VII SA/Wa 1708/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bogusław Cieśla, , Sędzia WSA Tadeusz Nowak, Asesor WSA Paweł Groński (spr.), Protokolant Agnieszka Ciszek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 marca 2009 r. sprawy ze skargi H. K. na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] sierpnia 2008 r. znak [...] w przedmiocie przekazania wniosku zgodnie z właściwością I. skargę oddala, II. przyznaje ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rzecz adwokata M. M. z Kancelarii Adwokackiej przy [...], [...], tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej kwotę 250 zł (dwieście pięćdziesiąt złotych) oraz kwotę 55 zł (pięćdziesiąt pięć złotych) tytułem 22% podatku od towarów i usług łącznie kwotę 305 zł (trzysta pięć złotych). Postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2008 r. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego, działając w oparciu o przepis art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego – tekst jedn. Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm. (dalej kpa), po rozpatrzeniu zażalenia H. K. na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] kwietnia 2008 r., Nr [...], przekazujące Powiatowemu Inspektorowi Nadzoru Budowlanego w G. wniosek H. K. z dnia 26 marca 2008 r. o przesłanie określonych dokumentów potwierdzonych za zgodność z oryginałem, celem rozpatrzenia zgodnie z właściwością, utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. Z akt sprawy wynika, że w dniu 28 marca 2008 r. do [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego wpłynął wniosek H. K. o udostępnienie kserokopii określonych dokumentów z akt postępowania administracyjnego poświadczonych za zgodność z oryginałem tj.: umowy użytkowania mieszkania funkcyjnego/Państwowe Gospodarstwo Rolne w D. z dnia [...] kwietnia 1987 r., karty ewidencyjnej lokalu mieszkalnego/Państwowe Gospodarstwo Rolne w D. z dnia [...] listopada 1987 r., protokołu zdawczo-odbiorczego/Państwowe Gospodarstwo Rolne w D. z dnia [...] listopada 1985 r. oraz protokołu obmiaru lokalu mieszkalnego i pomieszczeń gospodarczych z dnia [...] stycznia 1981 r. Postępowanie przed tym organem w sprawie stanu technicznego ścian parteru i stropu nad parterem budynku mieszkalnego położonego w O. nr [...] zostało zakończone decyzją [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] marca 2008 r. nr [...] utrzymującą w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w G. z dnia [...] lipca 2007 r. nr [...] umarzającą postępowanie w ww. sprawie. W tej sytuacji organ odwoławczy przekazał akta organowi pierwszej instancji i stwierdził że w dacie 3 kwietnia 2008 r. nie dysponował przedmiotowymi aktami. W związku z powyższym postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2008 r., n r [...], [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego działając na podstawie art. 65 § 1 kpa, przekazał Powiatowemu Inspektorowi Nadzoru Budowlanego w G. wniosek H. K. z dnia 26 marca 2008 r. o przesłanie określonych dokumentów potwierdzonych za zgodność z oryginałem, celem rozpatrzenia zgodnie z właściwością. Rozpatrując zażalenie na powyższe postanowienie Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego powołał się na wyjaśnienia organu pierwszej instancji zawarte w piśmie z dnia 13 maja 2008 r., że dokumenty, o których potwierdzone za zgodność z oryginałem kopie wystąpiła H. K. we wniosku z dnia 26 maja 2008 r., po zakończeniu postępowania odwoławczego decyzją [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] marca 2008 r., Nr [...], zostały odesłane do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w G., który otrzymał przedmiotową decyzję wraz z aktami sprawy w dniu 3 kwietnia 2008 r. (zwrotne potwierdzenie odbioru). Oznacza to, iż [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego nie był w chwili otrzymania wniosku H. K. w posiadaniu przedmiotowych dokumentów, a zatem postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2008 r., Nr [...] przekazał wniosek z dnia 26 marca 2008 r. Powiatowemu Inspektorowi Nadzoru Budowlanego w G., celem rozpatrzenia zgodnie z właściwością. Na marginesie organ drugiej instancji dodał, że zgodnie z art. 73 § 2 kpa strona może żądać uwierzytelnienia sporządzonych przez siebie odpisów z akt sprawy lub wydania jej z akt sprawy uwierzytelnionych odpisów, o ile jest to uzasadnione ważnym interesem strony, zaś ustalenie istnienia ważnego interesu strony należy do organu administracji publicznej prowadzącego daną sprawę. Powyższe postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] sierpnia 2008 r. stało się przedmiotem skargi H. K. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Zaskarżonemu postanowieniu skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów kpa mający istotny wpływ na wynik sprawy poprzez wydanie postanowienia z rażącym naruszeniem prawa, niewydanie w terminie dokumentów przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w G., a następnie przez [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego. W ocenie skarżącej takie postępowanie jest równoznaczne z pozbawieniem strony możliwości udowodnienia jej twierdzeń nieważności ostatecznej decyzji i wznowienia postępowania administracyjnego. Podkreśliła, że decyzja [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lutego 2008 roku nr [...] była wydana wcześniej, niż złożone odwołanie skarżącej datowane na 25 lutego 2008 od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w G. z dnia [...] lipca 2007 r.. Zdaniem skarżącej organ wojewódzki pismem z dnia 13 maja 2008 roku wprowadził w błąd Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego, czym naruszył kpa. Podniosła, że najpierw złożyła wniosek o przesłanie ww. dokumentów datowany na 20 lutego 2008 r. do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w G., a następnie z powodu nieotrzymania tych dokumentów złożyła pismo z dnia 26 marca 2008 r. do [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, który przekazał to pismo wraz aktami sprawy i ww. dokumentami do organu pierwszej instancji w dniu 3 kwietnia 2008 r. Stanowi to – w ocenie skarżącej – dowód, że [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w dniach 28 i 29 marca oraz 1, 2 i 3 kwietnia 2008 r. był w posiadaniu ww. dokumentów. W odpowiedzi na skargę [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie w oparciu o argumentację zaprezentowaną w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z brzmieniem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Podkreślenia przy tym wymaga, iż zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. –Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Biorąc pod uwagę powyższe kryteria Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ zaskarżone postanowienie jest zgodne z prawem. Podstawą wydania zaskarżonego postanowienia był przepis art. 65 § 1 kpa, zgodnie z którym jeżeli organ administracji publicznej, do którego podanie wniesiono, jest niewłaściwy w sprawie, niezwłocznie przekazuje je do organu właściwego. Przekazanie sprawy do organu właściwego następuje w drodze postanowienia, na które służy zażalenie. Należy w tym miejscu podkreślić, że właściwość organu administracji publicznej do rozpatrzenia określonej sprawy administracyjnej ma charakter prawny a nie faktyczny. W rezultacie przekazanie według właściwości określonego wniosku strony do innego organu ma na celu nadanie temu wnioskowi właściwego biegu utożsamianego z możliwością jego rozpoznania w ramach posiadanych kompetencji. Zaznaczenia przy tym wymaga, że przestrzeganie właściwości rzeczowej i miejscowej, do czego organy zobowiązane są z urzędu stanowi jedną z podstawowych zasad procesowych a jej naruszenie stanowi przesłankę nieważnościową określoną w art. 156 § 1 pkt 1 kpa. W niniejszej sprawie wniosek H. K. z dnia 26 marca 2008 r. dotyczył wydania kserokopii określonych dokumentów z akt postępowania administracyjnego prowadzonego przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w G. Zgodnie z art. 73 § 2 kpa strona może żądać uwierzytelnienia sporządzonych przez siebie odpisów z akt sprawy lub wydania jej z akt sprawy uwierzytelnionych odpisów, o ile jest to uzasadnione ważnym interesem strony. Przepis ten stanowi instrument realizacji generalnej zasady wynikającej z art. 9 kpa, zgodnie z którą organy administracji publicznej są zobowiązane do udzielania informacji faktycznej i prawnej. W związku z tym każdy organ, w tym także nadzoru budowlanego ma obowiązek udzielania stronie całokształtu informacji dotyczącej załatwienia danego rodzaju sprawy administracyjnej. Konkretyzacja tej zasady znajduje wyraz właśnie w możliwości wydania stronie z akt sprawy uwierzytelnionych odpisów lub uwierzytelnienia sporządzonych przez nią odpisów. Wskazane możliwości są wszakże obwarowane koniecznością wykazania przez stronę ważnego interesu. Innymi słowy, organ prowadzący postępowanie i dysponujący dokumentacją zobowiązany jest udzielać informacji dotyczących akt tego postępowania oraz umożliwić zapoznanie się z nimi, jednakże np. wydanie uwierzytelnionych odpisów z tych akt może mieć miejsce wyłącznie w sytuacji, gdy strona wykaże swój ważny interes w uzyskaniu takich odpisów. Jak się wskazuje na tle orzecznictwa sądowoadministracyjnego wspomnianym ważnym interesem strony może być np. potrzeba posiadania uwierzytelnionych odpisów poszczególnych dokumentów z akt administracyjnych w celu prowadzonego postępowania w sprawie, jak i w celu ich wykorzystania w innych postępowaniach prawnych (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Łodzi z 23 stycznia 1998 r. sygn. akt I SA/Łd 770/96 publ. LEX nr 31771). Biorąc pod uwagę powyższe podstawowym obowiązkiem organu jest dokonanie oceny, czy strona występująca o wydanie uwierzytelnionych odpisów z akt postępowania ma ważny interes w ich uzyskaniu. W zależności od jej wyniku organ powinien zadośćuczynić żądaniu strony lub wydać postanowienie o odmowie wydania odpisów. Organem właściwym do dokonania takiej oceny w niniejszej sprawie był Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w G., który prowadził postępowanie dotyczące stanu technicznego budynku mieszkalnego położonego w O. nr [...]. W tej sytuacji nie jest najistotniejsze precyzyjne określenie dnia przekazania akt sprawy przez [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego organowi pierwszej instancji, co zresztą – pomimo pewnych nieścisłości dotyczących dat wydanych decyzji – wynika niewątpliwie z akt postępowania administracyjnego, lecz określona przepisami prawa właściwość organu do rozpoznania wniosku strony zgodnie z art. 73 § 2 kpa. Ta właściwość została ustalona w sposób prawidłowy, w związku z czym zaskarżone postanowienie odpowiada prawu. W związku z powyższym niezasadne są zarzuty strony dotyczące nieprawdziwych informacji zawartych w piśmie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 13 maja 2008 r. i posiadania przez te organ żądanych dokumentów. W sytuacji natomiast braku odpowiedzi na złożony (przekazany według właściwości) wniosek strony przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w G. stronie przysługuje skarga do organu wyższego stopnia, zaś po wyczerpaniu środków zaskarżenia skarga na bezczynność do właściwego sądu administracyjnego. Również zarzuty dotyczące braku możliwości wypowiedzenia się w danym postępowaniu administracyjnym co do określonych dokumentów mogą być rozpatrywane w toku tego postępowania w ramach zarzutu strony o naruszenie przez organy prowadzące postępowanie administracyjne przepisów art. 9 kpa, a w szczególności art. 10 § 1 kpa i nie mają wpływu na ocenę legalności określenia właściwości organu upoważnionego do rozpatrzenia wniosku po zakończeniu tego postępowania. W tym stanie rzeczy, na mocy art. 151 w zw. z art. 132 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), należało orzec jak w sentencji wyroku.