VII SA/Wa 1747/14

PostanowienieWSA w Warszawie2015-06-08

Skład orzekający: Maria Tarnowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy pełnomocnik substytucyjny może skutecznie złożyć wniosek o zwrot kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu przed sądem administracyjnym?
Ratio decidendi
Wynagrodzenie za nieopłaconą pomoc prawną udzieloną z urzędu przysługuje wyłącznie pełnomocnikowi wyznaczonemu przez właściwy organ samorządu zawodowego. Wniosek o zwrot kosztów pomocy prawnej może być jednak złożony przez pełnomocnika substytucyjnego, jeśli spełnia wymogi formalne, w tym zawiera oświadczenie o nieopłaceniu kosztów. Wysokość wynagrodzenia ustala się według stawek minimalnych określonych w rozporządzeniu, bez możliwości podwyższenia do podwójnej stawki minimalnej bez uzasadnienia.
Stan faktyczny
K. G. otrzymał prawo do pomocy prawnej z urzędu w postępowaniu przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie dotyczącym decyzji Wojewody o zatwierdzeniu projektu budowlanego i udzieleniu pozwolenia na budowę. Okręgowa Rada Adwokacka wyznaczyła adwokata R. P. jako pełnomocnika. Aplikant adwokacki działający z upoważnienia adwokata R. P. złożył wniosek o zwrot kosztów nieopłaconej pomocy prawnej. WSA oddalił skargę K. G., a następnie rozpatrywał wniosek o zwrot kosztów pomocy prawnej.
Rozstrzygnięcie
Przyznał adwokatowi R. P. kwotę 240 złotych powiększoną o 23% VAT, łącznie 295,20 zł, tytułem zwrotu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu w postępowaniu przed WSA w Warszawie. Oddalił wniosek o zasądzenie wynagrodzenia w podwójnej wysokości stawki minimalnej.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Maria Tarnowska (spr.), , , po rozpoznaniu w dniu 8 czerwca 2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku substytuta adwokat J.P. – S. o zwrot adwokatowi R. P. kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu w sprawie ze skargi K. G. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] lipca 2014 r. nr [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę postanawia: przyznać ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie adwokatowi R. P. ustanowionemu w ramach prawa pomocy dla K. G. kwotę 240,00 złotych, podwyższoną o stawkę 23 % podatku od towaru i usług, tj. kwotę 55,20 złotych, z tytułu nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu w zakresie reprezentowania skarżącego w postępowaniu przed sądem administracyjnym w pierwszej instancji, łącznie kwotę 295,20 złotych (słownie: dwieście dziewięćdziesiąt pięć złotych, dwadzieścia groszy). Postanowieniem z dnia [....] września 2014 r. K. G. zostało przyznane prawo pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Okręgowa Rada Adwokacka w W. pismem z dnia [...] października 2014 r. pełnomocnikiem skarżącego wyznaczyła adwokata R. P. Na rozprawie w dniu 21 stycznia 2015 r. aplikant adwokacki działający z upoważnienia adwokata R. P. wniósł o zasądzenie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej w podwójnej wysokości i oświadczył, że nie została ona opłacona całości ani w części. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 4 lutego 2015 r. oddalił skargę K. G. na decyzję Wojewody [....] z dnia [...] lipca 2014 r. nr [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę. W dniu 13 kwietnia 2015 r., razem ze skargą kasacyjną, zostało złożone w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Warszawie pełnomocnictwo substytucyjne udzielone przez adwokata R. P. dla adwokat J. P. – S. W powyższej skardze kasacyjnej adwokat J. P.–S. złożyła wniosek o przyznanie pełnomocnikowi skarżącego adwokatowi R. P. kosztów pomocy prawnej udzielonej skarżącemu z urzędu przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie oraz Naczelnym Sadem Administracyjnym w podwójnej wysokości stawki minimalnej według norm przepisanych. Postanowieniem z dnia 27 kwietnia 2015 r. sygn. akt VII SA/Wa 1747/14 starszy referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Warszawie odmówił przyznania adwokat J. P.-S. wynagrodzenia za zastępstwo prawne wykonane na zasadzie prawa pomocy. W uzasadnieniu wskazano, że wymagane oświadczenie dotyczące opłacenia kosztów udzielonej pomocy prawnej powinno być złożone przez pełnomocnika wyznaczonego przez właściwy organ samorządu zawodowego. Natomiast w niniejszej sprawie oświadczenie w przedmiocie zapłacenia w całości lub w części opłaty za zastępstwo prawne także zostało złożone przez pełnomocnika substytucyjnego. Z orzecznictwa sądowo-administracyjnego wynika, że wymóg złożenia przez profesjonalnego pełnomocnika takiego oświadczenia, winien być przestrzegany bezwarunkowo, z wykluczeniem możliwości jego wyinterpretowania z okoliczności towarzyszących udzieleniu prawa pomocy z urzędu. W ustawowym terminie pełnomocnik skarżącego wyznaczony z urzędu wniósł sprzeciw od postanowienia z dnia 27 kwietnia 2015 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 250 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. - dalej p.p.s.a.) wyznaczony adwokat, radca prawny, doradca podatkowy albo rzecznik patentowy otrzymuje wynagrodzenie odpowiednio według zasad określonych w przepisach o opłatach za czynności adwokatów, radców prawnych, doradców podatkowych albo rzeczników patentowych w zakresie ponoszenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej oraz zwrotu niezbędnych i udokumentowanych wydatków. Brzmienie powyższego przepisu jednoznacznie wskazuje, że wynagrodzenie otrzymuje wyznaczony adwokat/radca prawny. Przez wyznaczonego pełnomocnika należy rozumieć osobę wskazaną przez właściwy organ samorządu zawodowego (Okręgowa Rada Adwokacka, Okręgowa Izba Radców Prawnych). W niniejszej sprawie Okręgowa Rada Adwokacka w W. jako pełnomocnika skarżącego działającego w ramach prawa pomocy wyznaczyła adwokata R. P., natomiast wniosek o zasądzenie nieopłaconych kosztów pomocy prawnej udzielonej z urzędu wniósł na rozprawie w dniu 21 stycznia 2015 r. aplikant adwokacki działający z upoważnienia adwokata R. P. Podkreślić trzeba też, iż z treści § 20 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. z 2013 r., poz. 461) wynika jedynie, że wniosek o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej powinien zawierać oświadczenie, że opłaty nie zostały zapłacone w całości lub części. Z przepisu tego nie wynika, iż wniosek ten musi być złożony przez tego pełnomocnika, którego wyznaczył właściwy samorząd (zob. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 29 kwietnia 2015 r. sygn. akt II OZ 308/15, publ. Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych). W niniejszej sprawie wniosek taki wraz z oświadczeniem został złożony przed zakończeniem rozprawy w dniu 21 stycznia 2015 r., a zatem spełniał wszelkie wymogi formalne. Szczegółowe zasady ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata ustanowionego z urzędu reguluje rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. z 2013 r., poz. 461). W myśl § 18 ust. 1 pkt 1 lit. c tego rozporządzenia, stawki minimalne w postępowaniu przed sądami administracyjnymi w pierwszej instancji, w sprawie, której przedmiotem zaskarżenia nie jest należność pieniężna ani decyzja czy też postanowienie Urzędu Patentowego - wynoszą 240 zł. W myśl zaś § 2 ust. 3 tego rozporządzenia opłaty za czynności adwokata ustanowionego z urzędu podwyższa się o stawkę podatku od towarów i usług przewidzianą dla tego rodzaju czynności w przepisach o podatku od towarów i usług, obowiązującą w dniu orzekania o tych opłatach. W rozpoznawanej sprawie pełnomocnik z urzędu reprezentował skarżącego w postępowaniu przed sądem administracyjnym w pierwszej instancji. Na rozprawie w dniu 21 stycznia 2015 r. został złożony wniosek o zasądzenie kosztów zastępstwa procesowego wraz z oświadczeniem, że koszty udzielonej pomocy prawnej nie zostały zapłacone w całości ani w części. W sprawie zaistniały zatem przesłanki uzasadniające przyznanie pełnomocnikowi adwokatowi R. P. wynagrodzenia za zastępstwo prawne według stawki określonej w § 18 ust. 1 pkt 1 lit. c powołanego rozporządzenia (240 zł), podwyższonego o stawkę podatku od towarów i usług obowiązującą w dniu orzekania (23%). Zatem w łącznej kwocie 295,20 zł (słownie: dwieście dziewięćdziesiąt pięć złotych, dwadzieścia groszy). Jednocześnie Sąd uznał, że w niniejszej sprawie brak jest podstaw do uwzględnienia wniosku pełnomocnika wyznaczonego z urzędu o zasądzenie wynagrodzenia w podwójnej wysokości stawki minimalnej. Sąd, orzekając o kosztach postępowania, ustalił na podstawie wyżej przywołanych przepisów opłatę adekwatną do nakładu pracy adwokata. Mając powyższe na względzie, na podstawie art. 250 p.p.s.a w związku § 18 ust. 1 pkt 1 lit. c wyżej powołanego rozporządzenia, Sąd postanowił jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło