VII SA/Wa 1754/12
WyrokWSA w Warszawie2012-12-05
Skład orzekający: Ewa Machlejd, Mirosława Kowalska, Paweł Groński
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego miał podstawę prawną do umorzenia postępowania w sprawie wznowienia postępowania administracyjnego dotyczącego zatwierdzenia tabel wynagrodzeń, w związku ze zmianą przepisów ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych?Ratio decidendi
Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego miał podstawę prawną do umorzenia postępowania w sprawie wznowienia postępowania administracyjnego dotyczącego zatwierdzenia tabel wynagrodzeń. Zmiana przepisów ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych wprowadziła nowy system zatwierdzania tabel wynagrodzeń, w którym Minister utracił kompetencje do orzekania w tych sprawach, a sprawy niezakończone przed wejściem w życie nowelizacji miały zostać umorzone. Nawet jeśli organ nie wydał formalnego postanowienia o wznowieniu postępowania, wadliwość ta nie stanowiła wystarczającej podstawy do uchylenia decyzji o umorzeniu, ponieważ brak kompetencji organu do merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy był przesłanką do umorzenia postępowania.Stan faktyczny
Stowarzyszenie wystąpiło z wnioskiem o wznowienie postępowania administracyjnego dotyczącego zatwierdzenia tabel wynagrodzeń. Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego umorzył postępowanie, powołując się na zmianę przepisów ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych, która pozbawiła go kompetencji w tym zakresie. Stowarzyszenie zaskarżyło decyzję, zarzucając błędną wykładnię przepisów i naruszenie procedury administracyjnej, w tym brak wydania postanowienia o wznowieniu postępowania. Sąd administracyjny oddalił skargę, uznając decyzję Ministra za zgodną z prawem.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę Stowarzyszenia.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Machlejd, , Sędzia WSA Mirosława Kowalska, Sędzia WSA Paweł Groński (spr.), Protokolant st. ref. Anna Tomaszek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 listopada 2012 r. sprawy ze skargi [...]Stowarzyszenia [...]w [...] na decyzję Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia [...]kwietnia 2012 r. znak [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w przedmiocie wznowienia skargę oddala.
Decyzją z dnia [...]kwietnia 2012 r., znak: [...] Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego, (dalej: MKiDN lub organ), działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 127 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r., Kodeks postępowania administracyjnego -tekst jedn. Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071 ze zm. (dalej kpa), w związku z art. 3 ust. 4 ustawy z dnia 8 lipca 2010 r. o zmianie ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych oraz ustawie o kosztach sądowych w sprawach cywilnych (Dz. U Nr 152, poz. 1016), po rozpatrzeniu wniosku złożonego przez [...]Stowarzyszenie [...] z siedzibą w [...], (dalej: Stowarzyszenie) o ponowne rozpoznanie sprawy zakończonej wydaniem przez Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego decyzji z dnia [...]kwietnia 2011 r., znak: [...] w przedmiocie umorzenia postępowania wszczętego na podstawie skargi z dnia 29 września 2006 r. o wznowienie postępowania administracyjnego dotyczącego zatwierdzenia tabel wynagrodzeń Stowarzyszenia [...] utrzymał w mocy decyzję z dnia [...]kwietnia 2011 r.
Z akt sprawy wynika, że wnioskiem z dnia 29 września 2006 r. Stowarzyszenie wystąpiło do MKiDN, na podstawie art. 145a k.p.a., o wznowienie postępowania administracyjnego dotyczącego zatwierdzenia tabel wynagrodzeń Stowarzyszenia [...], zakończonego decyzją tego organu z dnia [...] maja 2000 r.
Decyzją z dnia [...]kwietnia 2011 r., znak; [...] MKiDN umorzył postępowanie w oparciu o przepis art. 3 ust. 4 ustawy z dnia 8 lipca 2010 r. o zmianie ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych oraz ustawie o kosztach sądowych w sprawach cywilnych (Dz. U. Nr 152, poz. 1016).
W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że z uwagi na zmianę stanu prawnego nie jest możliwe zakończenie tej sprawy w inny sposób. W dniu 21 października
2010 r. weszła w życie ustawa z dnia 8 lipca 2010 r. o zmianie ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych oraz ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych. W art. 3 ust. 4 ww. ustawy wskazano, że postępowania wszczęte na podstawie dotychczasowych przepisów w sprawach o zatwierdzanie tabel wynagrodzeń i niezakończone do dnia wejścia w życie ustawy zmieniającej umarza się. Dlatego też MKiDN na podstawie art. 105 § 1 k.p.a. umorzył postępowanie.
Pismem z dnia 23 maja 2011 r. Stowarzyszenie złożyło wniosek o ponowne rozpoznanie sprawy. We wniosku zarzuciło, że przepis wskazany przez MKiDN jako podstawa prawna decyzji nie uprawnia organu do umorzenia postępowania, gdyż sprawa nie należy do kategorii określonej w przywoływanym przepisie.
MKiDN wskazał, że ponownie rozpoznając sprawę kierował sie zasadami ogólnymi postępowania administracyjnego i zgromadzonym materiałem dowodowym. Wskazał, że zgodnie z art. 3 ust. 4 ww. ustawy z dnia 8 lipca 2010 nowelizującej ustawę o prawie autorskim i prawach pokrewnych postępowania wszczęte na podstawie dotychczasowych przepisów w sprawach o zatwierdzenie tabel wynagrodzeń oraz w sprawach o wskazanie organizacji właściwej, w rozumieniu art. 107 ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych i niezakończone do dnia wejścia w życie nowelizacji ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych, umarza się.
Organ zauważył, że powyższy przepis dotyczy postępowań wszczętych na podstawie dotychczasowych przepisów w sprawach o zatwierdzenie tabel wynagrodzeń. W niniejszej sprawie postępowanie zostało wszczęte na skutek wniosku o wznowienie postępowania w sprawie o zatwierdzenie tabel wynagrodzeń Stowarzyszenia [...]. Wniosek został złożony w dniu 29 września 2006 r. Nowelizacja ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych weszła w życie w dniu 21 października 2010 r. Postępowanie zainicjowane wnioskiem Stowarzyszenia z dnia 29 września 2006 r. nie zostało zakończone przed dniem wejścia w życie nowelizacji ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych. Istniały zatem podstawy do umorzenia postępowania w sprawie.
Instytucja wznowienia postępowania dotyczy kontroli prawidłowości wydanej decyzji ostatecznej. Przedmiotem rozstrzyganej sprawy jest przedmiot sprawy uprzednio załatwionej - w niniejszej sprawie jest to zatwierdzenie tabel wynagrodzeń Stowarzyszenia [...]. Rozpoznanie wniosku o wznowienie postępowania składa się co prawda z etapu dotyczącego badania przesłanek wznowienia postępowania, jednakże dotyczy ono również istoty sprawy (wniosek taki płynie z treści art. 149 § 2 k.p.a.). Organ rozpoznający taki wniosek jeszcze raz bada materialno-prawne przesłanki rozstrzygnięcia sprawy.
Istotą wznowionego postępowania i uchylenia dotychczasowej decyzji ostatecznej jest powrót sprawy do odpowiedniego stadium zwykłego postępowania instancyjnego. Nową decyzję rozstrzygającą o istocie sprawy wydaje się, jak gdyby sprawa nie była w danej instancji rozstrzygana. W tym kontekście zauważyć też należy, że postępowanie administracyjne to określony prawem sposób postępowania. Celem tego postępowania jest wiążące ustalenie konsekwencji norm prawa materialnego, w odniesieniu do konkretnie oznaczonego adresata w sprawie indywidualnej, przez organ administracji publicznej w formie decyzji. Z tych względów organ administracji wydający nową decyzję po wznowieniu postępowania powinien stosować przepisy prawa materialnego i przepisy postępowania obowiązujące w dniu orzekania.
Tym samym, w opinii MKiDN z uwagi na fakt, że w postępowaniu wznowienionym badana jest istota sprawy, organ uznał, że przepis art. 3 ust. 4 ustawy z dnia 8 lipca 2010 r. o zmianie ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych oraz ustawie o kosztach sądowych w sprawach cywilnych obejmuje swą dyspozycją postępowania dotyczące wznowienia postępowania w sprawie o zatwierdzenie tabel wynagrodzeń Stowarzyszenia [...]. Wniosek taki jest tym bardziej zasadny, że w nowelizacji ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych brak jest wyłączenia co do możliwości stosowania tego przepisu do trybów nadzwyczajnych, w tym do wznowienia postępowania.
MKiDN podkreślił, że ww. nowelizacja wprowadziła nowy system zatwierdzania tabel wynagrodzeń. Wprowadzona została inna (w stosunku do poprzednio obowiązującego stanu prawnego) procedura zatwierdzania tabel wynagrodzeń, co skutkuje brakiem prawnej możliwości odwołania się w aktualnie obowiązującym stanie prawnym od orzeczenia [...] do Ministra. W stanie prawnym obowiązującym przed dniem wejścia w życie ww. nowelizacji ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych do postępowania przed [...] w sprawach o zatwierdzenie przedstawionych przez organizację zbiorowego zarządzania tabel wynagrodzeń za korzystanie z utworów lub artystycznych wykonań objętych zbiorowym zarządzaniem odpowiednie zastosowanie miały bowiem przepisy kodeksu postępowania administracyjnego. Od orzeczeń Komisji wydanych w tym trybie służyło zaś odwołanie do ministra właściwego do spraw kultury i ochrony dziedzictwa narodowego (art. 108 ust. 4 ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych w brzmieniu obowiązującym przed dniem wejścia w życie nowelizacji ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych). Natomiast zgodnie z art. 110¹ ust. 3 ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych w brzmieniu obowiązującym po dniu wejścia w życie nowelizacji, co do zasady do postępowań przed [...] stosuje się przepisy kodeksu postępowania cywilnego o postępowaniu nieprocesowym. Uczestnik postępowania przed Komisją, niezadowolony z orzeczenia Komisji, jest następnie uprawniony do złożenia wniosku o zatwierdzenie tabeli wynagrodzeń, w całości lub w części, przez sąd (art. 110¹4 ust. 1 ustawy oprawie autorskim lub prawach pokrewnych w brzmieniu aktualnie obowiązującym).
Z powyższych regulacji wynika, że w obowiązującym stanie prawnym Minister nie uczestniczy w procesie zatwierdzania tabel wynagrodzeń. Z tych względów ustawodawca wskazał, że sprawy niezakończone przed dniem wejścia w życie nowelizacji ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych dotyczące zatwierdzenia tabel wynagrodzeń umarza się. Obowiązujące przepisy prawa nie dają podstawy prawnej do prowadzenia przez Ministra sprawy dotyczącej tabel wynagrodzeń. Brak podstawy prawnej do dalszego prowadzenia postępowania i załatwienia sprawy jest zaś przesłanką bezprzedmiotowości postępowania.
Decyzja MKiDN z dnia [...]kwietnia 2012 r. została zaskarżona do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie przez Stowarzyszenie.
Stowarzyszenie zarzuciło zaskarżonej decyzji niezgodność z prawem, w szczególności poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie art. 3 ust. 4 ustawy z dnia 8 lipca 2010 r. o zmianie ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych oraz ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych (Dz. U. Nr 152, poz. 1016) oraz naruszenie artykułów: 8, 12, 145a, 149 § 1, 149 § 2, 149 § 3, 151 § 1 i 2 kpa.
Stowarzyszenie wniosło o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Ministra z dnia [...]kwietnia 2011 r. oraz zasądzenie kosztów postępowania na rzecz skarżącego według norm przepisanych.
Stowarzyszenie podniosło, że art. 3 ust. 4 ustawy z dnia 8 lipca 2010 r. nowelizującej ustawę o prawie autorskim i prawach pokrewych poprzez odniesienie się do dotychczasowych przepisów w sprawach o zatwierdzenie tabel wynagrodzeń, wyraźnie wskazuje wyłącznie przepisy ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych. Przepisami takimi nie są w żadnym wypadku przepisy kodeksu postępowania administracyjnego, w szczególności wciąż obowiązujący przepis art. 145a, dotyczący skargi o wznowienie postępowania w razie niezgodności z Konstytucją RP.
Ponadto, w opinii skarżącego, postępowanie w sprawach o zatwierdzenie tabel wynagrodzeń może zostać wszczęte wyłącznie z wniosku organizacji zbiorowego zarządzania, w celu zatwierdzenia stawek wynagrodzeń. Natomiast, postępowanie o wznowienie postępowania administracyjnego nie zostało wszczęte przez organizację zbiorowego zarządzania lecz przez wnioskodawcę, będącym użytkownikiem praw autorskim. Decyzja ostateczna MKiDN zatwierdzająca tabele wynagrodzeń [...]została wydana na podstawie przepisu, o którego niezgodności z Konstytucją Rzeczypospolitej Polskiej orzekł Trybunał Konstytucyjny. Orzeczenie o niezgodności aktu normatywnego z Konstytucją powoduje, że w sprawie powstaje nowy stan faktyczny, którego ustalenie powinno być przedmiotem postępowania w sprawie wznowienia postępowania
Z kolei zgodnie z art. 149 § 1 i 2 k p a. wznowienie postępowania następuje w drodze postanowienia, które stanowi podstawę do przeprowadzenia przez właściwy organ postępowania co do przyczyn wznowienia oraz co do rozstrzygnięcia istoty sprawy. Odmowa wznowienia postępowania następuje w drodze decyzji. Gdyby MKiDN działał prawidłowo, to zgodnie z art. 151 k.p.a, po przeprowadzeniu postępowania określonego w art. 149 § 2 k.p.a. powinien wydać decyzję, w której: 1) odmówiłby uchylenia decyzji dotychczasowej, gdyby stwierdził brak podstaw do jej uchylenia na podstawie art. 145a albo 2) uchyliłby decyzję dotychczasową gdyby stwierdził istnienie podstaw do jej uchylenia na podstawie art. 145a i wydałby nową decyzję rozstrzygającą o istocie sprawy, ewentualnie wydać decyzję w oparciu o art 146 kpa.
Skarżący podkreślił, że w niniejszej sprawie nie zostało wydane ani postanowienie o wznowieniu postępowania, ani decyzja o odmowie wznowienia postępowania. Minister nie przeprowadził prawidłowo postępowania i nie wydał decyzji zgodnie z art 151 kpa.
Ponadto zarzucił MKiDN naruszenie zasad postępowania administracyjnego, w tym zasady pogłębiania zaufania do władzy publicznej, zawartej w art 8 kpa i zasady szybkości postępowania. Skarżący podniósł, że postępowanie w sprawie wniosku o wznowienie postępowania w sprawie zatwierdzenia tabel wynagrodzeń toczyło sie sześć lat, co świadczy o znacznej przewlekłości postępowania.
W odpowiedzi na skargę MKiDN podtrzymał dotychczasowe stanowisko oraz wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Zgodnie z brzmieniem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Podkreślenia przy tym wymaga, iż zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Dz. U. z 2012 r. poz. 270 (dalej: ppsa) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Biorąc pod uwagę powyższe kryteria Sąd uznał, iż skarga powinna zostać oddalona, gdyż zaskarżona decyzja została wydana zgodnie z prawem.
W pierwszej kolejności należy zauważyć, że zaskarżona decyzja z dnia [...]kwietnia 2012 r., znak: [...] dotyczy umorzenia postępowania wznowieniowego z wniosku o wznowienie postępowania administracyjnego dotyczącego zatwierdzenia tabel wynagrodzeń Stowarzyszenia [...] zakończonego decyzją tego organu z dnia [...] maja 2000 r.
Postępowanie wznowieniowe służy kontroli prawidłowości decyzji ostatecznej i składa się z trzech podstawowych etapów, przy czym pierwszy obejmuje jedynie badanie formalnoprawnej dopuszczalności wznowienia postępowania administracyjnego. Złożenie wniosku o wznowienie postępowania powinno zakończyć się wydaniem rozstrzygnięcia przewidzianym w art. 149 § 1 lub § 3 kpa. Jeżeli wstępna weryfikacja tego wniosku pozwala na przyjęcie przez organ stanowiska o dopuszczalności wznowienia organ ten wydaje postanowienie wznawiające postępowanie w oparciu o art. 149 § 1 kpa, natomiast odmowa wznowienia postępowania następuje w formie postanowienia (na podstawie art. 149 § 3 kpa. Pierwszy etap – jak wskazano – obejmuje wyłącznie badanie formalnoprawnej dopuszczalności wznowienia zaś organ nie ma żadnych uprawnień na tym etapie do oceny merytorycznej zasadności wznowienia oraz rozstrzygania o istocie sprawy administracyjnej. Na tym etapie organ bada przede wszystkim, czy wniosek o wznowienie postępowania został złożony przez podmiot, który posiada legitymację procesową do wystąpienia z takim żądaniem, zachowanie terminu określonego w art. 148 kpa oraz, czy wniosek o opiera się na ustawowych przesłankach wznowienia postępowania administracyjnego.
Dopiero po przeprowadzeniu wstępnego zbadania dopuszczalności wznowienia postępowania zakończonego decyzją ostateczną i wydaniu odpowiedniego postanowienia wszczynającego to nadzwyczajne postępowanie możliwe jest przejście organu do dwóch kolejnych etapów i właściwe merytoryczne rozpoznanie sprawy zakończonej decyzją ostateczną. Stanowi o tym wprost art. 149 § 2 kpa, zgodnie z którym postanowienie o wznowieniu stanowi podstawę do przeprowadzenia przez właściwy organ postępowania co do przyczyn wznowienia oraz co do rozstrzygnięcia istoty sprawy. Na etapie badania przyczyn wznowienia organ może wydać decyzję w oparciu o art. 151 § 1 pkt 1 kpa i odmówić uchylenia decyzji dotychczasowej, gdy stwierdzi brak podstaw do jej uchylenia na podstawie art. 145 § 1 lub art. 145a albo –gdy stwierdzi istnienie ww. przyczyn - uchyla decyzję dotychczasową na podstawie art. 145 § 1 lub art. 145a i wydaje nową decyzję rozstrzygającą o istocie sprawy. Organ może także w przypadku, gdy w wyniku wznowienia postępowania nie można uchylić decyzji na skutek okoliczności, o których mowa w art. 146 kpa ograniczyć się do stwierdzenia wydania zaskarżonej decyzji z naruszeniem prawa oraz wskazania okoliczności, z powodu których nie uchylił tej decyzji (art. 151 § 2 kpa).
W związku z powyższym należy zauważyć, że postępowanie wznowieniowe stanowi specyficzny rodzaj postępowania nadzwyczajnego, który – w przeciwieństwie do postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności – nie obejmuje wyłącznie weryfikacji prawidłowości decyzji dotychczasowej i ewentualnie postępowania prowadzącego do jej wydania, lecz ma charakter mieszany, weryfikacyjno-rozstrzygający. Innymi słowy, jakkolwiek pierwszy etap postępowania obejmuje wyłącznie badanie dopuszczalności wznowienia postępowania, a następnie wystąpienie jednej z przyczyn wznowienia i uchylenia decyzji dotychczasowej, to już kolejny dotyczy merytorycznego rozstrzygania o istocie sprawy. Przy czym podkreślenia wymaga, że niedopuszczalne jest oddzielanie poszczególnych etapów tego postępowania administracyjnego w ten sposób, że organ uprawniony jest do oceny czy wystąpiły przesłanki wznowienia postępowania, jednakże pozbawiony jest możliwości merytorycznego zakończenia postępowania co do jej istoty. Innymi słowy, skoro organ przyjmuje dopuszczalność wznowienia postępowania administracyjnego to musi się liczyć z koniecznością orzekania w sprawie co do jej istoty, tym bardziej, że ewentualne zastosowanie rozstrzygnięcia określonego w art. 151 § 2 kpa ograniczone jest wyłącznie do przypadków, o których mowa w art. 146 § 1 i § 2 kpa.
Przenosząc powyższe uwagi na grunt niniejszej sprawy należy zauważyć, że nowelizacja z dnia 8 lipca 2010 r. o zmianie ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych oraz ustawie o kosztach sądowych w sprawach cywilnych wprowadziła całkowicie nowy system zatwierdzania tabel wynagrodzeń, w którym brak jest możliwosci orzekania przez Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego w oparciu o przepisy kpa. Zgodnie z art. 110¹ ust. 3 ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych w brzmieniu obowiązującym po dniu wejścia w życie ww. nowelizacji do postępowań przed [...] stosuje się przepisy kodeksu postępowania cywilnego o postępowaniu nieprocesowym. Stosownie do treści art. 110¹4 ust. 1 ustawy oprawie autorskim lub prawach pokrewnych uczestnik postępowania przed Komisją, niezadowolony z orzeczenia Komisji, jest uprawniony do złożenia wniosku o zatwierdzenie tabeli wynagrodzeń, w całości lub w części, przez sąd powszechny. W zwiazku z powyższym w obowiązującym stanie prawnym MKiDN nie dysponuje żadnymi kompetencjami do prowadzenia postępowania w sprawie zatwierdzania tabel wynagrodzeń. Skoro zatem brak jest podstawy prawnej do dalszego prowadzenia postępowania i załatwienia sprawy konieczne staje sie umorzenie postępowania ze względu na jego bezprzedmiotowość. Przede wszystkim należy wskazać, że prowadzenie postępowania wnowieniowego w sprawie tabel wynagrodzeń nie może się zakończyć ewentualnym orzekaniem co do istoty sprawy ze względu na brak jakichkolwiek kompetencji organu do rozstrzygania sprawy w drodze decyzji administracyjnej. Również rozstrzygnięcie wydane na podstawie art 151 § 1 pkt 1 kpa powinno być oparte na przesłankach ustawowych tj. przede wszystkim na braku przyczyny uchylenia w oparciu m. in. o art 145a kpa, co w niniejszej sprawie nie jest zgodne ze stanem faktycznym. Co więcej decyzja organu w oparciu o art 151 § 1 pkt 2 kpa tj. uchylenie decyzji dotychczasowej i rozstrzygnięcie co do istoty sprawy tj w sprawie zatwierdzenia tabeli wynagrodzeń dotknięta byłaby oczywistą przesłanką kwalifikowaną, o której mowa w art 156 § 1 pkt 1 kpa, powodującą nieważność takiej decyzji administracyjnej. Nalezy zauważyć, że organ nie miał również podstaw do wydania rozstrzygnięcia w oparciu o art 151 § 2 kpa, albowiem taka decyzja mogłaby zostać wydana wyłacznie przy spełnieniu przesłanki określonej w art 146 § 1 kpa lub art 146 § 2 kpa, co w niniejszej sprawie nie miało miejsca.
Powyższe stanowisko korensponduje także z intencją ustawodawcy, który w przepisie przejściowym do nowelizacji ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych tj. art. 3 ust. 4 ustawy z dnia 8 lipca 2010 r. (Dz. U. Nr 152, poz. 1016) nakazał umorzenie postępowań wszczętych na podstawie dotychczasowych przepisów w sprawach o zatwierdzanie tabel wynagrodzeń i niezakończonych do dnia wejścia w życie ustawy zmieniającej. Wprawdzie należy pamiętać, że innym postępowaniem jest postępowanie zwykłe prowadzone w sprawie zatwierdzenia tabel wynagrodzenia, a odrębnym postępowanie o charakterze nadzwyczajnym tj. w sprawie wznowienia postępowania zakończonego decyzją ostateczną, niemniej jednak warto wskazać, że oba postępowania dotyczą tej samej sprawy w rozumieniu materialnoprawnym, zaś Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego utracił jakiekolwiek kompetencje do orzekania w sprawach zatwierdzania tabel wynagrodzenia. Warto także w tym miejscu wskazać na orzecznictwo sądowoadministracyjne, które wskazuje na skutki zmiany właściwości rzeczowej w postępowaniu wznowieniowym. Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 10 czerwca 2010 r., sygn. akt I OW 45/10: "Zmiana przepisów o właściwości rzeczowej po wydaniu decyzji ostatecznej skutkuje przeniesieniem kompetencji w zakresie wydania rozstrzygnięcia o wznowieniu postępowania na podstawie art. 150 § 1 kpa w związku z art. 149 kpa na nowy organ, który zyskał swe uprawnienie wskutek zmiany przepisów" (publ. LEX nr 643353). W niniejszej sprawie podmiotem właściwym do rozstrzygania kwestii zatwierdzania tabel wynagrodzeń stał się sąd powszechny, wobec czego ustała władcza kompetencja do prowadzenia postępowania w sprawie wznowienia postępowania przez organ administracji publicznej, co powinno skutkować właśnie umorzeniem postępowania administracyjnego, szczególnie biorąc pod uwagę mieszany – weryfikacyjno-rozstrzygający charakter postępowania wznowieniowego. Jednocześnie brak było podstaw do przekazania wniosku o wznowienie postępowania administracyjnego według właściwości, gdyż przekazanie to może zostać dokonane wyłącznie pomiędzy organami administracji publicznej.
Sąd wprawdzie dostrzegł ewidentną wadliwość w działaniu organu, który nie wydał stosowanego postanowienia o wznowieniu postępowania administracyjnego, jednakże uznał, że ta wada procesowa nie może stanowić wystarczającej podstawy do uchylenia zaskarżonej decyzji z dnia [...]kwietnia 2012 r. oraz poprzedzającej ją decyzji MKiDN z dnia [...]kwietnia 2011 r., znak: [...]. Zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 lit "c" ppsa Sąd zobligowany jest do eliminacji zaskarżonego aktu z obrotu prawnego w sytuacji, gdy stwierdzi naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Wspomniany wynik sprawy może być traktowany szeroko lub wąsko, w rozumieniu stricte procesowym. Ustalenie wadliwości polegającej na braku postanowienia wznawiającego postępowanie administracyjne może prowadzić do konkluzji, że ewentualne umorzenie postępowania powinno zostać poprzedzone skutecznym jego wszczęciem w drodze odpowiedniego postanowienia. Skoro jednak organ nie wydał takiego postanowienia pojawia się zasadnicza wątpliwość, czy ustalenie braku możliwości prowadzenia postępowania wznowieniowego powinno skutkować wydaniem innego rozstrzygnięcia. Jak wskazano wyżej w pierwszej fazie postępowania organ bada wyłącznie dopuszczalność wniosku o wznowienie kierując się zaistnieniem trzech podstawowych przesłanek tj. interesem prawnym wnioskodawcy, zachowaniem terminu określonego w art. 148 kpa oraz wystąpieniem przesłanki do wznowienia postępowania administracyjnego. W ocenie Sądu wszystkie te przesłanki zostały w niniejszej sprawie spełnione, nie ulega bowiem wątpliwości, ze wniosek pochodził od strony, zachowała ona termin, o którym mowa w art. 148 kpa i wreszcie wniosek opierał się o właściwą i nie budzącą żadnej wątpliwości przesłankę z art. 145a kpa. W takiej sytuacji organ co do zasady zobowiązany jest wznowić postępowanie administracyjne i ocenić zasadność dalszego jego prowadzenia przy uwzględnieniu merytorycznych podstaw tego wznowienia i możliwości orzekania o istocie sprawy administracyjnej. Przyjęcie takiej interpretacji prowadzi do oczywistego wniosku, że nawet wykazanie wadliwości polegającej na konieczności wydania postanowienia o wznowieniu skutkuje co najwyżej koniecznością wytknięcia organowi konieczności wydania takiego aktu pozytywnego przed wydaniem decyzji tożsamej tj. umarzającej postępowanie administracyjne. Z kolei przyjęcie poglądu wskazującego na konieczność wydania postanowienia negatywnego w oparciu o art. 149 § 3 kpa nie może się ostać przy uwzględnieniu brzmienia art. 3 ust. 4 ustawy z dnia 8 lipca 2010 r. o zmianie ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych oraz ustawie o kosztach sądowych w sprawach cywilnych (Dz. U. Nr 152, poz. 1016), który – jako lex specialis – przewiduje zakończenie wszystkich prowadzonych postępowań w sprawie zatwierdzania tabel wynagrodzenia poprzez ich umorzenie w drodze odpowiedniej decyzji administracyjnej. W ocenie Sądu wspomniana wadliwość nie wyczerpuje zatem przesłanki z art. 145 § 1 pkt 1 lit "c" ppsa i nie stanowi dostatecznej podstawy do eliminacji z obrotu prawnego decyzji, która korzysta z ochrony trwałości decyzji ostatecznych wyrażonej w art. 16 kpa.
Sąd zgodził się także z zarzutem Stowarzyszenia o przewlekłym prowadzeniu postępowania administracyjnego, niemniej jednak zarzut ten nie może być skutecznie podniesiony w niniejszym postępowaniu sądowoadministracyjnym skoro przedmiotem skargi jest decyzja administracyjna. Niejednokrotnie postępowanie administracyjne prowadzone jest w sposób przewlekły i opieszały, lecz bez wpływu na ostateczną ocenę legalności decyzji kończącej to postępowanie. W obecnym stanie prawnym przewlekłość postępowania administracyjnego może zaś stanowić przedmiot odrębnej skargi do sądu administracyjnego.
W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na mocy art. 151 ppsa, orzekł jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło