisami chroniącymi interesy osób trzecich oraz ustala, jakie ewentualnie czynności (roboty) należy podjąć dla osiągnięcia stanu zgodnego z prawem. A zatem organ powiatowy w pierwszej kolejności obowiązany jest do doprowadzenia wykonanych robót do stanu zgodnego z prawem, wskazując taki zakres robót, który to umożliwi. Zgodnie z wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z 11 lipca 2018 r., sygn. akt: II OSK 199/16: " Stan zgodny z prawem w rozumieniu przepisu art. 51 ust. 1 pkt 2 p.b. oznacza w pierwszej kolejności zgodność z zatwierdzonym projektem budowlanym lub innymi warunkami pozwolenia na budowę oraz zgodność z przepisami prawa materialnego. " Jak wskazał Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w wyroku z 18 grudnia 2018r., sygn. II SA/Lu 584/18 - nakazy wynikające z tego przepisu najczęściej mają miejsce, kiedy obiekt budowlany został usytuowany z naruszeniem przepisów warunków technicznych, zagraża bezpieczeństwu przeciwpożarowemu lub niezgodnie z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu. "
[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wskazał, że niniejsza sprawa dotyczy robót budowlanych, polegających na rozbudowie istniejącego budynku gospodarczego ze zmianą sposobu użytkowania na cele mieszkalne na działce nr ew. [...] położonej w K. przy ul. C., gm. Ł. Z akt sprawy wynika, że ww. obiekt budowlany został zrealizowany na podstawie decyzji Starosty [...] Nr [...] z [...] maja 2007r. zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na ww. rozbudowę. Z dokumentacji projektowej wynika, że rozbudowa obejmowała mi.in. realizację dwóch lokali mieszkalnych na poddaszu budynku, utwardzenie terenu o łącznej powierzchni 114,65m2 oraz wskaźnik powierzchni biologicznie czynnej wynoszący 66,05%. Ponadto, z dokumentacji zgromadzonej w sprawie wynika, że 25 kwietnia 2012r. do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...] wpłynęło zawiadomienie o zakończeniu budowy i zamiarze przystąpienia do użytkowania ww. obiektu budowlanego, wobec którego organ powiatowy nie wniósł sprzeciwu. Podczas czynności kontrolnych przeprowadzonych przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...] 16 października 2018r. na działce nr ew. [...] ustalono, że "Na piętrze w/w budynku inwestorzy zrezygnowali z drzwi wewnętrznych pomiędzy pomieszczeniami [...] i [...], tym samym zostały wydzielone trzy niezależne lokale mieszkalne. Roboty budowlane zostały zakończone. Podczas kontroli stwierdzono, że inwestorzy zrezygnowali z drzwi wewnętrznych pomiędzy pom. [...] i [...], przesuwając otwór okienny bezpośrednio do pom. [...]. Ponadto z pom. [...] wydzielono aneks kuchenny. (...) Utwardzenie działki kostką betonową wykonane w roku 2014/2015." H. K. oświadczyła, że nie prowadzi usług hotelowych w przedmiotowym budynku a wszystkie zmiany wewnątrz budynku - części mieszkalnej zostały wykonane na etapie budowy, po zakończeniu budowy nie były wykonywane żadne zmiany. W złożonym na wezwanie organu piśmie, kierownik budowy Z. S. stwierdził, że "w trakcie nadzorowania w latach 2007-2011 rozbudowy budynku gospodarczego ze zmianą sposobu użytkowania na cele mieszkalne (...) nie było zmian dokonanych w trakcie budowy. Rozbudowę budynku gospodarczego ze zmianą sposobu użytkowania na cale mieszkalne (2 lokale mieszkalne), wykonano zgodnie z zatwierdzonym projektem. Do ocieplenia elewacji użyto styropian zgodnie z zatwierdzonym projektem." Na podstawie tak zebranego materiału dowodowego zapadła decyzja organu pierwszej instancji – organ nakazał wykonanie opisanych tam robót w celu doprowadzenia obiektu do stanu zgodnego z prawem.
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego stwierdził, że rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji odpowiada przepisom prawa w kwestii nałożenia obowiązku przewidzianego w jego decyzji. Z materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie jednoznacznie wynika bowiem, że odstąpienia od decyzji Starosty [...] Nr [...] w zakresie wykonanego utwardzenia terenu nastąpiły w latach 2014-2015, tj. już po złożeniu przez inwestorów zawiadomienia o zakończeniu budowy z [...] kwietnia 2012r. Z kolei wyjaśniając kwestię dotyczącą daty dokonania odstępstw na poddaszu budynku organ I instancji oparł się na oświadczeniu kierownika budowy zawartym w jego piśmie z 27 listopada 2018r., z którego wynika, że w trakcie realizacji rozbudowy w latach 2007-2011 nie dokonano odstępstw od dokumentacji projektowej. Zarówno z treści odwołania, jak i pisma z 27 grudnia 2018r. wynika, że ww. ustalenia nie są kwestionowanie przez inwestorów. Ponadto, jak wskazał Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z 26 lipca 2017r.; sygn. akt VII SA/Wa 2027/16, "Zawiadomienie w trybie art. 54 ust. 1 p.b. o zakończeniu budowy i brak sprzeciwu organu właściwego do przyjęcia zawiadomienia nie stoi na przeszkodzie do prowadzenia postępowania w przedmiocie legalności budowy obiektu objętego zawiadomieniem.". Oznacza to, że nawet skuteczne zawiadomienie o zakończeniu budowy w trybie art. 54 ustawy Prawo budowlane nie legalizuje samowolnej budowy i nie stoi na przeszkodzie wszczęciu i przeprowadzeniu postępowania.
Organ podniósł także, że zgodnie z art. 3 pkt 2a ustawy Prawo budowlane poprzez budynek mieszkalny jednorodzinny należy rozumieć budynek wolno stojący albo budynek w zabudowie bliźniaczej, szeregowej lub grupowej, służący zaspokajaniu potrzeb mieszkaniowych, stanowiący konstrukcyjnie samodzielną całość, w którym dopuszcza się wydzielenie nie więcej niż dwóch lokali mieszkalnych albo jednego lokalu mieszkalnego i lokalu użytkowego o powierzchni całkowitej nieprzekraczającej 30% powierzchni całkowitej budynku. Z definicji tej wynika zatem zakaz wydzielania w budynku mieszkalnym jednorodzinnym więcej niż dwóch lokali mieszkalnych. Zgodnie zaś z § 3 pkt 9 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z 12 kwietnia 2002r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, mieszkanie to zespół pomieszczeń mieszkalnych i pomocniczych, mający odrębne wejście, wydzielony stałymi przegrodami budowlanymi, umożliwiający stały pobyt ludzi i prowadzenie samodzielnego gospodarstwa domowego. Również w § 11 ust. 1 pkt 2 lit. a rozporządzenia Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z 25 kwietnia 2012r. w sprawie szczegółowego zakresu i formy projektu budowlanego znajduje się zapis, że przez lokal mieszkalny należy rozumieć wydzielone trwałymi ścianami w obrębie budynku pomieszczenie lub zespół pomieszczeń przeznaczonych na stały pobyt ludzi, które wraz z pomieszczeniami pomocniczymi służą zaspokajaniu ich potrzeb mieszkaniowych
Z powyższych definicji wynika, że istotne jest aby lokal mieszkalny był w obrębie budynku wydzielony trwałymi ścianami, a także aby służył zaspokajaniu potrzeb mieszkaniowych ludzi. Z akt niniejszej sprawy wynika, że projekt budowlany dotyczący omawianej inwestycji zatwierdzony decyzją Starosty [...] Nr [...] z [...] maja 2007r. przewidywał realizację budynku mieszkalnego jednorodzinnego z dwoma wydzielonymi lokalami mieszkalnymi na poddaszu. W lokalu mieszkalnym oznaczonym na rzucie poddasza nr [...] zaprojektowano łazienkę, kuchnię, holi, przedsionek oraz jeden pokój mieszkalny. Natomiast w lokalu oznaczonym nr [...] zaprojektowano m.in. pokój dzienny ([...]), sypialnię ([...]), holi ([...]), przedsionek ([...]) oraz jedną kuchnię i dwie łazienki. Tymczasem z ustaleń dokonanych przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...] podczas kontroli 16 października 2018r. wynika, że inwestorzy dokonali odstępstw od zatwierdzonego projektu budowlanego, ponieważ m.in. zlikwidowali drzwi wewnętrzne pomiędzy pomieszczeniami [...] i [...] poprzez zamurowanie oraz dokonali przebudowy pomieszczenia [...] (holi) na aneks kuchenny.
W ocenie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego organ powiatowy prawidłowo uznał, że w wyniku ww. zmian inwestorzy doprowadzili do wydzielenia na wskazanej kondygnacji kolejnego, trzeciego oddzielnego lokalu mieszkalnego. Z protokołu kontroli wynika bowiem, że aktualnie w przedmiotowym budynku znajdują się trzy wyodrębnione trwałymi ścianami zespoły pomieszczeń z odrębnymi wejściami, przeznaczonych na stały pobyt łudzi, które wraz z pomieszczeniami pomocniczymi mogą służyć zaspokajaniu ich potrzeb mieszkaniowych. W świetle przytoczonej wyżej definicji budynku mieszkalnego jednorodzinnego uznać należy, że powyższe zmiany doprowadziły do realizacji budynku mieszkalnego wielorodzinnego. Zabudowa obejmująca budynek, w którym wydzielono więcej niż 2 lokale mieszkalne nie kwalifikuje się jako jednorodzinna i w zależności od przyjętych rozwiązań może przyjmować funkcję zabudowy wielorodzinnej lub zamieszkania zbiorowego.
Odnosząc się do zarzutu odwołania dotyczącego pominięcia przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...] definicji lokalu mieszkalnego zawartego w ustawie o własności lokali organ wskazał, że zawarta w art. 2 ust. 2 tej ustawy definicja określa kryteria samodzielności lokalu, decydujące o odrębnej własności lokalu, które przede wszystkim służą do wydania przez starostę zaświadczenia o ich spełnieniu (art. 2 ust. 3). W ocenie organu wojewódzkiego zapisy ww. ustawy w postępowaniu z zakresu nadzoru budowlanego mogą więc mieć jedynie znaczenie pomocnicze. Niemniej jednak zgodnie z przepisem art. 2 ust. 2 ustawy o własności lokali samodzielnym lokalem mieszkalnym jest wydzielona trwałymi ścianami w obrębie budynku izba lub zespół izb, przeznaczonych na stały pobyt ludzi, które wraz z pomieszczeniami pomocniczymi służą zaspokajaniu ich potrzeb mieszkaniowych. Innymi słowy samodzielny lokal mieszkalny ma spełniać wymagania do korzystania z niego zgodnie z przeznaczeniem, przy uwzględnieniu stałego przebywania w nim ludzi, bez konieczności korzystania z innych samodzielnych lokali oraz sprostać wymaganiom obrotu cywilnoprawnego. Analiza treści art. 2 ust. 2 o własności lokali wskazuje jednoznacznie, iż kryterium decydującym o odrębnej własności lokalu jest samodzielność lokalu. Jest to jedyna przesłanka, jaką musi spełniać lokal, aby mógł stać się odrębną nieruchomością. Jak wskazał Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w wyroku z 7 września 2016r. sygn. akt II SA/Kr 755/16 "Lokal posiada cechę samodzielności, o ile funkcjonalnie nie stanowi on części składowej innego lokalu, a korzystanie z niego nie wiąże się z koniecznością korzystania z pomieszczeń znajdujących się w innym lokalu. O tym, czy dany lokal może być uznany za samodzielny decyduje jego wydzielenie trwałymi ścianami, swobodny dostęp do niego właściciela czy mieszkańca i możliwość korzystania z niego bez wymogu korzystania z innych samodzielnych lokali, co oznacza przeznaczenie lokalu do wyłącznego użytku jego właściciela, mieszkańca." Z przytoczonych wyżej rozważań wynika zatem, że aktualny stan omawianej nieruchomości wypełnia również definicję zawartą w ustawie o własności lokali.
Organ podkreślił, że działka o nr ew. [...] znajduje się obecnie na obszarze objętym ustaleniami uchwały Nr [...] Rady Miejskiej w Ł. z [...] września 2010r. w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego "K." oraz uchwały Nr [...] Rady Miejskiej w Ł. z [...] lutego 2015r. zmieniającej ww. uchwałę, na terenie oznaczonym symbolem MN-1, tj. zabudowa mieszkaniowa jednorodzinna o średniej intensywności w układzie wolnostojącym lub bliźniaczym. Natomiast w dacie wydania decyzji o pozwoleniu na rozbudowę, jak trafnie wskazał organ powiatowy, przedmiotowa działka objęta była ustaleniami decyzji Burmistrza Miasta i Gminy Ł. Nr [...] z [...] września 2005r. o warunkach zabudowy. Z treści ww. decyzji wynika, że ustalała ona warunki dla zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej z budynkami gospodarczymi. Wobec powyższego, w ocenie tut. organu Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego [...] zasadnie uznał, że obowiązujące dla przedmiotowej inwestycji przepisy planistyczne nie dopuszczają na działce nr ew. [...] realizacji budynku wielorodzinnego. Przy czym w odwołaniu błędnie wskazuje się, że działka nr ew. [...] znajduje się na obszarze objętym uchwałą Rady Miejskiej w Ł. Nr [...] w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego w K., co wynika z załącznika graficznego do uchwały Nr [...] Rady Miejskiej w Ł. z [...] września 2010r.
Odnosząc się następnie do kwestii wykonanego przez inwestorów utwardzenia działki nr ew. [...] organ stwierdził, że zatwierdzony projekt zagospodarowania terenu przewidywał wykonanie utwardzonego dojazdu do przedmiotowego budynku składającego się z dwóch równoległych torów (na szerokość kół) oraz fragmentu utwardzonego placu znajdującego się bezpośrednio przy tym budynku przeznaczonego na miejsca parkingowe oraz fragmentu powierzchni utwardzonej matami typu "plaster miodu" z pcv całkowicie porośniętej trawą, z zachowaniem wskaźnika powierzchni biologicznie czynnej w wysokości 66,05%. Natomiast z porównania projektu zagospodarowania terenu ze szkicem oraz dokumentacją fotograficzną wykonaną podczas kontroli Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...] z 16 października 2018r. wynika bezsprzecznie, że inwestorzy znacznie zwiększyli powierzchnię utwardzoną kostką betonową, doprowadzając tym samym bez wątpienia do zmniejszenia przewidzianego w dokumentacji projektowej wskaźnika powierzchni biologicznie utwardzonej (według decyzji o warunkach zabudowy min. 60%, projektowana 66,05%). Zgodnie z § 61 pkt 6 lit. e obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, minimalny udział powierzchni terenu biologicznie czynnej winien wynosić 60% działki budowlanej. W związku z tym, organ pierwszej instancji zasadnie nakazał inwestorom doprowadzenie wykonanego utwardzenia do zgodności z projektem zagospodarowania działki w zakresie dojść, dojazdów oraz miejsc postojowych z tolerancją do 6%, które wynikają z przepisów planistycznych. Powyższe oznacza zatem, że w wyniku dokonania rozbiórki części utwardzenia, wskaźnik powierzchni biologicznie czynnej winien wynosić min. 60%. W zaistniałych okolicznościach nie zachodzi konieczność dokonywania szczegółowych pomiarów wykonanego utwardzenia, ponieważ z protokołu kontroli oraz załączników wynika bezspornie, że wykonane przez inwestorów utwardzenie terenu znacznie przekracza powierzchnię przewidzianą w projekcie zagospodarowania działki (powyżej 6%). Ograniczenie nałożonego nakazu jedynie do doprowadzenia utwardzeń działki do zgodności z zatwierdzonym projektem zagospodarowania działki w zakresie niezbędnych dojść, dojazdów oraz miejsc postojowych, z tolerancją do 6%, a tym samym brak wskazania przez organ powiatowy konkretnej powierzchni utwardzenia przewidzianej do rozbiórki, umożliwi zaś inwestorom dokonanie samodzielnego wyboru, który konkretnie fragment przeznaczą do likwidacji.
[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego za bezpodstawny uznał zarzut odwołania dotyczący naruszenia przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...] art. 10 k.p.a. poprzez "brak poinformowania stron o możliwości zapoznania się z aktami sprawy przez zakończeniem postępowania ". Wskazał, że pismem z 31 stycznia 2019r. organ I instancji zawiadomił strony o toczącym się postępowaniu administracyjnym. Ww. wezwanie zostało odebrane przez skarżących 4 lutego 2019r., (podpisy na zwrotnych potwierdzeniach odbioru).
Odnosząc się natomiast do kwestii ustalenia stron niniejszego postępowania organ odwoławczy wyjaśnił, że w postępowaniu administracyjnym ustalenie stron następuje z urzędu na podstawie kryteriów określonych w art. 28 k.p.a., przy czym pojęcie strony, jakim posługuje się powołany przepis, może być wyprowadzone tylko z przepisów prawa materialnego (normy prawnej), które stanowią podstawę ustalenia uprawnienia lub obowiązku. Zgodnie z art. 28 k.p.a. stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Z akt niniejszej sprawy wynika, że działka nr ew. [...] sąsiaduje m.in. z działką nr ew. [...] i działką nr ew. [...], których właścicielami są R. K., E. K., S. K. i R. K. Biorąc pod uwagę, że przedmiotowy budynek mieszkalny z garażami zlokalizowany jest w ostrej granicy z ww. działkami, organ powiatowy zasadnie uznał, że ww. osoby jako właściciele graniczących nieruchomości posiadają w niniejszej sprawie interes prawny, a co za tym idzie przysługuje im przymiot stron w przedmiotowym postępowaniu.
Organ ocenił ponadto, że również pozostałe argumenty przedstawione przez stronę skarżącą nie wnoszą do sprawy istotnych elementów i w świetle Prawa budowlanego nie mogą skutkować uchyleniem zaskarżonej decyzji organu I instancji. Organ powiatowy wskazał właściwą podstawę prawną wydawanego rozstrzygnięcia, tj. art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego, zaś [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego dokonał tylko rozwinięcia zastosowanych przepisów w uzasadnieniu niniejszego rozstrzygnięcia.
Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na powyższe orzeczenie wnieśli H. K. oraz H. K., reprezentowani przez adw. K. S. M. Zaskarżonej decyzji zarzucili naruszenie art. 2 ust. 2 ustawy o własności lokali w zw. z art. 2 ust. 3 ustawy o własności lokali w zw. z art. 3 ust. 2a ustawy Prawo budowlane w zw. z § 94 ust. 2 Rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie poprzez : a) samodzielne i nieuprawnione stwierdzenie, że wydzielone zostały w przedmiotowym budynku 3 lokale mieszkalne, zamiast dwóch projektowanych, podczas gdy stwierdzenie to zostało dokonane z całkowitym pominięciem definicji lokalu mieszkalnego sformułowanej w ww. przepisach; b) pominięcie treści przepisu §94 ust. 2 Rozporządzenia (w brzmieniu przed 1 stycznia 2018 r.) z którego wynikało wprost, że w mieszkaniu powinien być co najmniej jeden pokój o wielkości co najmniej 16 m2, podczas gdy pomieszczenie [...] -sypialnia, które zdaniem organu miało wchodzić w skład trzeciego lokalu mieszkalnego, miało powierzchnię 15,7 m2, a zatem całe to pomieszczenie, cały rzekomy "lokal" nie mógł spełniać warunków lokalu mieszkalnego, mieszkania; podczas gdy organ nie ustalił kiedy zamurowanie otworu pomiędzy pomieszczeniami [...] a [...] miało mieć miejsce, a związku z czym istnieje możliwość, że powyższy przepis ma zastosowanie do budynku; Naruszenie § 92 ust. 1 w zw. z art. 93 ust. 1 w zw. z art. 95 ust. 1 i 2 ww. rozporządzenia w zw. z art. 3 ust. 2a ustawy Prawo budowlane, poprzez całkowite pominięcie powyższych przepisów podczas analizowania przez organ kwestii tego, czy połączone po zamurowaniu otworu drzwiowego pomiędzy pomieszczeniami [...] a [...] prowadziło do powstania kolejnego, trzeciego lokalu mieszkalnego, podczas gdy pomieszczenie powstałe wskutek zamurowania powyższego otworu nie spełnia warunków określonych w ww. przepisach, a zatem pomieszczenie to nie może zostać uznane za trzeci lokal mieszkalny, który może być wydzielony zgodnie z art. 3 ust. 2a ustawy Prawo budowlane; naruszenie przepisów postępowania tj. art. 7 w zw. z art. 77 §1 w zw. z art. 80 k.p.a.
Ponadto zarzucono dowolną i całkowicie wybiórczą ocenę materiału dowodowego polegające na: a) arbitralne stwierdzenie, że doszło do wydzielenia 3 lokali mieszkalnych zamiast dwóch, likwidacji drzwi, przesunięcia otworu drzwiowego, wydzielenia aneksu itd., podczas gdy w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji nie wskazano na podstawie jakich dowodów przeprowadzono takie ustalenia, nie dokonano odpowiedniej oceny takich dowodów, nie przedstawiono jakichkolwiek pomiarów wskazujących na powyższe kwestie; b) braku przeprowadzenia jakichkolwiek ustaleń, czy pomieszczenia powstałe w wyniku zamurowania otworu drzwiowego pomiędzy pomieszczeniami [...] a [...] spełniają warunki i wymogi aby uznać je za lokale mieszkalne, co do których dopuszczalne jest ich wydzielenie, w szczególności czy spełniają warunki określone w §92 ust. 1 w zw. z art. 93 ust. 1 w zw. z art. 95 ust. 1 i 2 Rozporządzenia, c) dokonanie ustaleń co do wielkości powierzchni zajmowanej przez utwardzenie działki bez jakichkolwiek pomiarów, a jedynie "na oko" co prowadziło do błędnego ustalenia, że w budynku skarżących występują 3 lokale mieszkalne, co do których dopuszczalne jest ich wydzielenie. Naruszenie prawa miejscowego tj. §17 ust. 4 pkt 4) Uchwały nr [...] Rady Miejskiej w Ł. w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego w K. poprzez pominięcie tego przepisu podczas ustalania minimalnej powierzchni biologicznie czynnej terenu działki, co prowadziło do błędnego ustalenia, iż minimalna powierzchnia biologicznie czynna powinna wynosić 66,05%, podczas gdy zgodnie z ww. przepisem - aktem obowiązującym na terenie przedmiotowej działki - minimalny udział powierzchni biologicznie czynnej to 40%.
W oparciu o tak przedstawione zarzuty skarżący wnieśli o przeprowadzenie uzupełniającego postępowania dowodowego poprzez: dopuszczenie dowodów z dokumentów załączonych do niniejszej skargi tj.: rzutów piętra budynku skarżących przedstawiającego zamurowany otwór, na okoliczność wyglądu i charakterystyki i wymiarów tego budynku oraz izb znajdujących się w nim; uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i umorzenie postępowania w niniejszej sprawie; zasądzenie od Skarbu Państwa - [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz każdego ze skarżących zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych.
Zgłoszony w skardze wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji został rozpoznany odrębnie.
Stanowisko skarżących znalazło rozwinięcie w uzasadnieniu skargi.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wcześniej prezentowane.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Rzeczą Sądu, w niniejszym postępowaniu, było stosownie do dyspozycji art. 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269), dokonanie kontroli zaskarżonego aktu pod względem zgodności z prawem - prawidłowości zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafności ich wykładni.
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zaskarżone orzeczenie odpowiada przepisom prawa.
Sąd w pełni podziela ustalenia i argumentację organu, które legły u podstaw rozstrzygnięcia podjętego w zaskarżonym orzeczeniu. Ocenia je jako prawidłowe, wyczerpujące. Przyjmuje za własne. Tym samym za nie celowe uznaje powtórzenie w tym miejscu ww. wywodów.
Zarzuty skargi nie są uzasadnione.
I tak wbrew stanowisku przedstawionemu w uzasadnieniu skargi organ określił racjonalny termin na wykonanie nałożonych obowiązków. Ich zakres nie uzasadniał wyznaczenia terminu dłuższego. Ponadto, strona zobowiązana do wykonania obowiązku może zwrócić się do organu o przedłużenie terminu uzasadniając to szczególnymi okolicznościami.
Orzekając w niniejszej sprawie organ miał za zadanie określić roboty, których wykonanie jest niezbędne do doprowadzenia budynku do stanu zgodnego z prawem. Z tego obowiązku organ wywiązał się. Po tym jak ustalił wyodrębnienie trzech lokali mieszkalnych nakazał wykonanie robót, które doprowadzą budynek do stanu legalnego tj. do stanu odtwarzającego jego legalny opis określony w ww. decyzji o pozwoleniu na rozbudowę budynku gospodarczego ze zmianą użytkowania na cele mieszkalne.
Organ zdefiniował pojęcie lokalu mieszkalnego i prawidłowo odniósł je do okoliczności sprawy. Wiążąca była ww. decyzja o pozwoleniu na rozbudowę (...) zezwalająca na wydzielenie dwu lokali mieszkalnych. Materiał dowodowy sprawy wskazywał zaś jednoznacznie, że następnie zrezygnowano z jednych z zaprojektowanych drzwi i tym samym utworzono trzeci lokal z aneksem kuchennym.
Wbrew zarzutom skargi, organ nie miał obowiązku poszerzonego rozważania faktycznego przeznaczenia owego lokalu. Zarówno dokumentacja techniczna jak i samo doświadczenie życiowe wskazują, że ma on, podobnie jak dwa pozostałe lokale, wszystkie elementy tworzące samodzielny lokal o mieszkalnym przeznaczeniu (potwierdza to również dokumentacja załączona do skargi).
Nie są uzasadnione także zarzuty związane z nakazem doprowadzenia utwardzenia działki do zgodności z projektem zagospodarowania działki zatwierdzonym ww. decyzją o pozwoleniu na rozbudowę (...). Organ mając ku temu fachowe przygotowanie ocenił, że stan na gruncie nie odpowiada zakresowi legalnie dopuszczonego utwardzenia i wydał stosowny w tych okolicznościach nakaz. Organ, po tym jak zostanie zawiadomiony o wykonaniu obowiązku może posłużyć się pomiarami, gdyby uznał to za konieczne. Prawidłowo również określił i uzasadnił zakres tolerancji przyjęty w tym przedmiocie.
Sygnalizowany przez skarżącego podczas rozprawy sądowej spór sąsiedzki, który w jego ocenie był podłożem interwencji organu nadzoru budowlanego nie mógł mieć wpływu na sądowa ocenę zaskarżonej decyzji, której ocena mogła wynikać li tylko z kontroli pod względem zgodności z przepisami prawa.
Kierując się powyższą argumentacją Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł jak w sentencji w trybie art. 151 p.p.s.a. ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 2325).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło