VII SA/Wa 1717/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Wojciech Mazur (spr.), , Sędzia WSA Krystyna Tomaszewska, Sędzia WSA Izabela Ostrowska, Protokolant Monika Sosna-Parcheta, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 kwietnia 2006 r. sprawy ze skargi Stowarzyszenia Kupców [...] w W. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] października 2005 r. nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki obiektów budowlanych I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku, III. zasądza od [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącego Stowarzyszenia Kupców [...] w W. kwotę 770 zł (siedemset siedemdziesiąt złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. VII SA/WA 1717/05 UZASADNIENIE Decyzją z dnia [...] sierpnia 2005 r. [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego [...] na podstawie art. 37 ust. 1 ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane (Dz.nr. 38, poz. 229 ze zm. dalej Prawo budowlane z 1974 r.) w zw. z art. 103 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz.U. z 2003 r. nr 207, poz. 2016 ze zm. dalej Prawo budowlane) nakazał inwestorowi Stowarzyszeniu Kupców [...] z siedzibą w W. ul. P. [...] w W. dokonanie całkowitej rozbiórki 38 obiektów handlowych i wiaty śmietnikowej usytuowanych na terenie działek: nr [...] (część), nr [...] (część), nr [...] (część) z obrębu [...] przy ul. N. w W. oraz uporządkowanie terenu po rozbiórce. Obowiązek podlega wykonaniu, kiedy decyzja stanie się ostateczna. W uzasadnieniu decyzji podano, iż dnia 15 marca 1999 r. Urząd Gminy Warszawa Centrum Dzielnicy Mokotów złożył wniosek w sprawie modernizacji bazaru przy ul. N. zawierający informację, iż znajdujące się tam obiekty handlowe powstały bez pozwolenia na budowę. W trakcie postępowania wyjaśniającego ustalono, iż na w/w terenie znajdują się kioski (blaszane i drewniane) o lekkiej konstrukcji, niezwiązane trwale z gruntem, którego właścicielem jest Skarb Państwa a dzierżawca Stowarzyszenie Kupców [...] Obiekty powstały w 1992 r. bez pozwolenia na budowę, co wynika z informacji uzyskanych od inwestora. Data powstania obiektów uzasadnia mając na uwadze art. 103 Prawa budowlanego podjęcie postępowania w trybie przepisów Prawa budowlanego z 1974 r., którego art. 37 ust.l. stanowi: 1. Obiekty budowlane lub ich części, będące w budowie lub wybudowane niezgodnie z przepisami obowiązującymi w okresie ich budowy, podlegają przymusowej rozbiórce albo przejęciu na własność Państwa bez odszkodowania i w stanie wolnym od obciążeń, gdy terenowy organ administracji państwowej stopnia powiatowego stwierdzi, że obiekt budowlany lub jego część: 1) znajduje się na terenie, który zgodnie z przepisami o planowaniu przestrzennym nie jest przeznaczony pod zabudowę albo przeznaczony jest pod innego rodzaju zabudowę, lub 2) powoduje bądź w razie wybudowania spowodowałby niebezpieczeństwo dla ludzi lub mienia albo niedopuszczalne pogorszenie warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia. Decyzją z dnia [...] lipca 2002 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] nakazał inwestorowi rozbiórkę przedmiotowego targowiska z uwagi na niezgodność z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego. Decyzja ta została uchylona przez organ II instancji decyzją z dnia [...] lutego 2004 r. z uwagi na niekompletne ustalenia, co do ilości obiektów znajdujących się na terenie targowiska. Po przeprowadzonej w dniu [...] lipca 2005 r. kontroli ustalono, iż na przedmiotowym terenie znajduje się 38 obiektów handlowych o powierzchni zabudowy od 5 m2 do 20 m2 a ponadto przy ul N. znajduje się wiata śmietnikowa. Ogólny plan zagospodarowania przestrzennego [...] z dnia [...] grudnia 1982 r. zatwierdzony uchwalą nr [...] Rady Narodowej [...] stanowił, iż teren zajęty pod targowisko przeznaczony był pod układ komunikacyjny. Plan ten został zastąpiony przez plan zatwierdzony uchwałą nr [...] Rady Miasta [...] z dnia [...] września 1992 r., który również w/w tereny targowiska przeznaczał pod komunikację. Ponieważ targowisko znajduje się na terenie przeznaczonym pod układ komunikacyjny zastosowanie art. 37 Prawa budowlanego z 1974 r. było zasadne. Decyzją z dnia [...] października 2005 r. nr [...] [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego po rozpatrzeniu odwołania Stowarzyszenia Kupców [...] na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. utrzymał w/w decyzję w mocy. W uzasadnieniu decyzji podano, iż organ I instancji dokonał prawidłowej oceny stanu faktycznego i prawnego stosując przepis art. 37 ust.l pkt 1 Prawa Budowlanego z 1974 r. Bezspornym jest fakt samowolnego powstania przedmiotowego stanowiska w 1992 r. i to na terenie przewidzianym w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego pod układ komunikacyjny. Odnośnie podnoszonych w odwołaniu okoliczności pozwalających na przedłużenie funkcjonowania targowiska do momentu rozpoczęcia inwestycji drogowych na tym terenie (lata 2007-2008) to powołany art. 37 nie przewiduje takiej możliwości. Jednakże w szczególnych okolicznościach właściwy organ na podstawie art. 39 Prawa budowlanego z 1974 r. może odroczyć wykonanie przymusowej rozbiórki orzeczonej na podstawie art. 37 ust. 1 pkt 1 na oznaczony czas i zezwolić na wykorzystanie obiektu. Właściwym dla rozpoznania takiego wniosku będzie organ I instancji. Skargę do sądu administracyjnego na powyższą decyzję złożyło Stowarzyszenie Kupców [...] zarzucając naruszenie art. 7 i 77 k.p.a., gdyż organy nie przeprowadziły dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego. Organ I instancji określił położenie 38 obiektów przeznaczonych do rozbiórki na części działek o nr [...], gdy tymczasem obiekty te tylko w znikomej części znajdują się na wymienionych działkach a w przeważającej części usytuowane są na działkach nr [...] i [...] nie objętych zaskarżoną decyzją. Dlatego zdaniem skarżącego wykonanie decyzji jest niewykonalne i nie jest możliwe przeprowadzenie egzekucji obowiązku. Ponadto skarżące stowarzyszenie podnosi, iż jak wynika z pism Zarządu Dróg Miejskich w najbliższym czasie na przedmiotowym terenie nie są planowane inwestycje a zatem nie zachodzi potrzeba usunięcia obiektów handlowych, gdzie zatrudnienie znajduje około 80 osób i te okoliczności przemawiają za wstrzymaniem wykonania decyzji. Skarżące stowarzyszenie wniosło o uchylenie zaskarżonej decyzji i zasądzenie kosztów postępowania wg norm przepisanych. W odpowiedzi na skargę [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego podtrzymał swoja dotychczasowa argumentacje i wniósł oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga jest zasadna, chociaż nie wszystkie podniesione w niej zarzuty zasługują na uwzględnienie. Zgodnie z unormowaną w art. 7 k.p.a. zasadą prawdy obiektywnej organy administracji publicznej są zobowiązane do podjęcia wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy. Oznacza to, że organ prowadzący postępowanie administracyjne ma obowiązek zgromadzenia i rozpatrzenia materiału dowodowego tak, aby ustalić niewątpliwy stan faktyczny sprawy zgodny z rzeczywistością. Dochodzenie do ustalenia prawdy obiektywnej, to jest do określenia rzeczywistego stanu faktycznego, powinno odbywać się według reguł postępowania dowodowego określonych w przepisach k.p.a. (vide wyrok NSA z 26.05.1981 r., SA 810/81, ONSA 1/81, poz. 45, wyrok NSA z 19.03.1981 r., SA 234/81, ONSA 1/81, poz. 23, wyrok Sądu Najwyższego z 23.11.1994 r., III ARN 55/94, OSNAPiUS 7/95, poz. 83). Ponadto zgodnie z treścią art. 77 § 1 k.p.a. organ administracji publicznej jest zobowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Podkreślić jednak należy, że obowiązku tego nie należy rozumieć w ten sposób, iż to wyłącznie organ administracji publicznej jest w każdym przypadku zobligowany do wyszukiwania faktów uzasadniających twierdzenia stron czy poszukiwania i zbierania dowodów mających wykazać istnienie tych faktów. Obowiązek, o którym mowa w art. 77 § 1 k.p.a., należy rozumieć w ten sposób, że organ administracji publicznej przy zbieraniu materiału dowodowego albo czyni to z własnej inicjatywy, jeżeli uznaje to za konieczne do prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy, albo gromadzi w aktach sprawy dowody wskazane lub przedstawione przez stronę. W tym miejscu przypomnieć należy, że w postępowaniu administracyjnym brak jest odpowiednika przepisu art. 232 k.p.c, zgodnie, z którym strony są zobowiązane do wskazania dowodów dla stwierdzenia faktów, z których wywodzą skutki prawne. Natomiast z przepisów prawa administracyjnego wynika zasada oficjalności, która nakłada na organy administracji publicznej obowiązek gromadzenia i oceny materiału dowodowego. Oczywiście powyższa zasada nie wyklucza inicjatywy dowodowej stron postępowania. W związku z powyższym przy prowadzeniu postępowania dowodowego organ administracji publicznej musi mieć na uwadze i to czy dana okoliczność będąca przedmiotem wniosku dowodowego ma znaczenie dla prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy (art. 78 § 1 k.p.a.), a także i to, czy dany fakt wymaga udowodnieniu (art. 77 § 4 k.p.a.), oraz to, czy dany dowód nie został zgłoszony na okoliczność stwierdzoną innymi dowodami, (art. 78 § 2 k.p.a.). Nadto należy podkreślić, że obowiązek rozpatrzenia całego materiału dowodowego pozostaje w ścisłym związku z przyjętą w Kodeksie postępowania administracyjnego zasadą swobodnej oceny dowodów - art. 80 k.p.a. Zasada swobodnej oceny dowodów oznacza, że organ administracji publicznej powinien poddać ocenie materiał dowodowy zgromadzony w aktach sprawy, ocena winna zostać oparta na wszechstronnej analizie całokształtu materiału dowodowego i wreszcie organ powinien dokonać oceny znaczenia i wartości dowodów dla toczącego się postępowania. Oczywistym jest, iż ocena materiału dowodowego winna znaleźć swoje odzwierciedlenie w treści uzasadnienia decyzji - art. 107 § 3 k.p.a. W uzasadnieniu decyzji organ winien wskazać fakty, które uznał za udowodnione, dowody, na których oparł swoją ocenę, oraz przyczyny, z powodu, których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej. W przedmiotowym postępowaniu nie ulega wątpliwości czas i miejsce popełnienia samowoli budowlanej, wynika to z wyjaśnień inwestora. Jednakże ustalenie położenia obiektów handlowych powinno wyraźnie określać nieruchomość, na której się one znajdują poprzez wskazanie konkretnych działek. Z przedłożonych do skargi dokumentów wynika, iż obiekty znajdują się także na działkach [...] i [...] (umowy dzierżawy z dnia [...] marca 2001 r. oraz z dnia [...] czerwca 2004 r. i z dnia [...] stycznia 2000 r. wraz z graficznymi załącznikami oraz kserokopia aktu notarialnego z dnia [...] czerwca 2004 r. k. [...]akt sądowych), które nie są wymienione w decyzji organu I instancji i ta nieprawidłowość musi zostać usunięta. Organ I instancji przeprowadzając oględziny w dniu [...] lipca 2005 r. dołączył załącznik graficzny zawierający teren zajęty pod obiekty handlowe, jednakże nie potrafił go umiejscowić na konkretnych działkach ewidencyjnych. Organ odwoławczy natomiast dysponował kserokopia w/w aktu notarialnego z dnia [...] czerwca 2004 r, i również nie naprawił błędu organu I instancji przeprowadzając uzupełniające postępowanie dowodowe w trybie art. 136 k.p.a. i wydać decyzje poprawna w trybie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. Aktualnie zgromadzony w aktach materiał dowodowy należy prawidłowo rozpatrzeć i ocenić zgodnie z zasadami określonymi w art. 7 i 77 k.p.a. Pozostałe zarzuty skargi odnoszące się do możliwości wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji są niezasadne i prawidłowo odniósł się do nich organ II instancji w zaskarżonej decyzji wskazując na możliwość zastosowania art. 39 Prawa budowlanego z 1974 r., oczywiście po złożeniu odpowiedniego wniosku do organu I instancji po wydaniu ostatecznej decyzji w przedmiotowym postępowaniu. Dlatego też mając powyższe na uwadze Sąd uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzje organu I instancji na podstawie art. 145 § 1 pkt lc ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. o Postępowaniu przed sądami administracyjnymi / Dz.U. Nr 153, poz.1270/. Na podstawie art. 153 w/w ustawy przedstawiona ocena prawna i wskazania, co do dalszego postępowania wiążą organ przy ponownym rozpoznaniu sprawy. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 i 209 w/w ustawy.