VII SA/Wa 1786/11
PostanowienieWSA w Warszawie2012-06-27
Skład orzekający: Daria Gawlak - Nowakowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarżący, posiadający dochód w wysokości 2000 zł netto miesięcznie i majątek w postaci domu oraz nieruchomości rolnej, kwalifikują się do przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych przy wnoszeniu skargi kasacyjnej?Ratio decidendi
Sąd odmówił przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, uznając, że skarżący, mimo posiadania emerytur o łącznej wysokości 2000 zł netto miesięcznie oraz majątku w postaci domu i nieruchomości rolnej, są w stanie ponieść koszty sądowe związane ze skargą kasacyjną, w szczególności wpis w wysokości 250 zł. Sąd podkreślił, że prawo pomocy jest formą dofinansowania z budżetu państwa i powinno być przyznawane jedynie osobom w wyjątkowo trudnej sytuacji majątkowej, które nie posiadają środków na zaspokojenie podstawowych potrzeb życiowych.Stan faktyczny
Skarżący T.K. i M.K. wnieśli skargę kasacyjną od wyroku WSA w Warszawie oddalającego ich skargę na decyzję nakazującą rozbiórkę wiaty. Jednocześnie złożyli wniosek o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. Skarżący utrzymują się z emerytur o łącznej wysokości 2000 zł netto miesięcznie, posiadają dom i nieruchomość rolną. Wskazali na znaczne wydatki związane z lekami i rehabilitacją. Wcześniej referendarz sądowy odmówił im zwolnienia od kosztów sądowych, ale przyznał adwokata z urzędu.Rozstrzygnięcie
Odmówiono przyznania T.K. i M.K. prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Daria Gawlak - Nowakowska po rozpoznaniu w dniu 27 czerwca 2012 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku T.K. i M.K. o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi T.K. i M.K. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] czerwca 2011 r. nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki wiaty postanawia odmówić przyznania T.K. i M.K. prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sadowych.
W niniejszej sprawie postanowieniem z dnia 12 stycznia 2012 r. referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie odmówił skarżącym przyznania prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i jednocześnie przyznał skarżącym prawo pomocy poprzez ustanowienie adwokata z urzędu.
Wyrokiem z dnia 20 kwietnia 2012 r. Sąd oddalił skargę T.K. i M.K. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] czerwca 2011 r. nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki wiaty.
Pismem z dnia 30 maja 2012 r. ustanowiony w sprawie pełnomocnik z urzędu adw. D.M. poinformował Sąd, iż zwrócił się do Okręgowej Rady Adwokackiej o zwolnienie go z obowiązku reprezentowania skarżących z urzędu z uwagi na fakt, iż nie byli oni zadowoleni z opinii, jaką im przedłożył w przedmiocie braku podstaw do sporządzenia skargi kasacyjnej od ww. wyroku Sądu z dnia 20 kwietnia 2012 r.
W dniu 20 czerwca 2012 r. do Sądu wpłynęła skarga kasacyjna T.K. i M.K., sporządzona przez adw. K.P. ustanowioną we własnym zakresie przez skarżących w sprawie. W dniu 20 czerwca 2012 r. do Sądu wpłynął również na formularzu PPF wniosek T.K. i M.K. o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych.
Z treści złożonego wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika, iż wnioskodawcy wspólnie prowadzą gospodarstwo domowe. Strona utrzymuje się z emerytur o łącznej wysokości 2000 (poprzedni wniosek wskazywał na kwotę 1873 zł) zł netto. Posiadany majątek obejmuje dom o pow. 106 m2 oraz nieruchomość rolną o pow. 2,8 ha. Wnioskodawcy ponadto wskazali, że na leki wydają około 400 zł miesięcznie, na spłatę pożyczki 100 zł, na opłaty stałe 600 zł, - pozostała kwota, tj. 900 zł dochodów pozostaje na życie. T.K. dodała, że musi być często rehabilitowana, zaś M.K. wymaga stałej opieki lekarskiej (konsultacje kardiologiczne).
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 - dalej: p.p.s.a.) przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie częściowym, następuje gdy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku w utrzymaniu koniecznym własnym i rodziny.
Zasadą jest, że każdy wnoszący sprawę do Sądu zobowiązany jest ponosić koszty sądowe, a tylko faktyczny brak możliwości finansowych może skutkować zwolnieniem od ich ponoszenia. Należy więc zaznaczyć, że chodzi o taką sytuację finansową, która obiektywnie nie daje możliwości zgromadzenia odpowiednich środków na poniesienie kosztów sądowych lub opłacenie zawodowego pełnomocnika.
Sąd podkreśla, iż instytucja przyznania prawa pomocy została stworzona w celu zapewnienia realizacji konstytucyjnego prawa do sądu osobom znajdującym się w wyjątkowo trudnej sytuacji majątkowej, nie posiadającym środków na zaspokojenie podstawowych potrzeb życiowych. Jeżeli natomiast strona ma jakiekolwiek środki majątkowe, w szczególności posiada stały miesięczny dochód, to winna partycypować w kosztach postępowania sądowego. Udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest formą jej dofinansowania z budżetu państwa, czyli faktycznie przez innych obywateli i przez to powinno się sprowadzać do przypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe (por. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Komentarz B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka -Medek, wyd. Zakamycze 2005, s. 594).
W niniejszej sprawie nie można uznać by skarżący nie posiadali środków na zaspokojenie podstawowych własnych potrzeb życiowych. Porównując wysokość miesięcznych dochodów oraz wysokość miesięcznych wydatków udokumentowanych przez skarżących należy stwierdzić, iż są oni w stanie jednorazowo uiścić wpis sądowy od skargi kasacyjnej w wysokości 250 złotych. Wskazać również należy, że sytuacja materialna wnioskodawców nieco polepszyła się od stycznia 2012 r., kiedy to we wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżący określili swoje dochody - emerytury na łączną kwotę 1873 zł netto, obecnie zaś wysokość emerytur obojga skarżących wynosi 2000 zł netto. Nadto Sąd zauważył, że skarżący zrezygnowali z pełnomocnika ustanowionego z urzędu i mogą sobie pozwolić na ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika we własnym zakresie.
Analizując całokształt sprawy należy wskazać, że przychylenie się do wniosku strony nie jest zasadne. Uznano, że skarżący uzyskując wskazany dochód oraz posiadając wskazany majątek, nie kwalifikują się do przyznania prawa pomocy, gdyż są w stanie opłacić koszty sądowe, w szczególności z uwagi na fakt, iż na obecnym etapie postępowania sądowego, skarżący muszą ponieść ciężar jedynie wpisu od skargi kasacyjnej w wysokości 250 zł, obecnie nie spoczywa na wnioskodawcach żaden inny koszt sądowy. Wnioskodawcy posiadają stały miesięczny dochód, nie posiadają nikogo na utrzymaniu. Z tych przyczyn uznano za zasadne odmówić wnioskodawcom prawa pomocy w zakresie częściowym przez zwolnienie od kosztów sądowych.
W związku z powyższym, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło