VII SA/Wa 1740/16

Starszy referendarz sądowy - Katarzyna Pakuła - Getka Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na posiedzeniu niejawnym w dniu 18 listopada 2016r. po rozpoznaniu wniosku M. S. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym w sprawie ze skargi M. S. na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] czerwca 2016r. nr [...] w przedmiocie nałożenia obowiązku wpłacenia zaliczki na poczet wykonania zastępczego postanawia: odmówić M. S. przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym dotyczącym zwolnienia od kosztów sądowych. M. S. po otrzymaniu wezwania do uiszczenia wpisu sądowego od skargi pismem z dnia 16 sierpnia 2016r. wniosła o zwolnienie od kosztów sądowych. W piśmie tym wniosła o zwolnienie od kosztów sądowych w zakresie wpisu od skargi z uwagi, iż nie jest w stanie ponieść kosztów bez uszczerbku koniecznego dla siebie utrzymania. Do pisma załączyła wypełniony formularz PPF. Z treści wniosku wynika, że utrzymuje się z dochodów uzyskiwanych z tytułu emerytury w wysokości 2600 złotych miesięcznie. Posiada udział w domu – własność 55 m ². W uzasadnieniu wniosku podniosła, że aktualnie nie posiada dochodów pozwalających jej na utrzymanie się. Podała, że utrzymuje się wyłącznie ze wskazanych wyżej dochodów z tytułu emerytury. Uzyskiwane dochody przeznacza w całości na pokrycie kosztów związanych z utrzymaniem mieszkania, zakupem lekarstw i wyżywienia. Oświadczyła, że nie posiada nieruchomości rolnych, oszczędności zgromadzonych na rachunkach bankowych lub w gotówce, papierów wartościowych, wierzytelności, przedmiotów wartościowych o wartości powyżej 5000 złotych. Nie ma osób bliskich, które mogłyby jej pomóc uiścić wpis. Podniosła, że uiszczenie wpisu sądowego od skargi znacznie przekracza jej możliwości finansowe. W związku z niewystarczającymi danymi do rozpoznania wniosku pismem z dnia 4 października 2016r. w wykonaniu zarządzenia z dnia 30 września 2016r. wezwano wnioskodawczynię do wskazania w jakim zakresie wnosi o przyznanie prawa pomocy, gdyż w punkcie 4 formularza nie zakreśliła o co wnosi; czy o zwolnienie od kosztów sądowych, częściowe zwolnienie od kosztów sądowych, ustanowienie radcy prawnego lub adwokata, oraz do złożenia dodatkowych wyjaśnień dotyczących nadesłanego wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez podanie : - gdzie zamieszkuje (dom, mieszkanie, lokal) należało podać jego powierzchnię oraz wskazać czy jest ich właścicielem, współwłaścicielem, czy też najemcą oraz czy ponosi miesięczne koszty związane z utrzymaniem mieszkania/ lokalu/ domu (gaz, opłaty, czynsz, podatek od nieruchomości itp.), jeśli tak należało je wyszczególnić i podać ich wysokość, a jeśli nie należało wskazać, kto je ponosi i w jakiej wysokości, - czy samodzielnie prowadzi gospodarstwo domowe, czy też pozostaje z innymi osobami, jeśli tak, należało wyszczególnić te osoby oraz podać wysokość uzyskiwanego przez nie dochodu, - orientacyjnie wysokości kwoty pieniężnej jaką przeznacza miesięcznie na codzienne utrzymanie (żywność, odzież, leki, itp.), oraz do nadesłania: - kserokopii wyciągów bądź wykazów z konta lub kont bankowych jeśli je posiada z dwóch ostatnich miesięcy bądź złożenia oświadczenia, że ich nie posiada. Powyższe należało wykonać w terminie 7 dni od daty doręczenia wezwania, pod rygorem rozpoznania wniosku w oparciu o posiadane dokumenty. Wnioskodawczyni pismem z dnia 11 października 2016r. (data wpływu do Sądu 14 października 2016r.) udzieliła odpowiedzi na powyższe. W powyższym piśmie wyjaśniła, że wnosi o całkowite zwolnienie od kosztów sądowych. Wyjaśniła, że zamieszkuje w budynku wielorodzinnym położonym przy ul. [,..] którego jest współwłaścicielem wraz z synem Ł. S. oraz K. S.. Oświadczyła, że gospodarstwo domowe prowadzi samodzielnie, "syn obecnie nie ma pracy, prowadzi działalność gospodarczą nie przynoszącą dochodów". Nie posiada kont bankowych . Podała, że ponosi wydatki tj.: na podatek od nieruchomości, opłatę za gaz, wodę, prąd, telefon, opłatę za lekcję wnuczki, leki, sprzęt rehabilitacyjny. Przedłożyła m.in. kserokopię rachunków za gaz z dnia 27 kwietnia 2016r., z dnia 26 czerwca 2016r. i 25 sierpnia 2016r., kserokopię opłat ponoszoną za angielski wnuczki, pokwitowanie opłat podatku od nieruchomości – rata I i II rata , faktury za wodę i kanalizację z dnia 29 stycznia 2016r. i 29 lipca 2016r., kartę leczenia szpitalnego z dnia 16 września 2016r. , kserokopię PIT 37 wnioskodawczyni i PIT 36 syna za rok podatkowy 2015r. oraz kserokopię opłat za energię i opłat za telefon, które zostały wystawione na Ł. S.. Ponadto załączyła kserokopię wyciągu protokołu z dnia 1 października 2015r. z Sądu Rejonowego [...] z którego wynika, że syn wnioskodawczyni zobowiązał się łożyć na utrzymanie małoletniej córki W. w wysokości 1000 złotych miesięcznie. W niniejszej sprawie zważono, co następuje: Instytucja przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym, którego domaga się skarżąca, zgodnie z art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016r., poz.718 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a przysługuje osobie fizycznej, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Przez uszczerbek utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny należy rozumieć dopiero takie zachwianie sytuacji i bytowej wnioskodawcy, iż nie byłby on w stanie zapewnić sobie minimum warunków socjalnych (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 marca 2005r., sygn. akt: II FZ 137/05, niepub.). Uszczerbek w majątku strony, który wiąże się wyłącznie z obniżeniem choćby nawet niezbyt wysokiej stopy życiowej, nie uzasadnia przyznania prawa pomocy. Podkreślić należy, że instytucja przyznania prawa pomocy ma charakter wyjątkowy i jest stosowana tylko w przypadkach osób charakteryzujących się ubóstwem (przykładowo do takich osób można zaliczyć bezrobotnych bez prawa do zasiłku lub osoby ze względu na okoliczności życiowe pozbawione całkowicie środków do życia). Ubiegający się o taką pomoc powinni poczynić oszczędności we własnych wydatkach, do granic zabezpieczenia koniecznych kosztów utrzymania. Z powyższego wynika, że strona ma prawo do ubiegania się o zwolnienie od kosztów sądowych ale po spełnieniu przesłanek wskazanych w przepisie art. 246 § 1 p.p.s.a. Z przepisu tego wynika, że ciężar udowodnienia braku możliwości pokrycia kosztów spoczywa na wnioskującym o przyznanie prawa pomocy. W niniejszej sprawie wnioskodawczyni nie wykazała, że znajduje się w sytuacji materialnej uzasadniającej przyznanie jej prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Analiza danych zawartych we wniosku, piśmie wyjaśniającym i załączonych dokumentów wykazuje, że wnioskodawczyni jest w stanie samodzielnie ponosić koszty sądowe w niniejszej sprawie bez uszczerbku w koniecznym utrzymaniu. Z nadesłanego wniosku i okoliczności sprawy nie wynika, by wnioskodawczyni była w trudnej sytuacji majątkowej. Z wniosku wynika, że ma zapewnione potrzeby bytowe, o czym świadczy wysokość miesięcznego dochodu jaki uzyskuje z tytułu emerytury w wysokości 2600 złotych. Posiadanie przez nią stałych miesięcznych dochodów w takiej wysokości wyklucza możliwość uznania jej za osobę wykazującą trudności w zakresie zaspokojenia podstawowych potrzeb życiowych i niebędącą w stanie ponosić kosztów sądowych w niniejszej sprawie. Zaznaczyć należy, że prawo pomocy nie może być nadużywane, gdy wnioskodawczyni posiada stałe i niemałe dochody miesięczne. Oceny tej nie zmieniają ponoszone przez wnioskodawczynię wydatki w szczególności z utrzymaniem domu. Wskazać należy, że wnioskodawczyni jest współwłaścicielką domu wielorodzinnego przy ul przy ul. [...]. Zatem w kosztach utrzymania domu, nieruchomości mogą partycypować także inni współwłaściciele. Wnioskodawczyni nie podała, czy syn także zamieszkuje ww. domu. Zauważyć należy, iż ogólnodostępnych na stronach internetowych danych z bazy CEIDG wynika, że miejscem wykonywania przez syna działalności gospodarczej jest adres zamieszkania skarżącej. W kontekście powyższego i wskazywanego przez skarżącą samodzielnego prowadzenia gospodarstwa domowego należy podkreślić, że argumentem za przyznaniem prawa pomocy wnioskodawczyni nie mogą być uwzględnione wydatki za lekcję angielskiego wnuczki jak również uwzględnienie ciążącego na synu obowiązku alimentacyjnego na dziecko. Wskazać należy, że udzielenie pomocy wnuczce, która jak wynika z akt sprawy nie pozostaje z wnioskodawczynią we wspólnym gospodarstwie domowym i na jej wyłącznym utrzymaniu jest czynnością dobrowolną, a nie niezbędnym wydatkiem utrzymania koniecznego wnioskodawczyni. Podkreślić jednocześnie należy, iż przy rozważaniu możliwości przyznania stronie prawa pomocy należy zawsze brać pod uwagę wysokość wymagalnych kosztów sądowych. Zauważyć wobec tego należy, że wnioskodawczyni uiściła wpis sądowy od skargi w wymaganej w wysokości 100 złotych, natomiast w wysokość innych kosztów, które mogą (lecz nie muszą) pojawić się w tej sprawie na dalszym etapie postępowania również nie przekraczałaby 100 złotych, a ponadto koszty te byłyby rozłożone w czasie. W świetle powyższych okoliczności uznano, że wnioskodawczyni z uzyskiwanych dochodów jest w stanie zgromadzić środki na pokrycie kosztów postępowania, które mogłyby się w niniejszej sprawie pojawić, a ich poniesienie nie uniemożliwi wnioskodawczyni zaspokojenia podstawowych potrzeb życiowych. Z powyższych względów, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji postanowienia.