VII SA/Wa 170/08
WyrokWSA w Warszawie2008-03-28
Skład orzekający: Bogusław Cieśla, Bożena Więch-Baranowska, Agnieszka Wilczewska-Rzepecka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wyrok Trybunału Konstytucyjnego stwierdzający niezgodność z Konstytucją przepisów Prawa budowlanego, na podstawie których wydano ostateczną decyzję administracyjną, stanowi podstawę do uchylenia tej decyzji przez sąd administracyjny w ramach kontroli legalności?Ratio decidendi
Wyrok Trybunału Konstytucyjnego stwierdzający niezgodność z Konstytucją aktu normatywnego, na podstawie którego wydano ostateczną decyzję administracyjną, stanowi podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego i uchylenia tej decyzji. Sąd administracyjny, kontrolując legalność decyzji, jest zobowiązany do uwzględnienia takiego orzeczenia Trybunału i uchylenia decyzji wydanej na podstawie niekonstytucyjnych przepisów, nawet jeśli w dacie jej wydania nie naruszała ona prawa.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji nakazującej rozbiórkę rozbudowy budynku gospodarczego, realizowanej bez wymaganego pozwolenia na budowę. Po uchyleniu przez Naczelny Sąd Administracyjny wcześniejszego wyroku WSA i decyzji organu II instancji z powodu braku precyzyjnego opisu rozbudowy, sprawa wróciła do ponownego rozpatrzenia. Organ I instancji ustalił brak możliwości legalizacji rozbudowy. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy decyzję nakazującą rozbiórkę. Skarżący podniósł, że roboty dotyczyły budowy wewnętrznego murku ogrodzeniowego, nie wymagającego pozwolenia. Sąd uchylił zaskarżoną decyzję i decyzję organu I instancji, powołując się na późniejszy wyrok Trybunału Konstytucyjnego.Rozstrzygnięcie
Uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bogusław Cieśla, , Sędzia WSA Bożena Więch-Baranowska (spr), Sędzia WSA Agnieszka Wilczewska-Rzepecka, Protokolant Joanna Piątek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 marca 2008 r. sprawy ze skargi W. P. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lipca 2006 r. nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki rozbudowy budynku gospodarczego. I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku.
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w P. decyzją nr [...] wydaną dnia [...] maja 2006r. na podstawie art. 48 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. – Prawo budowlane nakazał G. i W. P. rozbiórkę rozbudowy budynku gospodarczego – (łącznika pomiędzy istniejącymi budynkami gospodarczymi), realizowanej bez wymaganego pozwolenia na budowę na działce nr [...] w P. przy ul. B., tj.
1) od strony północnej w/w działki – ściany wraz z fundamentami:
a) długości ok. 3,66 m o wysokości ok. 1,55 m, ( po stronie zachodniej),
b) długości ok. 1,71 m o wysokości ok. 1,55 m ( po stronie wschodniej),
2) od strony południowej w/w działki – ściany wraz z fundamentami:
a) długość ok. 1,28 m i wysokości ok. 2,47 m (po stornie zachodniej,
b) długości ok. 4,35 m i wysokości ok. 1,29 m,
c) długości ok. 1,27 m i wysokości ok. 1,90 m,
d) długości ok. 1,25 m i wysokości ok. 1,90 m (po stronie wschodniej),
3) od strony zachodniej w/w działki – ściany wraz z fundamentami:
a) długość ok. 3,33 m i wysokości ok. 2,47 m
4) od strony wschodniej w/w działki – ściany wraz z fundamentami::
a) długości ok. 3,39 m i wysokości ok. 1,08 m,
5) ściany wewnętrznej wraz z fundamentami:
a) długości ok. 1,60 m i wysokości ok. 1,80 m
b) długości ok. 1,40 m i wysokości ok. 1,80 m
6) płyty betonowej usytuowanej wewnątrz w/w elementów ścian.
W uzasadnieniu organ podał, że ustalono, iż na działce przy ul. B. w P. inwestorzy – G. i W. P. realizują rozbudowę budynku gospodarczego, bez wymaganego prawem pozwolenia na budowę.
Wobec tego Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w P. decyzją nr [...] wydaną dnia [...] września 2002r. nakazał rozbiórkę rozbudowy budynku. Decyzja ta została utrzymana w mocy decyzją [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego nr [...] wydaną dnia 27 marca 2003r.
Decyzja powyższa na skutek skargi inwestorów, była przedmiotem kontroli Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który wyrokiem z dnia 28 września 2004r. wydanym w sprawie sygn. akt 7/IV SA 1624/03 skargę oddalił.
Następnie na skutek skargi kasacyjnej wniesionej przez inwestora Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem wydanym dnia 16 września 2005r. w sprawie sygn. akt II OSK 23/05 uchylił zaskarżony wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego i uchylił decyzję nr [...] [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego.
W uzasadnieniu wyroku Naczelny Sąd Administracyjny podkreślił, że zaskarżona decyzja nakazująca rozbiórkę rozbudowy została wydana z naruszeniem przepisu art. 48 ustawy Prawo budowlane, gdyż orzekając o obowiązku rozbiórki części obiektu będącego w budowie nie zawierała dokładnego opisu tej części. Zdaniem Sądu nałożony na stronę obowiązek musi być sformułowany precyzyjnie, bez niedomówień i możliwości różnej interpretacji.
Wobec treści w/w wyroku, po ponownym rozpatrzeniu sprawy [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją nr [...] wydaną dnia [...] stycznia 2006r. uchylił decyzję rozbiórkową Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] września 2002r. i przekazał sprawę organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia.
W toku ponownego postępowania organ I instancji ustalił, iż G. i W. P. realizowali rozbudowę budynku gospodarczego poprzez budowę łącznika pomiędzy istniejącymi budynkami gospodarczymi.
Nadto organ I instancji przeprowadził postępowanie w kierunku legalizacji rozbudowy i ustalił, że ponieważ działka przy ul. B. położona jest na terenie nieobjętym ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, a w dniu wszczęcia postępowania inwestorzy nie posiadali decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu – nie ma możliwości zastosowania przepisu art. 48 ust. 2 Prawa budowlanego.
Odwołanie od tej decyzji złożył W. P. zarzucając organowi naruszenie art. 7, 8, 10, 77 i 107 kodeksu postępowania administracyjnego.
Po rozpatrzeniu odwołania [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją nr [...] wydaną dnia [...] lipca 2006r. na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kodeksu postępowania administracyjnego utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
W uzasadnieniu organ odwoławczy podniósł, że organ I instancji dokonał prawidłowej oceny stanu faktycznego i prawnego, a kwestie podnoszone w odwołaniu nie mają wpływu na treść zaskarżonej decyzji.
Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wniósł W. P., podnosząc, że roboty wykonywane na jego działce dotyczyły budowy wewnętrznego murku ogrodzeniowego dla realizacji której nie jest wymagane posiadanie pozwolenia na budowę.
W odpowiedzi na skargę [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wnosząc o jej oddalenie podtrzymał argumenty zawarte w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 §1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002r. Nr 153 poz. 1269 ze zm.) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem.
Sąd kontroluje rozstrzygnięcia jakie zapadają w postępowaniu administracyjnym pod katem prawidłowości zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafności ich wykładni.
Uwzględnienie skargi następuje jedynie wówczas, gdy sąd stwierdzi, że doszło do naruszenia prawa (art. 145 §1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – (Dz. U. z 2002r. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) przy czym ocena tego naruszenia następuje w świetle prawa obowiązującego w dacie wydania zaskarżonego rozstrzygnięcia.
Przy czym stosownie do art. 134 §1 w/w ustawy sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, co znaczy, że może zaskarżoną decyzję uchylić także z innych przyczyn niż wskazane w skardze. Taka sytuacja zachodzi w rozpoznawanej sprawie.
Przedmiotem oceny Sądu jest decyzja [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lipca 2006r., utrzymująca w mocy decyzję powiatowego organu nadzoru budowlanego wydaną dnia 22 maja 2006r. nakazującą rozbiórkę rozbudowy budynku gospodarczego.
Decyzja organu I instancji wydana została po ustaleniu, że wobec tego, iż działka położona jest na terenie dla którego brak jest miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego a inwestorzy nie posiadali ostatecznej w dniu wszczęcia postępowania decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu nie ma możliwości przeprowadzenia postępowania legalizacyjnego.
Zdaniem Sądu w dacie wydania zaskarżona decyzja oraz decyzja organu I instancji nie naruszały prawa. Jednakże, już po ich wydaniu na skutek pytania prawnego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim, w dniu 20 grudnia 2007r. zapadł wyrok Trybunału Konstytucyjnego w sprawie Sygn. akt: P 37/2006, w którym Trybunał orzekł, że art. 48 ust. 2 pkt 1 lit. B i art. 48 ust. 3 pkt 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. – Prawo budowlane w częściach obejmujących wyrażenia "w dniu wszczęcia postępowania" są niezgodne z wynikającą z art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej zasadą sprawiedliwości społecznej oraz z art. 32 ust. 1 Konstytucji,
Fakt ten ma istotne znaczenie dla wyniku toczącego się postępowania w rozpoznawanej sprawie.
Zgodnie z art. 190 ust. 4 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego o niezgodności z Konstytucją aktu normatywnego na podstawie którego zostało wydane prawomocne orzeczenie sądowe, ostateczna decyzja administracyjna lub rozstrzygnięcie w innych sprawach, stanowi podstawę do wznowienia postępowania, uchylenia decyzji lub innego rozstrzygnięcia na zasadach i w trybie określonym dla danego postępowania.
W odniesieniu do decyzji i postanowień wydanych w postępowaniu administracyjnym właściwy tryb ich wyeliminowania z obrotu prawnego w sytuacji uznania przepisu na podstawie którego zostały wydane za niezgodny z Konstytucją normuje art. 145a §1 kodeksu postępowania administracyjnego.
Tak więc, wydanie przez Trybunał Konstytucyjny wyroku stwierdzającego niezgodności podstawy prawnej wydanej decyzji lub postanowienia z Konstytucją – zgodnie z art. 145a § 1 kodeksu postępowania administracyjnego stanowi przesłankę do wznowienia postępowania administracyjnego.
Jak wynika z akt rozpoznawanej sprawy, postępowanie administracyjne w niej prowadzone było w oparciu o art. 48 ust. 2 pkt 1 b i ust. 3 pkt 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane, a więc przepisów które zostały uznane za niekonstytucyjne w częściach obejmujących wyrażenia "w dniu wszczęcia postępowania". Wobec tego, iż została spełniona dyspozycja art. 145a § 1 kpa, zgodnie z treścią art. 145 § 1 pkt 1 lit. b ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Sąd był zobowiązany do uchylenia zaskarżonej decyzji i decyzji organu I instancji.
Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. b, art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002r. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło