VII SA/Wa 170/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Izabela Ostrowska, , Sędzia WSA Tadeusz Nowak, Asesor WSA Paweł Groński (spr.), , Protokolant Ewa Sawicka, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 kwietnia 2007 r. sprawy ze skargi Wspólnoty Mieszkaniowej [...] w [...] na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] listopada 2006 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wydania uwierzytelnionych kserokopii projektu budowlanego. I. uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie organu pierwszej instancji, II. stwierdza, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku. Pismem z dnia 17 stycznia 2006 r. Z. G., reprezentującego Wspólnotę Mieszkaniową [...] w [...] zwrócił się do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z prośbą o udostępnienie dokumentacji i wydanie kopii projektu budowlanego inwentaryzacyjno-projektowego budynku mieszkalno-usługowego dotyczącego części należącej do J. i A. L. oraz części wspólnych przeznaczonych na pojemniki na odpady tzn. wnęki od ul. [...]. Wnioskodawca podniósł, ze dokumentacja ta powinna się znajdować w książce obiektu budowlanego, którą prowadzi zarządca nieruchomości stosownie do rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 3 lipca 2003 r. w sprawie książki obiektu budowlanego (Dz. U. Nr 120, poz. 1134). Zarządca zwrócił uwagę, że zmiany w przeznaczeniu lokali mieszkalnych na biurowe oraz zabudowa tarasu znajdującego się na I piętrze budynku spowodowała zmianę powierzchni użytkowej lokali oraz całkowitej powierzchni budynku co spowodowało zamianę udziałów pozostałych członków Wspólnoty w częściach wspólnych nieruchomości. Wskazał, że A. i J. L. samowolnie podzielili cześć wspólną przeznaczoną na odpady. Zdaniem wnioskodawcy wspomniane dane o powierzchniach wszystkich lokali są także potrzebne są również do sprawozdania M-01 o zasobach mieszkaniowych do Głównego Urzędu Statystycznego, do złożenia którego został wezwany. Postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2006 r. nr [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...], na podstawie art. 74 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego –tekst jedn. Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm. (dalej kpa), odmówił wydania uwierzytelnionych kserokopii projektu budowlanego budynku usługowo-mieszkalnego dotyczącego części piwnicy, parteru i I piętra przy ul. [...] w [...] stanowiącego własność A. i J. L. W uzasadnieniu organ podniósł, że Z. G., reprezentujący Wspólnotę Mieszkaniową budynku przy [...] w [...] nie wykazał uzasadnienia ważnego interesu strony do wydania z akt sprawy uwierzytelnionych odpisów, o którym stanowi art. 73 § 2 kpa. Nie został także przedstawiony dokument potwierdzający, że całością budynku położonego przy ul. [...] w [...] należącego w części do Z. G., H. K. i Spółki [...]Sp. z o.o. i w części A. i J. L. zarządza Wspólnota Mieszkaniowa reprezentowana przez zarządcę Z. G. Organ wskazał, że projekt budowlany, o którego udostępnienie wystąpił Z. G. dotyczy części budynku stanowiącego własność A. i J. L. Po zatwierdzeniu projektu zamiennego w części piwnicy, parteru i I piętra należących do A. i J.L. decyzją z dnia [...] listopada 2002 r. i następnie udzieleniu przez organ administracji architektoniczno-budowlanej w dniu 10 lipca 2003 r. pozwolenia na użytkowanie, komplet dokumentacji dotyczącej części budynku został zwrócony inwestorowi J. L., co zostało wyjaśnione wnioskodawcy pismem z dnia 1 lutego 2006 r. Stosownie natomiast do art. 63 ustawy z dnia 2 lipca 1994 r. Prawo budowlane (tekst jedn. Dz. U. z 2003 r. Nr 207, poz. 2016 ze zm.) dokumentację budowy, powykonawczą, jak również inne dokumenty i decyzje dotyczące obiektu obowiązany jest przechowywać właściciel lub zarządca. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] stwierdził, iż zgodnie z kompetencjami określonymi w art. 83 tej ustawy organ nadzoru budowlanego na podstawie art. 65 jest upoważniony do kontroli tych dokumentów, natomiast sprawa ustalenia osoby odpowiedzialnej za prowadzenie dokumentacji obiektu, w tym książki obiektu nie należy do zakresu kompetencji organów nadzoru budowlanego. Ponadto organ zwrócił uwagę, że kilkakrotnie udostępniał w swojej siedzibie Z. G. całość akt sprawy, w tym projekt budowlany dotyczący części budynku należącej do A. i J. L. W zażaleniu na powyższe postanowienie A. K., reprezentująca Wspólnotę Mieszkaniową budynku przy ul. [...] w [...] wskazała, że organ niewłaściwie podważa kwestię reprezentacji Wspólnoty Mieszkaniowej przez prawomocnie wyłoniony zarząd, co zostało potwierdzone w wyrokach Sądu Rejonowego w [...] z dnia [...] grudnia 2005 r. sygn. akt [...] oraz z dnia [...] kwietnia 2006 r. sygn. akt [...]. Ponadto zwróciła uwagę, że zgodnie z przepisami Prawa budowlanego zarządca jest zobowiązany do prowadzenia, przechowywania i okazywania na żądanie organu nadzoru budowlanego książki obiektu, która powinna zawierać aktualne projekty i inwentaryzacje powykonawcze. Organ nadzoru budowlanego nie jest natomiast władny do ustalania osoby odpowiedzialnej za zarządzanie i prowadzenie dokumentacji, w tym książki obiektu budowlanego, gdyż uprawnienia takie mają jedynie członkowie Wspólnoty Mieszkaniowej. Zarządca wyraził opinię, iż organ nadzoru budowlanego świadomie odmawia wydania zarządcy nieruchomości kopii dokumentacji obiektu i jednocześnie wzywa innym pismem zarządcę do okazania dokumentacji dotyczącej całego budynku. Ponadto, zarządca nieruchomości poinformował, że bezskutecznie wzywał A. i J. L. do przekazania kopii dokumentacji i inwentaryzacji powykonawczej w celu dołączenia do książki obiektu. Ponieważ drugi egzemplarz ww. dokumentacji znajduje się w aktach organu nadzoru budowlanego wniosek o wydanie uwierzytelnionej kopii, która w budynku stanowiącym współwłasność powinna znajdować się u zarządcy jest w pełni uzasadniona ważnym interesem strony. Postanowieniem z dnia [...] listopada 2006 r. nr [...][...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 kpa oraz art. 83 Prawa budowlanego, utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. W uzasadnieniu przytoczył treść art. 73 kpa i stwierdził, że przepis ten daje uprawnienia zainteresowanym do żądania uwierzytelnienia sporządzonych przez siebie odpisów z akt lub wydania im uwierzytelnionych odpisów, jeżeli jest to uzasadnione ważnym interesem strony, jednakże realizację tych uprawnień pozostawia organowi, tzn. nie zobowiązuje organu do kopiowania akt i doręczania ich stronie. Podkreślił, że z akt sprawy wynika, że organ prowadzący postępowanie w I instancji udostępnił w toku postępowania akta, w tym umożliwił przedstawicielom Wspólnoty zapoznanie się z nimi i dokonanie odpisów oraz notatek z przedmiotowego projektu budowlanego. W rezultacie organ I instancji wywiązał się z obowiązku nałożonego na niego zarówno przepisem art. 73, jak i 10 kpa. Ponadto, [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego podniósł, że dokumentacja budowlana powykonawcza zgodnie z przepisami Prawa budowlanego przechowywana jest u właściciela lub zarządcy a organ nadzoru nie ma uprawnienia do ich kontroli, zaś ustalenie odpowiedzialności za prowadzenie tej dokumentacji wykracza poza kompetencje tych organów. Powyższe postanowienie stało się przedmiotem skargi Wspólnoty Mieszkaniowej nieruchomości przy ul. [...] w [...] do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, w której wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia i nakazanie wydania dokumentacji projektowo-inwentaryzacyjnej. W uzasadnieniu skarżąca powtórzyła argumenty podnoszone dotychczas we wniosku z dnia 17 stycznia 2006 r. oraz odwołaniu od postanowienia Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...]. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z brzmieniem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego i to z przepisami obowiązującymi w dacie jego wydania. Stosownie do treści art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 127 ze zm.), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. W związku z tym sąd ma prawo, a jednocześnie obowiązek dokonać oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego także wówczas, gdy dany zarzut nie zostanie podniesiony w skardze. Uwzględniając powyższe kryteria Sąd uznał, że skarga zasługuje na uwzględnienie, ponieważ zarówno zaskarżone postanowienie, jak i poprzedzające je postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] wydane zostały z naruszeniem przepisów prawa mającym istotny wpływ na wynik postępowania. Zgodnie z art. 73 § 2 kpa strona może żądać uwierzytelnienia sporządzonych przez siebie odpisów z akt sprawy lub wydania jej z akt sprawy uwierzytelnionych odpisów, o ile jest to uzasadnione ważnym interesem strony. Przepis ten stanowi instrument realizacji generalnej zasady wynikającej z art. 9 kpa, zgodnie z którą organy administracji publicznej są zobowiązane do udzielania informacji faktycznej i prawnej. W związku z tym każdy organ, w tym także nadzoru budowlanego ma obowiązek udzielania stronie całokształtu informacji dotyczącej załatwienia danego rodzaju sprawy administracyjnej. Konkretyzacja tej zasady znajduje wyraz właśnie w możliwości wydania stronie z akt sprawy uwierzytelnionych odpisów lub uwierzytelnienia sporządzonych przez nią odpisów. Wskazane możliwości są wszakże obwarowane koniecznością wykazania przez stronę ważnego interesu. Innymi słowy, organ prowadzący postępowanie i dysponujący dokumentacją zobowiązany jest udzielać informacji dotyczących akt tego postępowania oraz umożliwić zapoznanie się z nimi, jednakże np. wydanie uwierzytelnionych odpisów z tych akt może mieć miejsce wyłącznie w sytuacji, gdy strona wykaże swój ważny interes w uzyskaniu takich odpisów. Jak się wskazuje na tle orzecznictwa sądowoadministracyjnego wspomnianym ważnym interesem strony może być np. potrzeba posiadania uwierzytelnionych odpisów poszczególnych dokumentów z akt administracyjnych w celu prowadzonego postępowania w sprawie, jak i w celu ich wykorzystania w innych postępowaniach prawnych (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Łodzi z 23 stycznia 1998 r. sygn. akt I SA/Łd 770/96 publ. LEX nr 31771). Biorąc pod uwagę powyższe podstawowym obowiązkiem organu jest dokonanie oceny, czy strona występująca o wydanie uwierzytelnionych odpisów z akt postępowania ma ważny interes w ich uzyskaniu. W zależności od jej wyniku organ powinien zadośćuczynić żądaniu strony lub wydać postanowienie o odmowie wydania odpisów. W rozstrzyganej sprawie Wspólnota Mieszkaniowa uzasadniła swój wniosek o wydanie uwierzytelnionych odpisów koniecznością uzyskania całości dokumentacji dotyczącej budynku, którego jedynie częścią władają A. i J. L. Jak wskazała dokumentacja ta potrzebna jest zarówno do wypełniania zadań, jakie ciążą na zarządcy budynku stosownie do postanowień Prawa budowlanego, jak i w celu sprawnego i zgodnego z prawem wykonywania uprawnień przez członków Wspólnoty w myśl przepisów ustawy z dnia 24 czerwca 2004 r. o własności lokali (tekst jedn. Dz. U. z 2000 r. Nr 80, poz. 903 ze zm.) Rozstrzygając niniejszą sprawę Sąd uznał, iż Wspólnota Mieszkaniowa wykazała ważny interes w uzyskaniu uwierzytelnionych odpisów z akt postępowania w postaci kopii projektu dotyczącego części budynku położonego przy ul. [...]. Należy bowiem podkreślić, że postępowanie prowadzone przed Powiatowym Inspektorem Nadzoru Budowlanego w [...] w zakresie projektu, o kopię którego wnosił zarządca Wspólnoty dotyczyło nie tylko części budynku będącego własnością A. i J. L., ale także części wspólnych obejmujących m.in. pojemniki na odpady, co wyraźnie podniosła strona skarżąca. Jak wskazał Z. G. we wniosku z dnia 17 stycznia 2006 r. postępowanie prowadzone przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] wiązało się ze zmianami powierzchni użytkowej lokali oraz całkowitej powierzchni budynku co spowodowało zmianę udziałów pozostałych członków Wspólnoty w częściach wspólnych nieruchomości. Należy w tym miejscu podkreślić, że zgodnie z art. 23 ust. 2 i 2a ustawy o własności lokali uchwały zapadają większością głosów właścicieli lokali, liczoną według wielkości udziałów, chyba że w umowie lub w uchwale podjętej w tym trybie postanowiono, że w określonej sprawie na każdego właściciela przypada jeden głos, jeżeli natomiast suma udziałów w nieruchomości wspólnej nie jest równa 1 albo większość udziałów należy do jednego właściciela bądź gdy obydwa te warunki spełnione są łącznie, głosowanie według zasady, że na każdego właściciela przypada jeden głos, wprowadza się na każde żądanie właścicieli lokali posiadających łącznie co najmniej 1/5 udziałów w nieruchomości wspólnej. Z treści tego przepisu wynika jednoznacznie, że wielkość udziałów ma decydujące znaczenie w procesie podejmowania uchwał i liczenia głosów członków wspólnoty. Dlatego należy zgodzić się ze stanowiskiem Wspólnoty, iż jako strona ma ona ważny interes w uzyskaniu odpowiedniej dokumentacji potwierdzającej rzeczywisty stan udziałów poszczególnych jej członków. Okoliczności te powtórzyła także na rozprawie obecny zarządca nieruchomości A. K., która poinformowała, iż obecnie brak jest możliwości prawidłowego głosowania i podejmowania uchwał przez członków Wspólnoty Mniejszej wagi, choć nie bez znaczenia w niniejszej sprawie jest także podnoszony przez skarżącą argument wskazujący na konieczność dysponowania przez zarządcę całością dokumentacji dotyczącej budynku. Zgodnie bowiem z art. 63 Prawa budowlanego właściciel lub zarządca obiektu budowlanego obowiązany jest przechowywać przez okres istnienia obiektu dokumenty, o których mowa w art. 60 tej ustawy, oraz opracowania projektowe i dokumenty techniczne robót budowlanych wykonywanych w obiekcie w toku jego użytkowania. Wprawdzie przepis art. 60 Prawa budowlanego nakłada na inwestora, który oddaje do użytkowania obiekt budowlany obowiązek przekazania właścicielowi lub zarządcy obiektu dokumentacji budowy i dokumentacji powykonawczej oraz innych dokumentów i decyzji dotyczących obiektu, a także, w razie potrzeby, instrukcji obsługi i eksploatacji: obiektu, instalacji i urządzeń związanych z tym obiektem. Tym niemniej, organ nie może – w sytuacji, gdy wspomniana dokumentacja dotyczy części budynku i nie jest udostępniana przez A. i J. L. – odmówić zarządcy całego budynku wydania uwierzytelnionych kopii tej dokumentacji, a tym samym utrudnić lub wręcz uniemożliwić wywiązanie się z ustawowych obowiązków, nałożonych ustawą -Prawo budowlane. Wnioskodawca zasadnie podniósł, że dokumentacja ta powinna się znajdować w książce obiektu budowlanego, którą prowadzi zarządca nieruchomości stosownie do rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 3 lipca 2003 r. w sprawie książki obiektu budowlanego. W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na mocy art. 145 § 1 pkt 1 lit c) oraz art. 152 cytowanej wyżej ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji wyroku.