VII SA/Wa 1750/11

WyrokWSA w Warszawie2012-02-24

Skład orzekający: Mirosława Pindelska, Ewa Machlejd, Tadeusz Nowak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej może odmówić wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji, jeśli wniosek dotyczy decyzji, która była już przedmiotem kontroli w trybie stwierdzenia nieważności?
Ratio decidendi
Organ administracji publicznej ma prawo odmówić wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji, jeśli taka decyzja była już wcześniej przedmiotem kontroli w tym samym trybie. Ponowne rozpatrywanie sprawy, która została już prawomocnie zakończona w trybie nadzoru, naruszałoby zasadę powagi rzeczy osądzonej (res iudicata). Wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji, która była już weryfikowana, jest niedopuszczalny z przyczyn przedmiotowych.
Stan faktyczny
Skarżący złożyli wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji nakazującej rozbiórkę rozbudowy budynku gospodarczego. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego odmówił wszczęcia postępowania, wskazując, że decyzja ta była już przedmiotem kontroli w trybie stwierdzenia nieważności, w tym kontroli sądowej. Skarżący zarzucili naruszenie procedur, pozbawienie możliwości obrony oraz powołali się na nieprawomocny wyrok karny skazujący urzędników. Sąd administracyjny oddalił skargę, uznając odmowę wszczęcia postępowania za zasadną.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę i nakazano wypłacić adwokatowi koszty nieopłaconej pomocy prawnej.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Mirosława Pindelska (spr.), , Sędzia WSA Ewa Machlejd, Sędzia WSA Tadeusz Nowak, Protokolant sekr. sąd. Ewa Sawicka, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 lutego 2012 r. sprawy ze skargi G. P. i W. P. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] czerwca 2011 r. znak: [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji I. skargę oddala, II. nakazuje Skarbowi Państwa - Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnego w Warszawie wypłacić na rzecz adwokata Z. H. tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej kwotę 307,50 zł (trzysta siedem złotych pięćdziesiąt groszy), w tym tytułem zastępstwa prawnego kwotę 250 zł (dwieście pięćdziesiąt złotych), tytułem 23 % podatku od towarów i usług kwotę 57,50 zł (pięćdziesiąt siedem złotych pięćdziesiąt groszy). Decyzją z dnia [...] sierpnia 2004r. nr [...][...]Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego po rozpatrzeniu odwołania W. P. – utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...] lipca 2004r. nr [...] nakazującą W. P. rozbiórkę rozbudowy (dobudowy) budynku gospodarczego na działce ewidencyjnej nr [...] w [...]zrealizowanej bez wymaganego pozwolenia na budowę. Pismem dnia 21 stycznia 2011r. W. P. i G. P. wystąpili o stwierdzenie nieważności tej decyzji. Decyzją z dnia [...]marca 2011r. znak [...] Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego działając na podstawie art. 157 § 3 kpa odmówił wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji. Rozpoznając wniosek G. P. i W. P. o ponowne rozpatrzenie sprawy Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] czerwca 2001r., znak [...] utrzymał w mocy decyzję własną z dnia [...]marca 2011r. W uzasadnieniu decyzji organ stwierdził niedopuszczalność wszczęcia postępowania w sprawie nieważności decyzji z dnia [...]sierpnia 2004r. z uwagi na fakt, iż powyższa decyzja była już weryfikowana w trybie nadzoru przez Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego. Organ wskazał, że decyzją własną z dnia [...] stycznia 2006r., znak [...] odmówił stwierdzenia nieważności decyzji [...]Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego nr [...] z dnia [...] sierpnia 2004r. Następnie decyzją własną z dnia [...] marca 2006r., znak [...] utrzymał w mocy decyzję z dnia [...] stycznia 2006r. Zaś wyrokiem z dnia 19 września 2006r. sygn. akt VII SA/Wa 833/06 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] marca 2006r. znak [...], w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji dotyczącej nakazu rozbiórki. Kolejne orzekanie w sprawie jest niedopuszczalne, gdyż decyzja administracyjna kończąca sprawę byłaby dotknięta nieważnością z art.156 § 1 pkt 3 kpa. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na w/w decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] czerwca 2011r. wnieśli G. P. i W. P. Skarżący wskazali, że w postępowaniach administracyjnych byli od początku rozmyślnie pomijani, organ uchylał się od analizy ich argumentów, byli pozbawieni możliwości obrony swoich praw z art.10 kpa, oraz że wniosek ich nie został rozstrzygnięty co do istoty sprawy. Podnieśli, że w postępowaniu karnym toczącym się przed Sądem Rejonowym w [...] w sprawie o sygn. akt [...] zapadł w dniu [...] października 2010r. wyrok skazujący byłego Dyrektora Wydziału Budownictwa i Architektury w Starostwie Powiatowym w [...] oraz Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] B. C. i inne osoby. Wymieniona z nazwiska Inspektor Nadzoru Budowlanego została skazana na karę pozbawienia wolności w zawieszeniu. Wobec powyższego przestała funkcjonować prawdziwość ustaleń urzędników. Taki stan rzeczy związany z korupcyjnymi działaniami narusza art. 7,8,10,77 i 107 § 3 kpa. Wnosili o uchylenie zaskarżonej decyzji i rozpoznanie wniosków skarżących na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 i 2 kpa oraz art. 156 § 1 pkt 2 i 6 kpa. Do wniosku skarżący dołączyli kopie pism z dnia 17 czerwca 2011r. – podpisanego przez Sędziego Sądu Rejonowego M. O. i z dnia 9 lutego 2011r. – podpisanego przez Prokuratora S. G. W odpowiedzi na skargę organ wnosił o jej oddalenie podtrzymując argumenty jak w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje: Stosownie do dyspozycji art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej jedynie pod względem zgodności z prawem, a więc trafności ich wykładni. Uwzględnienie skargi następuje tylko w przypadku stwierdzenia naruszenia prawa materialnego lub istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu. W rozpoznawanej sprawie tego rodzaju wady i uchybienia nie wystąpiły, wobec czego skarga nie została uwzględniona. Postępowanie administracyjne prowadzone w trybie stwierdzenia nieważności umożliwia weryfikację poza kontrolą instancyjną, rozstrzygnięć organów administracji publicznej posiadających przymiot trwałości. Tryb ten, może zostać uruchomiony tylko w przypadkach, określonych w art. 156 § 1 k.p.a. Według natomiast art. 157 § 2 k.p.a. postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji wszczyna się na żądanie strony lub z urzędu. Wszczęcie postępowania wymaga uprzedniej kontroli ze strony organu, czy zachodzą przesłanki formalnoprawne warunkujące jego dopuszczalność. Na podstawie art. 61a § 1 kpa, orzeka się o niedopuszczalności wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji z przyczyn podmiotowych lub przedmiotowych. Z przyczynami podmiotowymi mamy do czynienia, m.in. wtedy, gdy wniosek o stwierdzenie nieważności złoży podmiot niebędący stroną w sprawie. Przyczyną przedmiotową odmowy wszczęcia postępowania może być m.in. wniesienie wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji, która była już uprzednio poddana kontroli organu w trybie stwierdzenia nieważności. Z taką sytuacją mamy do czynienia w niniejszej sprawie. Sąd podziela stanowisko Głównego inspektora Nadzoru Budowlanego, iż w niniejszej sprawie należało odmówić wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] sierpnia 2004r. Decyzja ta była już przedmiotem kontroli w postępowaniu nieważnościowym wszczętym na wniosek skarżącego. W sprawie nie uległ zmianie stan prawny, który uzasadniałby prowadzenie postępowania nadzorczego na nowo. Skarżący sami zarówno we wniosku o wszczęcie postępowania administracyjnego, jak w skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie powołują się na nieprawomocny wyrok karny wydany przez Sąd Rejonowy w [...] w sprawie o sygn. [...]. Stanowi o tym dołączona do tych pism korespondencja prowadzona przez Posła na Sejm Rzeczypospolitej Polskiej H. K. z Przewodniczącym II Wydziału Karnego w w/w Sądzie – sędzią M. O. (do wniosku dołączono pismo z daty 12 listopada 2010r.; do skargi zaś pismo 17 czerwca 2011r.) oraz pismo – notatka urzędowa z 9 lutego 2011r. sporządzona przez Prokuratora Prokuratury Rejonowej w [...] – S. G. Wymieniona notatka stwierdza zapoznanie się piszącego z aktami sądowymi [...], brakiem w nich zarzutów korupcyjnych w odniesieniu do B. C., brakiem skazania za takie zarzuty. Stwierdza również brak prawomocności wyroku. Sami skarżący w skardze piszą również o nieprawomocnym wyroku. Takie zarzuty skarżących wskazują na powoływanie się bez bezpodstawny prawnej (brak prawomocnego orzeczenia) na przesłankę dotyczącą wznowienia postępowania administracyjnego z art. 145 § 1 pkt 2 kpa (decyzja wydana została w wyniku przestępstwa), a nie na zmianę stanu prawnego w odniesieniu do złożonego wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji. Wskazać należy, że postępowanie o stwierdzenie nieważności decyzji jest niekonkurencyjne w stosunku do postępowania wznowieniowego. Dodatkowo podnieść należy, że wnioskiem skarżących o stwierdzenie nieważności decyzji objęta była decyzja [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] sierpnia 2004r., w której wydaniu nie uczestniczyły osoby wskazywane przez skarżących jako skazane w/w nieprawomocnym wyrokiem. Zatem zarzuty skargi dotyczące nieuwzględnienia przez organ treści nieprawomocnego wyroku nie są zasadne. Prawidłowo organ ustalił, iż w sprawie nie można było wszcząć postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] sierpnia 2004r. Organ ponownie kontrolując przedmiotową decyzje wypełniłby przesłankę określoną w art. 156 § 1 pkt 3 kpa, a mianowicie orzekałby w sprawie już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym wskazuje się, że dla stwierdzenia, iż nastąpiło naruszenie zasady res iudicate, istotne znaczenie ma stwierdzenie tożsamości obu spraw. Decyzja ostateczna ma bowiem powagę rzeczy osądzonej tylko co do tego, co w związku z podstawą prawną stanowiło przedmiot rozstrzygnięcia, a ponadto tylko między tymi samymi stronami. Tożsamość musi dotyczyć też przedmiotu, tj. podstawy prawnej, podstawy faktycznej i treści żądania strony. Niedopuszczalnym jest wszczęcie ponownego postępowania i wydanie decyzji przez organ administracji, a następnie decyzji ostatecznej, gdy zachodzi tożsamość przedmiotowa i podmiotowa sprawy, a nie uległ zmianie stan prawny, który uzasadniałby prowadzenie postępowania nadzorczego na nowo. W ocenie Sądu organ orzekający w niniejszej sprawie, będąc związany przepisami art. 7, 77 § 1, art. 80 i art.107 § 3 kpa, wypełnił swoje obowiązki wynikające z powołanych przepisów. Organ ten w ocenie Sądu podjął wszelkie niezbędne kroki do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, zebrał i rozpatrzył w sposób wyczerpujący cały materiał dowodowy, dokonał oceny okoliczności sprawy na podstawie całokształtu materiału dowodowego zebranego w sprawie. W tym stanie rzeczy należało orzec, że skarga jest nieuzasadniona, a wobec tego, że Sąd działając w oparciu o art. 135 p.p.s.a. nie stwierdził naruszenia prawa, które mogłoby skutkować uchyleniem decyzji skargę należało oddalić. Mając powyższe na względzie – na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) Sąd orzekł jak w sentencji. Rozstrzygnięcie o kosztach nieopłaconej pomocy prawnej zostało oparte na rozdziale 5 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz 1348 ze zm.).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło