VII SA/Wa 1776/12
WyrokWSA w Warszawie2013-02-07
Skład orzekający: Tadeusz Nowak, Mirosława Kowalska, Krystyna Tomaszewska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Robotnicza Spółdzielnia Mieszkaniowa, będąca jedynie władającym sąsiednią działką, na której znajduje się budynek mieszkalny stanowiący własność spółdzielni, może być uznana za stronę postępowania w sprawie pozwolenia na budowę, mimo braku posiadania tytułu prawnego do tej działki (właściciel, użytkownik wieczysty, zarządca)?Ratio decidendi
Organ odwoławczy nie może ograniczyć się jedynie do literalnego brzmienia art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego, który wymienia inwestora oraz właścicieli, użytkowników wieczystych lub zarządców nieruchomości w obszarze oddziaływania obiektu. W sytuacji, gdy skarżąca spółdzielnia jest właścicielem budynku mieszkalnego znajdującego się na sąsiedniej działce, która może być objęta obszarem oddziaływania planowanej inwestycji, organ odwoławczy powinien przeprowadzić szczegółowe ustalenia faktyczne i rozważyć, czy spółdzielnia nie posiada uzasadnionego interesu prawnego uzasadniającego jej udział w postępowaniu jako strony. Brak takiej analizy stanowi naruszenie przepisów K.p.a. dotyczących ustalania stanu faktycznego i oceny dowodów.Stan faktyczny
Robotnicza Spółdzielnia Mieszkaniowa wniosła odwołanie od decyzji Prezydenta zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na budowę. Wojewoda umorzył postępowanie odwoławcze, uznając, że spółdzielnia nie jest stroną w rozumieniu Prawa budowlanego, ponieważ jest jedynie władającym sąsiednią działką, a nie jej właścicielem, użytkownikiem wieczystym lub zarządcą. Spółdzielnia skarżyła tę decyzję, podnosząc, że jest stroną postępowania, ponieważ posiada własność budynku mieszkalnego na sąsiedniej działce, która może być objęta obszarem oddziaływania inwestycji, oraz że brała czynny udział w postępowaniu przed organem I instancji.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję Wojewody, stwierdził, że nie podlega ona wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku, i zasądził zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tadeusz Nowak, , Sędzia WSA Mirosława Kowalska, Sędzia WSA Krystyna Tomaszewska (spr.), Protokolant spec. Katarzyna Ławnik, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 lutego 2013 r. sprawy ze skargi Robotniczej Spółdzielni Mieszkaniowej "[...]" w W. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...]maja 2012 r. Nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku; III. zasądza od Wojewody [...] na rzecz Robotniczej Spółdzielni Mieszkaniowej "[...]" w W. kwotę 760 (siedemset sześćdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Wojewoda [...] po rozpatrzeniu odwołania Robotniczej Spółdzielni Mieszkaniowej "[...]" w W. od decyzji Prezydenta [...] Nr [...] z dnia [...] marca 2012 r. zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia dla Towarzystwa Budowlanego "[...]" S.A. z siedzibą w W. na budowę budynku mieszkalnego wielorodzinnego, z garażem w parterze przy ul. M. na działce nr ew. [...] w obrębie [...] wraz z infrastrukturą techniczną obejmującą układ drogowy, w tym wjazd na działkę z drogi publicznej, ulicy M., na działce ew. nr [...] w obrębie [...] w W., decyzją z dnia [...] maja 2012 r, nr [...] wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 z późn. zm., dalej jako “K.p.a."), umorzył postępowanie odwoławcze.
W uzasadnieniu decyzji wskazał, iż zgodnie z treścią art. 127 § 1 K.p.a. uprawnienie do wniesienia odwołania od decyzji wydanej przez organ I instancji przysługuje wyłącznie stronie.
O tym kto może być stroną postępowania rozstrzyga art. 28 ust. 2 ustawy z dnia
7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2006 r. Nr 156, poz. 1118) zgodnie z którym "stronami w postępowaniu w sprawie pozwolenia na budowę są: inwestor oraz właściciele, użytkownicy wieczyści lub zarządcy nieruchomości znajdujących się w obszarze oddziaływania obiektu". Przy czym zgodnie z art. 3 pkt 20 ww. ustawy, przez obszar oddziaływania obiektu należy rozumieć "teren wyznaczony w otoczeniu obiektu budowlanego na podstawie przepisów odrębnych, wprowadzających związane z tym obiektem ograniczenia w zagospodarowaniu tego terenu".
W ocenie organu odwoławczego z dokumentacji znajdującej się w aktach sprawy nie wynika, aby odwołującej się Robotniczej Spółdzielni Mieszkaniowej "[...]" przysługiwał przymiot strony w rozumieniu art. 28 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane.
Skarżąca spółdzielnia nie jest właścicielem, użytkownikiem wieczystym ani zarządcą nieruchomości znajdującej się w obszarze oddziaływania ww. inwestycji.
Na podstawie wypisu z rejestru gruntów organ odwoławczy ustalił, iż Robotnicza Spółdzielnia Mieszkaniowa "[...] " jest jedynie władającym działką nr ew. [...], która sąsiaduje z działką inwestycyjną nr ew. [...] stanowiącą własność Inwestora.
Właścicielem działki o nr ew. [...], którą włada wnosząca odwołanie Robotnicza Spółdzielnia Mieszkaniowa "[...] " jest Miasto [...].
W konkluzji organ odwoławczy stwierdził, że Robotnicza Spółdzielnia Mieszkaniowa "[...] " z siedzibą w W. w żadnej mierze nie wykazała pod względem podmiotowym, jak i przedmiotowym, że przysługuje jej prawo udziału na prawach strony w postępowaniu dotyczącym pozwolenia na budowę ww. inwestycji, tzn. że jest właścicielem, użytkownikiem wieczystym lub zarządcą nieruchomości znajdujących się w obszarze oddziaływania obiektu oraz że projektowana inwestycja narusza jej uzasadnione interesy prawne. Powołując się na wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 19 października 2009 r., sygn akt. VII SA/Wa 1097/09 organ II instancji stwierdził, że posiadanie roszczeń o ustanowienie prawa użytkowania wieczystego na gruncie znajdującym się w obszarze oddziaływania obiektu nie daje podstaw do traktowania takiej osoby jako użytkownika wieczystego i nie tworzy uprawnień bycia stroną w postępowaniu o pozwolenie na budowę.
Ponadto organ powołał uchwałę 7 sędziów NSA z dnia 5 lipca 1999 r. OPS 16/98 (ONSA 1999/4/119), w której wyrażony został pogląd, iż stwierdzenie przez organ odwoławczy, że wnoszący odwołanie nie jest stroną w rozumieniu art. 28 K.p.a. następuje w drodze decyzji o umorzeniu postępowania odwoławczego na podstawie, art. 138 § 1 pkt 3 K.p.a.
Na powyższą decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożyła Robotnicza Spółdzielnia Mieszkaniowa “[...]" z siedzibą w Warszawie wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz o uchylenie decyzji Prezydenta [...] nr [...] z dnia [...] marca 2012r.
W uzasadnieniu skarżąca spółdzielnia podniosła, że w czasie toczącego się postępowania administracyjnego w przedmiotowej sprawie przed organem I instancji była stroną tego postępowania, jako posiadacz nieruchomości zabudowanej wielorodzinnym budynkiem mieszkalnym, stanowiącym własność Spółdzielni, sąsiadującej z terenem planowanej inwestycji i znajdującej się w strefie jej oddziaływania. Skarżąca spółdzielnia wskazała również, że w toku postępowania doręczano jej wszystkie pisma, łącznie z decyzją nr [...] Prezydenta [...]. Skarżąca spółdzielnia stwierdziła, że skoro brała czynny udział w niniejszym postępowaniu to posiada wszelkie prawa strony i była upoważniona do wniesienia odwołania od decyzji nr [...] Prezydenta [...].
Ponadto skarżąca podniosła zarzuty merytoryczne skierowane przeciwko decyzji organu pierwszej instancji.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o jej oddalenie i podtrzymał argumenty zawarte w uzasadnieniu zaskarżonego rozstrzygnięcia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:
Skarga jest uzasadniona.
W rozpoznawanej sprawie przedmiotem oceny sądu jest decyzja Wojewody [...] z dnia [...] maja 2012r, Nr [...], którą organ odwoławczy umorzył postępowanie odwoławcze.
W zaskarżonej decyzji jako podstawę prawną rozstrzygnięcia wskazano na art. 138 § 1 pkt 3 K.p.a. uznając, że wnoszący odwołanie nie jest stroną postępowania w rozumieniu art. 28 ust 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994r – Prawo budowlane, co skutkuje umorzeniem postępowania odwoławczego ( zgodnie z uchwałą 7 sędziów NSA z dnia
5 lipca 1999rr, OPS 16/98 ).
Organ odwoławczy na podstawie wypisu z rejestru gruntów ustalił, iż nieruchomość odwołującej się Spółdzielni Mieszkaniowej nr ew. [...] sąsiaduje wprawdzie z działką inwestycyjną nr ew. [...] lecz stanowi własność Miasta [...].
Robotnicza Spółdzielnia Mieszkaniowa "[...]" jest jedynie władającym działką
o nr ew. [...] co nie daje podstaw do traktowania jej jako strony w rozumieniu art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego. Posiadanie przez Spółdzielnię Mieszkaniową roszczeń
o ustanowienie prawa użytkowania wieczystego działki nr [...], którą spółdzielnia włada także nie tworzy uprawnień bycia stroną w postępowaniu w sprawie pozwolenia na budowę.
Dokonując powyższych ustaleń organ odwoławczy nie dostrzegł, iż nieruchomość nr ew [...] pozostająca we władaniu Robotniczej Spółdzielni Mieszkaniowej "[...]" zabudowana jest budynkiem mieszkalnym wielorodzinnym, stanowiącym własność spółdzielni.
Okoliczność ta była podnoszona w odwołaniu w którym spółdzielnia zarzuciła brak wykazania w dostateczny sposób "jakie oddziaływanie na należące do skarżącej Spółdzielni wielorodzinne budynki mieszkalne przy ul. Z. i M. będzie miała projektowana inwestycja, zwłaszcza w zakresie zacienienia przez projektowany budynek".
Organ odwoławczy odmawiając skarżącej przymiotu strony ograniczył się jedynie do przywołania treści art. 28 ust. 2 ustawy Prawa budowlanego.
Wojewoda [...] nie zajął stanowiska w kwestii posiadania przez skarżącą spółdzielnię prawa własności budynku mieszkalnego, wielorodzinnego, usytuowanego na działce nr ew [...], który jak twierdzi skarżąca może znajdować się w obszarze oddziaływania obiektu, o którym mowa w art. 3 pkt 20 ustawy Prawo budowlane.
Sąd orzekający w niniejszej sprawie w pełni podziela stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie zawarte w wyroku z dnia 14 stycznia 2011r, sygn. akt II OSK 69/10, LEX nr 953084 z którego wynika, iż "Ustawodawca wprowadzając przepis art. 28 ust. 2 p.b., chcąc ograniczyć podmiotowo krąg stron w tym postępowaniu, wymienił tam tylko niektóre podmioty mające interes prawny w sprawie, co nie oznacza, że inne podmioty nie mają interesu prawnego w postępowaniu w sprawie pozwolenia na budowę, jak np. wymienione w art. 3 pkt 11, czy też w art. 5 ust. 1 pkt 9 cytowanej ustawy, co należy w pewnych wyjątkowych przypadkach też brać pod uwagę".
Skarżąca spółdzielnia brała udział jako strona w postępowaniu przed organem pierwszej instancji.
Pozbawiając skarżącą przymiotu strony Wojewoda [...] nie może wskazywać jedynie na to, że skarżąca spółdzielnia nie należy do kręgu osób wymienionych w treści art. 28 ust. 2 ustawy Prawo budowlane.
Organ odwoławczy powinien w powyższym zakresie przeprowadzić odpowiednie ustalenia i rozważania.
Wyjaśnić należy czy rzeczywiście skarżąca jest właścicielem budynku mieszkalnego, wielorodzinnego, usytuowanego na działce nr ew [...], który mógłby znajdować się w obszarze oddziaływania obiektu.
Z określonego w decyzji pierwszo- instancyjnej obszaru oddziaływania obiektu wynika, że realizacja inwestycji nie oddziałuje na istniejącą zabudowę mieszkaniową na sąsiednich nieruchomościach.
Kwestionując powyższe ustalenie skarżąca powinna wskazać przepis prawa materialnego z którego wynikałby jej interes prawny uzasadniający udział w postępowaniu w sprawie pozwolenia na budowę .
Wskazane braki świadczą o tym, iż dokonana przez Wojewodę [...] ocena, że skarżąca spółdzielnia mieszkaniowa nie posiadała przymiotu strony
w postępowaniu w sprawie pozwolenia na budowę jest co najmniej przedwczesna
i niepoprzedzona rzetelną analizą stanu faktycznego, co stanowi naruszenie także art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 K.p.a. w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy.
Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
(Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł jak w sentencji wyroku.
Zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku na podstawie art. 152 ww. ustawy natomiast o kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 ww. ustawy.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło