VII SA/Wa 1720/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Mariola Kowalska (spr.), , Sędzia WSA Włodzimierz Kowalczyk, Sędzia WSA Tadeusz Nowak, , Protokolant st. sekr. sąd. Piotr Bibrowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 stycznia 2013 r. sprawy ze skargi M. P. i T. P. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] maja 2012 r. nr [...] w przedmiocie nakazu wyłączenia budynku z użytkowania skargę oddala Decyzją z dnia [...] marca 2012 r., Nr [...], Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego, zwany dalej "PINB", w [...], na podstawie art. 68 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz.U. z 2010 r. nr 243, poz. 1623 ze zm.), zwanej dalej "Prawem budowlanym", nakazał współwłaścicielom – M. i T. P., N. R., A. i J.Z., I. Z., W. Z. wyłączenie z użytkowania budynku mieszkalnego wielorodzinnego z usługami położonego na działce przy pl. [...] w [...], w terminie 30 dni od dnia w którym decyzja ta stanie się ostateczna (do czasu doprowadzenia stanu technicznego budynku do stanu zgodnego z prawem). Ponadto zarządził umieszczenie na budynku zawiadomienia o stanie zagrożenia bezpieczeństwa ludzi lub mienia, oraz o zakazie jego użytkowania. Ponadto wskazał, że budynek i strefę wokół budynku należy zabezpieczyć przed osobami postronnymi. W uzasadnieniu organ I instancji wskazał, że podczas oględzin przeprowadzonych w dniu [...] grudnia 2011 r. ustalono, że budynek jest w nieodpowiednim stanie technicznym. Kominy na dachu rozsypują się, połacie dachowe od strony ulicy zdają się być ugięte. Ze względu na istniejące zagrożenie bezpieczeństwa ludzi nakazano jak najszybsze zbicie odparzonych tynków zewnętrznych po stronie zachodniej budynku. Ponadto podczas ww. oględzin nie przedstawiono kompletnych protokołów z okresowych przeglądów technicznych, dlatego w ocenie organu i instancji powstała uzasadniona wątpliwość co do stanu technicznego przedmiotowego budynku. W związku z postanowieniem PINB w [...] z dnia [...] grudnia 2011 r., Nr [...], zostały przedstawione do akt sprawy dwie ekspertyzy techniczne jedna autorstwa M. G. i S. K. oraz druga autorstwa M. B. (dokumenty opracowane przez osoby posiadające odpowiednie uprawnienia budowlane), z których wynika, że przedmiotowy budynek bezpośrednio grozi zawaleniem. Organ I instancji wskazał, że w ekspertyzie technicznej M. G. i S.K. w części wniosków i zaleceń podano, że "stan techniczny budynku określono jako zły. W opisywanym budynku stwierdzono niepokojące i groźne dla mienia i otoczenia obiektu, a także ludzi przebywających w budynku zniszczenia niektórych elementów konstrukcyjnych, a mianowicie części konstrukcji stropów nad piętrem, części krokwi dachowych, a takie spójności konstrukcji ścian. Występujące zniszczenia, nastąpiły w wyniku długotrwałego użytkowania przedmiotowego budynku (ok. 150 lat), wykonania go w technologii przestarzałej, a także w wyniku wzmożonego ciężkiego ruchu kołowego, występującego w bezpośrednim sąsiedztwie budowli. Istniejący budynek bezwzględnie nadaje się do kapitalnego remontu z naprawą stropów i konstrukcji dachowej włącznie lub do rozbiórki". Natomiast w ocenie technicznej dotyczącej części przedmiotowego budynku M. B. stwierdzono "znaczne ugięcia podłogi w pomieszczeniu nad bramą - stanowi to zagrożenie zawaleniem". W ekspertyzie tej wskazano także, że "wystąpiło obniżenie biegu i podestu klatki schodowej. Ogólny stan techniczny zły. Występują zagrożenia dla ludzi i mienia, a usytuowanie budynku z jego zagrożeniami stanowią również zagrożenia dla otoczenia. Zagrożenia wynikają ze zniszczonych elementów konstrukcyjnych jak stropy nad I piętrem, konieczność wymiany części konstrukcji dachu. Istniejący stan techniczny budynku wymaga bezwzględnie kapitalnego remontu lub rozbiórki". W ocenie organu I instancji, zgromadzony w sprawie materiał dowodowy wskazuje na potrzebę wyłączenia budynku (bezpośrednio grożącego zawaleniem) z użytkowania do czasu jego wyremontowania lub rozbiórki. Zarówno ekspertyza techniczna, jak i przedstawiona ocena techniczna nie wykazały (w opisanym stanie technicznym) przydatności budynku do użytkowania. Odwołania od ww. decyzji wnieśli M. P., I. i W. Z., A. i J. Z.. Zaskarżoną decyzją z dnia [...] maja 2012 r., Nr [...], [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, zwany dalej "WINB", na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2000 r. nr 98, poz. 1071 ze zm.), zwanej dalej "K.p.a.", po rozpoznaniu ww. odwołań, utrzymał w mocy decyzję PINB w Powiecie [...] z dnia [...] marca 2012 r., Nr [...]. W uzasadnieniu organ odwoławczy przywołał treść art. 68 Prawa budowlanego i stwierdził, że w związku z treścią tego przepisu celem organu było ustalenie, czy istnieje bezpośrednie zagrożenie zawaleniem budynku (por. wyroki WSA w Warszawie: z dnia 7 maja 2010 r., sygn. akt VII SA/Wa 2114/09, z dnia 21 kwietnia 2005 r., sygn. akt VII SA/Wa 718/04). Organ odwoławczy wskazał, że PINB w Powiecie [...], wydając zaskarżoną decyzję, oparł się na przeprowadzonych w dniu [...] grudnia 2011 r. oględzinach oraz na przedłożonych przez strony przedmiotowego postępowania ocenie technicznej i ekspertyzie technicznej, z których wynika, ze budynek grozi zawaleniem. Mając na uwadze powyższe ustalenia zawarte w ww. ekspertyzie technicznej, ocenie technicznej i protokole oględzin, zdaniem organu II instancji przedmiotowy budynek jest w bardzo złym stanie technicznym, a jego stan zagraża życiu i bezpieczeństwu ludzi oraz otoczeniu. Zgromadzony w sprawie materiał dowodowy wskazuje na potrzebę wyłączenia budynku z użytkowania do czasu jego wyremontowania lub rozbiórki z uwagi na bezpośrednie niebezpieczeństwo zawalenia. Skoro stwierdzono, że wystąpiło niebezpieczeństwo zawalenia budynku, to organ nadzoru budowlanego jest nie tylko uprawniony, lecz także zobligowany do wydania nakazu opróżnienia obiektu budowlanego lub wyłączenia w określonym terminie całości lub części budynku z użytkowania. Odnosząc się do argumentów podniesionych w złożonych odwołaniach organ II instancji wskazał, że zdaniem organów nadzoru budowlanego w sprawie nie jest możliwe wyłączenie z użytkowania wyłącznie części obiektu (z uwagi na zły stan techniczny całości). Ponadto dodał, że organy nadzoru budowlanego nie badają przyczyn, które doprowadziły do tego, że obiekt lub jego część znajduje się w złym stanie technicznym oraz kto ponosi odpowiedzialność za zaistniały stan - w momencie jego ujawnienia organ nadzoru budowlanego kieruje nakaz usunięcia nieprawidłowości do aktualnego właściciela bądź zarządcy budynku. Poza zakresem zainteresowania organów nadzoru budowlanego pozostaje także, kogo będą obciążały koszty doprowadzenia obiektu budowlanego do należytego stanu. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożyli M. P. i T. P., wnosząc o zmianę zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. Zaskarżonej decyzji zarzucili naruszenie art. 68 Prawa budowlanego, ponieważ nie została spełniona przesłanka do zastosowania tego przepisu w niniejszej sprawie. Na potwierdzenie swojego stanowiska wskazali, że użytkują przedmiotowy budynek w połowie, utrzymując tę część budynku w należytym stanie technicznym; użytkowane przez nich lokale były kilkakrotnie remontowane; dach był kryty w miarę potrzeb; wymieniane krokwie oraz rynny i półrynny; naprawiano trzykrotnie elewację frontową; naprawiano na bieżąco kominy, jednakże po ostatniej zimie odpadł częściowo tynk, który jest obecnie naprawiony; dach nie przecieka, nie ma mokrych zacieków, nie ma i nie było pęknięć ścian, ani ugięć stropu. Ponadto wskazali, że bieg schodów na klatce uległ nieznacznemu obniżeniu, ale obecnie usterka ta jest już naprawiona. Podłoga znajdująca się w pomieszczeniu nad bramą została solidnie zabezpieczona i obecnie nie stanowi to żadnego zagrożenia. Zdaniem strony skarżącej stan techniczny jest dobry i nie zagraża bezpieczeństwu osób tam przebywających oraz, że budynek nie grozi zawaleniem. Wyłączenie z użytkowania tej części budynku byłoby niesłuszne, jak jest stwierdzone w decyzji. Strona skarżąca użytkuje połowę domu i mieszka w tej części, dlatego szczególnie dba o stan techniczny i każdego roku są przeprowadzane drobne lub większe remonty i odnowienia. W ocenie stanu technicznego sporządzonej przez P. M. B. tej połowy domu, wyraźnie widnieją opisy poszczególnych elementów budynku. Stan tych elementów oceniony jest jako dostateczny (opis w aktach). W ocenie skarżących, pęknięcia tynku na kominach oraz nieznaczne obniżenie biegu schodów nie są przyczyną, dla której mieliby opróżnić i wyłączyć z użytkowania część użytkowanego przez nich budynku. W odpowiedzi na skargę [...] WINB podtrzymał dotychczasowe stanowisko i wniósł o oddalenie skargi. W piśmie z dnia [...] stycznia 2013 r. uczestnicy postępowania – I. i W. Z. oraz A. i J. Z. wnieśli o uwzględnienie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Zgodnie z brzmieniem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. nr 153, poz. 1269 ze zm.) sąd administracyjny, sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że wykonywana kontrola polega na weryfikacji decyzji lub postanowienia organu administracji publicznej z punktu widzenia obowiązującego prawa materialnego i procesowego. Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Wbrew twierdzeniom skargi, w niniejszej sprawie organy obu instancji prawidłowo oceniły, że stan techniczny budynku mieszkalnego wielorodzinnego z usługami położonego na działce przy pl. [...] w [...] jako całości bezpośrednio grozi zawaleniem. W pierwszej kolejności wskazania wymaga, że organy obu instancji prawidłowo wywiązały się ze wszystkich obowiązków, jakie wynikają z art. 7, art. 77 § 1, art. 107 § 3 K.p.a. w związku z art. 68 Prawa budowlanego, tj. prawidłowo przeprowadziły postępowanie administracyjne, uzyskując konieczne dowody i formułując ich ocenę pod kątem wystąpienia przesłanek, które przemawiały za opróżnieniem ww. budynku przeznaczonego na pobyt ludzi, jako bezpośrednio grożącego zawaleniem. Zgodnie z art. 68 pkt 1 Prawa budowlanego, w razie stwierdzenia potrzeby opróżnienia w całości lub w części budynku przeznaczonego na pobyt ludzi, bezpośrednio grożącego zawaleniem, właściwy organ jest obowiązany nakazać, w drodze decyzji, na podstawie protokołu oględzin, właścicielowi lub zarządcy obiektu budowlanego opróżnienie bądź wyłączenie w określonym terminie całości lub części budynku z użytkowania. Treść tego przepisu nie budzi żadnych wątpliwości interpretacyjnych. Organ nadzoru budowlanego aby mógł zastosować ten przepis musi ustalić, że budynek przeznaczony na pobyt ludzi, bezpośrednio grozi zawaleniem. Wydanie nakazu wyłączenia budynku lub jego części z użytkowania może zatem nastąpić jedynie w przypadkach rzeczywistego zagrożenia dla ludzi, wynikającego ze złego stanu technicznego tego budynku. Takowych ustaleń dotyczących stanu technicznego obiektu organ winien dokonać na podstawie protokołu oględzin. Na uwagę zasługuje również to, że orzeczenie o nakazie opróżnienia budynku, z uwagi na konsekwencje takiej decyzji, musi być poprzedzone bardzo wnikliwym postępowaniem wyjaśniającym. Z akt sprawy wynika, że podczas przeprowadzonych przez organ nadzoru budowlanego oględzin niewątpliwie ustalono zły stan techniczny budynku. Ustalenia te de facto stanowiły potwierdzenie obaw, jakie zgłaszała do organu I instancji jedna ze skarżących – M. P., z której też wniosku zostało wszczęte postępowanie administracyjne w sprawie stanu technicznego ww. budynku. Celem dokładnego ustalenia rzeczywistego stanu technicznego budynku, PINB w [...], realizując obowiązki wynikające z art. 7 i art. 77 § 1 K.p.a., nałożył w trybie art. 81c ust. 2 Prawa budowlanego na współwłaścicieli ww. budynku obowiązek sporządzenia i dostarczenia ekspertyzy technicznej. W odpowiedzi na powyższe współwłaściciele złożyli dwie ekspertyzy. W tym miejscu odnosząc się do zarzutów skargi dotyczących utrzymania połowy budynku znajdującej się we władaniu skarżących w należytym stanie technicznym, wskazać należy, że wbrew tym twierdzeniom z ekspertyzy sporządzonej przez M.B. (upr. bud. nr [...]), pt. "Ocena stanu technicznego części budynku przy pl. [...] w [...]", wykonanej na zlecenie M. i T. P. jednoznacznie wynika, że ta część budynku znajduje się ogólnie w złym stanie technicznym. Ponadto wynika z niej, że w tej części budynku występują zagrożenia dla ludzi i mienia, a usytuowanie budynku z jego zagrożeniami stanowią również zagrożenie dla otoczenia. Stan ten wynika ze zniszczonych elementów konstrukcyjnych, tj. stropu nad I piętrem, dachu, płyty balkonowej, konieczności przemurowania kominów, konieczności wykonania remontu klatek schodowych, naprawy ścian poddasza, i wymaga bezwzględnie kapitalnego remontu lub rozbiórki. Jak wynika z zapisów zawartych w ww. ekspertyzie, stan techniczny w jakim znajduje się część budynku, o której mowa w skardze, stwarza zagrożenie dla ludzi i mienia w sposób bezpośredni, a celem zabezpieczenia zagrożonych elementów należy wykonać roboty związane z remontem kapitalnym lub rozbiórką. W ocenie Sądu, organy obu instancji prawidłowo zatem stwierdziły, że stan techniczny ww. budynku (dotyczący również tej części budynku) jest tak zły, że grozi bezpośrednio zawaleniem. Stan ten bowiem został potwierdzony przez drugą przedstawioną organowi ekspertyzę, wykonaną przez M. G. (upr. bud nr [...]) i S. K. (upr. bud. nr [...]), pt. "Ekspertyza techniczna dotycząca budynku mieszkalnego zlokalizowanego w [...] przy pl. [...]", na zlecenie I. Z., która w odróżnieniu od ekspertyzy sporządzonej na zlecenie skarżących dotyczy całości przedmiotowego budynku. Z tej drugiej ekspertyzy również jednoznacznie wynika, że budynek znajduje się w złym stanie technicznym, który stanowi zagrożenie dla mienia, ludzi w nim przebywających i otoczenia, co wynika ze zniszczenia niektórych elementów konstrukcyjnych, tj. stropów nad piętrem, dachu, a także spójności konstrukcji ścian, co powoduje stan grożący zawaleniem się ściany szczytowej. Ekspertyza ta również potwierdza, że budynek ten bezwzględnie nadaje się do kapitalnego remontu lub rozbiórki. Nie ulega więc wątpliwości, że w oparciu o zebrane podczas postępowania wyjaśniającego dowody jednoznacznie wykazują, że budynek mieszkalny grozi bezpośrednim zawaleniem. Stan ten wynika z dwóch sporządzonych w sprawie ekspertyz. Oznacza to, że w niniejszej sprawie wbrew twierdzeniom skarżących zaistniała przesłanka do zastosowania art. 68 Prawa budowlanego. Z tego względu należy uznać, że w niniejszej sprawie [...] WINB zaskarżoną decyzją zasadnie utrzymał w mocy decyzję organu I instancji o wyłączeniu z użytkowania całości budynku skoro jego stan techniczny stwarza bezpośrednie zagrożenie zawaleniem się. Materiał dowodowy w tym zakresie nie pozostawia żadnych wątpliwości. W skardze skarżący podnieśli, że w ww. budynku zostały wykonane określone roboty zabezpieczające. Okoliczność ta jednak nie ma wpływu na ocenę zastosowania w niniejsze sprawie art. 68 Prawa budowlanego. Jak wynika z akt sprawy podjęcie czynności zabezpieczających wynikało właśnie z tego, że w sprawie został wydany stosownie do art. 68 Prawa budowlanego konkretny nakaz. Ponadto w odwołaniu od decyzji PINB w [...] Nr [...] M. P. wskazała, że jest świadoma złego stanu technicznego budynku jako całości. W odwołaniu tym wskazała, że jest świadoma, że budynek jako całość musi być rozebrany, i że jest gotowa podjąć wszelkie prace zabezpieczające w jej części, które poprawią stan techniczny (...). Jak wynika z powyższego stanowisko strony skarżącej prezentowanie w trakcie postępowania administracyjnego i przed Sądem jest niekonsekwentne, co może świadczyć o jego niewiarygodności. Poza tym twierdzenia zawarte w skardze są gołosłowne, ponieważ nie są potwierdzone żadnymi dowodami. Na poparcie swojego stanowiska strona skarżąca nie przedstawiła żadnych dowodów, które mogłyby świadczyć o tym, że organy obu instancji błędnie ustaliły stan faktyczny sprawy lub dokonały wadliwej subsumcji art. 68 Prawa budowlanego pod ustalony stan faktyczny sprawy. Ponadto strona skarżąca w ogóle nie odniosła się do groźby bezpośredniego zawalenia się ściany szczytowej budynku i konsekwencji jakie to może wywołać dla budynku, który jako całość znajduje się w złym stanie technicznym. W ocenie Sądu, brak jest w niniejszej sprawie podstaw do uwzględnienia skargi, ponieważ jak wynika z powyższego wywodu organy obu instancji, posiłkując się zebranym w trakcie postępowania wyjaśniającego materiałem dowodowym, prawidłowo ustaliły, że przedmiotowy budynek stwarza bezpośrednie zagrożenie zawaleniem się. Dlatego zasadnym było dostosowanie art. 68 Prawa budowlanego, który uprawnia organ nadzoru budowlanego do wydania nakazu opróżnia całości budynku. Z tych względów, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270), Sąd orzekł jak w sentencji wyroku.