VII SA/Wa 1719/12
WyrokWSA w Warszawie2013-01-30
Skład orzekający: Mirosława Kowalska, Izabela Ostrowska, Włodzimierz Kowalczyk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy montaż reklamy w formie siatki zabezpieczającej z nadrukiem reklamowym i oświetleniem na budynku wpisanym do rejestru zabytków, na obszarze objętym miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, stanowi samowolę budowlaną, a organ nadzoru budowlanego jest właściwy do wydania nakazu jej demontażu?Ratio decidendi
Sąd uznał, że montaż reklamy w formie siatki zabezpieczającej z nadrukiem reklamowym i oświetleniem na budynku wpisanym do rejestru zabytków stanowi samowolę budowlaną, ponieważ roboty zostały wykonane przed upływem terminu na wniesienie sprzeciwu przez organ administracji, a także naruszają przepisy Prawa budowlanego dotyczące obiektów zabytkowych oraz miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego. W związku z tym, organ nadzoru budowlanego był właściwy do wydania nakazu doprowadzenia obiektu do stanu poprzedniego na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego.Stan faktyczny
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego nakazał inwestorowi demontaż reklamy w formie siatki zabezpieczającej z nadrukiem reklamowym i oświetleniem, umieszczonej na elewacji kamienicy wpisanej do rejestru zabytków. Organ uznał, że montaż reklamy stanowi samowolę budowlaną, narusza miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego oraz przepisy o ochronie zabytków. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał decyzję w mocy. Skarżąca spółka zarzuciła m.in. błędne zastosowanie przepisów, niewłaściwe ustalenie stanu faktycznego i prawnego oraz naruszenie przepisów postępowania.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Mirosława Kowalska, , Sędzia WSA Izabela Ostrowska, Sędzia WSA Włodzimierz Kowalczyk (spr.), Protokolant st. sekr. sąd. Magdalena Banaszek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 stycznia 2013 r. sprawy ze skargi [...] [...] [...] Sp. z o.o. Sp. K. z siedzibą w W. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] maja 2012 r. nr [...] w przedmiocie nakazu doprowadzenia obiektu do stanu poprzedniego skargę oddala
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] marca 2012 r., Nr
[...], działając na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 1 w związku z art. 51 ust. 7 i
83 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (tekst jednolity: Dz. U. z 2010r.
Nr 243, poz. 1623), dalej: "Prawo budowlane" oraz 104 ustawy z dnia 14 czerwca
1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz. U. z 2000 r. Nr
98, poz. 1071 ze zm.), dalej: "kpa", nakazał inwestorowi: [...][...][...] Sp. z
o.o. sp. k. z siedzibą w W. doprowadzenie obiektu do stanu poprzedniego
poprzez przywrócenie stanu elewacji kamienicy do stanu poprzedniego tj. demontaż
reklamy - "siatki zabezpieczającej z nadrukiem reklamowym i oświetleniem"
umieszczonej na ścianie budynku przy ul. W. w W..
W uzasadnieniu organ wskazał, że Prezydent [...], po
rozpatrzeniu zgłoszenia z dnia [...] sierpnia 2011 r. dokonanego przez [...]
[...][...] Sp. z o.o. sp. k. z siedzibą w W., decyzją nr [...] z dnia
[...].08.2011 r. wniósł sprzeciw do zamiaru montażu "siatki zabezpieczającej z nadrukiem
reklamowym i oświetleniem" na ścianie budynku przy ul. W..
W wyniku pisma Urzędu Miasta [...] Wydział Architektury i
Budownictwa dla Dzielnicy [...][...] w sprawie przeprowadzenia kontroli w
związku z samowolnym montażem "siatki zabezpieczającej z nadrukiem reklamowym i
oświetleniem" na ścianie budynku przy ul. W. w W. (dz. nr ew. [...] z
obr. [...]), przeprowadzono oględziny, w trakcie których ustalono, że na ścianie
budynku znajdującego się w W. przy ul. W. zamieszczono baner
reklamowy w formie siatki zabezpieczającej -winylowej z nadrukiem reklamowym;
reklama umieszczona jest na ścianie szczytowej budynku (ściana bez okien).
Przedstawiciel inwestora oświadczył, ze reklama została zawieszona w dniu [...] sierpnia
2011 r. na okres prac remontowych prowadzonych na elewacji budynku.
W uzasadnieniu organ wyjaśnił, że w trakcie prowadzonego z urzędu
postępowania administracyjnego w przedmiotowej sprawie ustalono, iż inwestor nie
wniósł do właściwego organu administracji architektoniczno-budowlanej zgłoszenia
bądź wniosku dotyczącego robót budowlanych związanych z remontem elewacji.
Natomiast przedmiotem zgłoszenia z dnia [...] sierpnia 2011 r. było zainstalowanie
banera reklamowego w formie siatki zabezpieczającej winylowej z nadrukiem
reklamowym.
Z ustaleń organu wynika również, że budynek przy ul. W. znajduje
się na obszarze, który został wpisany do rejestru zabytków (pod nr rej. [...]).
Zdaniem organu art. 29 ust. 2 pkt 6 Prawa budowlanego wyłącza urządzenia
reklamowe usytuowane na obiektach (w tym na obszarach) wpisanych do rejestru
zabytków z katalogu robót, które mogą być przyjęte w formie zgłoszenia. Z uwagi na
powyższe na podstawie art. 39 ust. 1 Prawa budowlanego prowadzenie robót
budowlanych przy obiekcie budowlanym wpisanym do rejestru zabytków lub na
obszarze wpisanym do rejestru zabytków wymaga, przed wydaniem decyzji o
pozwoleniu na budowę, uzyskania pozwolenia na prowadzenie tych robót, wydanego
przez właściwego konserwatora zabytków.
Jednocześnie organ uznał, że reklama nie może podlegać procedurze legalizacji,
gdyż jest niezgodna z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania
przestrzennego Uchwały Nr [...] Rady Miasta [...] z
dnia [...] października 2006 r. "w sprawie uchwalenia miejscowego planu
zagospodarowania przestrzennego obszaru [...][...]". Według planu obszar
oznaczony jest symbolem [...], natomiast zgodnie z zapisem w § 23 plan
określa zasady rozmieszczania reklam na terenach położonych w granicach planu,
zgodnie z pkt 6 ww. uchwały dopuszcza się lokalizowanie reklam poza strefą [...] i [...]
(...). Organ podkreślił, że przedmiotowy budynek znajduje się w granicach układu
urbanistycznego [...][...], którego celem ochrony jest zachowanie zabytkowej
struktury przestrzennej ukształtowanej w oparciu o historyczną parcelację, zabudowę i
zieleń.
Jako kolejny argument organ wskazał art. 45 ustawy o ochronie zabytków i
opiece nad zabytkami.
W związku powyższym, w ocenie organu, skoro realizacja przedmiotowej
inwestycji narusza przepisy prawa miejscowego to zastosowanie w sprawie ma art. 51
ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego, a nie 50 ww. ustawy, ponieważ nie znajduje on
zastosowania w stosunku do robót już wykonanych.
[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia
[...] maja 2012 r., Nr [...], działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa, po
rozpoznaniu odwołania [...][...][...] Sp. z o.o. Sp. k., utrzymał w mocy
zaskarżoną decyzję.
Organ odwoławczy podzielił stanowisko organu I instancji, iż w związku z
naruszeniem zapisów Uchwały Rady Miasta [...] nr
[...] z dnia [...] października 2006 r. w sprawie uchwalenia miejscowego
planu zagospodarowania przestrzennego obszaru [...][...] oraz naruszeniem art.
45 ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami uzasadnionym jest nakazanie
inwestorowi demontażu reklamy - siatki zabezpieczającej z nadrukiem reklamowym
wraz z oświetleniem samowolnie zamontowanej na szczytowej ścianie budynku przy ul.
W. w W.
Dodatkowo organ wskazał, że na gruncie Prawa budowlanego można mówić o
co najmniej dwóch rodzajach urządzeń reklamowych. Do pierwszej grupy należy
zaliczyć, wymienione jako budowle w art. 3 pkt 3 Prawa budowlanego "wolno stojące
trwale związane z gruntem urządzenia reklamowe", na które wymagane jest pozwolenie
na budowę, bowiem ich budowa nie została wymieniona jako nie wymagająca
pozwolenia na budowę w art. 29 ust. 1 Prawa budowlanego. Do drugiej zaś grupy
należy zaliczyć tablice i urządzenia reklamowe, na instalowanie których jest wymagane
jedynie, zgodnie z art. 29 ust. 2 pkt 6 w związku z art. 30 ust. 1 pkt 2 Prawa
budowlanego, dokonanie zgłoszenia właściwemu organowi. Zaś w zakresie dotyczącym
urządzeń reklamowych instalowanych na budynkach wpisanych do rejestru zabytków
oraz znajdujących się na terenie objętym ochroną konserwatorską, inwestor przed
przestąpieniem do robót budowlanych zobowiązany jest uzyskać stosowną decyzję o
pozwoleniu na wykonanie robót budowlanych.
Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w
Warszawie wniosła [...][...][...] Sp. z o.o. Sp.k. z siedzibą w
W., wnosząc o uchylenie decyzji organu II instancji zarzuciła jej:
1. błędne zastosowanie przepisu art. 51 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego i orzeczenie
o utrzymaniu w mocy nakazu rozbiórki siatki zabezpieczającej wraz z konstrukcją
oraz oświetleniem, mimo iż siatka została zainstalowana przez skarżącą spółkę
tylko na czas remontu, zaś inwestorem oraz właścicielem konstrukcji wraz z
wywieszoną obecnie siatką z nadrukiem reklamowym jest S. P.
prowadzący działalność gospodarczą pod firmą [...][...];
2. niezasadne przyjęcie za prawidłowe ustalenia organu I instancji, że roboty na
elewacji budynku wymagają uzyskania pozwolenia konserwatora zabytków;
3. błędne przyjęcie, iż organ I instancji prawidłowo zastosował postanowienia uchwały
nr [...] Rady Miasta [...] z dnia [...] października
2006 r. w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania
przestrzennego obszaru [...][...], które weszły w życie po dokonaniu
zgłoszenia przez właściciela konstrukcji oraz oświetlenia, a tym samym nie mogą
stanowić podstawy orzeczenia w niniejszym postępowaniu;
4. naruszenie przepisów postępowania administracyjnego w szczególności przepisu
art. 6, art. 7, art. 8 ,art. 9, art. 10, art. 11, art. 28, art. 77, art. 105, art. 107 oraz art.
138 § 1 pkt 1 kpa i w konsekwencji, utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji,
mimo:
- błędnego ustalenia stanu faktycznego i prawnego sprawy i w konsekwencji
błędnego zastosowanie normy prawa materialnego,
- naruszenia zasady pogłębiania zaufania obywateli do Państwa oraz zasady
legalności na skutek wydania decyzji, mimo braku ku temu jakichkolwiek
podstaw prawnych i faktycznych,
- nieustalenia stron postępowania, w szczególności podmiotu będącego
właścicielem siatki z nadrukiem reklamowym wraz z konstrukcją oraz
oświetleniem, a tym samym pozbawienie tego podmiotu czynnego udziału w
postępowaniu, w konsekwencji błędne nałożenie obowiązku na niewłaściwy
podmiot,
- pozbawienia strony czynnego udziału na każdym etapie postępowania, poprzez
przeprowadzenie oględzin jedynie z udziałem przedstawiciela organu nadzoru,
niezebranie i nierozpatrzenie całego materiału dowodowego, nienależyte
uzasadnienie decyzji,
- nieodniesienie się do wszystkich zarzutów podniesionych w odwołaniu;
5. naruszenie przepisu postępowania administracyjnego skutkujące nieważnością
decyzji tj. przepisu art. 156 § 1 pkt 1 kpa, poprzez wydanie nakazu rozbiórki przez
Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...], w stosunku do
inwestycji znajdującej się na obszarze wpisanym do rejestru zabytków.
Skarżąca podniosła, że wbrew twierdzeniom organu inwestycja objęta
postępowaniem nie wymaga oraz nie wymagała uzyskania pozwolenia konserwatora
zabytków, ponieważ budynek przy ul. W. W. nie jest obiektem
samodzielnie wpisanym do rejestru. Wpis określonego układu urbanistycznego do
rejestru nie może oznaczać, że wszystkie obiekty na tym obszarze należy traktować
jako wpisane do rejestru zabytków. W przypadku układu urbanistycznego przedmiotem
ochrony są założenia i układ przestrzenny, określona kompozycja, struktura i
rozmieszczenia poszczególnych budynków.
W uzasadnieniu skargi podniesiono, że nawet jeśli przyjąć, że budynek jest
objęty ochroną konserwatorską to właściwym do rozpoznania sprawy jest konserwator
zabytków, a nie inspektor nadzoru budowlanego zgodnie z art. 45 ustawy o ochronie
zabytków i opiece nad zabytkami, który stanowi lex specialis w stosunku do Prawa
budowlanego, w tym art. 51.
Zdaniem skarżącej spółki realizując czasowo inwestycję polegającą na
zabezpieczeniu prac remontowych nie dopuściła się samowoli budowlanej, ponieważ
organ uchybił terminowi 30 dni na wydanie decyzji wnoszącej sprzeciw do zgłoszonych
robót.
W odpowiedzi na skargę [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru
Budowlanego wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasowe ustalenia faktyczne i
prawne oraz argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Stosownie do dyspozycji art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju
sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy
administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej jedynie pod
względem zgodności z prawem, a więc prawidłowości zastosowania przepisów
obowiązującego prawa oraz trafności ich wykładni. Uwzględnienie skargi następuje
tylko w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa materialnego
lub istotnych wad w prowadzonym postępowaniu (art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia
30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jedn.
Dz. U. z 2012 r. Nr 270), dalej: "p.p.s.a.".
Analizując skargę przy zastosowaniu powyższych kryteriów należy stwierdzić, że
nie zasługuje ona na uwzględnienie.
Podstawową rzeczą w niniejszej sprawie jest ustalenie czy montaż reklamy
nastąpił w warunkach samowoli budowlanej.
Z akt sprawy bezspornie wynika, że w związku z dokonanym w dniu [...] sierpnia
2011 r. zgłoszeniem zamiaru montażu siatki zabezpieczającej z nadrukiem reklamowym
i oświetleniem na budynku przy ul. W. w W., decyzją z dnia
[...] sierpnia 2011 r. nr [...] Prezydent [...] wniósł sprzeciw.
W tym miejscu należy wyjaśnić, że rację ma skarżąca spółka, iż sprzeciw ten
został wniesiony z uchybieniem 30 dniowego terminu, co potwierdził wydany w sprawie
ww. sprzeciwu wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia
20 września 2012 r., sygn. akt VII SA/Wa 1131/12.
Jednakże fakt, że sprzeciw został wniesiony nieskutecznie nie oznacza
automatycznie, że wykonanie prac budowlanych objętych zgaszeniem nie mogło
nastąpić w warunkach samowoli budowlanej. Zgodnie bowiem z art. art. 30 ust. 5 Prawa
budowlanego organ ma 30 dni na wniesienie sprzeciwu, tak więc aby uznać, że
nastąpiła milcząca zgoda organu na wykonanie prac objętych zgłoszeniem konieczne
jest aby upłyną ww. termin i dopiero po jego upływie, jeśli organ nie wniesie skutecznie
sprzeciwu, można legalnie przystąpić do wykonania prac objętych zgłoszeniem.
W niniejszej sprawie, jak ustalił to Sąd w wyroku z dnia 20 września 2012 r.,
wobec dokonania zgłoszenia w dniu [...] sierpnia 2011 r., termin do doręczenia
sprzeciwu dla organu upłynął z dniem [...] września 2011 r. Natomiast zainstalowanie
reklamy z całą pewnością nastąpiło przed upływem 30 dni przewidzianych na
ewentualne wniesienie przez organ sprzeciwu, tj. przed dniem [...] września 2011 r.,
choć co do konkretnej daty zainstalowania reklamy są w aktach niniejszej sprawy
rozbieżności. Podczas oględzin dokonanych przez Powiatowy Inspektorat Nadzoru
Budowlanego przedstawiciel inwestora oświadczył, że reklama została zawieszona w
dniu [...] sierpnia 2011 r. na okres prac remontowych prowadzonych na elewacji
budynku. Zaś z pisma z dnia [...] sierpnia 2011 r. Urzędu Miasta [...]
Wydział Architektury i Budownictwa dla Dzielnicy [...][...] w sprawie
przeprowadzenia kontroli w związku z samowolnym montażem "siatki zabezpieczającej
z nadrukiem reklamowym i oświetleniem" na ścianie budynku przy ul. W.
w W. wynika, że w trakcie wizji lokalnej w dniu [...] sierpnia 2011 r. stwierdzono,
że zgłoszone roboty zostały już wykonane.
Już z powyższego wynika, że roboty zostały wykonane w warunkach samowoli
budowlanej. Zatem bez znaczenia jest w tym przypadku czy sprzeciw został wniesiony
skutecznie czy też nie, skoro inwestor prace objęte zgłoszeniem wykonał w trakcie
terminu 30 dniowego przewidzianego dla organu zgodnie z art. 30 ust. 5 Prawa
budowlanego na wniesienie sprzeciwu.
Na marginesie należy naznaczyć, że organy obu instancji orzekające w niniejszej
sprawie uznając, że doszło do samowoli budowanej powoływały się na fakt wniesienia
sprzeciwu, a nie na wykonanie robót objętych zgłoszeniem w trakcie terminu
przewidzianego na wniesienie sprzeciwu, ponieważ w dacie orzekania organu I instancji
- [...] marca 2012 r., jak i organu II instancji - [...] maja 2012 r. w obrocie prawnym
funkcjonował sprzeciw, gdyż wyrok go uchylający został wydany w dniu [...] września
2012 r. Niemniej jednak organy obu instancji przedstawiając przebieg postępowania
wskazały na oświadczenie pełnomocnika inwestora, z którego wynika że reklama
została zawieszona w dniu [...] sierpnia 2011 r. na okres prac remontowych
prowadzonych na elewacji budynku.
Nawet gdyby w dacie orzekania przez organy wiadome byłoby, że sprzeciw nie
został wniesiony skutecznie to i tak w świetle pozostałych okoliczności sprawy
zamontowanie reklamy na budynku przy ul. W. w W. stanowiło
samowolę budowlaną.
Zgodnie z art. 29 ust. 2 pkt 6 Prawa budowlanego pozwolenia na budowę nie
wymaga wykonywanie robót budowlanych polegających na instalowaniu tablic i
urządzeń reklamowych z wyjątkiem usytuowanych na obiektach wpisanych do rejestru
zabytków, w rozumieniu przepisów o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami.
Przepis ten wyłącza urządzenia reklamowe usytuowane na obiektach (w tym na
obszarach) wpisanych do rejestru zabytków z katalogu robót, które mogą być przyjęte w
formie zgłoszenia, a zatem wymagają one uzyskania pozwolenia na budowę.
Jednocześnie art. 39 ust. 1 Prawa budowlanego nakłada obowiązek uzyskania
pozwolenia wydanego przez właściwego konserwatora zabytków na prowadzenie robót
budowlanych przy obiekcie budowlanym wpisanym do rejestru zabytków lub na
obszarze wpisanym do rejestru zabytków, przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na
budowę.
W tym miejscu należy zaznaczyć, że pozwolenie takie jest zgodnie z art. 33 ust.
2 pkt 1 Prawa budowlanego niezbędnym elementem wniosku o pozwolenie na budowę.
Ponadto przepis art. 35 ust. 1 pkt 3 ww. ustawy przed wydaniem decyzji o pozwoleniu
na budowę lub odrębnej decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego zobowiązuje
organ do sprawdzenia między innymi posiadania wymaganych pozwoleń.
Niekwestionowanym w rozpoznawanej sprawie jest fakt, iż przedmiotowy
budynek przy ul. W. znajduje się na obszarze, który został wpisany do
rejestru zabytków decyzją z dnia [...] kwietnia 1979 r., pod nr rej. [...], a więc wykonanie
na nim montażu "siatki zabezpieczającej z nadrukiem reklamowym i oświetleniem"
wymaga legitymowania się pozwoleniem na budowę, zaś jego wydanie musi być
poprzedzone uzyskaniem pozwolenia od konserwatora zabytków. Obowiązek ten
wynika również z art. 36 ust. 1 pkt 10 i 11 ustawy o ochronie zabytków i opiece nad
zabytkami, zgodnie z którym umieszczanie na zabytku urządzeń technicznych, tablic,
reklam oraz napisów, a także podejmowanie innych działań, które mogłyby prowadzić
do naruszenia substancji lub zmiany wyglądu zabytku wpisanego do rejestru wymaga
pozwolenia wojewódzkiego konserwatora zabytków.
Należy również wskazać, że nieruchomość na której znajduje się budynek przy
ul. W. w W. wchodzi w skład obszaru [...][...] objętego
Uchwałą Nr [...] Rady Miasta [...] z dnia
[...] października 2006 r. "w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania
przestrzennego obszaru [...][...]". Z planu tego wynika, że to on określa zasady
rozmieszczania reklam na terenach położonych w granicach planu - § 23. Zgodnie z
planem budynek przy ul. W. znajduje się na obszarze oznaczonym
symbolem [...]. Z planu wynika również, że dopuszczalne jest lokalizowanie
reklam poza strefą [...] i [...].
Kolejną kwestią wymagającą wyjaśnienia jest ustalenie jakie przepisy mają
zastosowanie w niniejszej sprawie.
W przypadku samowoli budowlanej w grę wchodzą przepisy art. 48, art. 49 b, art.
50 i art. 51 Prawa budowlanego, przy czym art. 48 i art. 49 b nie mogą zostać
zastosowane jako że dotyczą budowy. Do robót budowlanych, a więc również do
montażu reklamy odnoszą się art. 50 i art. 51, na podstawie których w pierwszej
kolejności przeprowadza się postępowanie legalizacyjne. Dopiero gdy brak jest
możliwości doprowadzenia danych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem na
postawie art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego można zastosować bardziej
rygorystyczny przepis art. 51 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego. Z uwagi na lokalizację
budynku oraz zapisy planu reklama jako niezgodna z ustaleniami miejscowego planu
zagospodarowania przestrzennego nie może podlegać procedurze legalizacji i dlatego
zastosowanie ma art. 51 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego.
Także ustawa o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami w art. 45 uznaje za
właściwe nakazanie przywrócenia zabytku do poprzedniego stanu lub uporządkowanie
terenu, określając termin wykonania tych czynności, w przypadku gdy bez wymaganego
pozwolenia wojewódzkiego konserwatora zabytków lub w sposób odbiegający od
zakresu i warunków określonych w pozwoleniu wykonano przy zabytku wpisanym do
rejestru prace konserwatorskie, restauratorskie, roboty budowlane, badania
konserwatorskie, architektoniczne lub podjęto inne działania, o których mowa w art. 36
ust. 1 pkt 6-8 i 10-12 ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami, z tym, że na
podstawie tej ustawy decyzję taką wydaje wojewódzki konserwator zabytków.
W związku z powyższym organy prawidłowo wszczęły postępowanie w sprawie
nielegalnego zamontowania reklamy i zakończyły je nakazem doprowadzenia obiektu
do stanu poprzedniego, poprzez przywrócenie stanu elewacji kamienicy do stanu
poprzedniego tj. demontaż reklamy.
Odnosząc się do zarzutu niewłaściwego określenia podmiotu zobowiązanego do
wykonania nałożonego obowiązku, Sąd wyjaśnia, że zgodnie z treścią art. 52 Prawa
budowlanego inwestor, właściciel lub zarządca obiektu budowlanego jest obowiązany
na swój koszt dokonać czynności nakazanych w decyzji, o której mowa w art. 48, art.
49b, art. 50a oraz art. 51. Przepis ten wskazuje, więc wprost podmioty zobowiązane do
dokonania czynności nakazanych decyzjami m.in. o nakazie rozbiórki obiektu
budowlanego lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego bez
wymaganego pozwolenia na budowę. Skonstruowanie tego przepisu na zasadzie
alternatywy pozwala na wysunięcie wniosku, że w pewnych sytuacjach zobowiązanym
do likwidacji samowoli budowlanej będzie inwestor niebędący jednocześnie
właścicielem nieruchomości. Z taką sytuacją mamy właśnie do czynienia w
rozpoznawanej sprawie. W orzecznictwie podkreśla się, że w pierwszej kolejności
nakaz rozbiórki powinien być skierowany do inwestora, który jest sprawcą samowoli
budowlanej (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11 kwietnia 2000 r.,
sygn akt II SA/Ka 2059/98, niepubl., z dnia 3 marca 1999 r., sygn. akt IV SA 25/97,
niepubl., a także Z. Niewiadomski w Prawo budowlane. Komentarz. Wydawnictwo C.H.
Beck. Warszawa 2007. str. 555).
Nie ulega również wątpliwości, że pojęcie inwestora w rozumieniu art. 52 Prawa
budowlanego oznacza sprawcę samowoli budowlanej, tym bardziej, iż rozbiórka obiektu
budowlanego jest w istocie likwidacją stanu niezgodnego z prawem. Pogląd, że w
pewnych okolicznościach nakaz rozbiórki może zostać skierowany również do
inwestora, który nie jest właścicielem nieruchomości, na której zrealizowano obiekt
budowlany wyrażony już został w orzecznictwie sądów administracyjnych (por. wyrok
Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 listopada 2001 r., sygn. akt SA/Rz
597/00, LexPolonica nr 354876). Tak więc zasadą jest, że to inwestor, który wybudował
samowolnie obiekt budowlany jest zobowiązany do jego rozbiórki i to on powinien
ponieść wszelkie koszty związane z wykonaniem rozbiórki.
Niewątpliwie organy w niniejszej sprawie prawidłowo ustaliły, że sprawcą
samowoli jest skarżąca spółka. Z akt sprawy wynika, że to skarżąca spółka, a nie inny
podmiot wystąpiła ze zgłoszeniem z dnia [...] sierpnia 2011 r. oraz to przedstawiciel
skarżącej spółki w takcie kontroli przeprowadzonej przez Powiatowy Inspektorat
Nadzoru Budowlanego oświadczył, że reklama została zawieszona w dniu [...] sierpnia
2011 r. na okres prac remontowych prowadzonych na elewacji budynku. Ponadto sama
skarżąca w skardze do Sądu wskazała, że siatka została zainstalowana przez nią tylko
na czas remontu. Natomiast dokumentacja sprawy nie potwierdza twierdzenia
skarżącej, iż inwestorem jest S. P. W świetle powyższego należy uznać, że
organy prawidłowo za inwestora uznały skarżącą spółkę i to z jej udziałem prowadziły
postępowanie i zobowiązały ją do dokonania czynności. Nie można zatem skutecznie
postawić organowi zarzutu naruszenia przepisu art. 51 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego
w zakresie w jakim zobowiązał on skarżącą spółkę do wykonania obowiązku
demontażu.
Jeśli zaś chodzi o twierdzenie zawarte w skardze o zainstalowaniu siatki tylko na
czas remontu, należy wskazać, że, jak słusznie ustaliły to organy, z akt sprawy nie
wynika aby do właściwego organu administracji architektoniczno-budowlanej wpłynęło
zgłoszenie bądź wniosek dotyczący robót budowlanych związanych z remontem
elewacji budynku przy ul. W.. Również przeprowadzone kontrole nie
wykazały prowadzenia żadnych prac remontowych, a jedynie wykazały fakt
zamieszczenia siatki z zabezpieczającej z nadrukiem reklamowym i oświetleniem.
Ponadto sama skarżąca nie wskazała w jakim okresie remont był prowadzony oraz na
jakiej podstawie. Dodatkowo należy wskazać, że skoro jak twierdzi skarżąca siatkę
zamocowała tylko na czas remontu i był on prowadzony, to po jego zakończeniu siatka
zabezpieczająca powinna być zdemontowana.
Wyjaśniając kwestię art. 45 ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami
nie można tego przepisu uznać za lex specialis w stosunku do przepisów prawa
budowlanego, co wynika z art. 2 ust.1 ustawy o ochronie zabytków i opiece nad
zabytkami, zgodnie którym ustawa nie narusza przepisów między innymi Prawa
budowlanego.
Konkludując Sąd stanął na stanowisku, że postępowanie w niniejszej sprawie
przeprowadzone zostało prawidłowo zgodnie z zasadami zawartymi w przepisach art. 7,
art. 77 i art. 80 kpa, organy administracji podjęły bowiem wszelkie niezbędne kroki do
dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, zebrały i rozpatrzyły cały materiał
dowodowy co znało odzwierciedlenie w uzasadnieniach decyzji zgodnie z art. 107 kpa.
W tym stanie rzeczy na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.-
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi skargę jako bezzasadną
należało oddalić.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło