VII SA/Wa 1754/16
WyrokWSA w Warszawie2017-06-13
Skład orzekający: Krystyna Tomaszewska, Jolanta Augustyniak-Pęczkowska, Mirosława Kowalska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej właściwy w sprawie wznowienia postępowania ma obowiązek wstrzymać wykonanie decyzji, jeżeli okoliczności sprawy wskazują na prawdopodobieństwo uchylenia decyzji w wyniku wznowienia postępowania, nawet jeśli organ nie bada merytorycznie zgodności z prawem decyzji stanowiącej przedmiot postępowania wznowieniowego?Ratio decidendi
Organ administracji publicznej właściwy w sprawie wznowienia postępowania ma obowiązek wstrzymać wykonanie decyzji, jeżeli okoliczności sprawy wskazują na prawdopodobieństwo uchylenia decyzji w wyniku wznowienia postępowania, zgodnie z art. 152 § 1 Kpa. Wstrzymanie wykonania decyzji powinno być traktowane jako środek ostateczny, stosowany, gdy zgromadzone dokumenty wskazują na prawdopodobieństwo uchylenia decyzji. Organy obu instancji wadliwie przyjęły, że okoliczności sprawy nie wskazują na prawdopodobieństwo uchylenia decyzji rozbiórkowej, mimo że skarżąca, jako właścicielka budynku, nie była stroną postępowania zakończonego tą decyzją.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi B. S. na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego (GINB) utrzymujące w mocy postanowienie odmawiające wstrzymania wykonania decyzji nakazującej rozbiórkę budynku mieszkalnego. B. S. wniosła o wznowienie postępowania, twierdząc, że jako właścicielka nieruchomości nie brała udziału w postępowaniu zakończonym decyzją rozbiórkową. Po wznowieniu postępowania wniosła o wstrzymanie wykonania decyzji rozbiórkowej, jednak organ odmówił. Skarżąca zarzuciła organom, że chcą doprowadzić do rozbiórki jej budynku pomimo trwającego postępowania wznowieniowego.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżone postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego oraz poprzedzające je postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Krystyna Tomaszewska (spr.), Sędziowie sędzia WSA Jolanta Augustyniak-Pęczkowska, sędzia WSA Mirosława Kowalska, Protokolant, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 13 czerwca 2017 r. sprawy ze skargi B. S. na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] maja 2016 r. znak [...] w przedmiocie wstrzymania wykonania decyzji uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie organu pierwszej instancji
Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] maja 2016r, znak: [...] Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego (dalej: GINB) po rozpatrzeniu zażalenia B. S. na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] marca 2016, nr [...] w przedmiocie odmowy wstrzymania wykonania decyzji organu wojewódzkiego z dnia [...] lutego 2014 r., nr [...] – utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie.
W uzasadnieniu wskazał, że [...] WINB po rozpatrzeniu odwołania S. S. decyzją z dnia [...] lutego 2014 r., nr [...] uchylił w całości decyzję PINB w [...] z dnia [...] czerwca 2013r i na podstawie art. 51 ust 5 ustawy z dnia 7 lipca 1994r – Prawo budowlane nakazał S. S. dokonać rozbiórki budynku mieszkalnego jednorodzinnego nr 2 wraz z instalacjami, zlokalizowanego na działce nr [...] w miejscowości [...], zrealizowanego jako segment zachodni zaprojektowanej zabudowy szeregowej, wybudowanego niezgodnie z projektem budowlanym oraz warunków określonych w pozwoleniu na budowę Starosty [...] z dnia [...] grudnia 2009 r., Nr [...].
Z wnioskiem o wznowienie postępowania zakończonego ww. ostateczną decyzją rozbiórkową organu wojewódzkiego z dnia [...] lutego 2014 r., nr [...] wystąpiła B. S.
We wniosku o wznowienie wskazała, że bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu zakończonym decyzją ostateczną pomimo przysługującego jej prawa własności nieruchomości, której dotyczy decyzja rozbiórkowa.
W związku z wnioskiem B. S. [...] WINB postanowieniem z dnia [...] listopada 2015r, Nr [...] wznowił postępowanie w przedmiotowej sprawie.
B. S. pismem z dnia [...] lutego 2016r wniosła o wstrzymanie wykonania decyzji organu wojewódzkiego nr [...] z dnia [...] lutego 2014 r.
Po rozpatrzeniu przedmiotowego wniosku [...] WINB postanowieniem z dnia [...] marca 2016, nr [...] odmówił wstrzymania wykonania decyzji własnej nr [...] z dnia [...] lutego 2014 r.
Z rozstrzygnięciem [...] WINB z dnia [...] marca 2016, nie zgodziła się B. S. wnosząc zażalenie.
Po rozpatrzeniu zażalenia i przeanalizowaniu akt sprawy organ odwoławczy wskazał na treść art. 152 § 1 Kpa zgodnie z którym - organ administracji publicznej właściwy w sprawie wznowienia postępowania wstrzyma z urzędu lub na żądanie strony wykonanie decyzji (postanowienia), jeżeli okoliczności sprawy wskazują na prawdopodobieństwo uchylenia decyzji (postanowienia) w wyniku wznowienia postępowania. Organ zatem, wydając takie postanowienie, ocenia, czy i na ile prawdopodobne jest wyeliminowanie ostatecznej decyzji (postanowienia), ale jeszcze nie przesądza o jej bycie.
Organ jest zobligowany do wstrzymania wykonania ostatecznej decyzji jedynie w sytuacji, gdy na podstawie analizy materiału sprawy oceni stopień prawdopodobieństwa wskazujący na uchylenie decyzji i dojdzie do wstępnego przekonania, że jest ono prawdopodobne. Ponadto użyte w art. 152 § 1 Kpa określenie "prawdopodobieństwo uchylenia decyzji" (postanowienia) nie oznacza pewności ani nie nakłada na organ wstrzymujący obowiązku udowodnienia, że decyzja zostanie uchylona, niemniej jednak określenie "prawdopodobieństwo" nie uprawnia do dowolności w zakresie oceny ani też nie oznacza zwolnienia od dokonywania oceny możliwości uchylenia decyzji.
W postępowaniu dotyczącym wstrzymania wykonania decyzji ostatecznej nie bada się merytorycznie zgodności z prawem decyzji stanowiącej przedmiot postępowania wznowieniowego oraz konieczności ewentualnego jej wyeliminowania z obrotu prawnego. Należy to bowiem do rozstrzygnięcia kończącego wznowione postępowanie. Wydając postanowienie na podstawie art. 152 § 1 Kpa, właściwy organ winien wziąć pod uwagę wszystkie dostępne na tym etapie postępowania okoliczności faktyczne i prawne, przede wszystkim materiał dowodowy zawarty w aktach sprawy zakończonej dotychczasową decyzją i na tej podstawie wstępnie ocenić, czy istnieją podstawy do przyjęcia, że decyzja zostanie uchylona (por. wyrok NSA z dnia 23.02.2012 r., sygn. akt II OSK 2353/10).
Po przeanalizowaniu akt administracyjnych niniejszej sprawy, GINB nie znalazł podstaw do przyjęcia, że okoliczności sprawy wskazują na prawdopodobieństwo uchylenia decyzji [...] WINB z dnia [...] lutego 2014 r., nr [...], w wyniku wznowienia postępowania, w związku ze wskazaną przez wnioskodawczynię przesłanką zawartą w 145 § 1 pkt. 4 Kpa.
W ocenie GINB, [...] WINB zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] marca 2016, nr [...] zasadnie odmówił wstrzymania wykonania własnej decyzji z dnia [...] lutego 2014 r., nr [...], którą nakazano S. S. dokonać rozbiórki budynku mieszkalnego jednorodzinnego.
Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na wyżej opisane rozstrzygnięcie wniosła B. S. zarzucając, że organ chce doprowadzić do rozbiórki jej budynku pomimo trwającego postępowania wznowieniowego.
Skarżąca podniosła, iż od 8 listopada 2012r jest właścicielką przedmiotowego budynku objętego nakazem rozbiórki i do dnia 22 grudnia 2014r nie wiedziała, że w stosunku do tego budynku prowadzone jest postępowanie administracyjne.
Ponieważ wznowienie postępowania jest oczywiste i postępowanie to nadal trwa dlatego zdaniem skarżącej trudno sobie wyobrazić aby w jego trakcie przestał istnieć przedmiot postępowania którym jest budynek mieszkalny podlegający rozbiórce.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczas prezentowaną argumentację.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Skarga jest zasadna.
Zgodnie z art. 152 § 1 k.p.a., organ administracji publicznej właściwy w sprawie wznowienia postępowania wstrzyma z urzędu lub na żądanie strony wykonanie decyzji (postanowienia) jeżeli okoliczności sprawy wskazują na prawdopodobieństwo uchylenia decyzji w wyniku wznowienia postępowania.
Wstrzymanie wykonania decyzji (postanowienia) w trybie art. 152 § 1 k.p.a. powinno być traktowane jako środek ostateczny, stosowany, gdy zgromadzone dokumenty wskazują prawdopodobieństwo uchylenia decyzji w wyniku wznowienia. Nieuzasadnione korzystanie z instytucji wstrzymania wykonania decyzji (postanowienia) mogłoby stanowić naruszenie zasady ogólnej trwałości decyzji ostatecznej (art. 16 § 1 k.p.a.).
W niniejszej sprawie organy obu instancji wadliwie i bez jakiegokolwiek odniesienia się do twierdzeń skarżącej przyjęły, iż okoliczności sprawy nie wskazują na prawdopodobieństwo uchylenia w wyniku wznowienia postępowania – decyzji [...] WINB z dnia [...] lutego 2014 r., nr [...], którą nakazano S. S. dokonać rozbiórki budynku mieszkalnego jednorodzinnego.
We wniosku o wznowienie postępowania skarżąca powołała się na przesłankę zawartą w 145 § 1 pkt. 4 Kpa. podnosząc, że jest właścicielką budynku objętego nakazem rozbiórki i została przez organ pominięta jako strona w postępowaniu zakończonym kwestionowaną decyzją rozbiórkową.
W związku ze wskazaną przez wnioskodawczynię przesłanką [...] WINB postanowieniem z dnia [...] listopada 2015r, Nr [...] wznowił postępowanie w przedmiotowej sprawie.
Nie można zatem uznać, że brak jest okoliczności, które uprawdopodobniłyby uchylenie decyzji rozbiórkowej [...] WINB z dnia [...] lutego 2014 r., nr [...], wydanej w stosunku do S. S.
Skoro skarżąca jest właścicielką budynku objętego nakazem rozbiórki i jak twierdzi nie była stroną postępowania zakończonego kwestionowaną decyzją rozbiórkową to należy przyjąć, że okoliczności sprawy wskazują na prawdopodobieństwo uchylenia w wyniku wznowienia postępowania ostatecznej decyzji [...] WINB z dnia [...] lutego 2014 r., nr [...].
Uznając, iż zaskarżone postanowienie zapadło z naruszeniem art. 152 § 1 Kpa Wojewódzki Sąd Administracyjny stosownie do art. 145 § 1 pkt 1 c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło