VII SA/Wa 1701/18
WyrokWSA w Warszawie2019-04-26
Skład orzekający: Grzegorz Rudnicki, Tomasz Janeczko, Andrzej Siwek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy pismo organu informujące o zmianie osoby kierującej badaniami archeologicznymi, w sytuacji gdy pozwolenie na prowadzenie badań archeologicznych zawierało warunek wskazujący konkretną osobę, może być traktowane jako czynność materialno-techniczna, czy też stanowi akt o charakterze decyzji lub postanowienia, od którego przysługuje zażalenie?Ratio decidendi
Sąd uznał, że zaskarżone postanowienie Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego, stwierdzające niedopuszczalność zażalenia, jest błędne. Organ odwoławczy nie rozważył, jakie skutki prawne wobec skarżących rodziło pismo Zastępcy Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków z dnia 24 listopada 2017 r. Przyjął, że pismo to ma jedynie charakter informacyjny, nie biorąc pod uwagę stanu faktycznego i prawnego sprawy, ani argumentacji skarżących. Zmiana osoby kierującej badaniami archeologicznymi, wskazanej w pozwoleniu jako warunek, wymaga formy decyzji zmieniającej w trybie art. 155 k.p.a., a nie jedynie notyfikacji.Stan faktyczny
Skarżący wnieśli zażalenie na pismo Zastępcy Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków z dnia 24 listopada 2017 r., które traktowali jako postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie zmiany decyzji o pozwoleniu na prowadzenie badań archeologicznych. Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego stwierdził niedopuszczalność zażalenia, uznając pismo za akt o charakterze informacyjnym. Skarżący zarzucili naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego, wskazując, że zmiana osoby kierującej badaniami wymaga formy decyzji zmieniającej.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżone postanowienie Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego oraz zasądził od Ministra na rzecz skarżących zwrot kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grzegorz Rudnicki, , Sędzia WSA Tomasz Janeczko, Sędzia WSA Andrzej Siwek (spr.), po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 26 kwietnia 2019 r. sprawy ze skargi M. S. i "[...] Sp. z o.o. z siedzibą we [...] na postanowienie Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia [...] maja 2018 r. znak [...] w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności zażalenia I. uchyla zaskarżone postanowienie; II. zasądza od Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego na rzecz skarżącego M. S. kwotę 100 zł (sto złotych) oraz na rzecz skarżącej "[...] Sp. z o.o. z siedzibą we [...] kwotę 100 zł (sto złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] maja 2018 r. znak: [...] Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego, działając na podstawie art. 89 pkt 1 i art. 93 ust. 1 ustawy z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami (t. j. Dz. U. z 2017 r., poz. 1257) oraz art. 17 pkt 2 w zw. z art. 134 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2018 r., poz. 2096 ze zm.), dalej "k.p.a.", w związku z zażaleniem M. S. i A. Sp. z o. o. z siedziba we W. na pismo Zastępcy [...] Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków z dnia 24 listopada 2017 r., znak: [...], skierowane do Z. S. pełnomocnika P. Sp. z o. o. z siedzibą w W., Oddział we W., w sprawie zmiany osoby kierującej badaniami archeologicznymi z M. S. działającego z ramienia A. Sp. z o. o. z siedzibą we W., na R. S., prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą [...], stwierdził niedopuszczalność zażalenia.
Postanowienie Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego zostało wydane w następującym stanie faktycznym i prawnym:
[...] Wojewódzki Konserwator Zabytków we W. (dalej: "[...]WKZ", decyzją z dnia [...] listopada 2017 r. nr [...], na podstawie art. 36 ust. 1 pkt 5 u.o.z. i § 19 rozporządzenia Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia 14 października 2015 r. w sprawie prowadzenia prac konserwatorskich, prac restauratorskich, robót budowlanych, badań konserwatorskich, badań architektonicznych i innych przy zabytku wpisanym do rejestry zabytków oraz badań archeologicznych i poszukiwań zabytków (Dz. U. z 2015 r., poz. 1789; dalej cyt. jako "rozporządzenie z 2015 r."), po rozpatrzeniu wniosku P. Sp. z o. o. Oddział we . (dotyczącego prowadzenia badań archeologicznych w związku z inwestycją: budowa gazociągu ś/c z przyłączem gazu, przebiegającego przez działkę nr [...],[...],[...],[...], w J. - ul. W./F. - na potrzeby budynku hotelowo-gastronomicznego), udzielił pozwolenia na prowadzenie badań archeologicznych w obszarze zachowanych reliktów pradziejowego i historycznego osadnictwa na terenie strefy ochrony konserwatorskiej oraz w strefie ochrony zabytków archeologicznych wyznaczonej w obowiązującym miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego i w sposób wskazany w programie badań archeologicznych, stanowiącym załącznik nr 1 do niniejszej decyzji. W warunkach udzielonego pozwolenia organ określił osobę kierującą badaniami wskazując: M. S., z ramienia A. Sp. o.o., zgodnie z treścią wniosku. Organ określił także termin ważności pozwolenia.
Pismem z dnia 14 września 2017 r. Z. S. ([...]), powołując się na działanie w imieniu strony/ww. inwestora, wskazał, że na dzień 18 września 2017 r. planowane jest rozpoczęcie badań archeologicznych związanych z realizacją inwestycji. Poinformował, że badania archeologiczne prowadzić będzie R. S., działający z ramienia firmy [...].
Pismem z dnia 23 października 2017 r. Z. S., w uzupełnieniu ww. wniosku z dnia 19 września 2017 r., przedłożył pismo P. Sp. z o.o. z dnia 27 września 2017 r. wyrażające zgodę na zmianę wykonawcy prac archeologicznych.
Skierowanym do Z. S. pismem z dnia 24 listopada 2017 r., znak: [...] Zastępca [...] Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków poinformował, że powiadomienie w sprawie zmiany archeologa z M. S. na R. S. zostało włączone do akt. Powołał przy tym decyzję zezwalającą na badania z dnia [...] listopada 2017 r. nr [...]. Pismo zostało doręczone także M. S.i oraz R. S.
Pismem z dnia 7 grudnia 2017 r. M. S. i "A. Sp. z o.o. z siedzibą we W. wnieśli zażalenie, traktując ww. wystąpienie organu z dnia [...] grudnia 2017 r. jako akt o charakterze zaskarżalnym, tj. postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie zmiany decyzji nr [...] o udzieleniu pozwolenia na prowadzenie prac archeologicznych.
Postawili zarzuty naruszenia:
I. przepisu prawa materialnego mającego wpływ na rozstrzygnięcie sprawy, a to § 19 ust. 3 pkt 1) rozporządzenia Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia 22 czerwca 2017 r. w sprawie prowadzenia prac konserwatorskich, prac restauratorskich i badań konserwatorskich przy zabytku wpisanym do rejestru zabytków albo na Listę Skarbów Dziedzictwa oraz robót budowlanych, badań architektonicznych i innych działań przy zabytku wpisanym do rejestru zabytków, a także badań archeologicznych i poszukiwań zabytków (Dz.U. z 2017 r. poz. 1265), dalej "rozporządzenie z 2017 r", poprzez jego pominięcie skutkujące przyjęciem, iż zmiana osoby kierującej pracami archeologicznymi nie wymaga zmiany decyzji, a jest jedynie notyfikowana organowi;
II. przepisów postępowania administracyjnego mających wpływ na wydane rozstrzygnięcie, a to:
1) art. 6 oraz art. 7 ab initio k.p.a. poprzez działanie bez podstawy prawnej, wbrew obowiązującym przepisów prawa materialnego oraz poza procedurą zmiany decyzji ostatecznej uregulowaną w kodeksie postępowania administracyjnego;
2) art. 61a § 1 k.p.a. poprzez bezpodstawną odmowę wszczęcia postępowania w sprawie zmiany decyzji o udzieleniu pozwolenia na prowadzenie prac archeologicznych, skutkującą następującymi dalszymi naruszeniami przepisów:
a) art. 28 w zw. z art. 10 k.p.a. poprzez uniemożliwienie stronom udziału w zmianie decyzji, która dotyczyła obowiązków skarżących w niej zawartych, a to obowiązku kierowania pracami archeologicznymi na terenie inwestycji,
b) art. 77 ust. 1 w zw. z art. 7 k.p.a. poprzez zaniechanie zbadania spełniania przez R. S. przesłanek, o których mowa w art. 37e ust. 1 u.o.z.,
c) art. 77 § 4 k.p.a. poprzez pominięcie faktów znanych organowi z urzędu - iż R. S. całkowicie zaniechał wypełnienia obowiązków związanych z prowadzeniem prac archeologicznych przy robotach budowalnych na terenie ośrodka historycznego miasta O., co stało się podstawą decyzji organu I instancji nr [...], nakazującej wstrzymanie powołanych robót budowalnych, co może być podstawą odmowy zmiany decyzji na podstawie art. 47 ust. 1 u.o.z. (ryzyko uszkodzenia zabytków) oraz 37e ww. ustawy (faktyczne niewykonywanie badań archeologicznych przez okres 12 miesięcy).
W uzasadnieniu tego środka zaskarżenia skarżący wskazali m.in. na to, że wobec treści przepisów rozporządzenia z 2017 r., elementem obligatoryjnym decyzji zezwalającej na prowadzenie badań archeologicznych jest wskazanie osoby kierującej badaniami, a zatem zmiana decyzji w tej części wymaga formy decyzji i zastosowania trybu z art. 155 k.p.a. Skarżący na potwierdzenie swojego stanowiska powołali wyrok WSA w Warszawie z dnia 3 grudnia 2013 r. o sygn. akt VII SA/Wa 1482/13 oraz wyrok WSA w Warszawie z dnia 27 czerwca 2013 r. o sygn. akt VII SA/Wa 238/13.
Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego postanowieniem z dnia [...] maja 2018 r., na podstawie art. 134 k.p.a., stwierdził niedopuszczalność zażalenia. Przyjął, że zażalenie to zostało wniesione na pismo organu, a nie na akt o charakterze zaskarżalnym. Minister uznał bowiem, że kwestionowane pismo zawiera jedynie informację o załączeniu do akt pisma pełnomocnika inwestora, a ten nie wnosił o zmianę decyzji. Pismo pełnomocnika inwestora zatytułowane zostało "powiadomienie" i nie zawiera żądania zmiany decyzji, a jedynie zawiadamia organ I instancji o terminie rozpoczęcia badań archeologicznych związanych z realizacją inwestycji określonej w decyzji nr [...] z dnia [...] listopada 2016 r., oraz informuje, że badania archeologiczne prowadzić będzie dr R. S.
W skardze na postanowienie Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego skarżący wnieśli o jego uchylenie, o stwierdzenie nieważności postanowienia organu I instancji oraz umorzenie postępowania przed tym organem, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji na podstawie art. 138 § 2 k.p.a.
Zaskarżonemu rozstrzygnięciu skarżący zarzucili naruszenie:
I. przepisów prawa materialnego mającego wpływ na rozstrzygnięcie sprawy:
§ 19 ust. 3 pkt 1) rozporządzenia z 2017 r. poprzez jego pominięcie przez organy rozpatrujące sprawę, skutkujące przyjęciem, że zmiana osoby kierującej pracami archeologicznymi nie wymaga zmiany decyzji, a jest jedynie notyfikowana organowi;
§ 9 ust. 6 pkt 1 i pkt 6) rozporządzenia z 2017 r. poprzez zaniechanie złożenia przez wnioskującego o zmianę decyzji ostatecznej dokumentów wskazanych w tych przepisach, a to oświadczenia wnioskodawcy o posiadaniu środków finansowych na przeprowadzenie badań oraz dokumentów potwierdzających spełnianie przez osobę kierującą badaniami archeologicznymi wymagań opisanych ustawą;
II. przepisów postępowania administracyjnego mające wpływ na wydane rozstrzygnięcie, a to:
a. art. 6 oraz art. 7 ab initio k.p.a. poprzez działanie bez podstawy prawnej, wbrew obowiązującym przepisom prawa materialnego oraz poza procedurą zmiany decyzji ostatecznej uregulowaną w k.p.a.;
b. art. 28 k.p.a. poprzez doprowadzenie do faktycznej zmiany decyzji [...], bez udziału stron postępowania zakończonego wydaniem decyzji ostatecznej, który to stan rzeczy zaakceptował organ II Instancji;
c. art. 61 § 1 i art. 61 § 4 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie (niewszczęcie postępowania i niezawiadomienie skarżących) w sytuacji, gdy pismo z dnia 10 listopada 2017 r. Z. S. w istocie należało potraktować jako wniosek o wszczęcie postępowania w przedmiocie zmiany decyzji [...] (mającej walor ostatecznej), ewentualnie zażądać wyjaśnień, czy wnoszący pismo wnosi o wszczęcie takiego postępowania;
d. art. 61a § 1 k.p.a. poprzez bezpodstawną odmowę wszczęcia i prowadzenia przez organy I i II instancji postępowania w sprawie zmiany decyzji o udzieleniu pozwolenia na prowadzenie prac archeologicznych;
e. art. 28 w zw. z art. 10 k.p.a. poprzez uniemożliwienie stronom udziału w zmianie decyzji, która dotyczyła obowiązków skarżących w niej zawartych, a to obowiązku kierowania pracami archeologicznymi na terenie inwestycji;
f. art. 77 ust. 1 w zw. z art. 7 k.p.a. poprzez zaniechanie zbadania spełniania przez R. S. przesłanek, o których mowa w art. 37e ust. 1 u.o.z.;
g. art. 107 k.p.a. poprzez przyjęcie przez organ II instancji, iż rozstrzygnięcie organu I instancji nie jest decyzją, gdy tymczasem zawiera ono elementy niezbędne do uznania go za decyzję, a to oznaczenie organu, adresata decyzji, rozstrzygnięcie i podpis osoby uprawnionej do jej wydania, co w świetle orzecznictwa Sądu Najwyższego w sposób jasny kwalifikuje "pismo" organu I instancji jako decyzję;
h. art. 127 § 1 k.p.a. w zw. z art. 28 k.p.a. w zw. z art. 15 k.p.a. poprzez pozbawienie skarżących możliwości merytorycznego rozpoznania zażalenia (odwołania), a w konsekwencji naruszenie zasady dwuinstancyjności postępowania;
i. art. 155 w zw. z art. 154 § 2 k.p.a. poprzez pominięcie przez organ odwoławczy, iż organ I instancji miał obowiązek uzyskać zgodę na zmianę decyzji oraz rozstrzygnąć wniosek decyzją zmieniającą;
j. art. 156 § 1 pkt 2) k.p.a. poprzez jego niezastosowanie w sytuacji, gdy zmiana przez organ administracji decyzji ostatecznej bez zgody strony, która na mocy decyzji nabyła prawo, a zatem wbrew zasadzie art. 155 k.p.a., stanowi rażące naruszenie prawa i winno skutkować stwierdzeniem nieważności takiej decyzji na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.
W odpowiedzi na skargę Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego uznał skargę za nieuzasadnioną i wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2018 r., poz. 2107), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle paragrafu drugiego powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, wchodzi tutaj w grę kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów odnoszących się do słuszności rozstrzygnięcia.
Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.– Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Dz. U z 2018 r., poz. 1302 ze zm.; zwana dalej p.p.s.a.).
Rozpoznając skargę w świetle powołanych wyżej kryteriów należy uznać, że zasługuje ona na uwzględnienie.
Podstawę prawną zaskarżonego w sprawie postanowienia Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego stanowił art. 134 k.p.a., zgodnie z którym organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia niedopuszczalność odwołania oraz uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Postanowienie w tej sprawie jest ostateczne. Wskazany przepis na podstawie art. 144 k.p.a. znajduje zastosowanie także do zażaleń (albowiem zgodnie z jego treścią, w sprawach nie uregulowanych w niniejszym rozdziale do zażaleń mają odpowiednie zastosowanie przepisy dotyczące odwołań). Przytoczony art. 134 k.p.a. obliguje organ odwoławczy do przeprowadzenia postępowania wstępnego polegającego na podjęciu czynności mających na celu ustalenie, czy wniesiony środek zaskarżenia (odwołanie, zażalenie) jest dopuszczalny oraz, czy został wniesiony z zachowaniem terminu. Stwierdzenie zaistnienia przyczyny wskazującej na niedopuszczalność wniesionego środka zaskarżenia, czy też stwierdzenie jego wniesienia po terminie zobowiązuje organ do zachowania przewidzianego w ww. art. 134. W takiej sytuacji merytoryczne rozpatrzenie środka zaskarżenia nie jest możliwe, prowadziłoby bowiem do wydania orzeczenia (decyzji lub postanowienia – w przypadku zażalenia) dotkniętego wadą nieważności (tj. rażącym naruszeniem prawa, art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.).
Przytoczona regulacja prawna została zastosowana przez organ odwoławczy po zapoznaniu się z "zażaleniem" wniesionym przez skarżących na pismo Zastępcy [...] Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków z dnia 24 listopada 2017 r., znak: [...], w sprawie zmiany osoby mającej kierować badaniami archeologicznymi. Skarżący wnosząc zażalenie, potraktowali ww. wystąpienie jako postanowienie wydane na podstawie art. 61a § 1 k.p.a., uznając, że rozstrzyga ono o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie zmiany decyzji w zakresie dotyczącym archeologa wyznaczonego do kierowania badaniami. Jak wynika ze skargi, stanowisko to zostało przyjęte z ostrożności procesowej, bo zdaniem skarżących ww. pismo ma przede wszystkim charakter decyzji zmieniającej decyzję ostateczną; poprzez przyjęcie do akt informacji pełnomocnika inwestora dotyczącej zmiany archeologa, zostało nim w ten zmienione pozwolenie konserwatorskie z dnia [...] listopada 2016 r. nr [...]. Minister uznał natomiast, że ww. pismo wojewódzkiego organu konserwatorskiego nie stanowi decyzji czy postanowienia w rozumieniu przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego; ma charakter informacyjny, a wobec tego nie można było wnieść od niego środka zaskarżenia, wniesione zaś należało uznać za niedopuszczalne w oparciu o art. 134 k.p.a.
Kwestionowane pismo z dnia 24 listopada 2017 r. stanowiło odpowiedź na wystąpienie pełnomocnika inwestora dotyczące zmiany kierownika badań archeologicznych. Dla jego kwalifikacji nie ma istotnego znaczenie to, czy ww. wystąpienie pełnomocnika inwestora zawierało żądanie wszczęcia przez organ postępowania administracyjnego w zakresie wskazanej zmiany. Ważna jest natomiast treść ww. pisma organu i wynikające z niej konsekwencje prawne. Dla rozważenia tego zagadnienia warto zaś odnotować, że osoba kierująca badaniami jest wskazywana we wniosku o wydanie pozwolenia na prowadzenie badań archeologicznych, zgodnie z wymogami rozporządzenia z 2015 r. czy z 2017 r. (obowiązującego w dacie rozstrzygania przez Ministra). Brak danych we wniosku w tym zakresie podlegałby uzupełnieniu, a nieusunięcie tych braków uniemożliwiałoby rozpatrzenie wniosku (v. § 9 ust. 3, § 11 ust. 1 rozporządzenia z 2015 r. jak i rozporządzenia z 2017 r.
Warto w tym miejscu też dostrzec, że wnosząc o wydanie pozwolenia na prowadzenie badań archeologicznych należy nie tylko wskazać osobę kierującą badaniami, ale też dołączyć do wniosku dokumenty dotyczące tej osoby, w celu potwierdzenia jej kwalifikacji (v. art. 37e u.o.z. i § 9 ust. 6 pkt 1 rozporządzenia z 2017 r.), a to wskazuje na zakres postępowania organu konserwatorskiego w tego rodzaju sprawie i wymogi jakie należy spełnić ubiegając się o przedmiotowe pozwolenie. Znajduje to także odzwierciedlenie w § 19 rozporządzenia z 2017 r., określającym (dodatkowe) elementy decyzji - pozwolenia na prowadzenie badań archeologicznych; jednym z nich jest warunek polegający na obowiązku kierowania badaniami przez osobę wskazaną we wniosku (v. § 19 ust. 3 pkt 1 rozporządzenia z 2017 r.). Zważyć jednocześnie trzeba, że identyczne uregulowania przywidywało także rozporządzenie z 2015 r. Stąd też w decyzji z dnia [...] listopada 2017 r. nr [...] udzielającej pozwolenia na prowadzenie badań archeologicznych, określając warunki polegające na obowiązku, wskazano osobę (z imienia i nazwiska) mającą kierować badaniami. Jak wynika z ww. przepisów, jest to konieczny element decyzji stanowiącej omawiany rodzaj pozwolenia, a skoro tak, to zmiana w tym zakresie wymaga zachowania odpowiedniej formy, tj. winna mieć miejsce w drodze decyzji zmieniającej, w trybie określonym w art. 155 k.p.a., bo tylko w tym trybie możliwa jest zmiana prawidłowej decyzji ostatecznej (na mocy której strona nabyła prawo).
W ocenie Sądu brzmienie powyższych przepisów, treść pisma Z. S. z 14 września 2017 r., pisma P. Sp. z o.o. z dnia 27 września 2017 r. wyrażające zgodę na zmianę wykonawcy prac archeologicznych, a przede wszystkim treść pisma organu z dnia 24 listopada 2017 r. mogło w skarżących zrodzić przekonanie, że sporne pismo wojewódzkiego konserwatora zabytków wyraża w istocie zgodę na zmianę kierownika mającego prowadzić badania (zmienia więc pozwolenie w tym zakresie), w szczególności że pismo to zostało doręczone stronie-pełnomocnikowi inwestora oraz archeologom – wskazanemu we wniosku i aktualnie mającemu prowadzić badania. Stąd skarżący, dążąc do wyjaśnienia, jaki skutki prawne rodzi wobec nich ww. pismo organu, złożył zażalenie na powyższe pismo, w których postawił zarzuty naruszenia ww. przepisów rozporządzenia z 2017 r., obszernie opisując brzmienie i charakter przepisów rozporządzenia.
Powyższe zupełnie nie zostało dostrzeżone przez organ II instancji. Organ ten nie uwzględnił ww. przepisów i nie wziął pod uwagę, że badania archeologiczne może prowadzić tylko osoba wskazana w pozwoleniu na ich prowadzenie, jak również, że to przede wszystkim na tej osobie ciążą obowiązki prowadzenia badań w sposób określony w pozwoleniu (por. wyrok NSA z 25 maja 2011 r., sygn. akt II OSK 2325/10);.
Dlatego też, zdaniem Sądu, stanowisko Ministra zawarte w zaskarżonym postanowieniu jest błędne. Organ odwoławczy orzekając w oparciu o art. 134 k.p.a., nie rozważył, jakie ww. pismo rodzi skutki prawne wobec skarżących. Przyjął, że zawiera jedynie informacje. Dokonując takiej oceny nie wziął jednak pod uwagę stanu sprawy (faktycznego i prawnego), w jakim pismo to zostało wydane. Przede wszystkim jednak nie wziął pod uwagę stanowiska skarżących i nie rozważył podniesionej przez nich argumentacji nawiązującej do konkretnych przepisów u.o.z. i obowiązującego wówczas rozporządzenia Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia 22 czerwca 2017 r. w sprawie prowadzenia prac konserwatorskich, prac restauratorskich i badań konserwatorskich przy zabytku wpisanym do rejestru zabytków albo na Listę Skarbów Dziedzictwa oraz robót budowlanych, badań architektonicznych i innych działań przy zabytku wpisanym do rejestru zabytków, a także badań archeologicznych i poszukiwań zabytków (zw. rozporządzeniem z 2017 r.). Nie uwzględnił również powołanego przez skarżących wyroku tut. Sądu z 3 grudnia 2013 r. sygn. akt VII SA/Wa 1482/13, który wprawdzie dotyczył innego zagadnienia prawnego, ale wobec trybu w jakim zapadła kontrolowana nim decyzja, wskazuje jednocześnie na to, orzekając w 2012 r. [...]WKZ nie miał wątpliwości, że zmiana osoby kierującej badaniami archeologicznymi winna nastąpić w drodze aktu administracyjnego (wspomniany wyrok zapadł w sprawie dotyczącej decyzji zmieniającej decyzję ostateczną w tym właśnie zakresie, w czasie obowiązywania rozporządzenia z 2011 r. zawierającego tożsame rozwiązania do powyżej przywołanych).
Uwzględniając zakres regulacji art. 107 § 3 k.p.a., uznać zatem należy, że zaskarżone postanowienie nie odpowiada wymogom wynikającym z tego przepisu. Konsekwencją uchybienia art. 107 § 3 k.p.a., było również naruszenie art. 8 i art. 11 k.p.a. Z określonej w art. 8 k.p.a. zasady pogłębiania zaufania do organów państwa oraz wskazane w art. 11 k.p.a. zasady przekonywania, wypływa bowiem dla organów administracji publicznej m.in. obowiązek należytego wyjaśnienia zasadności przesłanek, którymi organ kierował się przy załatwieniu sprawy. Jego realizacja następuje zaś poprzez przedstawienie w uzasadnieniu postanowienia argumentów służących przekonaniu strony o prawidłowości podjętego rozstrzygnięcia.
Brak odniesienia się przez organ do podnoszonych przez stronę w zażaleniu zarzutów stanowi naruszenie prawa procesowego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, a to z kolei musi skutkować uchyleniem zaskarżonego postanowienia.
Organ w toku ponownego rozpatrzenia sprawy zobowiązany będzie zatem zbadać wszystkie podnoszone przez skarżących zarzuty i odnieść się do nich precyzyjnie w uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia oraz w sposób wyczerpujący uzasadnić swoje stanowisko dotyczące skutków prawnych, jakie wobec skarżących rodzi przedmiotowe pismo.
Wobec powyższego, stwierdzając naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, należało uchylić zaskarżone postanowienie- stosownie do art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. O zwrocie kosztów postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200, art. 205 § 1 oraz art. 210 § 2 powołanej ustawy.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło