VII SA/Wa 1729/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tadeusz Nowak, , Asesor WSA Jolanta Augustyniak-Pęczkowska (spr.), Asesor WSA Paweł Groński, Protokolant Jakub Szczepkowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 grudnia 2008 r. sprawy ze skargi J. S. na decyzję Głównego Inspektora Sanitarnego MSWiA z dnia [...] sierpnia 2008 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia choroby zawodowej. skargę oddala Główny Inspektor Sanitarny Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji, dalej zw. MSWIA, decyzją z dnia [...] sierpnia 2008r., działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.), zw. dalej kpa, art. 20 ustawy z dnia 14 marca 1985r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (t.j. Dz.U. z 2006r., Nr 122, poz. 851 ze zm.) oraz § 8 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 4 listopada 2002r. w sprawie organizacji oraz zasad i trybu wykonywania zadań przez Państwową Inspekcję Sanitarną Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji (Dz.U. Nr 192, poz. 1614 ze zm.), po rozpatrzeniu odwołania J. S. -utrzymał w mocy decyzję Państwowego Inspektora Sanitarnego MSWiA na obszarze województwa [...] z dnia [...] lipca 2008r. ([...]) o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej - przewlekłej choroby obwodowego układu nerwowego, zespołu cieśni nadgarstka. W uzasadnieniu organ przedstawił stan faktyczny w sprawie wskazując, że Państwowy Inspektor Sanitarny MSWiA wszczął postępowanie w związku ze zgłoszeniem podejrzenia ww. choroby zawodowej u J. S. zatrudnionej na stanowisku starszej księgowej w Z. w R. Organ I instancji po zebraniu danych o narażeniu zawodowym, skierował J. S. na badania w celu rozpoznania choroby zawodowej. W dnia [...] stycznia 2008r. jednostka orzecznicza I stopnia - Poradnia Chorób Zawodowych Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w R., wydała orzeczenie lekarskie (nr [...]) o braku podstaw do rozpoznania przewlekłej choroby obwodowego układu nerwowego - zespołu cieśni nadgarstka wywołanego sposobem wykonywania pracy. Specjalistyczne badania neurologiczne i diagnostyczne potwierdziły u J. S. obustronny zespół cieśni nadgarstka. Jednak jednostka orzecznicza I stopnia nie stwierdziła zawodowej etiologii choroby wskazując na dużą częstotliwość występowania tego schorzenia w populacji ogólnej, głównie u kobiet w okresie menopauzy i po niej oraz ze względu na rodzaj wykonywanych czynności (obsługa klawiatury monitora), bez wykonywania ruchów monotypowych i używania znacznej siły przy uderzaniu w klawisze. W wyniku odwołania J. S., jednostka orzecznicza II stopnia -Instytut Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w S. w dniu [...] czerwca 2008r., po przeprowadzeniu badań lekarskich, wydał orzeczenie ([...]) o braku podstaw do rozpoznania ww. choroby zawodowej. Według jednostki orzeczniczej II stopnia stwierdzony u J. S. obustronny zespół cieśni nadgarstka nie ma etiologii zawodowej, gdyż wykonywana praca na komputerze nie jest związana z monotypią ruchów i przeciążeniem w zakresie nadgarstków. Samoistny rozwój schorzenia spowodowany jest w jej przypadku dysfunkcją hormonalną związaną z zabiegiem ginekologicznym przeprowadzonym w 1998r. W oparciu o ww. orzeczenia lekarskie Państwowy Inspektor Sanitarny MSWiA wydał powołaną na wstępie decyzję, od której odwołała się J. S., argumentując, że organ uwzględnił jedynie jedną przyczynę choroby. Główny Inspektor Sanitarny MSWiA po zapoznaniu się z dokumentacją stwierdził, że wydanie decyzji o stwierdzeniu choroby zawodowej wymaga ustalenia przez jednostkę orzeczniczą choroby wymienionej w wykazie chorób zawodowych. J. S. była badana przez lekarzy orzeczników I stopnia, w Poradni Chorób Zawodowych Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w R., a następnie w trybie odwoławczym przez Instytut Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w S. Obie jednostki wykluczyły zawodowe podłoże schorzenia występującego u badanej. Wobec powyższego, Główny Inspektor Sanitarny MSWiA utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Skargę na to rozstrzygnięcie złożyła J. S. wskazując, że podejrzenie choroby zawodowej zgłosiła po szkoleniu z zakresu Bezpieczeństwa i Higieny Pracy na którym dowiedziała się, że choroba cieśni nadgarstka występuje u księgowych pracujących na skomputeryzowanych stanowiskach pracy. Przy pracy na klawiaturze komputera ręce są zawieszone w próżni, co przy ruchach palców powoduje ucisk na nerwy w nadgarstkach. Stanowisko to znajduje potwierdzenie w różnych publikacjach. W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Sanitarny MSWiA podtrzymał stanowisko zaprezentowane w zaskarżonej decyzji i wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zaważył co następuje. Na wstępie wyjaśnić należy, że uwzględnienie skargi następuje tylko w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu. Kontrola Sądu ogranicza się zatem do zbadania, czy organy administracji w toku rozpoznania sprawy nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na jej wynik. Oceniając przeprowadzone przez Głównego Inspektora Sanitarnego MSWiA postępowanie administracyjne Sąd uznał, że jest ono zgodne z przepisami procedury administracyjnej, jak również z przepisami rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002r. - w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłaszania podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach (Dz.U. Nr 132, poz. 1115), dalej zw. rozporządzeniem w sprawie wykazu chorób zawodowych. Wskazać trzeba, że zgodnie z § 8 ww. rozporządzenia właściwy państwowy inspektor sanitarny wydaje decyzję o stwierdzeniu choroby zawodowej albo decyzję o braku podstaw do jej stwierdzenia, na podstawie materiału dowodowego, a w szczególności danych zawartych w orzeczeniu lekarskim oraz oceny narażenia zawodowego. Właściwość organów inspekcji sanitarnej w niniejszej sprawie określał § 8 ww. rozporządzenia MSWiA z dnia 4 listopada 2002r. w związku z art. 20 ust. 2 i 3 ww. ustawy o Państwowej Inspekcji Sanitarnej. Stosownie do treści § 2 ust. 1 rozporządzenia w sprawie wykazu chorób zawodowych za choroby zawodowe uważa się choroby wymienione w wykazie stanowiącym załącznik do rozporządzenia pod warunkiem, że w wyniku oceny warunków pracy można stwierdzić bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem, że choroba została spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy albo w związku ze sposobem wykonywania pracy. W związku z powyższym, dane schorzenie może być uznane za chorobę zawodową jeśli jest wymienione w wykazie chorób zawodowych, o którym mowa wyżej oraz zostało spowodowane czynnikami szkodliwymi dla zdrowia występującymi na stanowisku pracy pracownika albo w związku ze sposobem wykonywania pracy (vide wyrok WSA w Warszawie z dnia 12 kwietnia 2007r., VII SA/Wa 2467/06, LEX 334115). Wystąpienie u pracownika jednej z chorób wymienionych w wykazie chorób zawodowych nakłada na lekarzy orzeczników ciężar wykazania, że bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem można wykluczyć związek przyczynowo-skutkowy między tą chorobą a narażeniem zawodowym. Lekarz orzecznik - zgodnie z § 6 rozporządzenia w sprawie wykazu chorób zawodowych - wydaje orzeczenie lekarskie na podstawie wyników przeprowadzonych badań lekarskich i pomocniczych, dokumentacji medycznej pracownika, dokumentacji przebiegu zatrudnienia oraz oceny narażenia zawodowego Przenosząc powyższe ustalenia na grunt niniejszej sprawy wskazać trzeba, że stwierdzone u skarżącej schorzenie - zespół cieśni w obrębie nadgarstków niewątpliwie ujęte jest w pozycji 20 wykazu chorób zawodowych. Wydanie orzeczeń lekarskich poprzedziły specjalistyczne badania neurologiczne i diagnostyczne. Jednak zarówno jednostka orzecznicza I stopnia - Poradnia Chorób Zawodowych Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w R. jak i jednostka orzecznicza II stopnia - Instytut Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w S. nie potwierdziły zawodowego podłoża tego schorzenia, gdyż wykonywana przez J. S. praca tj. pisanie na komputerze nie była związana z monotypią ruchów i przeciążeniem nadgarstków, a rozwój choroby spowodowała dysfunkcja hormonalna po przeprowadzonym w 1998r. zabiegu ginekologicznym. W konsekwencji wykluczenia przez lekarzy orzeczników istnienia związku przyczynowo - skutkowego między chorobą skarżącej a narażeniem zawodowym, organy sanitarne obu instancji zasadnie odmówiły stwierdzenia choroby zawodowej obustronnego zespołu cieśni nadgarstka. W orzecznictwie sądów administracyjnych utrwalone jest bowiem stanowisko, że organy inspekcji sanitarnej nie są uprawnione do kontroli merytorycznej orzeczeń lekarskich uprawnionych do rozpoznawania chorób zawodowych jednostek organizacyjnych, ani też do dokonywania własnych ustaleń, prowadzących do odmiennego rozpoznania jednostki chorobowej (vide wyroki WSA w Warszawie: VII SA/Wa 2396/06 z 22 lutego 2007r. LEX nr 318261 oraz z dnia 19 marca 2007r. VII SA/Wa 2429/06, LEX nr 334113; wyrok NSA z 5 stycznia 2007r., Ii OSK 1078/06 LEX nr 315089). W tym stanie rzeczy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w oparciu o art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł jak w sentencji.