VII SA/Wa 1735/12
WyrokWSA w Warszawie2012-11-16
Skład orzekający: Mirosława Kowalska, Bożena Więch – Baranowska, Tadeusz Nowak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organy administracji publicznej prawidłowo odmówiły stwierdzenia nieważności decyzji o pozwoleniu na budowę, mimo zarzutów strony skarżącej dotyczących istotnych naruszeń prawa materialnego i procesowego, w szczególności dotyczących daty rozpoczęcia budowy?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, stwierdzając, że organy administracji nie wykonały wytycznych sądu z poprzedniego orzeczenia dotyczących konieczności wszechstronnego wyjaśnienia daty rozpoczęcia budowy stacji bazowej telefonii komórkowej. Sąd podkreślił, że organy nie podjęły wystarczających działań w celu zebrania dowodów, ograniczając się jedynie do korespondencji, co stanowi naruszenie art. 153 PPSA.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła wniosku J.B. o stwierdzenie nieważności decyzji Wójta Gminy z 2002 r. zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na budowę stacji bazowej telefonii komórkowej. Po odmowie stwierdzenia nieważności przez organy administracji (Wojewodę i Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego), J.B. złożył skargę do WSA. Skarżący zarzucał m.in. nieprawidłowe ustalenie daty rozpoczęcia budowy oraz nieprawidłowości dotyczące podziału działki i tytułu prawnego do nieruchomości. WSA w poprzednim wyroku uchylił decyzje organów, wskazując na konieczność dokładnego ustalenia daty rozpoczęcia budowy. Po ponownym rozpatrzeniu sprawy przez organy, które nie zdołały ustalić tej daty, WSA ponownie uchylił zaskarżone decyzje.Rozstrzygnięcie
Uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji; stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Mirosława Kowalska, , Sędzia WSA Bożena Więch – Baranowska (spr.), Sędzia WSA Tadeusz Nowak, Protokolant st. sekr. sąd. Monika Pietruszewska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 listopada 2012 r. sprawy ze skargi J.B. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [....] maja 2012 r. znak: [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji; II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku;
Wójt Gminy [...] decyzją nr [...] wydaną w dniu [...] listopada 2002 r. na podst. art. 28, art. 33 ust. 1, art. 34 ust. 4 i art. 36 ustawy Prawo budowlane, zatwierdził projekt budowlany i udzielił spółce z o.o. [....] w [...] pozwolenia na budowę stacji bazowej telefonii komórkowej [...] (wieża telekomunikacyjna, kontrolery i przyłącze energetyczne) na działce nr [...] w [....].
W dniu 20 listopada 2008 r. wniosek o stwierdzenie nieważności powyższej decyzji złożył właściciel sąsiedniej działki ([...]) – J. B.. Po rozpatrzeniu wniosku Wojewoda [...] decyzją wydaną w dniu [....] listopada 2009 r. na podst. art. 157 § 1 i 2 oraz art. 158 § 1 kpa. odmówił stwierdzenia nieważności decyzji Wójta Gminy [....] z dnia [...] listopada 2002 r. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że zwrócił się do stron postępowania tj.: [...] Sp. z o.o. w [....], Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] i Wójta Gminy [....] o wypożyczenie do wglądu dziennika budowy przedmiotowej inwestycji w celu sprawdzenia, kiedy dokładnie rozpoczęto budowę stacji bazowej. Wszystkie strony odpowiedziały, iż nie są w posiadaniu przedmiotowego dziennika budowy. Inwestor jedynie przekazał kserokopię zawiadomienia o zakończeniu budowy przedmiotowej inwestycji z dnia [...] czerwca 2003 r., zatem po uzyskaniu pozwolenia na budowę.
Akta sprawy zawierają wszelką niezbędną dokumentację techniczną, ekspertyzy, opinie i uzgodnienia. Przeprowadzona analiza dokumentów formalno - prawnych nie wykazała żadnych uchybień, które można by uznać za rażące naruszenie prawa.
Odnosząc się do zarzutów J. B., podnoszonych we wniosku o stwierdzenie nieważności, organ wskazał, że niezgodność dat pomiędzy złożonym wnioskiem o pozwolenie na budowę stacji bazowej telefonii komórkowej, który został złożony w Urzędzie Gminy [....] w dniu [....] listopada 2002 r. a zawiadomieniem o wszczęciu postępowania w sprawie pozwolenia na budowę z dnia [...] listopada 2002 r., jest ewidentną pomyłką pisarską, gdyż [...] listopad 2002 r. przypadał w sobotę. Załączone do akt sprawy ogłoszenie/komunikat o wymianie masztu telefonii komórkowej było konsekwencją wydania w dniu [...] października 2002 r. decyzji [....].
Organ stwierdził, że wobec braku możliwości uzyskania dowodów nie jest w stanie stwierdzić, czy roboty budowlane rozpoczęto wcześniej niż decyzja o pozwoleniu na budowę stała się ostateczna. Także dokładna analiza akt sprawy nie wskazała żadnych naruszeń prawa uzasadniających istnienie w zaskarżonej decyzji wad, które mogłyby skutkować stwierdzeniem nieważności decyzji Wójta Gminy [...] z dnia [...] listopada 2002 r., nr [...]. Samo przypuszczenie, niepoparte żadnymi dowodami, jest niewystarczające. Oceniając, zatem sprawę pod kątem okoliczności wymienionych w art. 156 § 1 K.p.a. stwierdził, iż brak jest przesłanek upoważniających organ do stwierdzenia nieważności kontrolowanej decyzji.
Odwołanie od powyższej decyzji Wojewody [...] złożył J. B.. Zarzucił organowi, że ten nie dokonał oceny zebranego w sprawie materiału dowodowego, np. wypisu z rejestru gruntów, na okoliczność faktu, czy w dacie wydania pozwolenia na budowę istniała działka [...], czy też [...]. Wskazał, iż chodzi o nieścisłości, co do dokumentacji, dla jakiej działki zostały wydane [....]. J. B. stwierdził także, że nie do przyjęcia jest twierdzenie organu, że wobec braku dokumentów, a przede wszystkim dziennika budowy, nie może stwierdzić, kiedy rozpoczęto budowę. W jego ocenie, wystarczy tylko porównać daty pomiędzy zawiadomieniem o rozbudowie stacji w 2002 r., żeby oczywistym było, iż wieża telefoniczna wybudowana była przed 2002 r., a w roku 2002, nie było wydzielonej geodezyjnie działki [....]. Dodał również, że nic nie stoi na przeszkodzie, skoro akta sprawy zawierają wszelką niezbędną dokumentację techniczną, ekspertyzy, opinie uzgodnienia, aby ustalić, czy w 2002 r. wydano pozwolenia na budowę, czy też była to legalizacja już zakończonej budowy.
Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] lutego 2010 r., znak: [...], po rozpatrzeniu odwołania J. B., na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a., utrzymał w mocy decyzję Wojewody [....] z dnia [...] listopada 2009 r., znak: [...].
W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wskazał, że rozbieżność pomiędzy datą złożonego wniosku o wydanie pozwolenia na budowę ([...].11.2002r.), a zawiadomieniem organu o wszczęciu na wniosek [....] Sp. z o.o. postępowania w sprawie pozwolenia na budowę sieci telefonii komórkowej (pismo z dnia 2.11.2002 r., znak: [...]), stanowi ewidentną omyłkę pisarską. Powyższe potwierdza pismo Urzędu Gminy [...] z dnia [....] lutego 2009 r., znak: [....], z którego wynika, że zawiadomienie o wszczęciu postępowania miało być datowane na dzień [...] listopada 2002 r.
Organ wskazał, że przepisy kodeksu postępowania administracyjnego dopuszczają prostowanie oczywistych omyłek pisarskich jedynie w treści takich aktów jak decyzje i postanowienia, co wynika z przepisu art. 113 § 1 w zw. z art. 126 K.p.a. Nie jest, więc możliwe prostowanie omyłek w innych pismach i dokumentach sporządzanych przez organ w toku postępowania administracyjnego.
Organ stwierdził, że kwestionowany przez wnioskodawcę fakt opublikowania w krakowskim wydaniu Gazety Wyborczej komunikatu prasowego z dnia [....] listopada 2002 r., wynika z treści przywołanego w nim przepisu art. 19 ust. 2 pkt 4 w zw. z art. 46 ust. 4 pkt 1 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska (Dz. U. z 2001 r., Nr 62, poz. 627 ze zm.). Stosownie do powołanego wyżej przepisu art. 19 ust. 2 pkt 4 organy administracji są obowiązane udostępnić każdemu informację o środowisku i jego ochronie znajdujące się w ich posiadaniu. Udostępnieniu temu podlegają m.in. wnioski o wydanie decyzji i decyzje, o których mowa w art. 46 ust. 4 Prawa ochrony środowiska, tj. decyzja o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu (art. 46 ust. 4 pkt 1). Organ odwoławczy zauważył, że organ pierwszej instancji słusznie wskazał, że komunikat stanowił konsekwencję wydania w omawianej sprawie decyzji Wójta Gminy [....] z dnia [....] października 2002 r., nr [....], ustalającej warunki zabudowy i zagospodarowania terenu dla inwestycji polegającej na budowie stacji bazowej telefonii komórkowej GSM 900 we wsi [...] na działce nr [...]. Organ stwierdził ponadto, że inwestor prawidłowo złożył wniosek o wydanie pozwolenia, do którego załączył tytuł prawny do nieruchomości objętej planowaną inwestycją: umowę dzierżawy z dnia 1 czerwca 2001 r. uzupełniony aneksem nr [....] z dnia 28 października 2002 r. Przedmiotowy aneks prostuje błędnie podany numer działki w umowie dzierżawy ([....]) na prawidłowy nr [...], który jest objęty kwestionowanym pozwoleniem na budowę. Tak, więc zarzut wnioskodawcy, że dokumenty sporządzone w postępowaniu przed organem pierwszej instancji dotyczą działki nr [....], a nie jak być powinno działki [....], jest bezzasadny.
Podniósł również, że decyzja Wójta Gminy [...] z dnia [....] listopada 2002 r., nr [....], została wydana w okresie ważności decyzji ustalającej warunki zabudowy i zagospodarowania terenu z dnia [....] października 2002 r, nr [....].
W konkluzji organ odwoławczy stwierdził, że kontrolowana w postępowaniu nieważnościowym decyzja Wójta Gminy [...] z dnia [...] listopada 2002 r. nie jest obarczona żadną z wad wymienionych w art. 156 § 1 K.p.a., tj. została wydana przez właściwy organ, oparta jest na właściwej podstawie prawnej i nie została wydana z rażącym naruszeniem prawa, nie dotyczy sprawy rozstrzygniętej już poprzednio inną decyzją ostateczną, nie została skierowana do osoby niebędącej stroną, była wykonalna w dniu jej wydania, a w przypadku jej wykonania nie wywołałyby czynu zagrożonego karą oraz nie zawiera wady powodującej jej nieważność z mocy prawa.
Pozostałe zarzuty zawarte we wniosku - brak udziału w postępowaniu oraz wydanie decyzji przez osobę podlegającą wyłączeniu, stanowią przesłanki wznowienia postępowania, a nie stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej (art. 145 § 1 pkt 3 i 4 K.p.a.).
Skargę na powyższą decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lutego 2010 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożył J. B. wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji, ewentualnie o stwierdzenie jej nieważności.
W uzasadnieniu skargi zarzucił naruszenie prawa materialnego oraz przepisów postępowania. Wskazał, że naruszenie prawa materialnego, polegało na nie wyjaśnieniu istotnych dla sprawy okoliczności, a to konkretnej daty, w jakiej prawomocnie dokonano podziału działki nr [....] i powstała nowa działka o nr [....]. Zdaniem strony, w okolicznościach sprawy, działka [....] jeśli nawet została wydzielona, to stało się to znacznie później niż została wydana decyzja pierwszej instancji, nie jest to więc oczywista omyłka lecz rzeczywisty stan faktyczny sprawy. Samo sprostowanie zawiadomienia o wszczęciu postępowania nie ma znaczenia w tej sprawie, znaczenie ma to, że nie wyjaśniono istotnego faktu a mianowicie czy w ogóle doszło do wyodrębnienia działki nr [....] i w jakim czasie. Okolicznością budzącą uzasadnione wątpliwości jest także, w opinii skarżącego to, że w postępowaniu wszystkie dokumenty wydane są dla działki [....]. Dokonane, więc sprostowanie oznaczenia działki w ogłoszeniu prasowym z 2002 r, niepotwierdzone niczym poza wyjaśnieniem Wójta, nie jest dowodem na fakt, że już w 2002 r. istniała prawomocnie wydzielona działka [....]. Ponadto w pierwszej instancji orzekał Wójt będący małżonkiem właścicielki działki [....], a także ewentualnie [....], co również jest okolicznością przemawiającą za stwierdzeniem nieważności kwestionowanej decyzji.
Po rozpoznaniu skargi Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 6 października 2010 r. w sprawie o sygn. akt VII SA/Wa 919/10, uchylił zaskarżoną decyzję i decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu wyroku sąd poał, iż w niniejszej sprawie wobec zarzutów wniosku, obowiązkiem organów było dokładne ustalenie w jakiej dacie inwestor rozpoczął budowę przedmiotowej stacji bazowej telefonii komórkowej. Sąd podkreślił, że w postępowaniu tak zwykłym jaki nadzorczym, obowiązkiem organu jest ustalenie stanu faktycznego koniecznego dla wydania zgodnego z praweem rozstrzygnięcia.
W niniejszej sprawie nieodzowne jest ustalenie czy badana w postępowaniu nadzorczym decyzja Wójta [....] z dnia [...] listopada 2002 r. zatwierdzająca projekt budowlany i udzielająca [....]Sp. z o.o. pozwolenia na budowę stacji bazowej telefonii komórkowej została wydana po wszczęciu prac budowlanych, czy też w okolicznościach, kiedy takie pracy nie były w ogóle prowadzone. Podstawowym dowodem, który by potwierdzał powyższą okoliczność powinien być dziennik budowy przedmiotowej stacji bazowej telefonii komórkowej. Ponieważ strony nie udostępniły organom nadzory powyższego dowodu, to obowiązkiem organów było dopuścić inne dowody na powyższą okoliczność. Organy nadzoru powinny były zastosować art. 75 § 1 K.p.a., z którego wynika, że jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. W szczególności dowodem mogą być dokumenty, zeznania świadków, opinie biegłych oraz oględziny".
Obowiązkiem, zatem tych organów było wyjaśnienie okoliczności daty rozpoczęcia budowy przedmiotowej stacji bazowej telefonii komórkowej w oparciu o wszelkie możliwe dowody, np. jak dowód z zeznań świadków w osobach mieszkańców Iwanowic Dworskich oraz osób wykonujących prace budowlane przy przedmiotowej stacji, w tym również kierownika budowy oraz przedstawicieli inwestora.
W związku z powyższym Sąd stwierdził, że organy obu instancji uchybiły przepisom postępowania, nie wyjaśniając należycie sprawy, w istotnym stopniu mającym wpływ na jej wynik.
Po ponownym rozpatrzeniu wniosku J. B., Wojewoda [....] decyzją z dnia [...] czerwca 2011 r. na podst. art. 157 § 1 i 2 w zw. z art. 158 § 1 kpa. odmówił stwierdzenia nieważności decyzji Wójrta Gminy [...] wydanej w dniu [....] listopada 2002 r. w przedmiocie pozwolenia na budowę.
Odnosząc się do wskazań sądu, w ponownym postępowaniu zwrócono się pismem z dnia 23 lutego 2011 r., znak: [....], do wnioskodawcy, J. B., o przedłożenie dowodów lub wskazanie osób, które mogą zaświadczyć o rozpoczęciu robót budowlanych na objętej inwestycją działce nr [....] w [....] przed dniem 10 grudnia 2002 r., tj., przed dniem, w którym stała się ostateczna decyzja nr [...] z dnia [....] listopada 2002 r. Dnia 18 marca 2011 r. wpłynęła do organu odpowiedź wnioskodawcy nic zawierająca dowodów w sprawie. Wnioskodawca również nie wskazał świadków rozpoczęcia robót budowlanych na objętej inwestycją działce nr [....] w [...] przed dniem 10 grudnia 2002 r.
Organ zwrócił się również do Inwestora i do jego pełnomocnika pismem z dnia 23 lutego 2011 r., znak: [...], o przedłożenie dowodów oraz wskazanie osób mogących poświadczyć, że roboty budowlane związane z inwestycją na działce nr [....] w [....] rozpoczęły się po uzyskaniu ostateczności przez decyzję nr [...] z dnia [....] listopada 2002 r. Pełnomocnik Inwestora w odpowiedzi przesłał zawiadomienie o zakończeniu budowy z dnia 18 czerwca 2003 r., które nie stanowi dowodu w sprawie.
Organ zwrócił się pismem z dnia 23 lutego 2011 r., znak: [....] do Inspektora Nadzoru Budowlanego Powiatu [....] oraz do Urzędu Gminy [...] o wypożyczenie dokumentów lub wskazanie osób mogących zaświadczyć o dacie rozpoczęcia budowy na działce nr [...] w [...]. Powiatwowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w odpowiedzi z dnia 18 marca 2011 r., znak [....], jak również Urząd Gminy [....] w odpowiedzi z dnia 15 marca 2011 r., znak: [....]., poinformowały, że nie są w posiadaniu dokumentów w przedmiotowej sprawie.
W związku z powyższym organ zwrócił się pismem z dnia 11 kwietnia 2011 r. znak: [...], do PINB Powiatu [....], o wypożyczenie akt sprawy oddania do uzytkowania inwestycji na działce nr [...]. w [....]. W odpowiedzi z dnia 27 kwietnia 2011 r., Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego poinformował, że nie jest w posiadaniu ww. akt sprawy oraz wskazał, że do dnia 11 lipca 2003 r. organem właściwym do dokonywania odbiorów inwestycji był Wójt Gminy. Zatem pismem z dnia 4 maja 2011 r., znak: [....], organ zwrócił się do Urzędu Gminy [....], o wypożyczenie akt sprawy oddania do uzytkowania inwestycji na działce nr [....] w [....]. W odpowiedzi z dnia 17 maja 2011 r. Urząd Gminy [....] poinformował, że nie odnaleziono ww. akt w archiwum Urzędu. W aktach sprawy znajduje się kopia zawiadomienia o zakończeniu
Organ podkreślił więc, że wobec braku dowodów świadczących, że badana decyzja narusza prawo, organ nie mógł orzec o stwierdzeniu jej nieważności jedynie w oparciu o zarzut wnioskującego. Odwołanie od tej decyzji złozył J. B. podnosząc, że organ nie wyjaśnił daty podziału działki, powołując przy tym datę wskazaną w decyzji Starosty [....] z dnia [....] kwietnia 2011 r., znak: [....].
Powołał rownież treśc ogłoszenia Zarządu Gminy [....] z dnia [...] października 2002 r. podające do wiadomości mieszkańców zamiar wymiany masztu telefonii komórkowej [....] Sp. z o.o. w [...]. Treśc tego ogłoszenia w ocenie odwołującego się jednoznaczenie wskazywała, że planowana inwestycja dotyczyła wcześniej istniejącego masztu.
Poza tym podniósł, że organ nie wyjaśnił daty zawarcia aneksu do umowy dzierżawy działki nr [....] z dnia 1 czerwca 2001 r., co było istotne dla ustalenia czy inwestor w dacie kontrolowanej decyzji posiadał prawo do dysponowania działką nr [...], na cele budowlane, także nie odnióśł się do zapisów miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego (uchwały Rady gminy z dnia [...] października 2002 r. z zapisów ktorego – wg. odwołującego się wynika jednoznaczny dla inwestora obowiązek posiadania prawa własności gruntu, a nie samej umowy dzierżawy.
Poza tym odwołujący się zarzucił organowi, iż nie przeprowadził on żadnego własnego postępowania, które pomogłyby ustalić datę podjęcia robót budowalnych, przyjmując jedynie informacje o braku stosownej dokumentacji.
Po rozpatrzeniu odwołania Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją znak: [...] wydaną w dniu [....] maja 2012 r., na podstawie art. 138 § 1 kpa utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.
W uzasadnieniu decyzji organ przedstawił czynności organu I instancji i stwierdził, że wobec braku oryginału lub kopii dziennika budowy oraz ewentualnych świadków, nie jest możliwe potwierdzenie zarzutu odwołującego się, że inwestor rozpoczął roboty budowlane przed uzyskaniem pozwolenia na budowę. W ocenie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego, w sytuacji gdy właściwy powiatowy organ nadzoru budowlanego nie potwierdził samowoli budowlanej, nie można z nią utożsamiać informacji zawartej w raporcie oddziaływania na środowisko, że projektowana inwestycja zastąpi dotychczas eksploatowaną wieżę tymczasową.
Ponadto organ podał, że niezasadny jest zarzut nieistnienia w dacie pozwolenia na budowę działki o nr [...] bowiem projekt podziału działki nr [....] na działki o nr [....] i [...] był zatwierdzony decyzją Wojta Gminy [....] z dnia [....] października 2002 r., przy czym bez znaczenia dla sprawy pozostaje data przyjęcia podziału do zasobu geodezyjnego a także bez znaczenia jest data aneksu do umowy dzierżawy bowiem załączony on był do wniosku o wydanie pozwolenia na budowę. Wobec ww. ustaleń w ocenie organu odwoławczego, kontrolowana decyzja nie jest obarczona żadną z wad wymienionych w art. 156 § 1 kpa.
Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniósł J. B.. Wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji, skarżący zarzucił organowi niewyjaśnienie w sposób właściwy sprawy, nie przeprowadzenie żadnych czynności, tj. m.in. ogledzin w obecności sąsaidow spornej budowy lub dowodu z opinii biegłego – dla ustalenia czasokresu budowy.
W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego wnosząc o jej oddalenie podtrzymał argumenty przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 ustawy Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tym organami a organami administracji rządowej. Kontrola administracji publicznej wykonywana przez sądy administracyjne, sprawowana jest pod względem zgodności z prawem.
Sąd uwzględnia skargę na decyzję lub postanowienie w sytuacji, gdy stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a.). Uwzględnienie skargi prowadzi do uchylenia zaskarżonego aktu lub czynności ewentualnie stwierdzenia jej nieważności, gdyż wymiar i konstrukcja sądowej kontroli stosowania prawa przez organy administracji wyklucza możliwość merytorycznego rozstrzygnięcia o przedmiocie sprawy administracyjnej, zatem dokonania zmiany zaskarżonego aktu lub czynności.
Specyfiką postępowania w niniejszej sprawie jest orzekanie przez sąd w warunkach związania wynikającego z sądowego rozstrzygnięcia wydanego już uprzednio w sprawie. Wojewodzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem wydanym w dniu 6 października 2010 r. w sprawie sygn. akt VII Sa/Wa 919/10 uchylił decyzję Głównego Inspektora nadzoru Budowlanego z dnia [....] lutego 2010 r. i poprzedzająca ja decyzję Wojewody [....] z dnia [....] listopada 2009 r. W uzasadnieniu wyroku sąd jednoznacznie stwierdził, że obowiązkiem organu w tym postepowaniu nadzorczym jest ustalenie daty rozpoczęcia budowy stacji bazowej telefonii komórkowej [....] w [....] w oparciu o wzelkie możliwe dowody np. dowód z zeznań świadków. Zgodnie z treścią przepisu art. 153 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi z dnia 30 sierpnia 2002 r. ocena prawna i wskazania, co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia. Oznacza to, że ilekroć dana sprawa będzie przedmiotem rozpoznania przez ten sąd oraz organ administracji publicznej, będą oni obowiązani podporządkować się ocenie prawnej wyrażonej w tym orzeczeniu, jeżeli nie zostanie ono uchylone lub nie ulegną zmianie przepisy prawa. Istotą zasady "związania oceną prawną" jest to, że dotyczy wykładni prawa materialnego jak i procesowego oraz braku wyjaśnienia w kontrolowanym postępowaniu istotnych okoliczności stanu faktycznego. Zaś obowiązek podporządkowania się tak rozumianej ocenie prawnej, może być wyłączony jedynie w razie istotnej zmiany stanu faktycznego lub prawnego, czyli jest ona wiążąca o tyle, o ile odnosi się do tych samych okoliczności faktycznych i prawnych. W takiej sytuacji organ, któremu sprawa została przekazana związany jest wskazaniem sądu co do uzupełnienia postępowania.
W rozpatrywanej sprawie nie zaistniały żadne okoliczności zmieniające ustalenia przyjęte przy wyrażaniu przedstawionej oceny prawnej. Nie nastąpiła też zmiana przepisów prawa, która pozwalałaby na odstąpienie od zasady związania. Wręcz przeciwnie materiał zgromadzony w toku ponownego postępowania organów administracyjnych utwierdził niniejszy skład o słuszności wyrażonych uprzednio poglądów. Kwestia ta ma zasadnicze znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy, gdyż niniejszy sąd podzielając ocenę wyrażoną w poprzednim orzeczeniu uznaje, że mimo jednoznacznych wytycznych sądu – organy ich nie wykonały.
Obowiązek wszechstronnego wyjaśnienia sprawy obciąża prowadzący konkretne postępowanie organ administracji publicnej, przy czym organ ten (tak samo jak i strona postępowania) winnien wykazać się aktywnym działaniem przy dokonywaniu koniecznych dla prawidłowego rozstrzygnięcia ustaleń.
Tymczasem działania organów w niniejszej sprawie sprowadzały się do korespondencji z inwestorem i urzędami mimo, że już w postepowaniu kontrolowanym przez sąd w sprawie VII SA/Wa 919/10, organ uzyskał informację o braku dokumentów wskazujących na datę rozpoczęcia robót budowlanych. W niniejszym postepowaniu mimo wytycznych sądu, brak jest natomiast jakichkolwiek czynności, które wskazywałyby na samodzielne pozyskanie dowodów przez organ np. ustalenia osoby i przesłuchania kierownika budowy stacji bazowej, ustalenia i przesłuchanie świadków (właścicieli czy użytkowników sąsiednich nieruchomości), przesłuchanie przedstwiciela inwestora, w końcu skorzystania z art. 89 § 2 kpa. W tej sytuacji, w ocenie sądu, należy uznać, że kontrolowane decyzje zostały wydane z naruszeniem art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, co obliguje sąd do ich uchylenia.
Przy ponownym rozpatrzeniu wniosku, organy będą zobowiązane do wykonania wytycznych wyroku z dnia 6 października 2010 r. z uwzględnieniem wyżej wskazanych uwag, dla ustalenia daty rozpoczęcia robót budowlanych przy budowie stacji telefonii komórkowej w [...] a dokonane w wyniku podjętych czynności ustalenia przeanalizować pod kątem przesłanek z art. 156 § 1 kpa.
Wobec powyższego Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podst. Art. 145 § 1 pkt c i art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło