VII SA/Wa 179/13

WyrokWSA w Warszawie2013-10-17

Skład orzekający: Agnieszka Wilczewska - Rzepecka, Justyna Mazur, Renata Nawrot

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ nadzoru budowlanego może wydać decyzję o nakazie wyłączenia z użytkowania budynku mieszkalnego ze względu na jego zły stan techniczny zagrażający bezpieczeństwu ludzi, oraz czy decyzja ta może zostać utrzymana w mocy pomimo zarzutów naruszenia przepisów postępowania administracyjnego?
Ratio decidendi
Organ nadzoru budowlanego jest obowiązany na podstawie art. 68 Prawa budowlanego do wydania decyzji nakazującej wyłączenie z użytkowania budynku, jeżeli stwierdzone zostanie bezpośrednie zagrożenie zawaleniem i bezpieczeństwu ludzi. Wydanie takiej decyzji jest obligatoryjne i nie podlega uznaniu administracyjnemu. W niniejszej sprawie zgromadzony materiał dowodowy, w tym protokoły oględzin i opinie techniczne, potwierdził zły stan techniczny budynku i realne zagrożenie, co uzasadniało wydanie i utrzymanie w mocy decyzji o wyłączeniu budynku z użytkowania.
Stan faktyczny
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego wszczął postępowanie dotyczące stanu technicznego drewnianego budynku mieszkalnego z końca XIX wieku, położonego przy ul. [...] w [...]. Po wieloletnich czynnościach kontrolnych i sporządzeniu opinii technicznych stwierdzono zły stan techniczny budynku, grożący zawaleniem i zagrożenie dla życia ludzi. Organ wydał decyzję nakazującą wyłączenie budynku z użytkowania, którą utrzymał w mocy Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego. Skarżący A. Z. zaskarżył tę decyzję do WSA w Warszawie.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Agnieszka Wilczewska - Rzepecka (spr.), , Sędzia WSA Justyna Mazur, Sędzia WSA Renata Nawrot, Protokolant st. sekr. sąd. Monika Pietruszewska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 października 2013 r. sprawy ze skargi A. Z. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] listopada 2012 r. nr [...] w przedmiocie nakazu wyłączenia z użytkowania budynku mieszkalnego skargę oddala Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] decyzją z dnia [...] lipca 2012 r., nr [...], na podstawie art. 104 i art. 108 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. nr 98, poz. 1071 ze zm., zwana dalej k.p.a.) oraz art. 68 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz.U. z 2010 r. nr 243, poz. 1623 ze zm.), nakazał T. B., J. Z. oraz A. Z.: 1) wyłączenie z użytkowania budynku mieszkalnego położonego na terenie działki położonej przy ul. [...] w [...], 2) umieszczenie na budynku zawiadomienia o stanie zagrożenia bezpieczeństwa ludzi i mienia oraz wydzielenie strefy zagrożenia, 3) zabezpieczenie budynku przed dostępem osób trzecich. Decyzji nadano rygor natychmiastowej wykonalności na podstawie art. 108 k.p.a. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ przedstawił następujący stan faktyczny: Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...]w dniu [...] lutego 2003 r. wszczął na wniosek T. B. postępowanie administracyjne w sprawie stanu technicznego drewnianego budynku, wybudowanego w latach 1897-98, na terenie działki położonej przy ul. [...] w [...]. Pismem z dnia [...] czerwca 2003 r. A. Z. wniósł o zawieszenie postępowania administracyjnego w niniejszej sprawie. Do wniosku A. Z. załączył zawiadomienie [...] Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków z dnia [...] maja 2003 r., znak [...], o wszczęciu postępowania w sprawie wpisania spornego budynku do rejestru zabytków. Postanowieniem z dnia [...] lipca 2003 r., nr [...], organ powiatowy zawiesił prowadzone postępowanie do czasu zakończenia postępowania prowadzonego przez [...] Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków o wpisanie nieruchomości przy ul. [...] w [...] wraz z budynkami do rejestru zabytków. Przy piśmie z dnia [...] lipca 2004 r. T. B. przedłożył decyzję Ministra Kultury z dnia [...] czerwca 2004 r., znak [...], którą organ uchylił decyzję [...] Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków z dnia [...] stycznia 2004 r., nr [...], umarzającą postępowanie administracyjne o wpisanie do rejestru zabytków nieruchomości zabudowanej dwoma budynkami drewnianymi pochodzącymi z lat 1897-98 przy ul. [...] w [...] oraz odmówił wpisania do rejestru zabytków przedmiotowej nieruchomości. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] postanowieniem z dnia [...] lipca 2004 r., nr [...] podjął zawieszone postępowanie. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem z dnia [...] lutego 2007 r., nr [...], utrzymał w mocy powyższe postanowienie z dnia [...] lipca 2004 r. w przedmiocie podjęcia zawieszonego postępowania. Następnie, pismem z dnia [...] października 2008 r. T. B wystąpił do organu z prośbą o wydanie nakazu rozbiórki przedmiotowego budynku mieszkalnego. Pismem z dnia [...] stycznia 2009 r. A. Z. wniósł o zawieszenie postępowania do czasu uzyskania prawomocnego wyroku sądowego w przedmiocie zniesienia współwłasności nieruchomości położonej przy ul. [...] w [...]. Postanowieniem z dnia [...] stycznia 2009 r., nr [...] organ powiatowy odmówił zawieszenia postępowania, gdyż postępowanie zostało wszczęte na wniosek T. B., a nie na wniosek A. Z. W dniu [...] lutego 2009 r. pracownicy organu stopnia powiatowego dokonali czynności kontrolnych, podczas których stwierdzili, że na terenie działki położonej przy ul. [...] w [...] istnieje drewniany budynek użytkowany obecnie na cele mieszkalne. Komisja oceniła, iż przedmiotowy budynek mieszkalny znajduje się w złym stanie technicznym. Pismem z dnia [...] kwietnia 2009 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] wystąpił do J. Z. oraz A. Z. z zapytaniem czy podtrzymują stanowisko T. B. i wyrażają zgodę na rozbiórkę. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] decyzją z dnia [...] czerwca 2009 r., nr [...], odmówił T. B. orzeczenia nakazu rozbiórki spornego budynku. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] września 2009 r., nr [...], uchylił powyższą decyzję z dnia [...] czerwca 2009 r. i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. Postanowieniem z dnia [...] czerwca 2009 r., nr [...], Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] nakazał współwłaścicielom sporządzenie i przedstawienie odpowiedniej oceny technicznej dotyczącej drewnianego budynku mieszkalnego usytuowanego na działce przy ul. [...] w [...]. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem z dnia [...] września 2009 r., nr [...], uchylił ww. postanowienie z dnia [...] czerwca 2009 r., podkreślając, że stan techniczny obiektu jest znany organowi i nie ma żadnych podstaw do nakładania obowiązku przedłożenia kolejnej oceny technicznej, gdyż w aktach sprawy znajduje się kopia opinii biegłego sądowego, sporządzonej do sprawy o zniesienie współwłasności. Z opinii biegłego mgr inż. W. K. wynika, że ze względu na stan techniczny (zużycie ponad 70%) obiekt nie nadaje się do remontu, budynek kwalifikuje się do rozbiórki. W dalszym toku postępowania, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] decyzją z dnia [...] listopada 2009 r., nr [...], odmówił T. B. orzeczenia nakazu rozbiórki spornego budynku, gdyż obowiązek ten nie może być nałożony z uwagi na fakt, iż ww. obiekt jest w dalszym ciągu użytkowany, a ponadto zgody na rozbiórkę nie wyrażają pozostali współwłaściciele nieruchomości. Następnie, postanowieniem z dnia [...] listopada 2009 r., nr [...], organ powiatowy nałożył na współwłaścicieli obowiązek dostarczenia oceny technicznej dotyczącej drewnianego budynku przy ul. [...] w [...]. Powyższe postanowienie zostało utrzymane w mocy postanowieniem [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lutego 2010 r., nr [...]. Pismem z dnia [...] stycznia 2011 r. organ powiatowy wezwał inwestorów do przedłożenia wymaganej dokumentacji w terminie 14 dni od daty otrzymania pisma. W dniu [...] kwietnia 2011 r. wpłynęło pismo T. B. z prośbą o przedłużenie terminu dostarczenia oceny technicznej do 30 maja 2011 r. Pismem z dnia[...] lipca 2011 r. organ zobowiązał współwłaścicieli do przedłożenia wymaganej dokumentacji w terminie natychmiastowym. Z uwagi na fakt, iż T. B., J. Z., P. A. Z. nie przedłożyli oceny technicznej, organ powiatowy postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2011 r., nr [...], nałożył na ww. obowiązek wpłacenia zaliczki na poczet pokrycia kosztów postępowania. W dniu [...] grudnia 2011 r. wpłynęła do organu ocena techniczna przedmiotowego budynku mieszkalnego sporządzona przez J. B. (upr. [...]). Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] wskazał, że z ww. oceny wynikało, iż budynek jest zamieszkały na piętrze. Przedmiotowy budynek jest w bardzo złym stanie technicznym - wynikiem tego są uszkodzone konstrukcje drewniane dachu, ścian i stropów, popękane są również kominy w związku z czym można domniemywać, iż przedmiotowy budynek może ulec zawaleniu. W ocenie technicznej zawarte było również stwierdzenie, że dalsze użytkowanie budynku w tym stanie stwarza bezpośrednio zagrożenie dla życia i zdrowia ludzi oraz pogarsza warunki dla otoczenia. Biorąc powyższe pod uwagę, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] decyzją z dnia [...] stycznia 2012 r., nr [...], nakazał T. B., J. Z. oraz A. Z. wyłączenie z użytkowania budynku mieszkalnego położonego na terenie działki położonej przy ul. [...] w [...], umieszczenie na budynku zawiadomienia o stanie zagrożenia bezpieczeństwa ludzi i mienia oraz wydzielenie strefy zagrożenia, zabezpieczenie budynku przed dostępem osób trzecich. Powyższej decyzji nadano na podstawie art. 108 k.p.a. rygor natychmiastowej wykonalności ze względu na zagrożenie życia ludzi. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] maja 2012 r., nr [...], uchylił powyższą decyzję w całości i przekazał sprawę przekazał do ponownego rozpatrzenia organowi I Instancji. W dniu [...] lipca 2012 r. wpłynął do organu wniosek A. Z. z prośbą o zawieszenie postępowania administracyjnego w niniejszej sprawie. Dalej, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] wskazał, iż czynności kontrolne wyznaczone na dzień [...] lipca 2012 r. wykazały zniszczenie stolarki budynku, węgły w tym gniazda i czopy. Konstrukcja werandy od strony ul. [...] uległa załamaniu i zniszczeniu. Dach kryty papą, widoczne liczne prowizoryczne łaty. Pokrycie dachowe jest w bardzo złym stanie technicznym. Stan techniczny werandy bocznej jest bardzo zły, na parterze barierki ochronne częściowo wyłamane, weranda jest odchylona od pionu. Widoczne jest również wygięcie werandy na piętrze. Stolarka okienna i drzwiowa jest w bardzo złym stanie technicznym, rynny odprowadzające wody opadowe są zapchane. Podmurówka budynku jest zniszczona, widoczne zawilgocenia oszalowania budynku. Podniósł, że dokonano jedynie oględzin zewnętrznych budynku, ponieważ komisja nie została wpuszczona do środka budynku. Stan faktyczny przedstawia sporządzona w dniu kontroli dokumentacja zdjęciowa. Organ stwierdził, analizując całość akt sprawy oraz biorąc pod uwagę art. 10 § 2 k.p.a., że w niniejszej sprawie zachodzi przesłanka do zastosowania art. 68 Prawa budowlanego, zgodnie z którym "w razie stwierdzenia potrzeby opróżnienia w całości lub w części budynku przeznaczonego na pobyt ludzi, bezpośrednio grożącego zawaleniem, właściwy organ jest obowiązany: 1) nakazać, w drodze decyzji, na podstawie protokołu oględzin, właścicielowi lub zarządcy obiektu budowlanego opróżnienie bądź wyłączenie w określonym terminie całości lub części budynku z użytkowania, (...)." Wobec powyższego orzekł jak w sentencji decyzji. Z powyższą decyzją Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...] lipca 2012 r. nie zgodził się A. Z., składając odwołanie. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] listopada 2012 r., nr [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. oraz art. 83 ust. 2 Prawa budowlanego, po rozpatrzeniu odwołania A. Z., utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ odwoławczy wskazał, iż dokonana w przedmiotowej sprawie przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] ocena stanu technicznego przedmiotowego budynku, z której wynikała bezpośrednia możliwość jego zawalenia się, uzasadniała wydanie decyzji o jakiej mowa w art. 68 prawa budowlanego. Organ podkreślił, że przesłanką wydania nakazu opróżnienia obiektu budowlanego w oparciu o art. 68 Prawa budowlanego jest bezpośrednie zagrożenie zawalenia się budynku, w którym przebywają ludzie. Jest to więc sytuacja zaistnienia stanu nagłej konieczności, w którym stan techniczny budynku stwarzać może niebezpieczeństwo dla życia lub zdrowia ludzkiego, lub może grozić niepowetowaną szkodą materialną. W ocenie organu odwoławczego, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego [...] przeprowadzając w dniu 12 lipca 2012 r. czynności kontrolne na terenie przedmiotowej nieruchomości w sposób bezsporny ustalił istnienie przesłanek potwierdzających wystąpienie realnego i bezpośredniego zagrożenia bezpieczeństwa ludzi tj. zawalenia się obiektu lub jego części. Z treści protokołu z dnia [...] lipca 2012 r. oraz uzasadnienia decyzji wynika, iż organ I instancji w toku czynności kontrolnych ujawnił bardzo zły stan techniczny zewnętrznych elementów obiektu. Także wnioski płynące z będącej w posiadaniu organów nadzoru budowlanego oceny technicznej sporządzonej przez J. B. w jednoznaczny sposób przesądzają o możliwości bezpośredniego zagrożenia zawaleniem obiektu lub jego części. Zdaniem [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru, należało w niniejszej sprawie, nakazać właścicielom przedmiotowego budynku jego opróżnienie w całości i zarządzić wykonanie określonych czynności. Ponadto, jak wskazał organ, w zaistniałej sytuacji nie budziło także wątpliwości nadanie objętemu odwołaniem rozstrzygnięciu rygoru natychmiastowej wykonalności. Odnosząc się do zarzutów zawartych w odwołaniu, organ zauważył, że J. B., który jest autorem oceny technicznej sporządzonej pod koniec 2011 r. i przedłożonej w organie powiatowym, nie jest stroną postępowania administracyjnego prowadzonego przez organy nadzoru budowlanego. Z dokumentów załączonych do ww. dokumentacji wynika, że jest on członkiem [...] Okręgowej Izby Inżynierów Budownictwa i posiada uprawnienia m.in. do oceniania i badania stanu technicznego wszelkich budynków, budowli w budownictwie osób fizycznych oraz budowli służących do celów rozrywki, wypoczynku i sportu z wyłączeniem konstrukcji fundamentów głębokich i trudniejszych konstrukcji statycznie niewyznaczalnych. Wskazał, że z powyższego wynika, iż nie posiada on uprawnienia rzeczoznawcy budowlanego, niemniej jednak obowiązek nałożony postanowieniem organu stopnia powiatowego nie wymagał sporządzenia oceny technicznej budynku przez rzeczoznawcę, lecz przez osobę posiadającą stosowne uprawnienia. Podniósł, że z akt wynika, że autor opracowania sporządził ww. ocenę techniczną na zlecenie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] (z uwagi na niewykonanie obowiązku przedłożenia oceny technicznej przez współwłaścicieli nieruchomości). Zaznaczył, iż w świetle art. 12 ust. 6 Prawa budowlanego "Osoby wykonujące samodzielne funkcje techniczne w budownictwie są odpowiedzialne za wykonywanie tych funkcji zgodnie z przepisami i zasadami wiedzy technicznej oraz za należytą staranność w wykonywaniu pracy, jej właściwą organizacją, bezpieczeństwo i jakość". Powołał się także na pogląd zawarty w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 22 lutego 2012 r., sygn. akt VIII SA/Wa 797/11, zgodnie z którym "Skoro w toku postępowania administracyjnego nie został opracowany, w szczególności na zlecenie skarżącego, raport, opinia, bądź ocena, która uwzględniając przepisy prawa, inaczej (odmiennie) określałaby zakres negatywnego oddziaływania inwestycji na działkę skarżącego, to za wiążącą uznać wypada tę ocenę, która w toku sprawy administracyjnej została opracowana i stanowiła podstawę rozstrzygnięcia. O ile bowiem w toku postępowania administracyjnego strona nie zgadza się z opinią biegłego, może skorzystać z możliwości zlecenia kontropinii we własnym zakresie i przedłożenia jego jako dowodu w sprawie (vide wyrok WSA w Warszawie z dn. 2.02.2007 r. sygn. akt IV SA/Wa 2383/06, Lex nr 316627)". Ponadto, organ zauważył, że ocena zarzutów dotyczących rzekomego zniszczenia mienia przez pracowników organu powiatowego pozostaje poza właściwością organu odwoławczego, zaś kwestie te mogą być dochodzone w postępowaniu przed sądami powszechnymi. Wskazał także, że zawarty w odwołaniu wniosek o wyłączenie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] został rozpatrzony w odrębnym postępowaniu. Skargę na powyższą decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] listopada 2012 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożył A. Z., wnosząc o jej uchylenie. Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie przepisów: art. 6, art. 7, art. 8, art. 9, art. 10, art. 11 k.p.a. oraz art. 66, art. 67, art. 68 Prawa budowlanego. W uzasadnieniu skargi skarżący podniósł, iż [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego nie zawiadomił go o zakończeniu postępowania odwoławczego i możliwości wniesienia uwag do zebranego materiału przed wydaniem decyzji, tym samym naruszone zostały przepisy praw strony do zajęcie stanowiska w sprawie zebranego materiału. Wskazał, iż w toku postępowania wszczętego na wniosek T. B. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] w swoim działaniu ani razu nie nakazywał, w związku z rzekomo złym stanem technicznym budynku, wykonania jakichkolwiek prac wynikających z przepisów prawa budowlanego, opierając się jedynie na wydawaniu decyzji na korzyść wnioskodawcy, które były następnie uchylane. A. Z. stwierdził, że Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego wydał swoją decyzję na podstawie odczuć i wykonanej na zlecenie organu opinii J. B., która to opinia według Prokuratury Rejonowej w [...] poświadcza nieprawdę, co do stanu obiektu, o czym uzasadnienie zaskarżonej decyzji w ogóle nie mówi. Skarżący wskazał, iż organ nadzoru budowlanego nie wykazał bezspornie, że wydanie decyzji o wyłączeniu obiektu budowlanego z użytkowania jest uzasadnione ze względu na jego stan zagrażający życiu i zdrowiu. Zarzucił także organowi nadzoru budowlanego działanie w interesie wnioskodawcy T. B. W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał swoje stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji i wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Stosownie do dyspozycji art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej jedynie pod względem zgodności z prawem, a więc prawidłowości zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafności ich wykładni. Uwzględnienie skargi następuje tylko w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych wad w prowadzonym postępowaniu (art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz.U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.). W rozpoznawanej sprawie tego rodzaju wady i uchybienia nie wystąpiły, wobec czego skarga nie zasługiwała na uwzględnienie. Przedmiotem kontroli Sądu była decyzja [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] listopada 2012 r., utrzymująca w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...] lipca 2012 r., wydaną w oparciu o art. 68 Prawa budowlanego. Zgodnie z art. 68 Prawa budowlanego w razie stwierdzenia potrzeby opróżnienia w całości lub w części budynku przeznaczonego na pobyt ludzi, bezpośrednio grożącego zawaleniem, właściwy organ jest obowiązany: 1) nakazać, w drodze decyzji, na podstawie protokołu oględzin, właścicielowi lub zarządcy obiektu budowlanego opróżnienie bądź wyłączenie w określonym terminie całości lub części budynku z użytkowania; 2) przesłać decyzję, o której mowa w pkt 1, obowiązanemu do zapewnienia lokali zamiennych na podstawie odrębnych przepisów; 3) zarządzić: a) umieszczenie na budynku zawiadomienia o stanie zagrożenia bezpieczeństwa ludzi lub mienia oraz o zakazie jego użytkowania, b) wykonanie doraźnych zabezpieczeń i usunięcie zagrożenia bezpieczeństwa ludzi lub mienia, z określeniem, technicznie uzasadnionych, terminów ich wykonania. Powyższy przepis ma charakter bezwzględnie obowiązujący, bo nie zostawia organowi żadnej swobody w działaniu, a skutek jego zastosowania jest dość surowy, bo oznacza w istocie zakaz korzystania z nieruchomości. Z analizy tego unormowania wynika, że ma on zastosowanie do budynków przeznaczonych na pobyt ludzi, a nakaz wyłączenia budynku lub jego części z użytkowania, na jego podstawie, może być wydawany jedynie w przypadkach rzeczywistego zagrożenia dla ludzi, wynikającego ze złego stanu technicznego tego budynku. Jeszcze raz należy podkreślić, że wydanie decyzji na podstawie art. 68 Prawa budowlanego w sytuacji, gdy spełni się jego hipoteza, jest obligatoryjne i organ nadzoru budowlanego nie dysponuje w tym zakresie uznaniem administracyjnym. Prowadząc postępowanie administracyjne w trybie art. 68 Prawa budowlanego organ orzekający zobligowany jest podjąć wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli (art. 7 k.p.a.). W tym celu, winien on w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy (art. 77 § 1 k.p.a.), uwzględniając przy tym fakt, iż jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. W szczególności dowodem mogą być dokumenty, zeznania świadków, opinie biegłych oraz oględziny (art. 75 § 1 k.p.a.). Przy czym zauważyć należy, iż dyspozycja przepisu art. 68 pkt 1 Prawa budowlanego nakłada na organ bezwzględny obowiązek dokonania oględzin obiektu. Ocena zaś, czy dana okoliczność została udowodniona jest możliwa dopiero na podstawie całokształtu materiału dowodowego (art. 80 k.p.a.). Sąd podziela ocenę zebranego w sprawie materiału dokonaną przez organy obu instancji w niniejszej sprawie, a sprowadzającą się do ustalenia, że w odniesieniu do budynku mieszkalnego położonego na nieruchomości przy ul. [...] w [...] zaszły podstawy do wyłączenia go z użytkowania. Zaznaczyć należy, iż postępowanie administracyjne w sprawie stanu technicznego przedmiotowego budynku toczy się od 10 lat. W przeciągu tego okresu organ nadzoru budowlanego dokonywał oględzin obiektu, z których ostatnie miały miejsce [...] lipca 2012 r. Przeprowadzona wizja, z której została sporządzona dokumentacja zdjęciowa potwierdziła, że budynek mieszkalny jest w bardzo złym stanie technicznym. Jak wskazał organ nadzoru budowlanego stopnia powiatowego, czynności kontrolne wyznaczone na dzień [...] lipca 2012 r. wykazały zniszczenie stolarki budynku, węgły w tym gniazda i czopy. Konstrukcja werandy od strony ul. [...] uległa załamaniu i zniszczeniu. Dach kryty papą, widoczne liczne prowizoryczne łaty. Pokrycie dachowe jest w bardzo złym stanie technicznym. Stan techniczny werandy bocznej jest bardzo zły, na parterze barierki ochronne częściowo wyłamane, weranda jest odchylona od pionu. Widoczne jest również wygięcie werandy na piętrze. Stolarka okienna i drzwiowa jest w bardzo złym stanie technicznym, rynny odprowadzające wody opadowe są zapchane. Podmurówka budynku jest zniszczona, widoczne zawilgocenia oszalowania budynku. Wskazać należy, iż w sprawach regulowanych przepisami ustawy – Prawo budowlane, obejmujących działalność projektowania, budowy, utrzymania i rozbiórki obiektów budowlanych ustalenia zawarte w protokołach kontroli stanowią materiał dowodowy w rozumieniu przepisów działu II rozdział 4 Kodeksu postępowania administracyjnego. Potwierdzeniem takiego stanu jest regulacja art. 81 ust. 4 Prawa budowlanego, z której wynika, że organy administracji architektoniczno-budowlanej i nadzoru budowlanego przy wykonywaniu obowiązków określonych przepisami prawa budowlanego mogą dokonywać czynności kontrolnych. Protokolarne ustalenia dokonane w toku tych czynności stanowią podstawę do wydania decyzji oraz podejmowania innych środków przewidzianych w przepisach prawa budowlanego (zob. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach z dnia 30 marca 2011 r., sygn. akt II SA/Ke 87/11). Organ nadzoru budowlanego dysponuje wykształconą kadrą pracowników w dziedzinie budownictwa i jest w stanie obiektywnie ocenić, w oparciu o zebrany materiał dowodowy, jakie czynność i roboty winne zostać podjęte aby usunąć stan zagrożenia spowodowany złym stanem technicznym obiektu. Tym samym należy uznać, iż już ujawniony podczas oględzin stan faktyczny mógł być przesłanką do wydania nakazu w oparciu o art. 68 Prawa budowlanego (pkt 1 powołanego przepisu). Ponadto, zauważyć należy, iż w aktach sprawy znajduje się opinia z grudnia 1997 r. sporządzona przez biegłego sądowego w zakresie budownictwa i wyceny nieruchomości mgr inż. W. K. na potrzeby postępowania cywilnego o zniesienie współwłasności, z której wynika, że "z uwagi na zużycie techniczne przekraczające 70 % obiekt nie kwalifikuje się do remontu. Budynek w stanie technicznym stwierdzonym przez rzeczoznawcę w trakcie wizji lokalnej nie przedstawia żadnej wartości technicznej i rynkowej. (...) korzystanie z pomieszczeń na poddaszu stanowi zagrożenie dla bezpieczeństwa ludzi". Na powyższej opinii została oparta opinia w sprawie wartości nieruchomości z dnia [...] listopada 2002 r. sporządzona przez biegłego sądowego w zakresie szacowania nieruchomości mgr inż. geodetę J. M. N., również na potrzeby postępowania cywilnego. Także w toku niniejszego postępowania administracyjnego sporządzona został opinia na zlecenie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] przez J. B. posiadającego stosowne uprawnienia, z której wynikało, że "dalsze użytkowanie budynku w tym stanie stwarza bezpośrednio zagrożenie dla życia i zdrowia ludzi oraz pogarsza warunkom dla otoczenia". Co więcej, podnieść należy, iż skoro już w 1997 r. stwierdzono bardzo zły stan techniczny obiektu, to tym bardziej można uznać, iż obecnie stan ten nie uległ poprawie, skarżący nie wskazał, aby przeprowadzone zostały jakiekolwiek prace, mające na celu doprowadzenie budynku do odpowiedniego stanu. W ocenie Sądu, zasadnie zatem organ nadzoru budowlanego nakazał właścicielom przedmiotowego budynku, wyłączenie go z użytkowania i zarządził wykonanie określonych czynności. Słusznie też organ biorąc pod uwagę treść art. 108 § k.p.a. i wyjątkowość postępowania, nadał decyzji rygor natychmiastowej wykonalności. Odnosząc się do zarzutów podniesionych w skardze dotyczących naruszenia przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, tj. art. 6, art. 7, art. 8, art. 9, art. 10, art. 11, Sąd nie dopatrzył się ich naruszenia. Organ orzekający podjął wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. W ciągu tego dziesięcioletniego postępowania skarżący bardzo czynnie uczestniczył w jego toku, składając liczne wnioski w sprawie. Z całą pewnością nie może być więc tu mowy o naruszeniu art. 10 k.p.a. Ponadto, w aktach sprawy brak jest innej opinii, z której wynikałby odmienne wnioski, niż ustalone przez organ na podstawie zgromadzonego materiału. Skarżący takowej nie przedstawił, ograniczył się jedynie do kwestionowania opinii sporządzonej przez J. B., wskazując, iż według Prokuratury Rejonowej w [...] poświadcza nieprawdę, co do stanu obiektu. Przypomnieć jednakże należy, iż organ podejmując rozstrzygnięcie, nie oparł się jedynie na kwestionowanej przez skarżącego opinii. Co więcej, podczas rozprawy przeprowadzonej w dniu [...] października 2013 r. pełnomocnik skarżącego stwierdził, iż nie może przedstawić dowodów odnośnie wszczęcia postępowania przez Prokuraturę. Gdyby się zaś okazało, że opinia z akt sprawy rzeczywiście potwierdza nieprawdę (sfałszowanie dowodu musi być stwierdzone prawomocnym orzeczeniem sądu lub innego organu), byłaby to przesłanka do ewentualnego wznowienia postępowania. Również niezasadny jest zarzut naruszenia art. 66 i art. 67 Prawa budowlanego, albowiem przepisy te, odnoszące się do innego trybu postępowania, nie były stosowane przez organ. W tym stanie rzeczy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, skargę jako nieuzasadnioną oddalił.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło