VII SA/Wa 1788/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Paweł Groński, , Sędzia WSA Włodzimierz Kowalczyk (spr.), Sędzia WSA Mirosława Kowalska, Protokolant st. ref. Karolina Kaca, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 czerwca 2012 r. sprawy ze skargi K. B. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] znak [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji; II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku. [...] Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] nr [...] odmówił wznowienia postępowania na żądanie K. B. w sprawie zakończonej decyzją ostateczną [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] znak: [...] utrzymującą w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w M. z dnia [...] znak : [...] nakazującą M. B. usunięcie samowolnie ustawionego barakowozu o przebudowanym dachu, użytkowanego letniskowo, na działce nr ewid. [...] w obrębie D. gm. P. W uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia organ wskazał, że K.B. pismem nadanym w dniu 30.04.2010 r. w Urzędzie Pocztowym Z. wystąpiła z wnioskiem o wznowienie postępowania w przedmiocie uchylenia decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w M. z dnia [...] nakazującej M. B. usunięcie samowolnie ustawionego barakowozu, gdyż zdaniem wnioskodawczyni jako osoba niepełnoletnia w dniu wydania decyzji nie miała żadnej zdolności do czynności prawnej. Organ I instancji pismem z dnia 25 maja 2010 r. poinformował wnioskodawczynie w trybie art. 36 Kpa, że sprawa zostanie rozpatrzona po zakończeniu postępowania sądowego dotyczącego uchylenia wnioskowanej decyzji i zwrocie akt do Głównego Urzędu Nadzoru Budowlanego. Następnie pismem z dnia 9.02.2011 r. organ wyjaśnił wnioskodawczyni stan prawny sprawy oraz wniósł o jednoznaczne podanie w myśl art. 148 § 1 Kpa terminu, kiedy strona dowiedziała się o okolicznościach stanowiących podstawę do wznowienia postępowania wynikającą z art. 148 Kpa. Organ wskazał, że strona nie ustosunkowała się do powyższego, natomiast pismem nadanym w dniu 7.03.2011 r. w Urzędzie Pocztowym Z. wniosła o wstrzymanie się z rozpoznaniem wniosku, bowiem Urząd Gminy w P. przystąpił do zmiany studium uwarunkowań kierunków zagospodarowania przestrzennego gm. P. W związku z powyższym organ I instancji stwierdził, że wnioskodawczyni nie udowodniła, kiedy dowiedziała się o okolicznościach stanowiących podstawę do wznowienia postępowania i tym samym brak zachowania terminu wynikającego z przepisu art. 148 Kpa uniemożliwił wznowienie postępowania w trybie art. 145 Kpa. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego po rozpoznaniu odwołania K. B. decyzją z dnia [...] znak: [...] utrzymał w mocy decyzję [...] Inspektora Nadzoru Budowlanego. Organ odwoławczy podniósł, że pomimo wezwania wojewódzkiego organu nadzoru budowlanego, wnioskodawczyni nie udowodniła w jakiej dacie dowiedziała się o okolicznościach stanowiących podstawę wznowienia postępowania, co skutkuje wydaniem rozstrzygnięcia o odmowie wznowienia postępowania. W związku z tym, organ II instancji stwierdził, że strona nie udowodniła kiedy dowiedziała się o okolicznościach stanowiących podstawę do wznowienia postępowania, co skutkuje brakiem możliwości wznowienia postępowania w oparciu o przepis art. 145 § 1 Kpa. Wskazał, że podniesiona we wniosku okoliczność, że skarżąca w dacie wszczęcia postępowania w sprawie rozbiórki spornego obiektu budowlanego zakończonego wydaniem decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] była osobą małoletnią, podniesiona została przez M.B. (przedstawiciela ustawowego skarżącej) w skardze kasacyjnej od wyroku WSA w Olsztynie z dnia 31.05.2004 r., sygn. akt IV SA 4304/01. Naczelny Sąd Administracyjny po rozpoznaniu skargi kasacyjnej wyrokiem z dnia 10.05.2005 r., sygn. akt OSK 1564/04 oddalił skargę kasacyjną od powyższego wyroku. Organ odwoławczy podniósł, że w judykaturze sądowo- administracyjnej prezentowany jest pogląd, że po wyroku oddającym skargę na decyzję niedopuszczalne jest wznowienie postępowania w oparciu o przesłankę z art. 145 § 1 pkt. 3 Kpa. W związku z powyższym zdaniem organu odwoławczego organ I instancji słusznie odmówił wznowienia postępowania w sprawie zakończonej ostateczną decyzją [...] Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...]. Organ podniósł, że pomimo tego, iż zgodnie z nowelizacją ustawy Kodeks postępowania administracyjnego z dnia 3.12.2010 r., art. 149 § 3 przewiduje "odmowa wznowienia postępowania następuje w drodze postanowienia" to jednak załatwienie wniosku o wznowienie postępowania decyzją, nie stanowi naruszenia prawa skutkującego uchyleniem przedmiotowego rozstrzygnięcia. Wskazał, iż zgodnie z ogólnie obowiązującymi zasadami Kpa decyzja bowiem rozstrzyga sprawę co do istoty w całości lub części, a więc w sposób wiążący i trwały ustanawia, zmienia lub znosi stosunki administracyjne. Odnosząc się do podniesionych w odwołaniu zarzutów i pozostałych kwestii, organ stwierdził, iż pozostają one bez wpływu na treść rozstrzygnięcia. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożyła K. B. wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji. Zaskarżonej decyzji zarzuciła: – błędną ocenę zebranego w sprawie materiału dowodowego przez przyjęcie, że w sprawie niniejszej zachodzą przesłanki do odmowy wznowienia postępowania co do decyzji WINB w O., – naruszenie art. 145 kpa i następnych przez przyjęcie, że z własnej winy nie brała udziału w postępowaniu, – obrazę art. 39 kpa, art. 40 kpa, 30 kpa przez przyjęcie, że decyzja PINB w M. z dnia [...] została doręczona prawidłowo, – obrazę art. 7, 8, 9, 10 i 11 kpa mówiących o tym, że organy administracji stoją na straży praworządności i podejmują wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego. Tymczasem zarówno PINB, WINB, GINB jak i sądy nie chcą przyznać się do błędu, że decyzja PINB w M. z dnia [...] jest nieprawomocna, bo nie została doręczona zgodnie art. 40 kpa, – nie ustosunkowanie się do zarzutów podniesionych w odwołaniu od decyzji WINB z dnia [...], co do prawomocności decyzji PINB w M., a ograniczenie się jedynie do stwierdzenia, że problem ten był podnoszony w skardze kasacyjnej. Nawet jeżeli tak było to zarówno sądy jak i organy administracji powinny przestrzegać prawa i to jest ich bezwzględny obowiązek. W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał swoje stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje : Skarga podlega uwzględnieniu, aczkolwiek z innych przyczyn niż zostały w niej wymienione. Stosownie do art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne kontrolują działalność administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, badając prawidłowość zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafność ich wykładni. Uwzględnienie skargi następuje w przypadku stwierdzenia naruszenia prawa materialnego lub istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu, na podstawie art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej ppsa). W rozpatrywanej sprawie wystąpiły tego rodzaju wady i uchybienia. Na wstępie należy wskazać, że organ I instancji, przystępując do rozpoznania wniosku o wznowienie postępowania prawidłowo zwrócił uwagę na zachowanie przez wnioskodawczynię terminu określonego w art. 148 kpa. Sąd podziela również stanowisko organów co do tego, że na wnioskodawczyni spoczywał ciężar udowodnienia kiedy, w jakiej dacie dowiedziała się o okolicznościach stanowiących podstawę prawną do wznowienia postępowania ze ścisłością dostateczną do ustalenia, że jej podanie o wznowienie postępowania wpłynęło przed upływem terminu jednomiesięcznego od dnia, w którym dowiedziała się o tych okolicznościach. Pogląd ten znajduje potwierdzenie w orzecznictwie sądowym ( wyr. WSA w Warszawie VII SA/Wa 1086/04, LEX nr 168036, wyr. NSA z dnia 19 maja 2000 r., I SA/Wr 1038/97, LEX nr 43046). Za prawidłowe należy też uznać wezwanie z dnia 9.02.2011 r. zobowiązujące wnioskodawczynię do wykazania zachowania terminu jednego miesiąca wskazując jak należy liczyć ten termin w przypadku wniosku o wznowienie na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 kpa. Organ wzywając K. B. nie zauważył jednak, że wniosek skarżącej wskazywał na dwie podstawy wznowieniowe. Oprócz wskazanego wyżej przepisu powołała również art. 145 § 1 pkt 1 kpa. Wobec tego Sąd uznał, iż stanowisko organów w zakresie odmowy wszczęcia postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 kpa jest prawidłowe. Należy natomiast stwierdzić, że organ w ogóle nie rozważał podstaw do wznowienia postępowania w oparciu o drugą z wymienionych we wniosku przesłankę. Warto przy tym zasygnalizować, że nawet w tych sytuacjach, gdzie obowiązek wykazania określonych przesłanek spoczywa z woli ustawodawcy na wnioskodawcy, nie oznacza to zwolnienia organu od obowiązku podjęcia wszelkich kroków niezbędnych do wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy z uwzględnieniem interesu społecznego i słusznego interesu obywateli. W konsekwencji stwierdzić należy, że ustalenia poczynione przez organy są niepełne, a zgromadzony w sprawie materiał dowodowy niewystarczający dla oceny, czy w sprawie zachodzą przesłanki do odmowy wznowienia postępowania. W rozpoznawanej sprawie organy administracji nie dążyły do należytego wyjaśnienia wszystkich okoliczności i ustalenia stanu faktycznego zgodnego z rzeczywistością, naruszając tym samym powołane przepisy art. 7, 77 § 1, 80 i 136 k.p.a., co w ocenie Sądu mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Należy bowiem podkreślić, że prawidłowe ustalenie stanu faktycznego jest warunkiem niezbędnym prawidłowego zastosowania norm prawa materialnego. Odnosząc się natomiast do zasadniczego zarzutu skarżącej, co do prawidłowości doręczenia decyzji kończącej postępowanie objęte wnioskiem o wznowienie należy stwierdzić, iż nie jest on uzasadniony. Naczelny Sąd Administracyjny we wskazywanym przez organy postępowaniu szczegółowo wyjaśnił rolę przedstawiciela ustawowego przesądzając prawidłowość doręczeń dokonywanych przez organ nadzoru budowlanego. W świetle przedstawionych wyżej wywodów należało uwzględnić skargę i na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) p.p.s.a., orzec jak w sentencji. Nadto w myśl art. 152 cytowanej ustawy określono, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu.