VII SA/Wa 1778/17

WyrokWSA w Warszawie2018-05-16

Skład orzekający: Marta Kołtun - Kulik, Mirosława Kowalska, Iwona Szymanowicz – Nowak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ nadzoru budowlanego, stwierdzając samowolę budowlaną w postaci altany, może odstąpić od przeprowadzenia postępowania legalizacyjnego, powołując się na brak możliwości uzyskania decyzji o warunkach zabudowy, wykraczając tym samym poza swoje kompetencje?
Ratio decidendi
Organ nadzoru budowlanego nie jest uprawniony do samodzielnego rozstrzygania o możliwości uzyskania decyzji o warunkach zabudowy. Stwierdzenie braku możliwości legalizacji obiektu budowlanego z powodu niezgodności z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, bez przeprowadzenia procedury legalizacyjnej przewidzianej w art. 49b Prawa budowlanego, stanowi wykroczenie poza ustawowe kompetencje organu. Nakaz rozbiórki może być orzeczony dopiero po stwierdzeniu, że nie ma prawnych możliwości legalizacji obiektu.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji nakazującej rozbiórkę samowolnie wybudowanej w 2011 r. altany. Organy nadzoru budowlanego uznały, że budowa była samowolą, ponieważ nie dokonano wymaganego zgłoszenia. Odstąpiono od postępowania legalizacyjnego, argumentując niemożnością uzyskania decyzji o warunkach zabudowy ze względu na położenie działki na terenie leśnym. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów proceduralnych i materialnych, w tym brak możliwości czynnego udziału w postępowaniu oraz nieprawidłowe zastosowanie przepisów Prawa budowlanego.
Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego oraz poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marta Kołtun - Kulik, , Sędzia WSA Mirosława Kowalska, Sędzia WSA Iwona Szymanowicz – Nowak (spr.), Protokolant sekr. sąd. Anna Tomaszek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 maja 2018 r. sprawy ze skargi P. B. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] czerwca 2017 r. nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji; II. zasądza od [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz [...] kwotę 997 (dziewięćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Zaskarżoną decyzją z dnia [...] czerwca 2017 r., Nr [...][...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego (dalej: WINB, organ odwoławczy), działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2016 r., poz. 290 ze zm., zwanej dalej: k.p.a.), po rozpatrzeniu odwołania P. B. (dalej: skarżący, strona), utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] (dalej: PINB, organ I instancji) z dnia [...] stycznia 2017 r., Nr [...], nakazującą na podstawie art. 49b ust. 1 i ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz.U. z 2016 r., poz. 290 ze zm., zwanej dalej: p.b.) rozbiórkę samowolnie zrealizowanej altany o konstrukcji drewnianej o wymiarach 3,50 m x 3,50 m, położonej na działce nr ew. [...] w miejscowości [...], gmina [...]. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ odwoławczy wskazał, że postępowanie w przedmiotowej sprawie zostało wszczęte w dniu 9 marca 2016 r. Czynności kontrolne przeprowadzone przez inspektorów organu powiatowego w dniu 9 sierpnia 2016 r. pozwoliły na ustalenie, że na terenie działki nr [...], położonej w miejscowości [...], gm. [...], znajduje się drewniana altana z dachem kopertowym pokrytym blachodachówką o wymiarach 3,50 m x 3,50 m, która powstała samowolnie w 2011 r. WINB wskazał, że w dacie wszczęcia niniejszego postępowania obowiązywał przepis art. 29 ust. 1 pkt 2 p.b., zgodnie z którym pozwolenia na budowę nie wymaga budowa wolno stojących parterowych budynków gospodarczych, wiat i altan oraz przydomowych oranżerii (ogrodów zimowych) o powierzchni zabudowy do 35 m², przy czym łączna liczba tych obiektów na działce nie może przekraczać dwóch na każde 500 m² powierzchni działki. W świetle art. 30 ust. 1 pkt 1 ww. ustawy, w niniejszej sprawie inwestor powinien przed przystąpieniem do wykonania inwestycji dokonać zgłoszenia zamiaru jego budowy właściwemu organowi administracji architektoniczno-budowlanej. Ponieważ wymóg dokonania zgłoszenia zamiaru realizacji przedmiotowej inwestycji nie został spełniony, słusznie stwierdzono, że przedmiotowa altana została wykonana w warunkach samowoli budowlanej. Organ odwoławczy podał, że budowa obiektu bez zgłoszenia w pierwszej kolejności oceniana jest pod kątem możliwości jej legalizacji. Zasadne było zatem zastosowanie w stosunku do tego obiektu budowlanego trybu określonego w art. 49b p.b. WINB wskazując treść art. 49b ust. 1 i ust. 2 p.b. podał, że obowiązek orzeczenia nakazu rozbiórki w stosunku do obiektów wybudowanych bez wymaganego prawem zgłoszenia na budowę nie ma charakteru bezwzględnego, niemniej jednak organ I instancji nakazał rozbiórkę drewnianej altany, będącej przedmiotem tego postępowania, wskazując na niezgodność inwestycji z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. W ocenie organu odwoławczego, prawidłowo organ I instancji wywiódł, że skoro przedmiotowy obiekt zrealizowano na terenie leśnym, to niemożliwym byłoby uzyskanie przez inwestora decyzji o warunkach zabudowy, ponieważ wydanie jej musiałoby być poprzedzone zmianą przeznaczenia terenu, co wynika z art. 61 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz.U. z 2016 r., poz. 778, zwanej dalej: u.p.z.p.). Jak wynika z ustaleń poczynionych przez organ I instancji, dla terenu, na którym znajduje się przedmiotowa altana brak jest miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Powyższe stanowiło samoistną przesłankę uniemożliwiającą organowi I instancji wdrożenie procedury legalizacyjnej. Zdaniem WINB, w niniejszej sprawie bezcelowym było żądanie od właściciela nieruchomości przedstawienia dokumentacji, o której mowa w art. 49b ust. 2 p.b., albowiem ten etap postępowania nie mógł zostać przeprowadzony przez organ I instancji wobec niezgodności inwestycji z przepisami o planowaniu przestrzennym. Dodatkowo organ odwoławczy zauważył, że takie żądanie doprowadziłoby do zbędnego obciążenia finansowego strony skarżącej. Odnosząc się do argumentów odwołania, organ odwoławczy uznał, że nie wnoszą one do sprawy istotnych elementów i w świetle p.b. nie mogą skutkować uchyleniem decyzji organu I instancji. Zdaniem WINB, treść zawiadomienia o wszczęciu postępowania w ramach nadzoru budowlanego z dnia 9 marca 2016 r., dotyczącego legalności zabudowy działki nr [...], bezspornie wskazuje, że dotyczyło ono wszystkich zabudowań znajdujących się na ww. nieruchomości, w tym także przedmiotowej altany. W związku z tym, w dacie wszczęcia postępowania zastosowanie winny mieć przepisy obowiązujące w tej dacie. Wprawdzie w treści decyzji PINB przywołał przepisy obowiązujące przed nowelizacją ustawy p.b., która miała miejsce w 2015 r., to jednak zakres zmian przepisu art. 29 ust. 1 pkt 2 p.b. dotyczył w istocie jedynie zmiany parametru powierzchni zabudowy obiektów wskazanych w tym przepisie, co w niniejszej sprawie nie wpłynęło na sposób procedowania wobec ujawnionej samowoli budowlanej. Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożył skarżący, wnosząc o jej uchylenie oraz uchylenie poprzedzającej ją decyzji organu I instancji, jak również o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego. Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie: 1) przepisu postępowania, tj. art. 61 § 4 w związku z art. 10 § 1 k.p.a. przez niezawiadomienie stron o wszczęciu postępowania administracyjnego w sprawie legalności wybudowania altany, co uniemożliwiło stronie czynny udział od początku postępowania; 2) przepisu prawa materialnego, tj. art. 26 ust. 1 ustawy z dnia 16 grudnia 2016 r. o zmianie niektórych ustaw w celu poprawy otoczenia prawnego przedsiębiorców (Dz.U. z 2016 r., poz. 2255, zwanej dalej: ustawą zmieniającą) przez jego bezpodstawne zastosowanie i nieuwzględnienie okoliczności nowelizacji ustawy p.b.; 3) przepisu prawa materialnego, tj. art. 49b ust. 1 w związku z art. 29 ust. 1 pkt 2d i art. 30 p.b. przez ich nieprawidłowe zastosowanie i nieuwzględnienie, iż budowa altan o powierzchni do 35 m² jest zwolniona z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę oraz zgłoszenia organowi administracji architektoniczno-budowlanej, w związku z czym nie było podstaw do wydania nakazu rozbiórki, ewentualnie, w przypadku nieuwzględnienia powyższych zarzutów, 4) naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 49b ust. 2 p.b. przez jego niezastosowanie i bezpodstawne uniemożliwienie stronie podjęcia próby legalizacji przedmiotowej altany. W uzasadnieniu skargi skarżący podniósł, że strona nie miała możliwości czynnego udziału w postępowaniu administracyjnym od samego początku jego prowadzenia. Organ I instancji w dniu 9 marca 2016 r. wszczął z urzędu postępowanie w sprawie legalności zabudowy działki, nie mając wiedzy o konkretnych, istniejących obiektach budowlanych na tej nieruchomości oraz ich legalności. Tak sformułowane wszczęcie postępowania nie mogło być skuteczne wobec obiektu altany. Przedmiot postępowania został określony zbyt szeroko, co pozbawiło stronę możliwości skutecznej obrony swoich praw, ponieważ dla skarżącego, aż do momentu otrzymania decyzji organu I instancji, nie było jasne, czy przedmiotem postępowania administracyjnego jest altana. Zdaniem skarżącego, przedmiot postępowania powinien być jasno i precyzyjnie określony. Skarżący dalej wskazał, że obecne brzmienie art. 29 ust. 1 pkt 2d w związku z art. 30 p.b. zwalnia z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę lub dokonania zgłoszenia budowy wolno stojących altan o powierzchni zabudowy do 35 m², przy czym łączna liczba tych obiektów na działce nie może przekraczać dwóch na każde 500 m² powierzchni działki. Z art. 26 ust. 1 ustawy zmieniającej wynika, że w sprawach dotyczących legalności obiektów stosuje się przepisy znowelizowane, a więc powinny być wzięte pod uwagę przepisy aktualne, że budowa altany jest zwolniona z reglamentacji budowlanej. Skarżący zauważył, że literalne brzmienie art. 49b ust. 1 p.b. nie rozstrzyga, czy kwalifikacja obowiązku dokonania zgłoszenia odnosi się do daty budowy, czy do daty prowadzenia postępowania. W jego ocenie, należy brać pod uwagę aktualne w dacie orzekania unormowania art. 29 i art. 30 p.b. Organ odwoławczy przemilczał nowelizację z 16 grudnia 2016 r., która zupełnie wyłączyła z reglamentacji altany o powierzchni do 35 m², a przedmiotowa altana takiej powierzchni nie przekracza. Z ostrożności procesowej skarżący wskazał również, że organy nadzoru budowlanego nie są uprawnione do podejmowania wiążących rozstrzygnięć, czy istnieją przesłanki do wydania decyzji o warunkach zabudowy. Organ I instancji powinien umożliwić stronie wykazanie zgodności inwestycji z ustaleniami planistycznymi i tym samym podjąć próbę legalizacji. Jest to tym bardziej istotne, gdy wiąże się z tak doniosłymi skutkami dla stron, jak nakaz rozbiórki obiektu. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy podtrzymał swoje stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji i wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga jest zasadna o tyle, że skutkowała uchyleniem zaskarżonej i poprzedzającej ją decyzji, chociaż nie wszystkie jej zarzuty zasługują na uwzględnienie. Stosownie do treści art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przez sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r. poz. 1369, zwanej dalej: p.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Oznacza to, iż sąd rozpoznając skargę ocenia, czy zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa materialnego bądź przepisów postępowania administracyjnego. Uwzględnienie skargi następuje w przypadku stwierdzenia naruszenia przez sąd przepisów prawa, wskazanego w art. 145 § 1 p.p.s.a. Przedmiotem niniejszego postępowania jest wydanie przez organ nadzoru budowlanego nakazu rozbiórki altany bez przeprowadzania postępowania legalizacyjnego. Bezsporne jest w sprawie, że drewniana altana o wymiarach 3,5 m x 3,5 m, położona na działce nr [...] w miejscowości [...], gmina [...], została wybudowana w 2011 r. bez wymaganego wówczas zgłoszenia. Ustawa Prawo budowlane z 1994 r. podlegała licznym nowelizacjom. W dacie wszczęcia przedmiotowego postępowania przez PINB, tj. 9 marca 2016 r., obowiązywała w brzmieniu znowelizowanym przez ustawę z dnia 20 lutego 2015 r. (Dz.U. z 2015 r., poz. 443), obowiązującą od 28 czerwca 2015 r. Jednak w toku postępowania doszło do kolejnej nowelizacji p.b., która wprowadzona w.cyt. ustawą zmieniającą obowiązywała od 1 stycznia 2017 r. Naruszenia ustawy p.b. powinny być oceniane według przepisów obowiązujących w dacie popełnienia samowoli, natomiast zastosowanie przepisów dotyczących usuwania skutków samowoli uzależnione jest od okoliczności konkretnej sprawy, z zachowaniem zasady, że organy wydają decyzje według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydawania decyzji. Istotne jest przy tym rozróżnienie samego zdarzenia prawnego, jakim jest samowola budowlana, od likwidacji jej skutków (por. wyroki WSA w Krakowie z dnia 19 stycznia 2018 r., sygn. akt II SA/Kr 1402/17, publ. Lex nr 2447087 oraz z dnia 18 października 2017 r., sygn. akt II SA/Kr 822/17, publ. Lex nr 2406417). W dacie więc popełnienia samowoli budowlanej obejmującej przedmiotową altanę obowiązywał przepis art. 29 ust. 1 pkt 2 p.b., w brzmieniu sprzed nowelizacji obowiązującej od 28 czerwca 2015 r., z którego wynika, że pozwolenia na budowę nie wymaga budowa wolno stojących parterowych budynków gospodarczych, wiat i altan oraz przydomowych oranżerii (ogrodów zimowych) o powierzchni zabudowy do 25 m2, przy czym łączna liczba tych obiektów na działce nie może przekraczać dwóch na każde 500 m2 powierzchni działki. Budowa, o której mowa w art. 29 ust. 1 pkt 2 p.b., w dacie wzniesienia spornej altany wymagała zgłoszenia właściwemu organowi (art. 30 ust. 1 pkt 1 p.b. w brzmieniu sprzed nowelizacji obowiązującej od 28 czerwca 2015 r.). Budowa bez wymaganego zgłoszenia jest samowolą budowlaną, której skutki mogą być usunięte w toku postępowania legalizacyjnego prowadzonego przez organy nadzoru budowlanego. Z treści art. 26 ust. 2 ustawy zmieniającej wynika, że w sprawach obejmujących legalizację samowoli budowlanej dotyczącej obiektów budowlanych, na których wzniesienie niezbędne było pozwolenie na budowę i zgłoszenie, wszczętych i niezakończonych do dnia wejścia w życie tej ustawy, tj. 1 stycznia 2017 r., stosuje się art. 48 i art. 49b p.b., w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą. W przedmiotowej sprawie organy nadzoru budowlanego wydały swoje decyzje po 1 stycznia 2017 r., a więc już w okresie obowiązywania znowelizowanej ustawy p.b., którą powinny stosować odnośnie do art. 49b. Z treści tego przepisu wynika, że organ nadzoru budowlanego nakazuje, z zastrzeżeniem ust. 2, w drodze decyzji, rozbiórkę obiektu budowlanego, lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego zgłoszenia bądź pomimo wniesienia sprzeciwu przez organ administracji architektoniczno-budowlanej (ust. 1). Jeżeli budowa, o której mowa w ust. 1, jest zgodna z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a w szczególności ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego i innymi aktami prawa miejscowego, oraz nie narusza przepisów, w tym techniczno-budowlanych, w zakresie uniemożliwiającym doprowadzenie obiektu budowlanego lub jego części do stanu zgodnego z prawem, organ nadzoru budowlanego wstrzymuje postanowieniem - gdy budowa nie została zakończona - prowadzenie robót budowlanych oraz nakłada na inwestora obowiązek przedłożenia w wyznaczonym terminie: 1) dokumentów, o których mowa w art. 30 ust. 2 albo art. 30 ust. 2 i 3, albo art. 30 ust. 2 i 4; 2) projektu zagospodarowania działki lub terenu; 3) zaświadczenia wójta, burmistrza albo prezydenta miasta o zgodności budowy z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w przypadku braku obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego (ust. 2). Jak wynika z powyższego, przepis art. 49b ust. 2 p.b. stanowi złagodzenie rygoryzmu prawnego wynikającego z ust. 1 art. 49b, bowiem umożliwia przeprowadzenie postępowania legalizacyjnego. Procedura, o której stanowi art. 49b ust. 2 p.b. stanowi zatem co do zasady regułę w przypadku wybudowania obiektu niezgodnie z przepisami. Przepis intertemporalny art. 26 ust. 2 ustawy zmieniającej nie uprawnia organu nadzoru budowlanego prowadzącego już postępowanie legalizacyjne z art. 48 lub 49b p.b. do ponownej weryfikacji robót budowlanych w kontekście katalogu zawartego w art. 29 i art. 30 p.b. Nie obejmuje więc kwalifikacji obiektów na mocy tych przepisów w brzmieniu po nowelizacji (por. wyroki WSA w Krakowie w.cyt.). W związku z powyższym niezasadny jest zarzut skargi naruszenia prawa materialnego, tj. art. 49b ust. 1 w związku z art. 29 ust. 1 pkt 2d i art. 30 p.b., że w odniesieniu do spornej altany organy nadzoru budowlanego powinny zastosować nowe przepisy art. 29 i art. 30 p.b. w brzmieniu obowiązującym od 1 stycznia 2017 r., które zwalniają altany o powierzchni do 35 m² spod reglamentacji (nie wymagają już zgłoszenia na ich budowę). Tym samym niezasadny jest również zarzut naruszenia art. 26 ust. 1 ustawy zmieniającej, nakazujący stosowanie przepisów dotychczasowych w sprawach wszczętych i niezakończonych do dnia 1 stycznia 2017 r., o których mowa w ustawie p.b. (...) (innych, aniżeli wskazanych w ust. 2 tego przepisu). Zdaniem Sądu, nie zasługuje również na uwzględnienie zarzut skargi dotyczący naruszenia art. 61 § 4 w związku z art. 10 § 1 k.p.a. Przepis art. 61 § 4 k.p.a. wskazuje, że o wszczęciu postępowania z urzędu lub na żądanie jednej ze stron należy zawiadomić wszystkie osoby będące stronami w sprawie. Z akt postępowania administracyjnego wynika, że zawiadomieniem z dnia 9 marca 2016 r. PINB wszczął z urzędu postępowanie administracyjne w przedmiocie legalności zabudowy działki nr [...] w miejscowości [...], gm. [...]. W dniu 9 sierpnia 2016 r. organ I instancji przeprowadził oględziny na przedmiotowej działce przy udziale skarżącego, podczas których stwierdzono trzy obiekty budowlane: drewniany budynek letniskowy (brak pozwolenia na budowę), drewniany budynek gospodarczy (zgłoszenie w aktach sprawy) oraz drewniana altana (brak zgłoszenia zamiaru jej budowy). Zdaniem Sądu, w okolicznościach przedmiotowej sprawy organ I instancji nie naruszył przepisów art. 61 § 4 w związku z art. 10 § 1 k.p.a. Należy uznać, że jeśli skarżący wraz z żoną B. B. byli zawiadomieni o wszczęciu postępowania w sprawie legalności całej zabudowy działki, której są współwłaścicielami, to tym samym tak sformułowane wszczęcie postępowania było skuteczne wobec altany, która jest jednym z obiektów budowlanych na tej działce wzniesionych samowolnie. Niewątpliwie PINB dla czystości procesowej winien po oględzinach sprecyzować, że przedmiotowa sprawa toczy się w dalszym ciągu w sprawie legalności altany (jeśli, jak wynika z uzasadnienia skargi, wyodrębnił dwa postępowania: w sprawie budynku gospodarczego i w sprawie budynku letniskowego), jednak to naruszenie nie miało istotnego wpływu na wynik sprawy. Skarżący miał świadomość samowoli budowlanej altany i wiedział, że toczy się w przedmiocie jego zabudowań postępowanie przed organem nadzoru budowlanego, a więc powinien liczyć się z podjętymi decyzjami również wobec spornej altany. Sąd nie uwzględnił zarzutów skargi zawartych w punktach 1-3, jednak zasadny okazał się zarzut naruszenia art. 49b ust. 2 p.b. (punkt 4 skargi). W niniejszej sprawie bezspornym jest brak miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla terenu, na którym została wybudowana altana (zaświadczenie Wójta Gminy [...] z dnia 20 kwietnia 2016 r.). W takim przypadku warunkiem legalizacji budowy jest jej zgodność z ustaleniami decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu. Jednak organ nadzoru budowlanego nie jest uprawniony do rozstrzygania, czy inwestor taką decyzję uzyska. W ocenie Sądu, całkowicie wadliwe jest stanowisko wynikające z obu wydanych decyzji, na mocy którego odstąpiono od przystąpienia do legalizacji altany, z uwagi na brak możliwości uzyskania przez właścicieli obiektu decyzji o warunkach zabudowy, o której mowa w art. 49b ust. 2 pkt 3 p.b. Stwierdzając powyższe, organy obu instancji odwołały się do zapisów art. 61 ust. 1 u.p.z.p., dokonując jego analizy pod kątem spełnienia przesłanki z punktu 4 (teren nie wymaga uzyskania zgody na zmianę przeznaczenia gruntów leśnych na cele nieleśne). W tym zakresie, zdaniem Sądu orzekającego w tym składzie, PINB wykroczył poza swoje ustawowe kompetencje, ponieważ to nie w tym postępowaniu i nie przed organami nadzoru budowlanego winna być wyjaśniana kwestia możliwości wydania decyzji o warunkach zabudowy dla działki nr [...], położonej w miejscowości [...], gmina [...] w związku z legalizacją przedmiotowej altany. Tym samym organy nie mogły odstąpić od uruchomienia trybu legalizacyjnego przewidzianego w art. 49b p.b. (por. np. wyroki WSA w Warszawie: z dnia 14 czerwca 2017 r., sygn. akt VII SA/Wa 1695/16 i z dnia 28 kwietnia 2017 r., sygn. akt VII SA/Wa 1273/16, publ. cbosa). W związku z powyższym, organ I instancji powinien wszcząć procedurę legalizacyjną, umożliwiając inwestorowi przedstawienie stosownych dokumentów, o których mowa w art. 49 b ust. 2 p.b., a nie arbitralnie orzekać, wbrew swoim kompetencjom, że ten etap postępowania nie mógł zostać przeprowadzony wobec niezgodności inwestycji z przepisami o zagospodarowaniu przestrzennym. Należy pamiętać, że legalizacja samowoli budowlanej jest uprawnieniem inwestora (nie obowiązkiem), którego nie można pozbawiać, działając bez podstawy prawnej czy też z troski o zbędne obciążenie finansowe strony skarżącej (vide: strona 3 uzasadnienia zaskarżonej decyzji). Zatem nakaz rozbiórki altany może być orzeczony dopiero wówczas, gdy okaże się, że nie ma prawnych możliwości jej legalizacji. Zasadny jest więc zarzut skargi o przedwczesności zaskarżonej decyzji. Rozpoznając ponownie sprawę przedmiotowej samowoli budowlanej, organ I instancji uwzględni poczynione wyżej uwagi odnośnie do wykładni art. 49b ust. 2 p.b. Mając powyższe na uwadze Sąd, działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a. w związku z art. 135 p.p.a.a., orzekł jak w sentencji wyroku. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 w związku z art. 205 § 2 p.p.s.a. oraz zgodnie z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz.U. z 2015 r., poz. 1804), na które składają się: 500 zł wpis, 480 zł koszty zastępstwa procesowego oraz 17 zł opłata od pełnomocnictwa.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło