VII SA/Wa 1751/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jolanta Zdanowicz, , Sędzia WSA Bożena Więch-Baranowska (spr.), Sędzia WSA Agnieszka Wilczewska-Rzepecka, Protokolant Piotr Bibrowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 lutego 2010 r. sprawy ze skargi I. Sp. z o.o. w Z. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] znak [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji skargę oddala Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją znak [...] wydaną [...] na podstawie art. 138 § 2 kpa uchylił decyzję Wojewody [...] z [...] odmawiającą wszczęcia na wniosek mieszkańców wsi G. i Ł. postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Starosty O. z [...] udzielającej Spółce z o.o. I. w Z. pozwolenia na budowę wieży antenowej, budynku technicznego i przyłącza energetycznego na działce nr [...] we wsi Ł. gm R. i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy podniósł, że kontrolowaną decyzją organ I instancji uznał, iż składający wniosek o stwierdzenie nieważności nie mają przymiotu strony koniecznego dla skutecznego wszczęcia postępowania nadzorczego. Zdaniem organu odwoławczego mimo, że w nagłówku wniosku zostali podani jako wnoszący mieszkańcy wsi Ł. i G., to jednak pod wnioskiem podpisały się poszczególne osoby. Organ I instancji winien był zatem dokonać ustaleń, czy poszczególni wnioskodawcy posiadają przymiot strony do kwestionowania decyzji Starosty O. Organ I instancji zaś nie przeprowadził analizy jak są usytuowane nieruchomości należące do poszczególnych osób, które podpisały się pod wnioskiem o stwierdzenie nieważności decyzji o pozwoleniu na budowę i czy w związku ze swoim położeniem znajdują się one w obszarze oddziaływania przedmiotowej inwestycji, a więc nie zbadał interesu prawnego poszczególnych osób do skutecznego wszczęcia postępowania nadzorczego. Wobec tego w ocenie organu odwoławczego ponieważ nie przeprowadzono postępowania w całości zaszły przesłanki do podjęcia rozstrzygnięcia na podstawie art. 138 § 2 kpa. Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wniosła I. Sp. z o.o. z siedzibą w Z. Wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji pełnomocnik skarżącej zarzucił organowi naruszenie art. 7, 77 § 1, 78 § 1 i 138 § 2 kpa. W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego wnosząc o jej oddalenie podtrzymał argumenty zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) sądy administracyjne kontrolują jedynie legalność zaskarżonej decyzji, a więc prawidłowość zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafność ich wykładni. Uwzględnienie skargi następuje jedynie wówczas, gdy Sąd stwierdzi, że doszło do naruszenia prawa (art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002r. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) przy czym ocena tego naruszenia następuje w świetle prawa obowiązującego w dacie wydania zaskarżonej decyzji. W rozpoznawanej sprawie tego rodzaju naruszenia nie wystąpiły, wobec czego należy uznać, iż skarga jest niezasadna. Przedmiotem kontroli Sądu jest decyzja Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego wydana dnia [...] uchylająca decyzję Wojewody [...] z dnia [...] odmawiającą wszczęcia postępowania w sprawie nieważności decyzji o pozwoleniu na budowę i przekazującą sprawę do ponownego rozpoznania. Powołany jako podstawa prawna zaskarżonego rozstrzygnięcia przepis art. 138 § 2 kpa stanowi, że organ odwoławczy może uchylić decyzję organu I instancji w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia przez ten organ, gdy rozstrzygnięcie sprawy wymaga uprzedniego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w całości lub w znacznej części. Przekazując sprawę organ ten może wskazać jakie okoliczności należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy. Dopuszczalność wydania przez organ odwoławczy decyzji kasacyjnej jest ograniczona przez to, że art. 138 § 2 w zw. z art. 136 kpa przyjmuje jako przesłankę wydania tego typu decyzji określony zakres czynności postępowania wyjaśniającego, a mianowicie "rozstrzygnięcie sprawy wymaga uprzedniego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w całości lub w znacznej części". Sytuacja taka istnieje wówczas gdy organ pierwszej instancji w ogóle nie przeprowadził postępowania wyjaśniającego lub gdy przeprowadził postępowanie z naruszeniem zasad procedury administracyjnej. Przenosząc powyższe na grunt rozpoznawanej sprawy należy uznać, iż organ odwoławczy prawidłowo ocenił, że organ I instancji nie przeprowadził postępowania którego celem było ustalenie czy składający wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji Starosty O. z [...] pozwalającej skarżącej Spółce na budowę wieży antenowej, budynków technicznych i przyłącza energetycznego na działce nr [...] we wsi Ł. mają przymiot strony konieczny dla prawnie skutecznego wszczęcia postępowania nadzorczego – a więc, że zaszły przesłanki z art. 138 § 2 kpa. Podkreślić należy, że w postępowaniu w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji nie ma zastosowania ogólna reguła wyrażona w art. 61 § 3 kpa, gdyż zgodnie z art. 157 § 3 kpa organ może odmówić wszczęcia postępowania. Wszczęcie i prowadzenie postępowania zależy zatem od uprzedniej kontroli przez organ, czy zachodzą formalnoprawne przesłanki warunkujące jego dopuszczalność. Należy do nich w pierwszej kolejności ustalenie, czy wnioskodawcy przysługuje przymiot strony w tym postępowaniu. Dlatego istotą rozpatrywanej sprawy było ustalenie i rozstrzygnięcie przez Wojewodę [...] czy składającym wniosek przysługiwał przymiot strony w rozumieniu art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego. Takiego postępowania organ I instancji nie przeprowadził, nie dokonał analizy usytuowania nieruchomości poszczególnych osób składających wniosek w stosunku do nieruchomości na której planowana jest objęta pozwoleniem na budowę inwestycja, nie ustalił czy w związku ze swoim położeniem nieruchomości poszczególnych osób znajdują się w obszarze oddziaływania inwestycji. Poza powyższym należy podnieść, iż zgodnie z treścią art. 157 § 3 kpa odmowa wszczęcia postępowania w sprawie nieważności decyzji następuje w drodze decyzji. Przepis ten ma zastosowanie do sytuacji, gdy z żądania wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji wynika w sposób oczywisty, że osoba wnosząca żądanie nie ma w sprawie interesu prawnego. Postępowanie wyjaśniające poprzedzające odmowę wszczęcia postępowania w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji może więc dotyczyć jedynie kwestii formalnych. Natomiast w sytuacji, gdy ustalenie interesu prawnego wymaga podjęcia określonych czynności, czynności te mogą być podjęte wyłącznie w toku postępowania, a w razie wyniku negatywnego są podstawą zakończenia postępowania decyzją umarzającą postępowanie w sprawie (por. wyrok NSA z dnia 25 kwietnia 2006r., sygn. akt I OSK 725/05, LEX nr 209119). Podobne stanowisko prezentuje W. Chróścielewski w glosie do wyroku NSA z dnia 9 września 2002r. II SA/KR 3161/01 (OSP z 2003r., z. 11, poz. 138). Biorąc pod uwagę powyższe Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002r. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł jak w sentencji wyroku.