VII SA/Wa 1708/15

WyrokWSA w Warszawie2016-07-01

Skład orzekający: Mirosława Kowalska, Tadeusz Nowak, Elżbieta Zielińska-Śpiewak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji ma podstawę prawną do wydania postanowienia o dopuszczeniu lub odmowie dopuszczenia do udziału w postępowaniu administracyjnym podmiotu, który nie jest organizacją społeczną?
Ratio decidendi
Przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego nie przewidują wydawania odrębnych postanowień o dopuszczeniu lub odmowie dopuszczenia do udziału w postępowaniu administracyjnym dla podmiotów innych niż organizacje społeczne. Ustalenie statusu strony powinno nastąpić w decyzji rozstrzygającej sprawę co do istoty. W związku z tym, uchylenie postanowienia organu pierwszej instancji odmawiającego dopuszczenia do udziału w postępowaniu było zasadne i stanowiło jednocześnie rozstrzygnięcie co do istoty sprawy.
Stan faktyczny
K. C. złożyła wniosek o dopuszczenie do udziału w postępowaniu administracyjnym dotyczącym zbiornika wodnego. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego odmówił jej dopuszczenia, uznając, że nie posiada interesu prawnego. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego uchylił postanowienie PINB, uznając, że organ I instancji nieprawidłowo zastosował przepisy. K. C. wniosła skargę do WSA, zarzucając naruszenie szeregu przepisów k.p.a. oraz Prawa budowlanego.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Mirosława Kowalska, , Sędzia WSA Tadeusz Nowak (spr.), Sędzia WSA Elżbieta Zielińska-Śpiewak, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 1 lipca 2016 r. sprawy ze skargi K. C. na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] maja 2015 r. nr [...] w przedmiocie odmowy dopuszczenia do udziału w postępowaniu administracyjnym oddala skargę Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] maja 2015 r. Nr [...][...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 w związku z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz. U. z 2013 r., poz. 267) dalej k.p.a. oraz na podstawie art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (tekst jednolity Dz. U. z 2013 r., poz. 1409) po rozpatrzeniu zażalenia K. C. uchylił w całości postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] Nr [...] z dnia [...].03.2015 r., znak: [...] odmawiające K. C. na wniosek z dnia [...].01.2015 r. dopuszczenia w charakterze strony do udziału w postępowaniu administracyjnym w sprawie zbiornika wodnego znajdującego się na terenie obejmującym działki oznaczone nr ewid. [...],[...],[...] i [...] położone w miejscowości [...], gm. [...]. W ocenie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego zaskarżone postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] należało uchylić z uwagi na naruszenie przepisów prawa procesowego. Organ zażaleniowy wskazał, ze PINB w [...] rozpoznał wniosek K. C. o dopuszczenie w charakterze strony do udziału w postępowaniu w oparciu o przepis art. 31 k.p.a. stwierdzając, że pochodzi od innego podmiotu niż organizacja społeczna oraz że K. C. nie posiada interesu prawnego w sprawie zbiornika wodnego znajdującego się na terenie obejmującym działki oznaczone nr ewid. [...],[...],[...] i [...] położone w miejscowości [...], gm. [...]. Zdaniem [...] WINB organ I instancji nieprawidłowo zastosował art. 31 Kpa, ponieważ wnioskodawczyni nie powoływała się na brzmienie w/w przepisu we wniosku z dnia [...].01.2015 r. Zdaniem organu zażaleniowego organ powiatowy uznając wniosek z dnia [...].01.2015 r. za zasadny, powinien poinformować skarżącą o prowadzonym postępowaniu i zapewnić jej w nim czynny udział. Natomiast w przypadku stwierdzenia, że wniosek jest nieuzasadniony PINB w [...] powinien udzielić odpowiedzi na w/w wniosek pismem, wskazując podstawy swojego stanowiska. W związku z rozpatrzeniem wniosku K. C. z dnia [...].01.2015 r. w nieprawidłowej formie należało, zdaniem organu, na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 Kpa uchylić zaskarżone postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] Nr [...] z dnia [...].03.2015 r., w celu zajęcia stanowiska zgodnie z przepisami K.p.a. Skargę do Sądu wniosła K. C. zarzucając zaskarżonemu postanowieniu: naruszenie art. 7 k.p.a. poprzez niepodjęcie wszelkich możliwych czynności mających na celu ustalenie, czy skarżąca jest stroną w sprawie toczącej się przed Powiatowym Inspektorem Nadzoru Budowlanego w [...] za sygn. akt PINB [...]; naruszenie art. 8 k.p.a. poprzez prowadzenie postępowania w sposób niebudzący zaufania do władzy publicznej, w tym wyraźnie nieobiektywną ocenę materiału dowodowego pod kątem ustalenia interesu prawnego skarżącej; naruszenie art. 27 k.p.a. poprzez nieuznanie skarżącego za stronę niniejszego postępowania administracyjnego pomimo istnienia po stronie skarżącego interesu prawnego w toczącej się sprawie; naruszenie art. 77 k.p.a. poprzez niezebranie całego materiału dowodowego pod kątem interesu prawnego skarżącej; naruszenie art. 80 k.p.a. poprzez błędną ocenę dowodów polegającą na przyjęciu, że skarżąca nie ma interesu prawego w toczącym się postępowaniu; naruszenie art. 138 §1 p.2. k.p.a. poprzez zastosowanie przez organ II instancji rozstrzygnięcia nieprzewidzianego w tymże przepisie; naruszenie art. 28 § 2 Prawa budowlanego poprzez błędne zastosowanie wspomnianego przepisu, to jest uznanie, że skarżąca nie jest właścicielem nieruchomości leżącej na obszarze oddziaływania obiektu budowlanego, jakim w tej sprawie jest zbiornik wodny. W uzasadnieniu zarzutów Skarżąca wskazała , że w zaskarżonym orzeczeniu organ II instancji jako podstawę swych działań wskazał art. 138 §1 p.2. k.p.a. Zgodnie z tymże przepisem organ odwoławczy wydaje decyzję, w której uchyla zaskarżoną decyzję w całości albo w części i w tym zakresie orzeka co do istoty sprawy albo uchylając tę decyzję - umarza postępowanie pierwszej instancji w całości albo w części. Przepis ten nie daje organowi żadnych podstaw do uchylenia zaskarżonego postanowienia w całości bez podejmowania rozstrzygnięcia co do istoty sprawy lub umorzenia postępowania. Tymczasem w realiach niniejszej sprawy organ wydał jedynie rozstrzygnięcie polegając na uchyleniu rozstrzygnięcia organu I instancji. W opinii skarżącej w polskim porządku prawnym brak podstaw do wydania takiego rozstrzygnięcia, w związku z czym powinno ono zostać uchylone. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Sądowa kontrola zaskarżonej decyzji prowadzona na podstawie art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 169 ze zm.) oraz art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2012 r. Poz. 270 ze zm.) dalej: "p.p.s.a.", doprowadziła do uznania, że skarga zasługuje na uwzględnienie, aczkolwiek nie z przyczyn w niej podniesionych. Przedmiotem skargi w rozpoznawanej sprawie było postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] maja 2015 r. Nr [...] wydane na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. uchylające w całości postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] Nr [...] z dnia [...].03.2015 r., o odmowie dopuszczenia K. C. w charakterze strony do udziału w postępowaniu administracyjnym. Na wstępie należy więc wskazać, że przepisy kodeksu postępowania administracyjnego nie dają podstawy do wydania odrębnego aktu administracyjnego orzekającego o tym, czy konkretna osoba jest czy nie jest stroną postępowania. Stosownie do art. 28 k.p.a., stroną postępowania administracyjnego jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy to postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Z treści art. 28 k.p.a. nie można jednak wyprowadzić zobowiązania organu administracji do wydawania postanowień o dopuszczeniu (albo o odmowie dopuszczenia) do udziału w charakterze strony postępowania administracyjnego danego podmiotu. Dopuszczenie do udziału w sprawie na prawach strony w formie postanowienia możliwe jest jedynie w odniesieniu do organizacji społecznych na podstawie art. 31 § 2 k.p.a. Tym samym, organ administracji nie ma podstaw do orzekania w przedmiocie dopuszczenia do udziału w postępowaniu administracyjnym danego podmiotu, a więc odmowa bądź dopuszczenie podmiotu niebędącego organizacją społeczną do postępowania nie wymaga procesowej formy (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 9 września 1998 r., sygn. akt IV SA 2027/96 oraz wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 27 marca 2008 r., sygn. akt II SA/Bk 60/08). Ustalenie zaś, czy danemu podmiotowi przysługuje przymiot strony, powinno nastąpić w decyzji rozstrzygającej sprawę co do jej istoty lub w inny sposób kończącej sprawę (art. 104 § 2 k.p.a.). Z powyższego wynika, że złożenie wniosku o dopuszczenie do udziału w już toczącym się postępowaniu administracyjnym nie skutkuje wszczęciem (bądź odmową wszczęcia) nowego postępowania administracyjnego w przedmiocie tegoż wniosku, a jedynie powoduje powstanie po stronie organu obowiązku do odniesienia się do niego w decyzji rozstrzygającej sprawę administracyjną co do istoty. W realiach niniejszej sprawy taką sprawą administracyjną było postępowanie w sprawie zbiornika wodnego znajdującego się na terenie obejmującym działki oznaczone nr ewid. [...],[...],[...] i [...] położone w miejscowości [...], gm. [...]. W tej sytuacji należy przyjąć że nie można było prowadzić odrębnego postępowania w przedmiocie dopuszczenia do udziału w już toczącym się postępowaniu administracyjnym Skarżącej K. C. i nie można było orzekać o jej dopuszczeniu na podstawie art.31 kpa , który odnosi się do organizacji społecznych. W tej sytuacji zasadnie organ II instancji wyeliminował z obrotu prawnego postanowienie Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] Nr [...] z dnia [...].03.2015 r., znak: [...] odmawiające K. C. na wniosek z dnia [...].01.2015 r. dopuszczenia w charakterze strony do udziału w postępowaniu administracyjnym Zatem zasadne było i dopuszczalne jedynie uchylenie zaskarżonego postanowienia , które to uchylenie było jednocześnie rozstrzygnięciem co do istoty sprawy. Drugi człon art. 128 1 pkt 2 k.p.a. nie miał tu zastosowania skoro złożenie wniosku o dopuszczenie do udziału w już toczącym się postępowaniu administracyjnym nie skutkuje wszczęciem nowego postępowania administracyjnego. Mając powyższe na uwadze, Sąd stwierdził, że zaskarżone postanowienie nie zostało wydane z naruszeniem prawa i na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) skargę oddalił.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło