VII SA/Wa 1719/12

WyrokWSA w Warszawie2013-01-30

Skład orzekający: Mirosława Kowalska, Izabela Ostrowska, Włodzimierz Kowalczyk

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy montaż reklamy w formie siatki zabezpieczającej z nadrukiem reklamowym i oświetleniem na budynku wpisanym do rejestru zabytków, na obszarze objętym miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, stanowi samowolę budowlaną, a organ nadzoru budowlanego jest właściwy do wydania nakazu jej demontażu?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że montaż reklamy w formie siatki zabezpieczającej z nadrukiem reklamowym i oświetleniem na budynku wpisanym do rejestru zabytków stanowi samowolę budowlaną, ponieważ roboty zostały wykonane przed upływem terminu na wniesienie sprzeciwu przez organ administracji, a także naruszają przepisy Prawa budowlanego dotyczące obiektów zabytkowych oraz miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego. W związku z tym, organ nadzoru budowlanego był właściwy do wydania nakazu doprowadzenia obiektu do stanu poprzedniego na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego.
Stan faktyczny
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego nakazał inwestorowi demontaż reklamy w formie siatki zabezpieczającej z nadrukiem reklamowym i oświetleniem, umieszczonej na elewacji kamienicy wpisanej do rejestru zabytków. Organ uznał, że montaż reklamy stanowi samowolę budowlaną, narusza miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego oraz przepisy o ochronie zabytków. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał decyzję w mocy. Skarżąca spółka zarzuciła m.in. błędne zastosowanie przepisów, niewłaściwe ustalenie stanu faktycznego i prawnego oraz naruszenie przepisów postępowania.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Mirosława Kowalska, , Sędzia WSA Izabela Ostrowska, Sędzia WSA Włodzimierz Kowalczyk (spr.), Protokolant st. sekr. sąd. Magdalena Banaszek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 stycznia 2013 r. sprawy ze skargi [...] [...] [...] Sp. z o.o. Sp. K. z siedzibą w W. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] maja 2012 r. nr [...] w przedmiocie nakazu doprowadzenia obiektu do stanu poprzedniego skargę oddala Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] marca 2012 r., Nr [...], działając na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 1 w związku z art. 51 ust. 7 i 83 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (tekst jednolity: Dz. U. z 2010r. Nr 243, poz. 1623), dalej: "Prawo budowlane" oraz 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.), dalej: "kpa", nakazał inwestorowi: [...][...][...] Sp. z o.o. sp. k. z siedzibą w W. doprowadzenie obiektu do stanu poprzedniego poprzez przywrócenie stanu elewacji kamienicy do stanu poprzedniego tj. demontaż reklamy - "siatki zabezpieczającej z nadrukiem reklamowym i oświetleniem" umieszczonej na ścianie budynku przy ul. W. w W.. W uzasadnieniu organ wskazał, że Prezydent [...], po rozpatrzeniu zgłoszenia z dnia [...] sierpnia 2011 r. dokonanego przez [...] [...][...] Sp. z o.o. sp. k. z siedzibą w W., decyzją nr [...] z dnia [...].08.2011 r. wniósł sprzeciw do zamiaru montażu "siatki zabezpieczającej z nadrukiem reklamowym i oświetleniem" na ścianie budynku przy ul. W.. W wyniku pisma Urzędu Miasta [...] Wydział Architektury i Budownictwa dla Dzielnicy [...][...] w sprawie przeprowadzenia kontroli w związku z samowolnym montażem "siatki zabezpieczającej z nadrukiem reklamowym i oświetleniem" na ścianie budynku przy ul. W. w W. (dz. nr ew. [...] z obr. [...]), przeprowadzono oględziny, w trakcie których ustalono, że na ścianie budynku znajdującego się w W. przy ul. W. zamieszczono baner reklamowy w formie siatki zabezpieczającej -winylowej z nadrukiem reklamowym; reklama umieszczona jest na ścianie szczytowej budynku (ściana bez okien). Przedstawiciel inwestora oświadczył, ze reklama została zawieszona w dniu [...] sierpnia 2011 r. na okres prac remontowych prowadzonych na elewacji budynku. W uzasadnieniu organ wyjaśnił, że w trakcie prowadzonego z urzędu postępowania administracyjnego w przedmiotowej sprawie ustalono, iż inwestor nie wniósł do właściwego organu administracji architektoniczno-budowlanej zgłoszenia bądź wniosku dotyczącego robót budowlanych związanych z remontem elewacji. Natomiast przedmiotem zgłoszenia z dnia [...] sierpnia 2011 r. było zainstalowanie banera reklamowego w formie siatki zabezpieczającej winylowej z nadrukiem reklamowym. Z ustaleń organu wynika również, że budynek przy ul. W. znajduje się na obszarze, który został wpisany do rejestru zabytków (pod nr rej. [...]). Zdaniem organu art. 29 ust. 2 pkt 6 Prawa budowlanego wyłącza urządzenia reklamowe usytuowane na obiektach (w tym na obszarach) wpisanych do rejestru zabytków z katalogu robót, które mogą być przyjęte w formie zgłoszenia. Z uwagi na powyższe na podstawie art. 39 ust. 1 Prawa budowlanego prowadzenie robót budowlanych przy obiekcie budowlanym wpisanym do rejestru zabytków lub na obszarze wpisanym do rejestru zabytków wymaga, przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę, uzyskania pozwolenia na prowadzenie tych robót, wydanego przez właściwego konserwatora zabytków. Jednocześnie organ uznał, że reklama nie może podlegać procedurze legalizacji, gdyż jest niezgodna z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Uchwały Nr [...] Rady Miasta [...] z dnia [...] października 2006 r. "w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego obszaru [...][...]". Według planu obszar oznaczony jest symbolem [...], natomiast zgodnie z zapisem w § 23 plan określa zasady rozmieszczania reklam na terenach położonych w granicach planu, zgodnie z pkt 6 ww. uchwały dopuszcza się lokalizowanie reklam poza strefą [...] i [...] (...). Organ podkreślił, że przedmiotowy budynek znajduje się w granicach układu urbanistycznego [...][...], którego celem ochrony jest zachowanie zabytkowej struktury przestrzennej ukształtowanej w oparciu o historyczną parcelację, zabudowę i zieleń. Jako kolejny argument organ wskazał art. 45 ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami. W związku powyższym, w ocenie organu, skoro realizacja przedmiotowej inwestycji narusza przepisy prawa miejscowego to zastosowanie w sprawie ma art. 51 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego, a nie 50 ww. ustawy, ponieważ nie znajduje on zastosowania w stosunku do robót już wykonanych. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] maja 2012 r., Nr [...], działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa, po rozpoznaniu odwołania [...][...][...] Sp. z o.o. Sp. k., utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Organ odwoławczy podzielił stanowisko organu I instancji, iż w związku z naruszeniem zapisów Uchwały Rady Miasta [...] nr [...] z dnia [...] października 2006 r. w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego obszaru [...][...] oraz naruszeniem art. 45 ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami uzasadnionym jest nakazanie inwestorowi demontażu reklamy - siatki zabezpieczającej z nadrukiem reklamowym wraz z oświetleniem samowolnie zamontowanej na szczytowej ścianie budynku przy ul. W. w W. Dodatkowo organ wskazał, że na gruncie Prawa budowlanego można mówić o co najmniej dwóch rodzajach urządzeń reklamowych. Do pierwszej grupy należy zaliczyć, wymienione jako budowle w art. 3 pkt 3 Prawa budowlanego "wolno stojące trwale związane z gruntem urządzenia reklamowe", na które wymagane jest pozwolenie na budowę, bowiem ich budowa nie została wymieniona jako nie wymagająca pozwolenia na budowę w art. 29 ust. 1 Prawa budowlanego. Do drugiej zaś grupy należy zaliczyć tablice i urządzenia reklamowe, na instalowanie których jest wymagane jedynie, zgodnie z art. 29 ust. 2 pkt 6 w związku z art. 30 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego, dokonanie zgłoszenia właściwemu organowi. Zaś w zakresie dotyczącym urządzeń reklamowych instalowanych na budynkach wpisanych do rejestru zabytków oraz znajdujących się na terenie objętym ochroną konserwatorską, inwestor przed przestąpieniem do robót budowlanych zobowiązany jest uzyskać stosowną decyzję o pozwoleniu na wykonanie robót budowlanych. Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosła [...][...][...] Sp. z o.o. Sp.k. z siedzibą w W., wnosząc o uchylenie decyzji organu II instancji zarzuciła jej: 1. błędne zastosowanie przepisu art. 51 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego i orzeczenie o utrzymaniu w mocy nakazu rozbiórki siatki zabezpieczającej wraz z konstrukcją oraz oświetleniem, mimo iż siatka została zainstalowana przez skarżącą spółkę tylko na czas remontu, zaś inwestorem oraz właścicielem konstrukcji wraz z wywieszoną obecnie siatką z nadrukiem reklamowym jest S. P. prowadzący działalność gospodarczą pod firmą [...][...]; 2. niezasadne przyjęcie za prawidłowe ustalenia organu I instancji, że roboty na elewacji budynku wymagają uzyskania pozwolenia konserwatora zabytków; 3. błędne przyjęcie, iż organ I instancji prawidłowo zastosował postanowienia uchwały nr [...] Rady Miasta [...] z dnia [...] października 2006 r. w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego obszaru [...][...], które weszły w życie po dokonaniu zgłoszenia przez właściciela konstrukcji oraz oświetlenia, a tym samym nie mogą stanowić podstawy orzeczenia w niniejszym postępowaniu; 4. naruszenie przepisów postępowania administracyjnego w szczególności przepisu art. 6, art. 7, art. 8 ,art. 9, art. 10, art. 11, art. 28, art. 77, art. 105, art. 107 oraz art. 138 § 1 pkt 1 kpa i w konsekwencji, utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji, mimo: - błędnego ustalenia stanu faktycznego i prawnego sprawy i w konsekwencji błędnego zastosowanie normy prawa materialnego, - naruszenia zasady pogłębiania zaufania obywateli do Państwa oraz zasady legalności na skutek wydania decyzji, mimo braku ku temu jakichkolwiek podstaw prawnych i faktycznych, - nieustalenia stron postępowania, w szczególności podmiotu będącego właścicielem siatki z nadrukiem reklamowym wraz z konstrukcją oraz oświetleniem, a tym samym pozbawienie tego podmiotu czynnego udziału w postępowaniu, w konsekwencji błędne nałożenie obowiązku na niewłaściwy podmiot, - pozbawienia strony czynnego udziału na każdym etapie postępowania, poprzez przeprowadzenie oględzin jedynie z udziałem przedstawiciela organu nadzoru, niezebranie i nierozpatrzenie całego materiału dowodowego, nienależyte uzasadnienie decyzji, - nieodniesienie się do wszystkich zarzutów podniesionych w odwołaniu; 5. naruszenie przepisu postępowania administracyjnego skutkujące nieważnością decyzji tj. przepisu art. 156 § 1 pkt 1 kpa, poprzez wydanie nakazu rozbiórki przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...], w stosunku do inwestycji znajdującej się na obszarze wpisanym do rejestru zabytków. Skarżąca podniosła, że wbrew twierdzeniom organu inwestycja objęta postępowaniem nie wymaga oraz nie wymagała uzyskania pozwolenia konserwatora zabytków, ponieważ budynek przy ul. W. W. nie jest obiektem samodzielnie wpisanym do rejestru. Wpis określonego układu urbanistycznego do rejestru nie może oznaczać, że wszystkie obiekty na tym obszarze należy traktować jako wpisane do rejestru zabytków. W przypadku układu urbanistycznego przedmiotem ochrony są założenia i układ przestrzenny, określona kompozycja, struktura i rozmieszczenia poszczególnych budynków. W uzasadnieniu skargi podniesiono, że nawet jeśli przyjąć, że budynek jest objęty ochroną konserwatorską to właściwym do rozpoznania sprawy jest konserwator zabytków, a nie inspektor nadzoru budowlanego zgodnie z art. 45 ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami, który stanowi lex specialis w stosunku do Prawa budowlanego, w tym art. 51. Zdaniem skarżącej spółki realizując czasowo inwestycję polegającą na zabezpieczeniu prac remontowych nie dopuściła się samowoli budowlanej, ponieważ organ uchybił terminowi 30 dni na wydanie decyzji wnoszącej sprzeciw do zgłoszonych robót. W odpowiedzi na skargę [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasowe ustalenia faktyczne i prawne oraz argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Stosownie do dyspozycji art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej jedynie pod względem zgodności z prawem, a więc prawidłowości zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafności ich wykładni. Uwzględnienie skargi następuje tylko w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych wad w prowadzonym postępowaniu (art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jedn. Dz. U. z 2012 r. Nr 270), dalej: "p.p.s.a.". Analizując skargę przy zastosowaniu powyższych kryteriów należy stwierdzić, że nie zasługuje ona na uwzględnienie. Podstawową rzeczą w niniejszej sprawie jest ustalenie czy montaż reklamy nastąpił w warunkach samowoli budowlanej. Z akt sprawy bezspornie wynika, że w związku z dokonanym w dniu [...] sierpnia 2011 r. zgłoszeniem zamiaru montażu siatki zabezpieczającej z nadrukiem reklamowym i oświetleniem na budynku przy ul. W. w W., decyzją z dnia [...] sierpnia 2011 r. nr [...] Prezydent [...] wniósł sprzeciw. W tym miejscu należy wyjaśnić, że rację ma skarżąca spółka, iż sprzeciw ten został wniesiony z uchybieniem 30 dniowego terminu, co potwierdził wydany w sprawie ww. sprzeciwu wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 20 września 2012 r., sygn. akt VII SA/Wa 1131/12. Jednakże fakt, że sprzeciw został wniesiony nieskutecznie nie oznacza automatycznie, że wykonanie prac budowlanych objętych zgaszeniem nie mogło nastąpić w warunkach samowoli budowlanej. Zgodnie bowiem z art. art. 30 ust. 5 Prawa budowlanego organ ma 30 dni na wniesienie sprzeciwu, tak więc aby uznać, że nastąpiła milcząca zgoda organu na wykonanie prac objętych zgłoszeniem konieczne jest aby upłyną ww. termin i dopiero po jego upływie, jeśli organ nie wniesie skutecznie sprzeciwu, można legalnie przystąpić do wykonania prac objętych zgłoszeniem. W niniejszej sprawie, jak ustalił to Sąd w wyroku z dnia 20 września 2012 r., wobec dokonania zgłoszenia w dniu [...] sierpnia 2011 r., termin do doręczenia sprzeciwu dla organu upłynął z dniem [...] września 2011 r. Natomiast zainstalowanie reklamy z całą pewnością nastąpiło przed upływem 30 dni przewidzianych na ewentualne wniesienie przez organ sprzeciwu, tj. przed dniem [...] września 2011 r., choć co do konkretnej daty zainstalowania reklamy są w aktach niniejszej sprawy rozbieżności. Podczas oględzin dokonanych przez Powiatowy Inspektorat Nadzoru Budowlanego przedstawiciel inwestora oświadczył, że reklama została zawieszona w dniu [...] sierpnia 2011 r. na okres prac remontowych prowadzonych na elewacji budynku. Zaś z pisma z dnia [...] sierpnia 2011 r. Urzędu Miasta [...] Wydział Architektury i Budownictwa dla Dzielnicy [...][...] w sprawie przeprowadzenia kontroli w związku z samowolnym montażem "siatki zabezpieczającej z nadrukiem reklamowym i oświetleniem" na ścianie budynku przy ul. W. w W. wynika, że w trakcie wizji lokalnej w dniu [...] sierpnia 2011 r. stwierdzono, że zgłoszone roboty zostały już wykonane. Już z powyższego wynika, że roboty zostały wykonane w warunkach samowoli budowlanej. Zatem bez znaczenia jest w tym przypadku czy sprzeciw został wniesiony skutecznie czy też nie, skoro inwestor prace objęte zgłoszeniem wykonał w trakcie terminu 30 dniowego przewidzianego dla organu zgodnie z art. 30 ust. 5 Prawa budowlanego na wniesienie sprzeciwu. Na marginesie należy naznaczyć, że organy obu instancji orzekające w niniejszej sprawie uznając, że doszło do samowoli budowanej powoływały się na fakt wniesienia sprzeciwu, a nie na wykonanie robót objętych zgłoszeniem w trakcie terminu przewidzianego na wniesienie sprzeciwu, ponieważ w dacie orzekania organu I instancji - [...] marca 2012 r., jak i organu II instancji - [...] maja 2012 r. w obrocie prawnym funkcjonował sprzeciw, gdyż wyrok go uchylający został wydany w dniu [...] września 2012 r. Niemniej jednak organy obu instancji przedstawiając przebieg postępowania wskazały na oświadczenie pełnomocnika inwestora, z którego wynika że reklama została zawieszona w dniu [...] sierpnia 2011 r. na okres prac remontowych prowadzonych na elewacji budynku. Nawet gdyby w dacie orzekania przez organy wiadome byłoby, że sprzeciw nie został wniesiony skutecznie to i tak w świetle pozostałych okoliczności sprawy zamontowanie reklamy na budynku przy ul. W. w W. stanowiło samowolę budowlaną. Zgodnie z art. 29 ust. 2 pkt 6 Prawa budowlanego pozwolenia na budowę nie wymaga wykonywanie robót budowlanych polegających na instalowaniu tablic i urządzeń reklamowych z wyjątkiem usytuowanych na obiektach wpisanych do rejestru zabytków, w rozumieniu przepisów o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami. Przepis ten wyłącza urządzenia reklamowe usytuowane na obiektach (w tym na obszarach) wpisanych do rejestru zabytków z katalogu robót, które mogą być przyjęte w formie zgłoszenia, a zatem wymagają one uzyskania pozwolenia na budowę. Jednocześnie art. 39 ust. 1 Prawa budowlanego nakłada obowiązek uzyskania pozwolenia wydanego przez właściwego konserwatora zabytków na prowadzenie robót budowlanych przy obiekcie budowlanym wpisanym do rejestru zabytków lub na obszarze wpisanym do rejestru zabytków, przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę. W tym miejscu należy zaznaczyć, że pozwolenie takie jest zgodnie z art. 33 ust. 2 pkt 1 Prawa budowlanego niezbędnym elementem wniosku o pozwolenie na budowę. Ponadto przepis art. 35 ust. 1 pkt 3 ww. ustawy przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę lub odrębnej decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego zobowiązuje organ do sprawdzenia między innymi posiadania wymaganych pozwoleń. Niekwestionowanym w rozpoznawanej sprawie jest fakt, iż przedmiotowy budynek przy ul. W. znajduje się na obszarze, który został wpisany do rejestru zabytków decyzją z dnia [...] kwietnia 1979 r., pod nr rej. [...], a więc wykonanie na nim montażu "siatki zabezpieczającej z nadrukiem reklamowym i oświetleniem" wymaga legitymowania się pozwoleniem na budowę, zaś jego wydanie musi być poprzedzone uzyskaniem pozwolenia od konserwatora zabytków. Obowiązek ten wynika również z art. 36 ust. 1 pkt 10 i 11 ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami, zgodnie z którym umieszczanie na zabytku urządzeń technicznych, tablic, reklam oraz napisów, a także podejmowanie innych działań, które mogłyby prowadzić do naruszenia substancji lub zmiany wyglądu zabytku wpisanego do rejestru wymaga pozwolenia wojewódzkiego konserwatora zabytków. Należy również wskazać, że nieruchomość na której znajduje się budynek przy ul. W. w W. wchodzi w skład obszaru [...][...] objętego Uchwałą Nr [...] Rady Miasta [...] z dnia [...] października 2006 r. "w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego obszaru [...][...]". Z planu tego wynika, że to on określa zasady rozmieszczania reklam na terenach położonych w granicach planu - § 23. Zgodnie z planem budynek przy ul. W. znajduje się na obszarze oznaczonym symbolem [...]. Z planu wynika również, że dopuszczalne jest lokalizowanie reklam poza strefą [...] i [...]. Kolejną kwestią wymagającą wyjaśnienia jest ustalenie jakie przepisy mają zastosowanie w niniejszej sprawie. W przypadku samowoli budowlanej w grę wchodzą przepisy art. 48, art. 49 b, art. 50 i art. 51 Prawa budowlanego, przy czym art. 48 i art. 49 b nie mogą zostać zastosowane jako że dotyczą budowy. Do robót budowlanych, a więc również do montażu reklamy odnoszą się art. 50 i art. 51, na podstawie których w pierwszej kolejności przeprowadza się postępowanie legalizacyjne. Dopiero gdy brak jest możliwości doprowadzenia danych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem na postawie art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego można zastosować bardziej rygorystyczny przepis art. 51 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego. Z uwagi na lokalizację budynku oraz zapisy planu reklama jako niezgodna z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego nie może podlegać procedurze legalizacji i dlatego zastosowanie ma art. 51 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego. Także ustawa o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami w art. 45 uznaje za właściwe nakazanie przywrócenia zabytku do poprzedniego stanu lub uporządkowanie terenu, określając termin wykonania tych czynności, w przypadku gdy bez wymaganego pozwolenia wojewódzkiego konserwatora zabytków lub w sposób odbiegający od zakresu i warunków określonych w pozwoleniu wykonano przy zabytku wpisanym do rejestru prace konserwatorskie, restauratorskie, roboty budowlane, badania konserwatorskie, architektoniczne lub podjęto inne działania, o których mowa w art. 36 ust. 1 pkt 6-8 i 10-12 ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami, z tym, że na podstawie tej ustawy decyzję taką wydaje wojewódzki konserwator zabytków. W związku z powyższym organy prawidłowo wszczęły postępowanie w sprawie nielegalnego zamontowania reklamy i zakończyły je nakazem doprowadzenia obiektu do stanu poprzedniego, poprzez przywrócenie stanu elewacji kamienicy do stanu poprzedniego tj. demontaż reklamy. Odnosząc się do zarzutu niewłaściwego określenia podmiotu zobowiązanego do wykonania nałożonego obowiązku, Sąd wyjaśnia, że zgodnie z treścią art. 52 Prawa budowlanego inwestor, właściciel lub zarządca obiektu budowlanego jest obowiązany na swój koszt dokonać czynności nakazanych w decyzji, o której mowa w art. 48, art. 49b, art. 50a oraz art. 51. Przepis ten wskazuje, więc wprost podmioty zobowiązane do dokonania czynności nakazanych decyzjami m.in. o nakazie rozbiórki obiektu budowlanego lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę. Skonstruowanie tego przepisu na zasadzie alternatywy pozwala na wysunięcie wniosku, że w pewnych sytuacjach zobowiązanym do likwidacji samowoli budowlanej będzie inwestor niebędący jednocześnie właścicielem nieruchomości. Z taką sytuacją mamy właśnie do czynienia w rozpoznawanej sprawie. W orzecznictwie podkreśla się, że w pierwszej kolejności nakaz rozbiórki powinien być skierowany do inwestora, który jest sprawcą samowoli budowlanej (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11 kwietnia 2000 r., sygn akt II SA/Ka 2059/98, niepubl., z dnia 3 marca 1999 r., sygn. akt IV SA 25/97, niepubl., a także Z. Niewiadomski w Prawo budowlane. Komentarz. Wydawnictwo C.H. Beck. Warszawa 2007. str. 555). Nie ulega również wątpliwości, że pojęcie inwestora w rozumieniu art. 52 Prawa budowlanego oznacza sprawcę samowoli budowlanej, tym bardziej, iż rozbiórka obiektu budowlanego jest w istocie likwidacją stanu niezgodnego z prawem. Pogląd, że w pewnych okolicznościach nakaz rozbiórki może zostać skierowany również do inwestora, który nie jest właścicielem nieruchomości, na której zrealizowano obiekt budowlany wyrażony już został w orzecznictwie sądów administracyjnych (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 listopada 2001 r., sygn. akt SA/Rz 597/00, LexPolonica nr 354876). Tak więc zasadą jest, że to inwestor, który wybudował samowolnie obiekt budowlany jest zobowiązany do jego rozbiórki i to on powinien ponieść wszelkie koszty związane z wykonaniem rozbiórki. Niewątpliwie organy w niniejszej sprawie prawidłowo ustaliły, że sprawcą samowoli jest skarżąca spółka. Z akt sprawy wynika, że to skarżąca spółka, a nie inny podmiot wystąpiła ze zgłoszeniem z dnia [...] sierpnia 2011 r. oraz to przedstawiciel skarżącej spółki w takcie kontroli przeprowadzonej przez Powiatowy Inspektorat Nadzoru Budowlanego oświadczył, że reklama została zawieszona w dniu [...] sierpnia 2011 r. na okres prac remontowych prowadzonych na elewacji budynku. Ponadto sama skarżąca w skardze do Sądu wskazała, że siatka została zainstalowana przez nią tylko na czas remontu. Natomiast dokumentacja sprawy nie potwierdza twierdzenia skarżącej, iż inwestorem jest S. P. W świetle powyższego należy uznać, że organy prawidłowo za inwestora uznały skarżącą spółkę i to z jej udziałem prowadziły postępowanie i zobowiązały ją do dokonania czynności. Nie można zatem skutecznie postawić organowi zarzutu naruszenia przepisu art. 51 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego w zakresie w jakim zobowiązał on skarżącą spółkę do wykonania obowiązku demontażu. Jeśli zaś chodzi o twierdzenie zawarte w skardze o zainstalowaniu siatki tylko na czas remontu, należy wskazać, że, jak słusznie ustaliły to organy, z akt sprawy nie wynika aby do właściwego organu administracji architektoniczno-budowlanej wpłynęło zgłoszenie bądź wniosek dotyczący robót budowlanych związanych z remontem elewacji budynku przy ul. W.. Również przeprowadzone kontrole nie wykazały prowadzenia żadnych prac remontowych, a jedynie wykazały fakt zamieszczenia siatki z zabezpieczającej z nadrukiem reklamowym i oświetleniem. Ponadto sama skarżąca nie wskazała w jakim okresie remont był prowadzony oraz na jakiej podstawie. Dodatkowo należy wskazać, że skoro jak twierdzi skarżąca siatkę zamocowała tylko na czas remontu i był on prowadzony, to po jego zakończeniu siatka zabezpieczająca powinna być zdemontowana. Wyjaśniając kwestię art. 45 ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami nie można tego przepisu uznać za lex specialis w stosunku do przepisów prawa budowlanego, co wynika z art. 2 ust.1 ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami, zgodnie którym ustawa nie narusza przepisów między innymi Prawa budowlanego. Konkludując Sąd stanął na stanowisku, że postępowanie w niniejszej sprawie przeprowadzone zostało prawidłowo zgodnie z zasadami zawartymi w przepisach art. 7, art. 77 i art. 80 kpa, organy administracji podjęły bowiem wszelkie niezbędne kroki do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, zebrały i rozpatrzyły cały materiał dowodowy co znało odzwierciedlenie w uzasadnieniach decyzji zgodnie z art. 107 kpa. W tym stanie rzeczy na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi skargę jako bezzasadną należało oddalić.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło