VII SA/Wa 1780/18
WyrokWSA w Warszawie2019-02-28
Skład orzekający: Grzegorz Rudnicki, Jolanta Augustyniak-Pęczkowska, Andrzej Siwek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy nakaz rozbiórki budynku gospodarczego, wybudowanego w latach 80. XX wieku i rozbudowanego po 1994 r. bez wymaganego pozwolenia na budowę, jest zasadny, jeśli budynek narusza ustalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego?Ratio decidendi
Nakaz rozbiórki budynku gospodarczego jest zasadny, jeśli został on wybudowany lub rozbudowany bez wymaganego pozwolenia na budowę i narusza ustalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. W przypadku samowoli budowlanej, która jest zdarzeniem ciągłym, stosuje się przepisy ustawy Prawo budowlane obowiązujące w dacie orzekania. Niezgodność z planem miejscowym, w tym naruszenie linii zabudowy i zakazu budowy poddasza użytkowego, uniemożliwia legalizację obiektu, co obliguje organ do wydania nakazu rozbiórki.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła nakazu rozbiórki budynku gospodarczego, który został wybudowany w latach 1986-1987 bez dokumentacji, a następnie rozbudowany w 2011 r. bez dokumentacji. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego wstrzymał roboty budowlane i nakazał przedstawienie projektu budowlanego oraz zaświadczenia o zgodności z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego. Burmistrz odmówił wydania takiego zaświadczenia, wskazując na niezgodność budynku z planem (naruszenie linii zabudowy i zakaz poddasza użytkowego). W konsekwencji wydano nakaz rozbiórki, który utrzymał w mocy Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego. Skarżący zarzucali m.in. błędne zastosowanie przepisów Prawa budowlanego z 1994 r. zamiast z 1974 r. oraz niezgodność z planem.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grzegorz Rudnicki, , Sędzia WSA Jolanta Augustyniak-Pęczkowska, Sędzia WSA Andrzej Siwek (spr.), Protokolant st. sekr. sąd. Sylwia Rosińska- Czaykowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 lutego 2019 r. sprawy ze skargi M. P. i R. P. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] czerwca 2018 r. nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki oddala skargę
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] czerwca 2018 r. nr [...], [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2017, poz. 1257 ze zm., dalej: "k.p.a.") i art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t.j. Dz. U. z 2017 r. poz. 1332, dalej: "Prawo budowlane"), po rozpatrzeniu odwołania M. P. i R. P. od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...] marca 2018 r., nr [...] nakazującej inwestorom – M. P. i R. P. dokonanie całkowitej rozbiórki budynku o wymiarach rzutu 8,48 m x 6,50 m, usytuowanego na działce oznaczonej numerem ewidencyjnym [...], położonej w miejscowości [...], gmina [...], utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
Z akt sprawy wynika, że Powiatowy Inspektorat Nadzoru Budowlanego w [...] (dalej PINB w [...]) w dniu [...] czerwca 2011 r. wszczął z urzędu postępowanie administracyjne w sprawie budynku gospodarczego o wymiarach rzutu 8,48 m x 6,50 m usytuowanego na działce oznaczonej numerem ewidencyjnym [...] położonej w miejscowości [...], gmina [...].
W dniach 14 grudniu 2011 r. oraz 2 lutego 2012 r. dokonano czynności kontrolnych, podczas których ustalono, że na działce znajduje się m.in. parterowy budynek gospodarczy konstrukcji murowanej o wymiarach rzutu 8,48 m x 6,50 m. Budynek posiada strop, w skład którego wchodzą belki stalowe z poprzeczkami drewnianymi obity od spodu płytami drewnianymi, strop posiada otwór włazowy. Budynek posiada dach dwuspadowy konstrukcji drewnianej, kryty blachą trapezową. W budynku wydzielone jest jedno pomieszczenie gospodarcze. Elementy nośne ściany południowo-wschodniej stanowią filary betonowe wraz z wieńcem. Za filarami istnieje ścian pełna drugiego budynku konstrukcji murowanej. W ścianie południowo-wschodniej istnieje otwór drzwiowy będący przejściem do istniejącego budynku od strony południowej.
Obecny przy dokonywaniu czynności kontrolnych M. P. w dniu 14 grudnia 2011 r. oświadczył, że pierwotnie budynek gospodarczy został wybudowany przez niego oraz R. P. (brata) w latach 1986-1987 bez żadnej dokumentacji. W czerwcu 2011 r. został rozbudowany przez M. P. bez żadnej dokumentacji. Rozbudowa polegała na zmianie wymiarów rzutu o około 0,50 m oraz na zmianie konstrukcji dachu z jednospadowego na dwuspadowy i wybudowaniu ścian szczytowych,
PINB w [...] postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2012 r. nr [...], działając na podstawie art. 48 ust. 2 i 3 Prawa budowlanego, wstrzymał roboty budowlane prowadzone przy budowie ww. budynku gospodarczego oraz nałożył na M. P. i Pana R. P. (dalej jako: "inwestorzy", "skarżący") - obowiązek przedstawienia w Powiatowym Inspektoracie Nadzoru Budowlanego w [...]:
- czterech egzemplarzy projektu budowlanego przedmiotowego budynku gospodarczego,
- oświadczenia projektanta o sporządzeniu projektu budowlanego zgodnie z obowiązującymi przepisami oraz zasadami wiedzy technicznej, a także zaświadczenie o wpisie każdego z projektantów do właściwej izby samorządu zawodowego z określonym w nim terminem ważności aktualnym na dzień opracowania projektu;
- oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością wskazaną w sentencji na cele budowlane, zaświadczenie Burmistrza Miasta [...] o zgodności przedmiotowej budowy z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego.
W dniu 15 sierpnia 2012 r. inwestorzy przedłożyli w Powiatowym Inspektoracie Nadzoru Budowlanego 4 egzemplarze projektu budowlanego przedmiotowego budynku gospodarczego, oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością oraz pismo przewodnie, w którym wskazali, że działka nr ewid. [...] nie jest drogą, ale dojazdem do działek i stanowi ich współwłasność. Inwestorzy przedstawili również postanowienie Burmistrza [...], którym, po rozpoznaniu wniosku M. P., odmówiono wydania zaświadczenia o zgodności projektowanego budynku z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego zatwierdzonego uchwałą Rady Miejskiej w [...] z dnia [...] kwietnia 2004 r. nr [...] w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego obszaru administracyjnego [...] w gminie [...] (Dz. Urz. Woj. [...]. Nr [...] poz. [...]) jako niezgodnej z ustaleniami planu.
W wykonaniu wezwania PINB w [...] z dnia 28 listopada 201 r., Burmistrz [...] w dniu 18 grudnia 2017 r. przesłał wypis i wyrys z obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla działki nr ewid. [...] położonej w miejscowości [...], gmina [...].
Decyzją z dnia [...] marca 2018 r. nr [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...], na podstawie art. 48 ust. 4 w zw. z ust. 1 Prawa budowlanego, nakazał M. P. i R. P. dokonanie całkowitej rozbiórki budynku o wymiarach rzutu 8,48 m x 6,50 m, usytuowanego na działce oznaczonej numerem ewidencyjnym [...], położonej w miejscowości [...], gmina [...].
Organ I instancji podniósł, że skarżący nie wykonali w pełni dyspozycji postanowienia organu z dnia [...][...] kwietnia 2012 r. Jak wynika z materiału zgromadzonego w sprawie Burmistrz [...] postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2012 r. odmówił wydania zaświadczenia o zgodności projektowanego budynku gospodarczego z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego zatwierdzonym uchwałą Nr [...] Rady Miejskiej w [...] z dnia [...] kwietnia 2004 r. w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego obszaru administracyjnego [...] w gminie [...] jako niezgodnej z ustaleniami, planu. W uzasadnieniu tegoż postanowienia wskazano, że przedmiotowy budynek gospodarczy narusza ustalenia powyższego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Plan ten określa wymogi, co do budowy nowych budynków w zakresie m.in.: zakazu budowy budynków gospodarczych, parterowych z poddaszem użytkowym, lokalizacji nowej zabudowy od zewnętrznej krawędzi jezdni drogi oznaczonej symbolem KD - w odległości 5 m.
Organ podkreślił, że z uwagi na to, iż przedłożone przez skarżących dokumenty nie wypełniają w pełni obowiązku wynikającego z cytowanego wyżej postanowienia dnia [...] kwietnia 2012 r., a mianowicie braku zaświadczenia Burmistrza [...] o zgodności przedmiotowej budowy budynku gospodarczego z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, organ zobowiązany jest obligatoryjnie do zastosowania art. 48 ust. 4 Prawa budowlanego, nakazując w drodze decyzji rozbiórkę obiektu budowlanego, lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę.
Skarżący pismem z dnia 21 marca 2018 r. wnieśli odwołanie od powyższej decyzji. Wskazali, że celem doprowadzenia budynku do zgodności z planem zagospodarowania przestrzennego, zobowiązują się rozebrać strop, pozostawiając tylko dwa dwuteowniki, na których oparta jest konstrukcja więźby dachowej. Zobowiązali się również do likwidacji okapu od strony linii rozgraniczającej z działką nr [...] stanowiącą dojazd od działki do drogi gminnej – [...], pozostawiając jedynie rynnę, a także do zamurowania otworu drzwiowego pomiędzy budynkiem spornym a budynkiem sąsiednim.
Wskazali, że w planie zagospodarowania drogę sąsiadującą z działką nr [...] oznaczono symbolem KD, ale jest to ciągle droga sugerowana, a nie projektowana, dotychczas nie została przejęta przez gminę i stanowi współwłasność mieszkańców.
Do odwołania załączono sporządzony przez projektanta wykaz robót budowlanych, pozwalających - w ocenie skarżących - na doprowadzenie budynku do stanu zgodnego z przepisami, oraz postanowienie Sądu Rejonowego w [...] z dnia [...] października 2016 r., w myśl którego m.in. skarżący nabyli przez zasiedzenie służebność gruntową, polegająca na prawie przechodu i przejazdu przez część działki nr [...].
Decyzją [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] czerwca 2018 r. nr [...] utrzymano w mocy decyzję organu I instancji.
W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy podniósł, że prawidłowe było oparcie się przez organ I instancji na zapisach aktualnie obowiązujących przepisów ustawy - Prawo budowlanego z dnia 7 lipca 1994 r. Z oświadczenia M. P. wynika, że przedmiotowy budynek został wybudowany około 1986 - 1987 roku, a następnie rozbudowany w roku 2011. Mając zatem na uwadze fakt prowadzenia robót budowlanych przy budowie budynku gospodarczego po 1994 r., organ I instancji prawidłowo zastosował przepisy obecnie obowiązującej ustawy tj. ustawy - Prawo budowlane z dnia 7 lipca 1994 r.
Organ, przytaczając orzecznictwo, wskazał także, że samowola budowlana jest zdarzeniem prawnym o charakterze ciągłym. Powstaje w chwili rozpoczęcia budowy bez wymaganego pozwolenia na budowę i trwa przez cały czas jej prowadzenia aż do jej likwidacji, a więc do momentu wydania nakazu rozbiórki lub legalizacji samowolnie zrealizowanego obiektu w wyniku wydania pozwolenia na użytkowanie.
Ponownie podkreślono, że Burmistrz [...] postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2012 r. odmówił wydania zaświadczenia o zgodności projektowanego budynku gospodarczego z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego zatwierdzonym chwałą Nr [...] Rady Miejskiej w [...] z dnia [...] kwietnia 2014 r.. Tym samym projektowany budynek nie spełnia wymogów nałożonych w postanowieniu nr [...] z dnia [...] kwietnia 2012 r., gdyż nie potwierdza zgodności wybudowanego obiektu budowlanego z obowiązującym miejscowym planem.
Zdaniem organu argumenty przedstawione przez skarżących w odwołaniu nie wnoszą do sprawy istotnych elementów i w świetle Prawa budowlanego nie mogą skutkować uchyleniem zaskarżonej decyzji organu I instancji. Mając na uwadze ww. stanowisko Burmistrza [...] w zakresie lokalizacji przedmiotowego budynku od linii rozgraniczającej drogi bez znaczenia pozostaje zobowiązanie skarżących do wykonania prac wewnątrz budynku oraz na granicy z działką oznaczoną nr ewid. [...]. Omawiany obiekt ze względu na usytuowanie narusza zapisy miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, legalizacja obiektu nie jest możliwa, stąd należało orzec rozbiórkę.
Powyższa decyzja [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] czerwca 2018 r została zaskarżona do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie przez M. P. i R. P., którzy postawili zarzuty:
1. wydania decyzji z naruszeniem przepisów postępowania, które to uchybienie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, poprzez naruszenie: art. 77 par. 1 k.p.a., art. 80 k.p.a., art. 7 k.p.a., art. 8 k.p.a., art. 11 k.p.a., art. 75 § 1 k.p.a., art. 107 § 1 i § 3 k.p.a. w zw. z art. 138 § 2 k.p.a. poprzez:
- błędne uznanie, że budynek został wybudowany po 1994 r., a zatem stosuje się do niego przepisy obecnie obowiązującej ustawy prawo budowlane, w sytuacji gdy budynek został wybudowany w latach 80 XX w., a prace po 1994 r. nie były istotne, tym samym w niniejszej sprawie powinny być zastosowane przepisy prawa budowlanego z 1974 r.;
- błędne uznanie, że budynek jest niezgodny z obowiązującym planem zagospodarowania przestrzennego w sytuacji, gdy budynek nie znajduje się przy granicy z drogą publiczną, w sytuacji gdy działka dojazdowa nie jest drogą publiczną. W niniejszej sprawie prawidłowo oceniony materiał dowodowy prowadzi do wniosku, że zastosowanie znajdą przepisy Prawa budowlanego z 1974 r., a budynek w czasie budowy był zgodny z aktami prawa miejscowego w tym także w zakresie zagospodarowania przestrzennego. Obecnie także budynek jest zgodny z zapisami planu zagospodarowania przestrzennego.
2. wydanie decyzji z naruszeniem art. 48 ust. 1, art. 102 ust. 1-3 Prawa budowlanego, art. 37 i art. 40 Prawa budowlanego z 1974 r., poprzez błędne uznanie, że w niniejszej sprawie brak jest podstaw do legalizacji budynku, a ponadto zastosowanie znajdują obecnie obowiązujące przepisy w sytuacji, gdy budowa budynku była przeprowadzona przed 1994 r. i zastosowanie powinny znaleźć przepisy Prawa budowlanego z 1974 r.
W oparciu o powyższe zarzuty skarżący wniósł o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji oraz decyzji I instancji oraz zasądzenie zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych.
W uzasadnieniu skargi skarżący podnieśli, że błędne jest stanowisko organu, że budynek został wybudowany po 1994 r., a zatem stosuje się do niego przepisy obecnie obowiązującej ustawy Prawo budowlane. Budynek został wybudowany w latach 80 XX wieku. Prace po 1994 r. nie były istotne z punktu widzenia istnienia budynku. Tym samym w niniejszej sprawie powinny być zastosowane przepisy Prawa budowlanego z 1974 r. Jednakże nawet gdyby stosować przepisy obecne to wbrew stanowisku organów budynek jest zgodny z obowiązującymi przepisami w tym aktami prawa miejscowego. W niniejszej sprawie nie istnieje droga publiczna. Gmina [...] nie uznaje działki graniczącej z naszą nieruchomością za drogę publiczną. Z tego względu mieszkańcy musieli przed Sądem Rejonowym w [...] ustanowić służebność gruntową.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Na rozprawie przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie w dniu 28 lutego 2019 r. pełnomocnik skarżącego M. P. złożył wypis z kartoteki budynków, z której wynika, iż budowa przedmiotowego budynku została zakończona przed 1994 r. Złożył też odpis zwykły księgi wieczystej, kopię postanowienia Sądu Rejonowego z dnia [...] października 2016 r., oświadczenie o ustanowieniu służebności przesyłu dla działki nr [...] (akt notarialny z [...] lutego 2019 r.), kopię wypisu aktu notarialnego, skierowany do Burmistrza [...] wniosek z 5 lutego 2019 r. o wydanie zaświadczenia, że budowa przedmiotowego budynku jest zgodna z obowiązującym planem zagospodarowania przestrzennego.
Skarżący oświadczył, iż po 1994 r. na wschodniej ścianie wstawione zostały okna, w ścianie południowej wstawił metalowe drzwi, na dachu zostało położone nowe pokrycie, w zewnętrznym obrysie budynku nic się nie zmieniło. Po styczniu 1995 r. troszeczkę wydłużył budynek – o 2 metry, zmienił kąt nachylenia dachu, zamiast jednospadowego zrobił dwuspadowy. Z prawej strony budynku dach wysunął o 70 cm, a z lewej o 10 centymetrów. Poddasze podwyższył o 0,5 m. Obecnie ma ono w najwyższym miejscu wysokość około 2,3 m. Dobudował przestrzeń do istniejącego budynku. Zmieniła się długość i wysokość budynku, szerokość została ta sama.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2018 r., poz. 2107), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle paragrafu drugiego powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, wchodzi tutaj w grę kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów odnoszących się do słuszności rozstrzygnięcia.
Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.– Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Dz. U z 2018 r., poz. 1302 ze zm.; zwana dalej p.p.s.a.).
Skarga nie mogła zostać uwzględniona, zaskarżona decyzja odpowiada przepisom prawa.
Przedmiotem kontroli Sądu jest decyzja [...] Inspektora Nadzoru Budowlanego utrzymująca w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] nakazującą M. P. i R. P. rozbiórkę rozbiórki budynku o wymiarach rzutu 8,48 m x 6,50 m, usytuowanego na działce oznaczonej numerem ewidencyjnym [...], położonej w miejscowości [...], gmina [...].
Organ zasadnie stwierdził, że sporny budynek został wykonany w warunkach samowoli budowlanej. W ocenie Sądu w niniejszej sprawie prawidłowo ustalono, że przedmiotowe zamierzenie inwestycyjne polegające na budowie ww. budynku powinno być realizowane dopiero po uzyskaniu pozwolenia na budowę od organu administracji architektoniczno–budowlanej, stosownie do art. 28 Prawa budowlanego. Obowiązek ten nie został przez inwestorów spełniony, co wynika z protokołu czynności kontrolnych z 14 grudnia 2011 r., do którego M. P. oświadczył, że pierwotnie budynek gospodarczy został wybudowany przez niego oraz R. P. (brata) w latach 1986-1987 bez żadnej dokumentacji. W czerwcu 2011 r. został rozbudowany przez M. P. bez żadnej dokumentacji. Skarżący nie negowali podczas postępowania administracyjnego oraz w skardze faktu, że nie posiadali pozwolenia na budowę przedmiotowego budynku.
W ocenie Sądu, rację ma organ, że skoro obiekt wymagał pozwolenia na budowę, a inwestorzy pozwolenia nie uzyskali, to trybem właściwym w odniesieniu do tak wzniesionego obiektu jest tryb wynikający z art. 48 Prawa budowlanego.
Przepis ten w ust. 1 nakazuje organowi nadzoru budowlanego wydanie decyzji o rozbiórce obiektu budowlanego lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego:
1) bez wymaganego pozwolenia na budowę albo
2) bez wymaganego zgłoszenia dotyczącego budowy, o której mowa w art. 29 ust. 1 pkt 1a, 2b i 19a, albo pomimo wniesienia sprzeciwu do tego zgłoszenia.
Wyjątek od tej zasady wprowadza ust. 2 art. 48 Prawa budowlanego w przypadku, jeżeli budowa, o której mowa w ust. 1, jest zgodna z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a w szczególności ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego i innymi aktami prawa miejscowego oraz nie narusza przepisów, w tym techniczno-budowlanych, w zakresie uniemożliwiającym doprowadzenie obiektu budowlanego lub jego części do stanu zgodnego z prawem. Wówczas stosuje się tryb legalizacji, którego pierwszy etap stanowi wstrzymanie prowadzenia robót budowlanych, w formie postanowienia.
W postanowieniu tym (ust. 3 art. 48) ustala się wymagania dotyczące niezbędnych zabezpieczeń budowy oraz nakłada obowiązek przedstawienia, w wyznaczonym terminie m.in. zaświadczenia wójta, burmistrza albo prezydenta miasta o zgodności budowy z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w przypadku braku obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego.
Tego rodzaju postanowienie wydane zostało w niniejszej sprawie - było to postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...] kwietnia 2012 r. nr [...], którym wstrzymano roboty budowlane prowadzone przy budowie ww. budynku gospodarczego oraz nałożono na skarżących obowiązek przedstawienia w Powiatowym Inspektoracie Nadzoru Budowlanego w [...] m.in. zaświadczenia Burmistrza [...] o zgodności przedmiotowej budowy z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego.
Skarżący M. P., wykonując nałożone ww. postanowieniem zobowiązanie, zwrócili się do Burmistrza [...] o wydanie stosownego zaświadczenia. Burmistrz [...] postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2012 r. odmówił wydania zaświadczenia o zgodności projektowanego budynku gospodarczego z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego zatwierdzonym Uchwałą Nr [...] Rady Miejskiej w [...] z dnia [...] kwietnia 2004 r. w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego obszaru administracyjnego [...] w gminie [...] jako niezgodnej z ustaleniami, planu. W uzasadnieniu tegoż postanowienia wskazano, że przedmiotowy budynek gospodarczy narusza ustalenia powyższego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Plan ten określa wymogi, co do budowy nowych budynków w zakresie m.in.: zakazu budowy budynków gospodarczych parterowych z poddaszem użytkowym, lokalizacji nowej zabudowy od zewnętrznej krawędzi jezdni drogi oznaczonej symbolem KD - w odległości 5 m. Natomiast z załączonej przez inwestora dokumentacji wynika, że projektowany budynek gospodarczy zbliżony jest do linii rozgraniczającej drogi oznaczonej na planie symbolem KD na odległość ok. 0,20 – 0,25 m. Ponadto okap dachu wraz z rynną i rurą spustową wystaje na ww. działkę drogową w pasie o szerokości 0,50 – 0,55 m i długości równej długości budynku, tj. 6,5 m. Tym samym jednoznaczne jest niezachowanie linii zabudowy wynikającej z planu.
Ponadto zgodnie z załączonym projektem budowlanym na poddaszu wykazano powierzchnię użytkową – 29,39 m2, podczas gdy plan dopuszcza budowę budynków gospodarczych parterowych bez poddaszy użytkowych. Projekt jest zatem niezgodny z ustaleniami planu.
Zdaniem Sądu, w świetle powyższego postanowienia Burmistrza [...], organy administracji architektoniczno–budowlanej prawidłowo ustaliły, że inwestorzy nie przedstawili zaświadczenia o zgodności przedmiotowej budowy z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, do którego złożenia zostali zobowiązani postanowieniem Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...] kwietnia 2012 r.
W konsekwencji, wobec niewykonania przez inwestorów obowiązków nałożonych postanowieniem, prawidłowo zastosowano w niniejszej sprawie art. 48 ust. 4 w zw. z ust. 1 Prawa budowlanego i orzeczono nakaz rozbiórki przedmiotowego obiektu budowlanego. Przepis art. 48 ust. 4 Prawa budowlanego stanowi bowiem, że w przypadku niespełnienia w wyznaczonym terminie obowiązków, o których mowa w ust. 3, stosuje się przepis ust. 1. Brzmienie powołanego przepisu jest jednoznaczne i nie budzi wątpliwości. W przypadku niespełnienia przez stronę w wyznaczonym terminie nałożonych obowiązków, właściwy organ zobowiązany jest wydać decyzję, o której mowa w art. 48 ust. 1 ustawy Prawo budowlane. Żaden przepis tej ustawy nie przewiduje w takiej sytuacji możliwości odstąpienia od orzeczenia nakazu rozbiórki.
Decyzja organu nadzoru budowlanego w tym przedmiocie ma charakter związany, a nie uznaniowy, ustawodawca z mocy art. 48 ust. 4 P.b. nie pozostawia bowiem właściwemu organowi wyboru treści rozstrzygnięcia - nakazując mu stosować przepis art. 48 ust. 1 Prawa budowlanego czyli nakaz rozbiórki (vide: wyrok NSA z dnia 28 grudnia 2017 r., sygn. akt II OSK 874/17, dostępny w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych).
Odnosząc się do zarzutu błędnego uznania, że budynek został wybudowany po 1994 r., a zatem stosuje się do niego przepisy obecnie obowiązującej ustawy prawo budowlane, wskazać zależy, że jest on bezzasadny. W ocenie Sądu prawidłowe było oparcie się przez organy na zapisach aktualnie obowiązujących przepisów ustawy - Prawo budowlanego z dnia 7 lipca 1994 r. Zgodnie z dyspozycją art. 103 ust. 1 i 2 tej ustawy do spraw wszczętych przed dniem wejścia w życie ustawy, a niezakończonych decyzją ostateczną, stosuje się przepisy ustawy, z zastrzeżeniem ust. 2 który mówi, iż przepisu art. 48 nie stosuje się do obiektów, których budowa została zakończona przed dniem wejścia w życie ustawy lub w stosunku do których przed tym dniem zostało wszczęte postępowanie administracyjne. Do takich obiektów stosuje się przepisy dotychczasowe. Z oświadczenia M. P. złożonego przy dokonywaniu czynności kontrolnych w dniu 14 grudnia 2011 r. wynika, że przedmiotowy budynek został wybudowany około 1986 - 1987 roku, a następnie rozbudowany w roku 2011. Dodatkowo podczas rozprawy skarżący M. P. wyjaśnił, że po 1994 r. na wschodniej ścianie wstawione zostały okna, w ścianie południowej wstawił metalowe drzwi, na dachu zostało położone nowe pokrycie, wydłużył budynek – o 2 metry, zmienił kąt nachylenia dachu, zamiast jednospadowego zrobił dwuspadowy. Z prawej strony budynku dach wysunął o 70 cm, a z lewej o 10 centymetrów. Poddasze podwyższył o 0,5 m. Dobudował przestrzeń do istniejącego budynku. Zmieniła się długość i wysokość budynku, szerokość została ta sama. W świetle powyższego należy uznać, że budynek po roku 1994 został rozbudowany. W orzecznictwie ukształtował się pogląd, że samowola budowlana jest bowiem zdarzeniem prawnym o charakterze ciągłym. Powstaje w chwili rozpoczęcia budowy bez wymaganego pozwolenia na budowę i trwa przez cały czas jej prowadzenia aż do jej likwidacji, a więc do momentu wydania nakazu rozbiórki lub legalizacji samowolnie zrealizowanego obiektu w wyniku wydania pozwolenia na użytkowanie (vide: wyrok NSA z dnia 21 kwietnia 2017 r. sygn. akt II OSK 2132/15, dostępny w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych). Jeżeli samowola budowlana jest ciągiem pewnych zdarzeń następujących po sobie na przestrzeni lat, to to do takiej sytuacji mają zastosowanie przepisy ustawy Prawa budowlanego z dnia 7 lipca 1994r., obowiązujące w dacie orzekania.
Zdaniem Sądu, mając zatem na uwadze, że przedmiotowy budynek gospodarczy powstał jako samowola budowlana oraz fakt prowadzenia robót budowlanych przy budowie budynku po 1994 r., organy prawidłowo zastosowały przepisy obecnie obowiązującej ustawy tj. ustawy - Prawo budowlane z dnia 7 lipca 1994 r.
W ocenie Sądu bezpodstawny jest także zarzut błędnego uznania, że budynek jest niezgodny z obowiązującym planem zagospodarowania przestrzennego w sytuacji, gdy budynek nie znajduje się przy granicy z drogą publiczną, w sytuacji gdy działka dojazdowa nie jest drogą publiczną.
W przedmiotowej sprawie bezsporne jest, że zgodnie z obowiązującym miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego zatwierdzonym uchwałą Rady Miejskiej w [...] z dnia [...] kwietnia 2004 r. nr [...] w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego obszaru administracyjnego [...] w gminie [...], przedmiotowy budynek usytuowany jest w strefie zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej oznaczonej symbolem MN. Dla terenów MN plan ustalił możliwość lokalizowania budynków gospodarczych parterowych bez poddaszy użytkowych, na działkach powyżej 600 m2. Jak ustalono podczas czynności kontrolnych w dniu 2 lutego 2012 r. budynek jest parterowy, posiada strop, w skład którego wchodzą belki stalowe z poprzeczkami drewnianymi, obity od spodu płytami drewnianymi. Strop posiada otwór włazowy. Z przedstawionego przez skarżących projektu budowlanego wynika, że budynek posiada poddasze użytkowe, przeznaczone na pomieszczenie gospodarcze, o powierzchni 29,39 m2, z otworem włazowym o wymiarach 0,85 m x 0,85 m. Projekt jest zatem niezgodny z ustaleniami planu.
Ponadto bezsporne jest, że działka oznaczona nr ewid. [...], na której usytuowany jest sporny budynek, sąsiaduje z działką o nr. ewid [...], która w planie zagospodarowania przestrzennego oznaczona jest jako KD (ciągi pieszo-jezdne). W świetle zapisów planu dla dróg oznaczonych symbolem KD ustalono minimalną odległość nowej zabudowy od zewnętrznej krawędzi jezdni na 5 m. Natomiast z załączonej przez inwestorów dokumentacji wynika, że projektowany budynek gospodarczy zbliżony jest do linii rozgraniczającej drogi oznaczonej na planie symbolem KD na odległość ok. 0,20 – 0,25 m. Tym samym zdaniem Sądu jednoznaczne jest niezachowanie linii zabudowy wynikającej z planu, a tym samym niezgodność usytuowania spornego budynku z planem zagospodarowania przestrzennego.
Skarżący konsekwentnie podczas postępowania administracyjnego, a także w skardze, podnosili, że w planie zagospodarowania drogę sąsiadującą z działką nr [...] oznaczono symbolem KD, ale jest to ciągle droga sugerowana, a nie projektowana, dotychczas nie została przejęta przez gminę i stanowi współwłasność mieszkańców. W ocenie Sądu status prawny drogi sąsiadującej z działką, na które znajduje się sporny budynek, jest irrelewantny dla rozstrzygnięcia przedmiotowej sprawy. Podkreślić należy, że miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego jest aktem prawa miejscowego Zapisy miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego są źródłem prawa na obszarze którego dotyczą i determinują możliwość realizacji inwestycji na terenie planem tym objętym. Pierwszym obowiązkiem organu administracji architektoniczno-budowlanej, w procesie zmierzającym do zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę, jest badanie zgodności złożonego projektu z ustaleniami planu miejscowego. Organ zatem jest zobowiązany poddać dokładnej analizie zapisy obowiązującego na danym obszarze planu miejscowego i jeśli unormowania planu nie zezwalają na realizację planowanej przez inwestora inwestycji, decyzja nie może być dla inwestora korzystna (vide: wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 21 listopada 2017 r. sygn. akt II SA/Wr 627/17 LEX nr 2412525 oraz wyrok WSA w Łodzi z dnia 2 marca 2018 r. sygn. akt II SA/Łd 7/18 LEX nr 2462638). Tym samym zapisy planu zagospodarowania przestrzennego nakazujące zachować 5 metrów minimalnej odległości zabudowy na należącej do skarżących działce nr ewid. [...] od zewnętrznej krawędzi jezdni drogi oznaczonej symbole KD są dla skarżących wiążące, a obecny status prawny drogi oraz jej stan faktyczny są bez znaczenia.
W świetle powyższego należy uznać, że także zarzut naruszenia art. 48 ust. 1, art. 102 ust. 1-3 Prawa budowlanego z 1994 r. oraz art. 37 i art. 40 Prawa budowlanego z 1974 r. jest niezasadny, albowiem brak było podstaw do legalizacji przedmiotowego budynku.
W ocenie Sądu, w niniejszej sprawie organ odwoławczy, wbrew zarzutom skarżących, nie dopuścił się również obrazy unormowań zawartych w przepisach art. 77 par. 1, art. 80, art. 7, art. 8, art. 11, art. 75 § 1, art. 107 § 1 i § 3 oraz art. 138 § 2 k.p.a..
Dokonując analizy zarówno zaskarżonej decyzji organu odwoławczego jak i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał, że organy wyczerpująco zbadały wszystkie okoliczności faktyczne związane z niniejszą sprawą, zgodnie z zasadami prawdy obiektywnej i oficjalności (art. 7 k.p.a.). Ponadto, zdaniem Sądu, organy, wydając obie sporne decyzje, oparły się na materiale zgromadzonym w sprawie, a także na wyjaśnieniach złożonych w toku postępowania przez skarżących. Organy dokonały również wszechstronnej oceny całokształtu materiału dowodowego zgromadzonego w niniejszym postępowaniu, oceniając przy tym w sposób pełny znaczenie i wartość poszczególnych dowodów i argumentów stron dla toczącej się sprawy.
Biorąc powyższe pod uwagę, należy - zdaniem Sądu - uznać, iż w zaskarżonej decyzji brak jest jakichkolwiek istotnych uchybień formalnych, które organ odwoławczy poczyniłby w toku postępowania administracyjnego, a które uniemożliwiłyby Sądowi przeprowadzenie prawidłowej oceny zarzutów skargi i wypowiedzenie się co do zasadności podjętego rozstrzygnięcia pod względem materialnoprawnym.
Wojewódzki Sad Administracyjny w Warszawie uznał, że uzasadnienie zaskarżonej decyzji. spełnia wymogi ustawowe określone w przepisie art. 107 § 3 k.p.a., albowiem organ wyraźnie wskazał wszelkie istotne przesłanki zarówno faktyczne, jak i prawne, wyjaśniając przy tym dokładnie ich znaczenie dla strony skarżącej.
Biorąc powyższe pod uwagę należy przyjąć, iż skarga nie zasługuje na uwzględnienie i z tej przyczyny podlega oddaleniu na podstawie przepisu art. 151 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło