VII SA/Wa 2027/16

WyrokWSA w Warszawie2017-07-26

Skład orzekający: Joanna Gierak - Podsiadły, Włodzimierz Kowalczyk, Izabela Ostrowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy zawiadomienie o zakończeniu budowy i brak sprzeciwu organu administracji budowlanej legalizuje samowolę budowlaną i uniemożliwia prowadzenie postępowania naprawczego w przedmiocie zgodności wykonania obiektu z projektem budowlanym?
Ratio decidendi
Zawiadomienie o zakończeniu budowy i brak sprzeciwu organu administracji budowlanej nie legalizuje samowolnej budowy ani nie stoi na przeszkodzie wszczęciu i przeprowadzeniu postępowania naprawczego na podstawie przepisów Prawa budowlanego. W przypadku zakończenia procesu inwestycyjnego poprzez zawiadomienie o zakończeniu budowy, nie występują te same okoliczności, co w przypadku uzyskania decyzji o pozwoleniu na użytkowanie, które stanowiłyby podstawę do uznania, że nie jest dopuszczalne prowadzenie postępowania administracyjnego w sprawie wykonania obiektu budowlanego z istotnymi odstępstwami od zatwierdzonego projektu budowlanego.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi H. M. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, która utrzymała w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego o umorzeniu postępowania administracyjnego w sprawie zabudowy działki. Skarżąca zarzucała naruszenie przepisów kpa i prawa budowlanego, wskazując na niezgodność budynku z projektem oraz przekroczenie granicy działki. Organy administracji uznały postępowanie za bezprzedmiotowe, powołując się na fakt legalnego wybudowania i zgłoszenia obiektu do użytkowania.
Rozstrzygnięcie
Uchyla zaskarżoną decyzję i zasądza od [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącej H. M. kwotę 997 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Gierak - Podsiadły, , Sędzia WSA Włodzimierz Kowalczyk (spr.), Sędzia WSA Izabela Ostrowska, Protokolant sekr. sąd. Katarzyna Zychora, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 lipca 2017 r. sprawy ze skargi H. M. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lipca 2016 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego I. uchyla zaskarżoną decyzję, II. zasądza od [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącej H. M. kwotę 997 zł (dziewięćset dziewięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Zaskarżoną decyzją z dnia [...] lipca 2016 r. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego działając na art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2016r., poz. 23) oraz art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994jr. - Prawo budowlane (Dz. U. z 2016r., poz. 290) po rozpatrzeniu odwołania H. i M. M. od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] Nr [...] z dnia [...].04.2016r., umarzającej postępowanie administracyjne w sprawie zabudowy działki o nr ew. [...] położonej przy ul. [...] w [...] – utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu organ odwoławczy przedstawił stan faktyczny wskazując, że Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] zawiadomieniem z dnia [...].07.2014r. poinformował strony o wszczęciu na wniosek H. i M. M. postępowań administracyjnego w sprawie rozbiórki i usunięcia płyty balkonowej w budynku mieszkalnym usytuowanym na działce o nr ew. [...] położonej przy ul. [...] w [...], którego właścicielem jest P. J. W.. W trakcie przeprowadzonych w dniu [...].05.2014r. oględzin stwierdzono, iż budynek murowany w zabudowie szeregowej został wybudowany na podstawie decyzji Nr [...] z dnia [...].07.1995r. Urząd Miasta i Gminy [...] wydał w dniu [...].02.1999r. potwierdzenie zgłoszenia obiektu do użytkowania. Obecny inwestor – J. W. posiada również decyzję Starosty [...] Nr [...] z dnia [...].11.2012r. zezwalającą na przebudowę budynku jednorodzinnego zlokalizowanego na działce o nr ew. [...] położonej przy ul. [...] w [...]. Przebudowa budynku obejmuje przebudowę wejścia i wyjścia oraz pomieszczenia kuchni na parterze obiektu oraz zabudowę balkonu na I piętrze. Nie stwierdzono istnienia płyty balkonowej, która wychodziłaby poza obrys budynku. Roboty budowlane prowadzone są przy wejściu na stronę ogrodu - na tarasie. J. W. występował do Burmistrza Gminy o wszczęcie postępowania mającego na celu rozstrzygnięcie granic z nieruchomością strony skarżącej. Następnie PINB w [...] decyzją Nr [...] z dnia [...].07.2014r. umorzył postępowanie administracyjne w sprawie rozbiórki i usunięcia płyty balkonowej w budynku mieszkalnym jednorodzinnym usytuowanym na działce o nr ew. [...] położonej przy ul. [...] w [...]. [...] WINB po przeprowadzeniu na wniosek P. H. M.postępowania nadzwyczajnego, decyzją Nr [...] z dnia [...].02.2016r. znak: [...], odmówił stwierdzenia nieważności decyzji organu powiatowego Nr [...]. Główny Inspektor (Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...].03.2016r. znak: [...], utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu wojewódzkiego. Następnie w dniu [...].03.2015r. do organu powiatowego wpłynął wniosek H. i M. M. o wszczęcie postępowania w sprawie doprowadzenia zabudowy działki o nr ew. [...] położonej przy ul. [...] w [...] do stanu zgodnego z przepisami prawa. PINB w [...] pismem z dnia [...].03.2015r. poinformował strony o wszczęciu na wniosek skarżących postępowania w sprawie objętej ich wnioskiem z dnia [...].02.2015r. Z uwagi na fakt, iż wniosek H. i M. M. z dnia [...].02.2015r. zawierał częściowo żądania należące do Starosty [...], pismem z dnia [...],03.2015r. organ nadzoru budowlanego I instancji przekazał w/w wniosek do organu administracji architektoniczno-budowlanej I instancji. W toku prowadzonego przez PINB w [...] postępowania ustalono, że budynek mieszkalny usytuowany na w/w nieruchomości został zrealizowany w oparciu o decyzję Naczelnika Miasta i Gminy [...] Nr [...] z dnia [...].12.1982r., udzielającą P. J. G. pozwolenia na budowę przedmiotowego budynku mieszkalnego. Obiekt został formalnie zgłoszony do użytkowania w dniu [...].02.1999r. (potwierdzenie Urzędu Miasta i Gminy [...] Nr [...] znak: [...]). W dniu [...].12.2015r. organ nadzoru budowlanego I instancji przeprowadził oględziny, w trakcie których ustalił, że na działce o nr ew. [...] położonej przy Ul. [...] w [...] istnieje budynek mieszkalny w zabudowie bliźniaczej. W dniu oględzin nie stwierdzono prowadzenia robót budowlanych. Obiekt posiada piwnicę i 4 półpiętra. J. W. oświadczył, że budynek zakupił [...].09.1992r. w stanie surowym zamkniętym. Inwestor posiada również decyzję Starosty [...] Nr [...] z dnia [...].11.2012r. zezwalającą na przebudowę budynku jednorodzinnego zlokalizowanego na powyższej nieruchomości. Zakres prac wskazany w projekcie został wykonany zgodnie z dokumentacją techniczną. Jedyną zmianą nieistotną jest rezygnacja z wykonania drzwi - przejścia z kuchni do wiatrołapu. Obiekt posiada wymiary 11,30 m x 9,00 m. Płyta balkonowa o wymiarach 0,90 m x 4,90 m nie wychodzi poza obrys budynku od strony wschodniej (działki należącej do H. i M. M.). Płyta balkonowa jest żelbetowa z okładziną z płytek ceramicznych. Budynek mieszkalny jest wysunięty poza ogrodzenie działki o ok. 55 cm od strony południowo-wschodniej. Płyta balkonowa jest także wysunięta względem istniejącego ogrodzenia o ok. 55 cm. Brak jest okapu od strony działki strony skarżącej wystającego poza obrys budynku. W dalszej kolejności organ nadzoru budowlanego I instancji przeprowadził w dniu [...].03.2016r. oględziny, stwierdzając, że prowadzone są roboty budowlane w związku z wydanym pozwoleniem na przebudowę obiektu budowlanego. Inwestor wprowadził nieistotne zmiany w stosunku do projektu budowlanego polegające na zmianie konstrukcji wiatrołapu z drewnianej na aluminiową oraz zrezygnował z przebudowy okna od strony północnej z kuchni do werandy na drzwi. J. W. nie złożył zawiadomienia o zakończeniu budowy, gdyż trwają drobne roboty wykończeniowe. Decyzją Nr [...] z dnia [...].04.2016r. umorzono postępowanie administracyjne w sprawie zabudowy działki o nr ew. [...] położonej przy ul. [...] w [...]. Odwołanie od powyższego rozstrzygnięcia w ustawowym terminie złożyli P.P. H. i M. M.. Rozpoznając sprawę w postępowaniu odwoławczym organ II instancji wskazał, że przedmiotem oceny organu w niniejszym postępowaniu jest decyzja PINB w [...] Nr [...] wydana w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego. Zdaniem [...]WINB zaskarżone rozstrzygnięcie winno zostać utrzymane w mocy jako odpowiadające przepisom prawa. W ocenie organu odwoławczego ze zgromadzonego materiału dowodowego wynika, że budowa budynku mieszkalnego na działce o nr ew. [...] (poprzedni nr ew. [...]) została zrealizowana na podstawie decyzji Naczelnika Miasta i Gminy [...] Nr [...] z dnia [...]., udzielającej J. G. pozwolenia na budowę przedmiotowego budynku mieszkalnego. Obiekt został formalnie zgłoszony do użytkowania w dniu [...].02.1999r. (potwierdzenie Urzędu Miasta i Gminy [...] Nr [...]). Starosta [...] decyzją Nr [...] z dnia [...].11.2012r. udzielił J. W. pozwolenia i na przebudowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego w zabudowie szeregowej na działce o nr ew. [...] położonej przy ul. [...] w [...]. Jak wynika m.in. ze szkicu inwentaryzacyjnego działek o nr ew[...] i [...] (obecnie [...] i [...]) sporządzonego przez geodetę uprawnionego A. D., budynek został wybudowany z przekroczeniem granic sąsiedniej nieruchomości należącej do Państwa M. na szerokości 0,44 m-0,62 m. Zgodnie z wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 09.04.2013r. sygn. akt II OSK 2370/11: "Skuteczne zawiadomienie o zakończeniu budowy bądź wydanie decyzji o pozwoleniu na użytkowanie ma takie znaczenie, że wzniesione obiekty budowlane nie mogą podlegać ponownemu sprawdzaniu (pod kątem legalności wybudowania) przez organu nadzoru budowlanego. W takiej sytuacji, kiedy prace budowlane zostały zrealizowaną, a następnie skutecznie zawiadomiono o zakończeniu budowy, to nie ma prawnych możliwości prowadzenia postępowania naprawczego, o jakim mowa w art. 50- 51 ustawy Prawo budowlane. Brak sprzeciwu organu, bądź decyzja o pozwoleniu na użytkowanie jest swoistym potwierdzeniem legalności obiektu budowlanego (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 1 sierpnia 2012r. sygn. akt II OSK 2012/11, z dnia 20 maja 2011r. sygn. akt II OSK 887/10, z dnia 20 kwietnia 2011. sygn. akt II OSK 708/10)". , Ustalenie przez organy nadzoru budowlanego, że budowa budynku mieszkalnego została wykonana na podstawie prawomocnej decyzji o pozwoleniu na budowę, przyjęcie do użytkowania bez sprzeciwu tak wybudowanego obiektu, powoduje że brak jest podstaw do prowadzania postępowania dotyczącego legalności wybudowania przedmiotowego obiektu lub jego części. Powyższe stanowisko tut. organu potwierdził również Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego w decyzji ż dnia [...].03.2016r. znak: [...], utrzymującej w mocy decyzję [...] WINB Nr [...] z dnia [...].02.2016r. Dalej organ odwoławczy wskazał, że zgodnie z art. 105 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego: "Gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe w całości albo w części, organ administracji publicznej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania odpowiednio w całości albo w części ". Z uwagi na skuteczne oddanie przedmiotowego budynku mieszkalnego do użytkowania nie można teraz kwestionować jego legalności, stąd umorzenie postępowania było właściwe. Organy nadzoru budowlanego nie zajmują się kwestią przekroczenia granic nieruchomości sąsiedniej, gdyż sprawy te winny być załatwiane na drodze postępowania cywilnego. Skargę na tę decyzję złożyła H. M.. Zaskarżonej decyzji zarzuciła: 1) naruszenie przepisu art. 105 kpa w zw. z art. 138 § 1 pkt. 1) kpa poprzez ich przedwczesne zastosowanie w zakresie w jakim Organ II instancji powielając błąd organu I instancji uznał iż postępowanie stało się bez przedmiotowe z uwagi na brak podstaw do prowadzenia postępowania dotyczącego legalności wybudowania spornego budynku podczas gdy skarżąca wskazała na nowe okoliczności świadczące o potrzebie wznowienia postępowania bądź wszczęcia postępowania w przedmiocie nieważności decyzji związane z przeniesieniem decyzji z innym projektem niż posiadał poprzednik, 2) naruszenie przepisów art. 7, 77 i 80 kpa w zw. z art. 107 § 1 i 3 kpa w zakresie w jakim w ocenie materiału dowodowego pominięto okoliczność iż kwestią sporną nie jest przekroczenie granicy działki ew. nr [...] w związku z postawieniem budynku mieszkalnego na działce nr [...] ale fakt że budynek mieszkalny na działce [...] pobudowany został niezgodnie z projektem architektonicznym poprzez wydłużenie jego wymiarów ponad przyjęte w projekcie; w konsekwencji brak w uzasadnieniu decyzji rozpoznania i oceny istoty problemu, 3) naruszenie przepisów art. 7, 77 § 1 i 80 kpa w zw. z art. 107 § 3 kpa w zakresie w jakim w ocenie materiału dowodowego pominięto dokonanie oceny dowodu w postaci projektu za tyt.: "Plan Realizacyjny Działki NR [...] [...] ul. [...] Własność J. W." pomimo iż przedmiotowy dokument nie zawiera ani daty jego sporządzenia ani nie jest opatrzony podpisem osoby uprawnionej do jego sporządzenia ani nie wiadomo w jakim trybie wszedł on do obiegu prawnego i stał się podstawą zmian architektonicznych budynku na działce [...], 4) w nawiązaniu do poprzedzającego zarzutu, zarzuciła naruszenie art. 40 prawa budowlanego w zakresie jakim pominięto iż przenosząc pozwolenie na budowę przejmujący przejmuje wszystkie warunki poprzednika i tym samym nie może mieć nowego projektu budowlanego zatem J. W. musiał bazować na projekcie budowlanym z 1982 roku i nie mógł posłużyć się nowym projektem w celu następczego zalegalizowania budynku pobudowanego niezgodnie z pierwotnym projektem. 5) w nawiązaniu do poprzedzających zarzutów, zarzucała naruszenie art. 28 kpa w stanie prawnym obowiązującym w ówczesnym czasie, w zakresie w jakim organy administracji publicznej uznając iż przeniesienie decyzji na nowego inwestora nastąpiło wraz z nowym projektem budowlanym wydanym na jego rzecz, pominęły okoliczność że skarżący powinni być stroną przedmiotowego postępowania; co w konsekwencji powinno stanowić podstawę do wznowienia postępowania w oparciu o przepis art. 145 § 1 pkt. 4) kpa. 6) w nawiązaniu do poprzedzających zarzutów, zarzuciła naruszenie 33 ust. 2 pkt. 2) prawa budowlanego w stanie prawnym obowiązującym w ówczesnym czasie; poprzez wydanie decyzji o zezwoleniu na budowę między innymi na działce nr [...] podczas gdy inwestor nie dysponował dowodem stwierdzającym prawo dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Podnosząc te zarzuty wnosiła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz decyzji ją poprzedzającej. W odpowiedzi na skargę organ wnosił o jej oddalenie podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zgodnie zaś z art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2012 r. poz. 270 z późn. zm.), kontrolując legalność sąd nie jest związany treścią zarzutów i wniosków skargi. Oceniając w świetle przedstawionych kryteriów legalność zaskarżonej decyzji Sąd uznał, że skarga zasługiwała na uwzględnienie, ponieważ organ nadzoru budowlanego II instancji naruszył prawo w sposób mogący mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie. Kontrolowane postępowanie administracyjne, wszczęte z wniosku , H. i M. M. odbywało się na warunkach i w trybie przewidzianym w ustawie z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (tekst jedn.: Dz. U. z 2010 r. Nr 243, poz. 1623 z późn. zm.). Bezsporny w niniejszej sprawie jest fakt, że inwestycja została wykonana i zgłoszona do użytkowania w 1999 r. Bezsporne jest również, co wynika z dokumentacji, że inwestor wykonywał kolejne roboty budowlane w oparciu o uzyskane pozwolenie na budowę. Skarżący w tej sprawie wskazywali, że obiekt został zrealizowany niezgodnie z pozwoleniem na budowę, bowiem częściowo został usytuowany na ich działce. Okoliczność wadliwego usytuowania budynku na obecnym etapie postępowania zasadniczo nie jest kwestionowana. W ocenie Sądu w świetle obecnie obowiązujących przepisów, jak i poprzednio obowiązujących, zmiana lokalizacji inwestycji stanowi istotne odstępstwo od zatwierdzonego projektu budowlanego, choćby z uwagi na fakt konieczności legitymowania się prawem dysponowania nieruchomością na cele budowlane, w tym przypadku oświadczeniem właściciela zezwalającego na realizację inwestycji. Zatem ocenie organów nadzoru budowlanego winno podlegać to czy obecne usytuowanie budynku jest wynikiem wadliwości projektu budowlanego czy istotnego odstąpienia od niego w trakcie realizacji inwestycji. Przepis art. 54 ust. 1 ustawy, w brzemieniu obowiązującym w dacie zakończenia budowy stanowił, że do użytkowania obiektu budowlanego, na którego wzniesienie jest wymagane pozwolenie na budowę, można przystąpić, z zastrzeżeniem przepisów art. 55 i art. 57, po zawiadomieniu właściwego organu o zakończeniu budowy, jeżeli organ ten, w terminie 14 dni od dnia doręczenia zawiadomienia, nie zgłosi sprzeciwu, w drodze decyzji. Z powyższego wynika, że inwestor mógł przystąpić do użytkowania wybudowanego legalnie obiektu dopiero po upływie 14 dni od daty doręczenia organowi zawiadomienia o zakończeniu budowy, albowiem organ dysponuje możliwością do wniesienia wobec budowy sprzeciwu w drodze decyzji. Jeśli sprzeciwu nie wnosi oznacza to, że w sposób milczący akceptuje zakończoną inwestycję. W przedmiotowej sprawie organ architektoniczno - budowlany przyjął zawiadomienie o zakończeniu budowy wydając potwierdzenie przyjęcia zgłoszenia do użytkowania obiektu budowlanego. W ocenie Sądu wydanie przez organ potwierdzenia przyjęcia do użytkowania wskazanej treści w trybie art. 54 ustawy nie legalizuje samowolnej budowy i nie stoi na przeszkodzie wszczęciu i przeprowadzeniu postępowania na zasadach określonych w art. 48 i 50 ustawy. W świetle przepisów prawa budowlanego przyjęcie zawiadomienia o przystąpieniu do użytkowania nie jest tożsame z uzyskaniem decyzji pozwolenia na użytkowanie obiektu, która jak każda korzysta z domniemania legalności, prawidłowości i mocy obowiązującej, dopóki nie zostanie podważona. Z kolei brak jest podstaw prawnych by zawiadomieniu o przystąpieniu do użytkowania obiektu budowlanego i przyjęciu takiego zawiadomienia przez właściwy organ przypisać moc sanującą wszelkie uchybienia przepisom prawa budowlanego, w tym legalizującą samowole budowlane (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 3 stycznia 2008 r., II SA/Po 444/07, LEX Nr 510943). Zawiadomienie w trybie art. 54 ust. 1 Prawa budowlanego o zakończeniu budowy i brak sprzeciwu organu właściwego do przyjęcia zawiadomienia nie stoi na przeszkodzie do prowadzenia postępowania w przedmiocie legalności budowy obiektu objętego zawiadomieniem. Wadliwe jest zatem stanowisko [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego przyjęte w zaskarżonej decyzji, według którego zawiadomienie o zakończeniu budowy i brak skutecznego sprzeciwu właściwego organu powoduje, że nie jest dopuszczalne prowadzenie przez organ nadzoru budowlanego postępowania sprawdzającego i naprawczego na podstawie przepisów ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane. Jak trafnie wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w motywach wyroku z dnia 2 grudnia 2015 r. sygn. akt II OSK 201/15, istnieje istotna różnica pomiędzy zakończeniem procesu inwestycyjnego poprzez uzyskanie decyzji o pozwoleniu na użytkowanie obiektu budowlanego, a zakończeniem tego procesu poprzez zawiadomienie o zakończeniu budowy. W pierwszym przypadku, organ administracji wydaje decyzję administracyjną, którą poprzedza obowiązkowa kontrola obiektu budowlanego, w trakcie której ustala się, czy obiekt budowany został wykonany zgodnie z zatwierdzonym projektem budowlanym. W drugim natomiast, właściwy organ administracji nie wydaje decyzji administracyjnej, lecz inwestor nabywa uprawnienie do użytkowania obiektu budowlanego na skutek milczenia władzy publicznej (art. 54 Prawa budowlanego). Właściwy organ administracji wydaje decyzję administracyjną, jedynie wtedy, gdy uznaje, że inwestor nie może przystąpić do użytkowania obiektu budowlanego. Wprawdzie zarówno do wniosku o udzielenie pozwolenia na użytkowanie, jak i zawiadomienia o zakończeniu budowy inwestor dołącza oświadczenie kierownika budowy o zgodności wykonania obiektu budowlanego z projektem budowlanym lub warunkami pozwolenia na budowę oraz przepisami (art. 57 ust. 1 pkt 2 lit. a Prawa budowlanego), jednakże jedynie w przypadku wniosku o udzielenie pozwolenia na użytkowanie właściwy organ administracji przeprowadza obowiązkową kontrolę obiektu budowlanego (art. 57 ust. 6, art. 59 ust. 1 oraz art. 59a ust. 1 Prawa budowlanego). Zatem, jeżeli proces inwestycyjny został zakończony poprzez zawiadomienie o zakończeniu budowy, to prowadzeniu później postępowania w sprawie istotnego odstąpienia od zatwierdzonego projektu budowlanego nie stoją na przeszkodzie względy wywodzące się z zasady trwałości ostatecznej decyzji administracyjnej, gdyż w tym przypadku decyzja nie jest wydawana. Ponadto kontrola wykonania obiektu budowlanego zgodnie z zatwierdzonym projektem budowlanym ma charakter formalny i pośredni. Opiera się bowiem na oświadczeniu kierownika budowy, a nie na bezpośrednich ustaleniach organu administracji. Zatem, w ocenie Sądu, w przypadku zakończenia procesu inwestycyjnego poprzez zawiadomienie o zakończeniu budowy nie występują te same okoliczności, co w przypadku zakończenia tego procesu poprzez uzyskanie decyzji o pozwoleniu na użytkowanie obiektu budowlanego, które stanowiłyby podstawę uznania, że nie jest dopuszczalne prowadzenie postępowania administracyjnego w sprawie wykonania obiektu budowlanego z istotnymi odstępstwami od zatwierdzonego projektu budowlanego. W 1999 r., zgodnie z ówczesnym brzmieniem art. 59 ust. 1 ustawy Prawo budowlane, wydanie decyzji o pozwoleniu na użytkowanie obiektu budowlanego następowało po protokolarnym stwierdzeniu na miejscu budowy zgodności wykonania obiektu z warunkami zabudowy i zagospodarowania terenu oraz warunkami pozwolenia na budowę, a nie po przeprowadzeniu obowiązkowej kontroli. Niemniej jednak przedstawiona wyżej argumentacja zawarta w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 2 grudnia 2015 r. sygn. akt II OSK 201/15 znajduje w pełni zastosowanie również do stanu prawnego z listopada 1998 r. W tym stanie rzeczy nie można uznać za słuszne stanowiska organu odwoławczego, że skuteczne zawiadomienie o zakończeniu inwestycji budowlanej uniemożliwia ponowną weryfikację inwestycji pod względem jej zgodności z prawem. Przyjęcie takiego stanowiska prowadziłoby bowiem do sytuacji, w której gdy w danej sprawie zapadłaby decyzja o pozwoleniu na użytkowanie, to po jej skutecznym wzruszeniu istniałaby możliwość ponownej weryfikacji inwestycji pod względem jej zgodności z prawem. W przypadku zaś sprawy, w której miało miejsce jedynie zawiadomienie o zakończeniu budowy, możliwości takiej by nie było. Sąd w składzie rozpoznającym sprawę nie podziela stanowiska Naczelnego Sądu Administracyjnego przytoczonego w motywach zaskarżonej decyzji. Wyrażony w tym orzeczeniu pogląd należy uznać za zbyt daleko idący a jednocześnie zmieniony w innych wyrokach NSA (II OSK 1502/15, II OSK 331/16, II OSK 1313/14). Rozpoznając sprawę ponownie organ zbada merytorycznie odwołanie a w szczególności odniesie się do kwestii przekroczenia granicy. Jak wskazano wyżej istotne jest z punktu widzenia dalszego procedowania ustalenie, czy przekroczenie granicy wynika z projektu budowlanego i planu zagospodarowania terenu czy też jest wynikiem odstępstw od udzielonego pozwolenia na budowę. Organ II instancji winien również ocenić legalność robót budowlanych wykonywanych w oparciu o decyzję Nr [...] z dnia [...].11.2012r. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c p.p.s.a. O kosztach orzeczono w myśl art. 200 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło