VII SA/Wa 1747/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Michał Podsiadło (spr.) Sędziowie: sędzia WSA Bogusław Cieśla sędzia WSA Elżbieta Granatowska po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 7 stycznia 2026 r. sprawy ze skargi Spółdzielni Budowlano-Mieszkaniowej G. -w W. na decyzję Mazowieckiego Komendanta Wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej z dnia 16 maja 2025 r. znak: WPZ.5290.33.2025.1 w przedmiocie nakazu wykonania obowiązku z zakresu ochrony przeciwpożarowej oddala skargę 1. Zaskarżoną decyzją z 16 maja 2025 r. znak: WPZ.5290.33.2025.1, Mazowiecki Komendant Wojewódzki Państwowej Straży Pożarnej utrzymał w mocy decyzję Komendanta Miejskiego Państwowej Straży Pożarnej m.st. Warszawy z 18 marca 2025 r. znak: MZ.52802.1684-1.13.1917.2025.KP w przedmiocie nakazu wykonania obowiązku z zakresu ochrony przeciwpożarowej. 2. Rozstrzygnięcie to wydano w następujących okolicznościach. 2.1. W dniach 20-24 stycznia 2025 r. funkcjonariusz Komendy Miejskiej Państwowej Straży Pożarnej m.st. Warszawy przeprowadził czynności kontrolno-rozpoznawcze w budynku mieszkalnym wielorodzinnym przy ul. M. [...] w W. Ustalono podczas nich następującą charakterystykę pożarową: budynek mieszkalny wielorodzinny wysoki (17 kondygnacji nadziemnych oraz 1 podziemna - komórki lokatorskie i pomieszczenia techniczne) kwalifikowany do kategorii zagrożenia życia ludzi ZL IV. Budynek oddany do użytkowania w 1982 r. Wyjścia z lokali prowadzą na korytarze skomunikowane z klatką schodową. Ewakuacja w budynku prowadzi przez 1 klatkę schodową, która została zamknięta na każdej kondygnacji drzwiami metalowymi dwuskrzydłowymi bez odporności ogniowej o szerokości ok. 1,59 m, z czego szerokość skrzydła nieblokowanego wynosi 0,78 m. Klatka schodowa nie została wyposażona w urządzenia zapobiegające zadymieniu lub służące do usuwania dymu. Liczba lokali mieszkalnych w budynku: 124, powierzchnia użytkowa wynosi ok. 7198,6 m2, powierzchnia zabudowy wynosi ok. 724 m2. Kubatura obiektu wynosi 37 600 m3. Stwierdzono uchybienie z zakresu ochrony przeciwpożarowej polegające m.in. na przekroczonej długości dojścia ewakuacyjnego o ponad 100% od określonej w przepisach techniczno- budowlanych — największa długość dojścia wynosiła około 178 m (od najdalej usytuowanego lokalu mieszkalnego nr 121 zlokalizowanego na 16 piętrze – 17 kondygnacji). W związku z tym, pismem z 27 stycznia 2025 r. Komendant Miejski Państwowej Straży Pożarnej m.st. Warszawy (dalej: KM PSP, organ I instancji) zawiadomił o wszczęciu postępowania administracyjnego w sprawie usunięcia tego uchybienia. 2.2. Decyzją z 18 marca 2025 r. znak: MZ.52802.1684-1.13.1917.2025.KP, wydaną na podstawie art. 26 ust. 1 pkt. 1 ustawy z dnia 24 sierpnia 1991 r. o Państwowej Straży Pożarnej (Dz. U. z 2024 r. poz. 1443, z późn. zm.; dalej ustawa o PSP) i art. 104 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r. poz. 572; dalej k.p.a.), KM PSP nakazał Spółdzielni Budowlano-Mieszkaniowej [...] z siedzibą w W. wykonanie w budynku mieszkalnym wielorodzinnym przy ul. M. [...] w W. obowiązku, polegającego na zapewnieniu prawidłowej długości dojścia ewakuacyjnego przy jednym kierunku ewakuacji nieprzekraczającej 60 m, w tym nie więcej niż 24 m po poziomej drodze ewakuacyjnej. Organ I instancji wskazał, że ww. obowiązek wynika z art. art. 4 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 24 sierpnia 1991 r. o ochronie przeciwpożarowej (Dz. U. z 2025 r. poz. 188, dalej: u.o.p.p.), § 16 ust. 1, ust. 2 pkt 2 oraz ust. 3 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 7 czerwca 2010 r. w sprawie ochrony przeciwpożarowej budynków, innych obiektów budowlanych i terenów (Dz. U. z 2023 r. poz. 822 z późn. zm.; dalej: rozporządzenie MSWiA) oraz § 256 ust. 3 w związku z § 207 ust. 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. 2022 poz. 1225 z późn. zm.; dalej: r.w.t.). Termin wykonania obowiązku ustalono na 30 września 2026 r. 2.3. W odwołaniu od ww. decyzji, Spółdzielnia Budowlano-Mieszkaniowa [...] z siedzibą w W. (dalej: skarżąca, Spółdzielnia) podniosła, że budynek przy ul. M. [...] w W. został oddany do użytku 30 czerwca 1982 r. i w chwili jego odbioru spełniał wszelkie normy zgodnie z obowiązującymi przepisami. W dacie oddania do użytkowania budynku nie funkcjonowała jeszcze w obrocie prawnym ustawa z dnia 24 sierpnia 1991 r. o ochronie przeciwpożarowej, zaś zabezpieczenie przeciwpożarowe budynków regulowało rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 2 maja 1969 r. w sprawie zabezpieczenia przeciwpożarowego budynków (Dz.U. z 1969 r. nr 16 poz. 120). Budynek spełniał standardy przewidziane ówcześnie obowiązującymi przepisami, zatem nie ma przesłanek do stosowania nowego rozporządzenia – jak również nie ma możliwości technicznych do jego zastosowania. Wymóg skrócenia dojścia ewakuacyjnego do 60 m jest niemożliwy do spełnienia bez całkowitej przebudowy budynku, co wykracza poza możliwości Skarżącej. Ponadto Skarżąca zarzuciła organowi I instancji naruszenie art. 9 i art. 10 § 1 w zw. z art. 77 k.p.a. poprzez niepoinformowanie o zamiarze wydania decyzji, co uniemożliwiło przedstawienie dokumentacji potwierdzającej wykonanie prac poprawiających bezpieczeństwo mieszkańców budynku oraz naruszenie art. 80 k.p.a. poprzez niezgromadzenie całokształtu materiału dowodowego, w szczególności poprzez pominięcie prac wykonanych przez skarżącą w miejsce niemożliwego do wykonania skrócenia drogi ewakuacyjnej. 2.4. Utrzymując w mocy ww. decyzję organu I instancji - uzasadnieniu zaskarżonej decyzji – Mazowiecki Komendant Wojewódzki Państwowej Straży Pożarnej (dalej: KW PSP, organ odwoławczy) przywołał następującą argumentację. 2.4.1. Organ odwoławczy przepisy r.w.t. dotyczące bezpieczeństwa pożarowego, wymiarów schodów, o których mowa w § 68 ust. 1 i 2 tego rozporządzenia, a także oświetlenia awaryjnego, o którym mowa w § 181, stosuje się, z uwzględnieniem § 2 ust. 2, również do użytkowanych budynków istniejących, które na podstawie przepisów odrębnych uznaje się za zagrażające życiu ludzi. Budynkami tego rodzaju są – zgodnie z § 16 ust. 2 pkt 2 rozporządzenia MSWiA w sprawie ochrony przeciwpożarowej – budynki, w których długość przejścia lub dojścia ewakuacyjnego większa o ponad 100 % od określonej w przepisach techniczno-budowlanych jest jedną z przesłanek wskazujących, iż występujące istniejącym, użytkowanym budynku warunki techniczne nie zapewniają możliwości ewakuacji ludzi, co równoznaczne jest z uznaniem budynku za zagrażający życiu ludzi. W ocenie KW PSP, ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego wynika jednoznacznie, że w spornym budynku przekroczona jest długość dojścia ewakuacyjnego przy jednym kierunku ewakuacji z najdalej położonego lokalu mieszkalnego – lokal nr [...] położony na [...] kondygnacji nadziemnej. Owa długość dojścia ewakuacyjnego wynosi 178 m. Zgodnie z § 256 ust. 3 r.w.t., przy zapewnionym jednym dojściu, długość dojścia ewakuacyjnego dla strefy pożarowej zakwalifikowanej do kategorii zagrożenia ludzi ZL IV, jak ma to miejsce w niniejszej sprawie, wynosi 60 m, w tym nie więcej niż 20 m na poziomej drodze ewakuacyjnej. Rozstrzygnięcie organu I instancji znajduje zatem oparcie w prawie. 2.4.2. Organ odwoławczy podkreślił, że kwestia bezpieczeństwa pożarowego staje się aktualna od dnia wybudowania budynku i jest aktualna przez cały okres jego użytkowania, wobec czego zarzuty argumentowane datą wybudowania budynku oraz oddania go do użytkowania należy uznać za bezzasadne. Odnosząc się do zarzutu niewykonalności obowiązku organ II instancji nie podzielił zarzutu Skarżącej, iż obowiązek jest niewykonalny do wykonania. KW PSP ma świadomość, iż wykonanie obowiązku w sposób określony w przepisach może wiązać się z koniecznością wykonania dodatkowych działań, np. przebudowy budynku, jednakże działania te nie są z technicznego punku widzenia niemożliwe do spełnienia, zaś skarżąca nie uzasadniła w swojej argumentacji okoliczności, uniemożliwiających spełnienie obowiązku zgodnie z obowiązującymi przepisami. Ponadto możliwe jest zastosowanie rozwiązań zamiennych w odniesieniu do wymagań określonych w rozporządzeniu w sprawie ochrony przeciwpożarowej, a tym samym, istnieje alternatywna forma wykonania obowiązku wskazanego w decyzji, która odnosi się do wykorzystania rozwiązań zamiennych, a która nie musi wiązać się z koniecznością wykonywania wymagania w zawartego w przepisie w jego literalnej formie. 2.4.3. Natomiast zarzuty dotyczące naruszenia art. 9 i art. 10 ust. 1 w zw. z art. 77 k.p.a., organ odwoławczy uznał za bezzasadne, ponieważ pismem z 27 stycznia 2025 r. organ I instancji zawiadomił skarżącą o wszczęciu postępowania z urzędu w sprawie nakazania usunięcia uchybienia z zakresu ochrony przeciwpożarowej. W przedmiotowym zawiadomieniu organ I instancji poinformował, że jest uprawniony do wydania decyzji administracyjnej nakazującej usunięcie uchybień w zakresie ochrony przeciwpożarowej oraz, że skarżąca ma możliwość składania pisemnych wyjaśnień, zastrzeżeń oraz wniosków dowodowych. 3. Spółdzielnia zaskarżyła ww. decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, wnosząc o jej uchylenie w całości, jak również o wstrzymanie jej wykonania. Skarżąca zarzuciła wydanie zaskarżonej decyzji z naruszeniem: 1) art. 107 §1 pkt 5 i 6 k.p.a. w zw. z art. 156 § 1 pkt 5 k.p.a. w zw. z art. 138 §1 pkt 1 poprzez utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji pomimo tego, że decyzja ta była niewykonalna w dniu jej wydania i jej niewykonalność ma charakter trwały, 2) art. 107 §1 pkt 5 i 6 k.p.a. w zw. z art. 138 §1 pkt 1 poprzez utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji, podczas gdy decyzja ta nakładała na skarżącą niemożliwy do wykonania obowiązek z zakresu ochrony przeciwpożarowej, 3) art. 4 ust. 1 pkt. 4 u.o.p.p. poprzez uznanie, że skarżąca nie zapewnia osobom przebywającym w budynku bezpieczeństwa i możliwości ewakuacji, podczas gdy w istniejącym budynku nie ma możliwości przebudowy i skrócenia długości dojścia ewakuacyjnego w budynku, a skarżąca wykonała szereg prac, celem zapewnienia bezpieczeństwa mieszkańcom budynku tj. dokonała wymiany instalacji przeciwpożarowej, instalacji hydrantowej budynku, instalacji elektrycznej w częściach wspólnych budynku, 4) § 16 ust. 1, ust. 2 pkt 2 oraz ust. 3 rozporządzenia MSWiA w sprawie ochrony przeciwpożarowej poprzez uznanie, że sporny budynek zagraża życiu ludzi, a warunki techniczne nie zapewniają możliwości ewakuacji oraz uznanie, iż długość przejścia lub dojścia ewakuacyjnego jest większa o 100% od określonej w przepisach techniczno-budowlanych, a przedmiotowy budynek został odebrany 30 czerwca 1982 r. i oddany do użytkowania zgodnie z obowiązującymi w tym czasie przepisami prawa budowlanego, warunkami technicznymi oraz przepisami przeciwpożarowymi, zaś w dacie jego oddania nie obowiązywało ww. rozporządzenie, 5) § 256 ust. 3 w zw. z § 207 ust. 2 r.w.t. poprzez uznanie, że dla budynku mieszkalnego, wielorodzinnego zlokalizowanego przy ul. M. [...] w W. należy stosować normy obowiązujące od 2002 r., podczas gdy przedmiotowy budynek został odebrany 30 czerwca 1982 r. i oddany do użytkowania zgodnie z obowiązującymi w tym czasie przepisami prawa budowlanego, warunkami technicznymi oraz przepisami przeciwpożarowymi, zaś do dnia wydania skarżonej decyzji Skarżąca wykonała szereg prac poprawiających bezpieczeństwo przeciwpożarowe mieszkańców; 6) § 45 rozporządzenia MSWiA w sprawie ochrony przeciwpożarowej poprzez jego niezastosowanie i nałożenie na Skarżącą obowiązku w stosunku do budynku oddanego do użytkowania przed dniem wejścia w życie ww. rozporządzenia, a nadto nałożenie obowiązku niemożliwego do wykonania, 7) art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej poprzez zastosowanie norm i standardów nieobowiązujących w dacie oddania budynku do użytkowania, czym naruszona została zasada demokratycznego państwa prawa, a skutkiem tego jest nałożenie obowiązku niemożliwego do spełnienia przez Skarżącą; 8) art. 9 i art. 10 ust. 1 w zw. z art. 77 k.p.a. poprzez niepoinformowanie skarżącej o zamiarze wydania skarżonej decyzji, co uniemożliwiło przedstawienie dokumentacji potwierdzającej wykonanie prac poprawiających bezpieczeństwo mieszkańców budynku; 9) art. 80 k.p.a. poprzez niezgromadzenie całokształtu materiału dowodowego, w szczególności poprzez pominięcie prac wykonanych przez skarżącą w miejsce niemożliwego do wykonania skrócenia drogi ewakuacyjnej. 3.1. Postanowieniem z 24 listopada 2025 r. Sąd odmówił wstrzymania zaskarżonej decyzji. 4. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie w całości, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. 5. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2024 r. poz. 1267), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Stosownie do art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935, ze zm.; dalej: p.p.s.a.), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a. W świetle art. 145 § 1 p.p.s.a. dla kierunku rozstrzygnięcia zasadnicze znaczenie ma to, czy zaskarżony akt został wydany z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub innym naruszeniem przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy albo czy doszło do uchybienia uzasadniającego stwierdzenie nieważności zaskarżonego aktu. 5.1. Kontrola sądowoadministracyjna przeprowadzona w oparciu o wskazane wyżej kryteria nie wykazała, aby zaskarżone postanowienie wydano z naruszeniem prawa, uzasadniającym jego uchylenie. Za podstawę wyrokowania Sąd przyjął stan faktyczny prawidłowo ustalony przez organ odwoławczy. 6. Zgodnie z art. 26 ust. 1 pkt 1 ustawy o PSP, komendant powiatowy (miejski) Państwowej Straży Pożarnej, w razie stwierdzenia naruszenia przepisów przeciwpożarowych, uprawniony jest w drodze decyzji administracyjnej do nakazania usunięcia stwierdzonych uchybień w ustalonym terminie. 6.1. Sąd przypomina, że w świetle art. 3 ust. 1 i 2 u.o.p.p., osoba fizyczna, osoba prawna, organizacja lub instytucja korzystające ze środowiska, budynku, obiektu lub terenu są obowiązane zabezpieczyć je przed zagrożeniem pożarowym lub innym miejscowym zagrożeniem. Właściciel, zarządca lub użytkownik budynku, obiektu lub terenu, a także podmioty, o których mowa w ust. 1, ponoszą odpowiedzialność za naruszenie przepisów przeciwpożarowych, w trybie i na zasadach określonych w innych przepisach. Jak wynika z art. 4 ust. 1 pkt 1, 4 i 5 u.o.p.p., właściciel budynku, obiektu budowlanego lub terenu, zapewniając ich ochronę przeciwpożarową, jest obowiązany przestrzegać przeciwpożarowych wymagań techniczno-budowlanych, instalacyjnych i technologicznych, jak również ma obowiązek zapewnić osobom przebywającym w budynku, obiekcie budowlanym lub na terenie, bezpieczeństwo i możliwość ewakuacji; a ponadto obowiązek przygotować budynek, obiekt budowlany lub teren do prowadzenia akcji ratowniczej. W niniejszej sprawie, skarżąca Spółdzielnia nie zakwestionowała tego, że ponosi odpowiedzialność za stan bezpieczeństwa pożarowego budynku przy ul. M. [...] w W. Zdaniem Sądu, na skarżącej ciąży zatem obowiązek przygotowania drogi ewakuacyjnej o odpowiednich parametrach. 6.2. Odnosząc się do stanowiących zasadniczy trzon skargi zarzutów dotyczących zastosowania w sprawie przepisów, które nie obowiązywały jeszcze w dacie oddania spornego budynku do użytkowania, Sąd podkreśla, że zagadnienie dotyczące stosowania ww. przepisów do istniejących przed datą jego wejścia w życie budynków było rozpoznawane przez sądy administracyjne. Przyjęto stanowisko zgodnie z którym istnienie budynku, który wprawdzie został wybudowany pod rządami wcześniejszych przepisów w zakresie przeciwpożarowego zaopatrzenia w wodę i dróg pożarowych i nadal istnieje oraz jest użytkowany jest zdarzeniem "ciągłym". Wprowadzenie nowych wymogów ochrony przeciwpożarowej dla takich budynków jest działaniem retrospektywnym prawa, a nie działaniem retroaktywnym (por. wyrok NSA z 24 sierpnia 2007 r. o sygn. akt II OSK 1144/06; wyrok NSA z 14 stycznia 2010 r. o sygn. akt II OSK 50/09; wyrok NSA z 4 października 2012 r. o sygn. akt II OSK 1055/11; wyrok NSA z 10 kwietnia 2019 r. o sygn. akt II OSK 1335/17; wyrok WSA w Warszawie z 18 grudnia 2020 r. o sygn. akt VII SA/Wa 432/20). Nie budzi więc wątpliwości, że zastosowane przez organy przepisy mają zastosowanie do budynków wzniesionych przed datą jego wejścia w życie. W przypadku ochrony przeciwpożarowej mamy bowiem do czynienia ze stosunkiem administracyjno-prawnym, którego realizacja nie kończy się wraz z oddaniem obiektu do użytkowania, ale trwa nadal przez cały okres użytkowania obiektu. Powyższy przypadek dotyczy zatem kwestii tzw. regulacji intertemporalnej nazywanej retrospektywnością, polegającej na nakazie stosowania nowego prawa do stosunków prawnych, które wprawdzie zostały nawiązane pod rządami dawnych przepisów, ale trwają nadal i nie zostały jeszcze zrealizowane wszystkie ich istotne elementy (por. wyrok NSA z 30 grudnia 2008 r. o sygn. akt II OSK 1701/07). W tym przypadku prawo jest stosowane na przyszłość (pro futuro) od chwili wejścia nowej ustawy w życie. W orzecznictwie Trybunału Konstytucyjnego podkreśla się, iż ustawodawca może stanowić normy retrospektywne, jeżeli przemawia za tym ważny interes publiczny, którego nie można wyważyć z interesem jednostki. Regulacja taka nie jest objęta wynikającym z art. 2 Konstytucji RP zakazem lex retro non agit (wstecznego działania prawa). Zasada niedziałania prawa wstecz nie ma zresztą charakteru absolutnego. Odstępstwo od niej jest w wyjątkowych sytuacjach dopuszczalne, gdy jest to konieczne dla realizacji wartości konstytucyjnej, ocenianej jako ważniejsza od wartości chronionej zakazem retroakcji (por. wyrok TK z dnia 3 października 2001 r., K 27/01). W celu zapewnienia bezpieczeństwa obywateli chronionego art. 5 Konstytucji RP, uzasadnione jest wprowadzanie nowych, skuteczniejszych środków ochrony przeciwpożarowej umożliwiających ochronę zdrowia i życia ludzkiego. Ustawodawca musi bowiem mieć możliwość dostosowania także istniejących budynków mieszkalnych do nowych wymogów ochrony przeciwpożarowej wynikających np. postępów w nauce (nowe skuteczniejsze środki ochrony przeciwpożarowej) czy zwiększenia się zagrożeń związanych z pożarami (zagęszczenie zabudowy, wzrost zaludnienia) (por. wyrok WSA we Wrocławiu z 25 listopada 2016 r. o sygn. akt II SA/Wr 511/16). 6.3. Co istotne, w toku kontrolowanego postępowania ani też przed Sądem skarżąca Spółdzielnia nie zakwestionowała prawidłowości ustaleń organów, że największa długość dojścia ewakuacyjnego w spornym budynku wynosi około 178 m (od najdalej usytuowanego lokalu mieszkalnego nr [...] zlokalizowanego na [...] piętrze – [...] kondygnacji). Nie podważyła również prawidłowej oceny organów obu instancji, że stan taki narusza obowiązujące przepisy, w tym w szczególności § 256 ust. 3 r.w.t. W świetle art. 26 ust. 1 pkt 1 ustawy o PSP, właściwy organ PSP miał zatem podstawy do nałożenia na skarżącą Spółdzielnię obowiązku określonego w zaskarżonej decyzji. Prawidłowo bowiem ustalono, że w rozpatrywanej sprawie z mocy § 207 ust. 2 r.w.t. zastosowanie znajdują przepisy obowiązujące w dacie orzekania przez organy PSP, albowiem sporny budynek jest obiektem zagrażającym życiu ludzi w rozumieniu § 16 rozporządzenia MSWiA w sprawie ochrony przeciwpożarowej – a to w wyniku przekroczenia długości przejścia lub dojścia ewakuacyjnego o ponad 100% od określonej w przepisach techniczno-budowlanych. Nie doszło zatem do naruszenia ww. przepisów ani art. 2 Konstytucji RP. Organy nie naruszyły również § 45 rozporządzenia MSWiA, skoro przepis ten dotyczy obiektów wzniesionych zgodnie z ustawą z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz. U. z 2006 r. poz. 1118, z późn. zm.) oraz aktami wykonawczymi wydanymi na podstawie tej ustawy, a sporny obiekt został oddany do użytkowania przed ich wejściem w życie. 6.4. Skarżąca podnosiła, że nałożony obowiązek jest niemożliwy do spełnienia bez całkowitej przebudowy, co wykracza poza możliwości Skarżącej, jak również, że obowiązek ten jest niewykonalny. Wypada zatem zauważyć, że niewykonalność decyzji w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 5 k.p.a. oznacza, że rozstrzygnięcie z przyczyn prawnych bądź faktycznych nie może zostać wykonane, a niewykonalność ta musi istnieć już w dacie jego wydania. Niewykonalność prawna oznacza niemożność zastosowania się do dyspozycji rozstrzygnięcia z uwagi na istniejący w obowiązującym prawie zakaz lub nakaz określonego zachowania pozostającego w sprzeczności z wydaną decyzją. Natomiast niewykonalność faktyczna to brak możliwości wykonania decyzji z przyczyn technicznych. O niewykonalności obowiązku nałożonego decyzją ostateczną można zatem mówić, gdy niewykonalność jest następstwem przeszkód o charakterze nieusuwalnym. Trwała niewykonalność obowiązku zachodzi wówczas, gdy czynności składające się na treść obowiązków zawartych w decyzji są niewykonalne z przyczyn technicznych lub prawnych tkwiących w ich naturze. Obowiązek taki musi być niemożliwy do wykonania przy uwzględnieniu aktualnych osiągnięć wiedzy i techniki (zob. wyrok NSA z dnia 16 lipca 2025 r., sygn. akt I GSK 396/25). W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego wielokrotnie podkreślano, że trudności techniczne czy ekonomiczne, choćby bardzo poważne, w wyegzekwowaniu wykonania obowiązku nałożonego decyzją, jak również negatywne stanowiska jej adresatów lub innych osób i zainteresowanych utrzymaniem dotychczasowego stanu rzeczy, nie stanowią o niewykonalności obowiązku (por. wyroki NSA z dnia: 21 lutego 2024 r., sygn. akt II OSK 1320/21; 3 marca 2020 r., sygn. akt II OSK 150/19; 5 lutego 2019 r., sygn. akt II OSK 606/17; z 14 grudnia 2017 r., sygn. akt II OSK 688/16). W ocenie Sądu, skarżąca Spółdzielnia nie wykazała, aby w rozpoznawanej sprawie wystąpiła prawna lub faktyczna niewykonalność decyzji nakazowej. Treść rozstrzygnięcia organu I instancji wskazuje na konieczny do wykonania obowiązek, uwzględniając przy tym charakter przedmiotowego budynku. Niewątpliwie zrealizowanie drogi ewakuacyjnej w sposób określony w zaskarżonej decyzji może być w realiach niniejszej sprawy utrudniony. W szczególności może wymagać podjęcia przez skarżącą dodatkowych czynności m.in. wykonania robót budowlanych czy też zastosowania rozwiązań zamiennych zapewniających niepogorszenie warunków ochrony przeciwpożarowej obiektu. Jednakże żadna z tych okoliczności nie prowadzi do wniosku o niewykonalności nałożonego w decyzji obowiązku. 6.5. Sąd wskazuje, że organ administracji, którego zadaniem jest dbanie o bezpieczeństwo przeciwpożarowe nie jest zobowiązany do badania, czy istnieje możliwość zapewnienia drogi ewakuacyjnej o parametrach określonych w przepisach. Jeżeli taki obowiązek nie może zostać spełniony, to rolą strony jest poszukiwanie rozwiązań zamiennych (por. wyrok z 28 kwietnia 2015 r., sygn., akt II OSK 2366/13, wyrok NSA z 14.04.2025 r., II OSK 825/24, LEX nr 3866611). W § 2 ust. 3a r.w.t. przewidziano w szczególnie uzasadnionych przypadkach, że wymagania takie jak obowiązek nałożony zaskarżoną decyzją, mogą być spełnione w sposób inny niż określony w rozporządzeniu, stosownie do wskazań ekspertyzy technicznej właściwej jednostki badawczo-rozwojowej albo rzeczoznawcy budowlanego oraz do spraw zabezpieczeń przeciwpożarowych, uzgodnionych z właściwym komendantem wojewódzkim Państwowej Straży Pożarnej lub państwowym wojewódzkim inspektorem sanitarnym, odpowiednio do przedmiotu tej ekspertyzy. Dopuszczenie rozwiązań zamiennych zależy jednak od inicjatywy podmiotu zobowiązanego. Zatem jeśli Skarżąca Spółdzielnia uważa, że uwarunkowania w tej sprawie nie pozwalają na zrealizowanie drogi ewakuacyjnej w sposób normatywny, powinna wystąpić do właściwych jednostek o wyrażenie zgody na wprowadzenie rozwiązań zamiennych. Taka inicjatywa musi jednak pochodzić od Skarżącej, na niej też ciąży obowiązek przedstawienia konkretnych rozwiązań. Organ nie był uprawniony aby z urzędu nakazać stronie zastosowanie rozwiązania zamiennego. 6.6. Zdaniem Sądu przy wydaniu zaskarżonej decyzji nie naruszono art. 9 i art. 10 ust. 1 ani art. 77 k.p.a. w sposób mający istotny wpływ na wynik sprawy. Skarżąca Spółdzielnia w odwołaniu zgłaszała wnioski i twierdzenia co do istoty sprawy, które podlegały rozpoznaniu przez organ. Strona skarżąca nie wykazała, aby działanie organu pozbawiło ją możliwości zgłoszenia dowodu lub twierdzenia, którego zgłoszenie skutkowałoby innym rozstrzygnięciem. Jak już wyżej wyjaśniono, w postępowaniu w trybie art. 26 ust. 1 pkt 1 ustawy o PSP, właściwy organ nakłada obowiązki wynikające z przepisów prawa. Możliwość alternatywnego wykonania obowiązku jest ustalana w odrębnym trybie, wynikającym m.in. z § 2 ust. 3a r.w.t. – zagadnienie to leży jednak poza granicami niniejszej sprawy. Nie doszło zatem również do naruszenia art. 80 k.p.a., skoro kwestia rozwiązań zamiennych jest rozpoznawana w odrębnym postępowaniu. 7. Zarzuty skargi okazały się zatem pozbawione usprawiedliwionych podstaw. Również Sąd nie stwierdził z urzędu, aby przy wydaniu zaskarżonego aktu doszło do jakichkolwiek innych uchybień, które uzasadniałyby jego uchylenie lub stwierdzenie jego nieważności. Dlatego też Sąd oddalił skargę w oparciu o art. 151 p.p.s.a.