VII SA/Wa 1794/10

WyrokWSA w Warszawie2011-05-19

Skład orzekający: Bogusław Cieśla, Tadeusz Nowak, Krystyna Tomaszewska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy samowolna zabudowa strumienia, polegająca na ułożeniu rurociągu, może być uznana za obiekt budowlany w rozumieniu Prawa budowlanego, a w konsekwencji podlegać nakazowi rozbiórki na podstawie art. 48 Prawa budowlanego, czy też stanowi urządzenie melioracji wodnej szczegółowej podlegające innym przepisom?
Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzające ją akty organów administracji, stwierdzając, że organy nadzoru budowlanego nie ustaliły prawidłowo charakteru prawnego "zabudowy strumienia". Sąd wskazał, że samowolna zabudowa strumienia może być urządzeniem melioracji wodnej szczegółowej, a nie obiektem budowlanym w rozumieniu Prawa budowlanego, co wpływa na właściwość organów i zastosowanie przepisów. Brak wyczerpującej analizy przepisów Prawa budowlanego i Prawa wodnego oraz ich wzajemnego przenikania się stanowił istotne naruszenie przepisów postępowania.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła nakazu rozbiórki rurociągu samowolnie wykonanego na strumieniu, wydanego przez Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego. Spółka "V. [...]" Sp. z o.o. kwestionowała decyzję, podnosząc zarzuty dotyczące wadliwości postępowania, w tym sposobu przeprowadzenia oględzin i reprezentacji spółki. Organy administracji uznały, że spółka "V. [...]" jest inwestorem samowolnie wykonanych prac budowlanych na strumieniu.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżoną decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego oraz poprzedzającą ją decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego i postanowienie tego organu. Sąd stwierdził, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku i zasądził od Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bogusław Cieśla ( spr.), , Sędzia WSA Tadeusz Nowak, Sędzia WSA Krystyna Tomaszewska, Protokolant st. sekr. sąd. Joanna Piątek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 maja 2011 r. sprawy ze skargi V. [...] Sp. z o.o. w S. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lipca 2010 r. znak [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...] marca 2010 r. oraz poprzedzające ją postanowienie tego organu z dnia [...] listopada 2009 r., II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku, III. zasądza od Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącego V. [...] Sp. z o.o. w S. kwotę 760 (siedemset sześćdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. VIISA/Wa 1794/10 U Z A S A D N I E N I E [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] decyzją z dnia na podstawie art. 48 ust. 1 w związku z art. 48 ust. 4 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (tekst jednolity: Dz. U. z 2006 r. Nr 156, poz. 1118 z późniejszymi zmianami), wobec niespełnienia obowiązków, określonych w postanowieniu tego organu z dnia [...] listopada 2009 r. nakazał "V.[...] " Spółka z o.o., rozbiórkę samowolnie wykonanego na strumieniu [...] - rurociągu o długości około 100 mb wraz z dwoma studzienkami rewizyjnymi, ubezpieczeniem dna i skarp rozlewiska, w rejonie ujęcia przy ul. C. oraz rury ø 400 mm, wyprowadzonej na lewym brzegu (od strony ul. P.). W uzasadnieniu organ wskazał, że w dniu 2 czerwca 2009 r. inspektorzy Wojewódzkiego Inspektoratu Nadzoru Budowlanego w [...] przeprowadzili oględziny strumienia [...] w rejonie ul. C. i osiedla mieszkaniowego budowanego przez "V. [...]" Spółka z o.o. na lewym brzegu strumienia [...] (ul. P.). W czasie oględzin stwierdzono samowolne wykonanie obiektu budowlanego na strumieniu [...]. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] wszczął z urzędu postępowanie w sprawie samowolnego wykonania, w okresie maj-czerwiec 2009 r., na strumieniu [...], na działkach nr [...] (Strumień [...] - Miasto S.), [...] ([...]), [...] (strumień [...] - Skarb Państwa) z możliwością nieznacznego zahaczenia o działki [...] ([...]) i [...] (Miasto S.), dwóch studzienek rewizyjnych, około 100 mb rurociągu, ubezpieczenia skarp i dna rozlewiska w rejonie ujęcia przy ul. C. oraz wyprowadzenia na lewym brzegu (od strony ul. P.) rury ø 400 mm. Z ustaleń WINB wynikało, że spółka "V. [...]", pismem z dnia 24.11.2008 r., zwróciła się do V. [...] z prośbą o wyrażenie zgody na remont cieku [...] w obrębie działki nr [...], stanowiącej własność spółki V. Prace miały polegać na odmuleniu, odkrzaczeniu oraz regulacji cieku wodnego. Pismem z dnia 29.05.2009 r., spółka V. poinformowała WINB w [...], że nie wyraziła zgody na wykonanie regulacji strumienia w obrębie działek nr [...] i [...], pomimo to "V. [...]" Sp. z o.o. na przełomie kwietnia i maja 2009 r. samowolnie wykonała przekop i skanalizowała strumień. Również Zakład Usług Komunalnych w [...], pismem z dnia 30.06.2009 r. zawiadomił WINB o samowolnym wybudowaniu przez firmę "V. [...]" Sp. z o.o. zbiornika retencyjnego na cieku [...] (dz. [...] - okolice ul. C.) oraz odprowadzeniu wód deszczowych do tego zbiornika. Kontrola osiedla mieszkaniowego, budowanego przy ul. P. przez firmę "V. [...]" Spółka z o.o., oraz przeprowadzona w dniu 1.07.2009 r. przez inspektorów PINB w [...], przy udziale przedstawicieli "V. [...]" Sp. z o.o. – P. B. i A. O. oraz M. B. ze spółki V., potwierdziła wykonanie na strumieniu [...] urządzeń wodnych. Z oświadczenia pracowników "V. [...]" Sp. z o.o. – P. B. i A. O. zawartego w sporządzonym przez inspektorów PINB protokóle, wynikało że w okresie kwietnia i maja 2009 r. "V. [...]" Sp. z o.o. dokonała wymiany odcinka niedrożnego rurociągu 250 mm na rurociąg PCV 300 mm. Wymiany dokonano na odcinku od studni będącej ujęciem rozlewiska do nowej studni wykonanej na działce nr [...]. Widoczny w studni rurociąg 600 mm PCV stanowił początek istniejącego rurociągu betonowego, w trakcie wykonywania studni wstawiono kształtkę PCV 600 celem połączenia studni z istniejącym rurociągiem betonowym. Po wykonaniu robót teren został uporządkowany. Roboty wykonane przy rozlewisku polegały na regulacji skarp i wykonaniu studni z ujęciem kaskadowym. Po tych ustaleniach [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego na podstawie art. 48 ust. 2 pkt 2 i ust. 3 Prawa budowlanego, postanowieniem z dnia [...] listopada 2009 r., nałożył na "V. [...]" Spółka z o.o., obowiązek dostarczenia, w terminie 60 dni: zaświadczenia Prezydenta [...] o zgodności budowy z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w przypadku braku obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego; 4 egzemplarzy projektu budowlanego, zawierającego inwentaryzację wykonanych robót i ocenę techniczną, oświadczenie o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. W uzasadnieniu postanowienia z dnia [...] listopada 2009 r., organ pouczył o konsekwencjach niewykonania postanowienia. Wobec niespełnienia, nałożonych postanowieniem z dnia [...] listopada 2009r. obowiązków, [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, na podstawie art. 48 ust. 1 ustawy Prawo budowlane, nakazał "V. [...]" Sp. z o.o. rozebranie wykonanego samowolnie obiektu na strumieniu [...]. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] lipca 2010r., po rozpatrzeniu odwołania "V. [...]" Sp. z o.o. od decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] marca 2010 r., nakazującej rozbiórkę części rurociągu - utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. W uzasadnieniu decyzji organ II instancji wskazał, że już w 2004r. w wyniku kontroli przeprowadzonej przez Regionalny Zarząd Melioracji i Urządzeń Wodnych w [...] stwierdzono samowolne wykonywanie urządzeń wodnych w korycie strumienia [...]. Natomiast podczas kontroli wykonanej przez [...] WINB stwierdzono istnienie rurociągu w korycie strumienia [...], na odcinku od widocznego wlotu przy ul. C. do wylotu do otwartego koryta strumienia przy posesji ul. D. [...] (działka nr [...] obręb [...] [...]), ułożenie w korycie cieku około 500 mb rurociągu i kilka widocznych studzienek rewizyjnych. Organ wojewódzki stwierdził, iż cały odcinek rurociągu został podzielony na dwa pododcinki - północny o długości 400 mb (od ul. C. do studzienki przy granicy działek nr [...] i [...]) oraz południowy o długości około 100 mb, od w/w studzienki do wlotu do otwartego strumienia [...]. Północny odcinek przebiega przez działki nr ew. [...] (Miasto [...]), [...] (V. [...]), [...] (Skarb Państwa), [...] (Miasto [...]), [...] (Skarb Państwa). Natomiast południowy odcinek rurociągu przebiega przez działki: nr ew. [...] (własność prywatna), nr ew. [...] przeznaczoną pod drogi wewnętrzne oraz przez prywatne działki (lub na ich granicy) nr ew. [...]. Z notatki służbowej spisanej przez inspektorów [...] WINB w dniu 1 lipca 2009 r. wynikało, iż w rejonie ulicy C. , Sp. z o.o. "V." wykonała (kwietniu i maju 2009 r.) na działce nr ew. [...] ujęcie strumienia [...] w rurociąg o średnicy 300mm. Długość nowego odcinka rurociągu wynosi ok. 50 mb. Po lewej (wschodniej) stronie rozlewiska (przy ujęciu) widoczny jest nowy wylot rurociągu PCV ø 400 mm. Studzienka znajduje się na terenie działki nr ew. [...] należącej do Skarbu Państwa. Pomiędzy w/w studzienką, a nową studzienką wybudowano nowy rurociąg PCV ø 300mm. Rurociąg łączący obie studzienki przecina działkę nr [...] należącą do V. [...]. Odprowadzenie wody z nowej studzienki następuje starym rurociągiem 600 mm. Ponadto wykonano liczne studzienki połączone rurociągiem prowadzącym wody strumienia [...], które stanowią jednocześnie odbiornik wód deszczowych z terenów realizowanych w sąsiedztwie osiedli mieszkalnych. Oględziny przeprowadzone były również przez pracowników PINB w [...] - w dniu 1 lipca 2009 r. , w obecności pracowników firmy "V. [...] Sp. z o.o." i "V." Sp. j. Z oświadczenia pracowników "V. [...]" Sp. z o.o. – P. B. i A. O. wynikało, iż w kwietniu i maju 2009r. ich firma dokonała wymiany odcinka niedrożnego rurociągu ø 250 mm na rurociąg PCV ø 300 mm. Wymiany dokonano na odcinku od studni będącej ujęciem rozlewiska do nowej studni wykonanej na działce nr [...]. Widoczny w studni rurociąg 600 mm PCV jest początkiem istniejącego rurociągu betonowego, w trakcie wykonywania studni wstawiono kształtką PCV 600 celem połączenia studni z istniejącym rurociągiem betonowym. Po wykonaniu robót teren został uporządkowany. Roboty wykonane przy rozlewisku również zostały wykonane przez "V.". W opisanym stanie faktycznym organ odwoławczy stwierdził, iż słuszne było ustalenie organu pierwszej instancji, że inwestorem rurociągu o długości około 100 mb, wykonanego na działkach nr ew. [...], [...], [...] i [...] obr. [...], przez które przepływa strumień [...], była Sp. z o.o. "V." Potwierdza to szereg dokumentów, w tym przekazanych do GINB w związku z postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2010 r., zlecającym organowi I instancji przeprowadzenie dodatkowego postępowania wyjaśniającego w zakresie ustalenia podmiotu będącego inwestorem przedmiotowych robót budowlanych. Jedynym z podstawowych dowodów potwierdzających, że inwestorem rurociągu o długości około 100 mb jest firma "V. [...]" Sp. z o.o., był zdaniem organu protokół z oględzin przeprowadzonych w dniu 1 lipca 2009 r. przez pracowników PINB w [...] oraz pismo "V. [...]" Spółka Jawna z dnia [...] maja 2009 r., w którym firma ta zawiadomiła [...] WINB, iż nie wyrażała zgody na remont cieku wodnego oraz, że na przełomie kwietnia i maja "V." dokonała samowolnej zabudowy cieku na działkach nr ew. [...]. Ponadto organ wskazał na decyzję Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] lipca 2008 r., udzielająca "V. [...]" Sp. z o.o. pozwolenia wodno prawnego na wykonanie urządzeń wodnych: wylotu W8 kanalizacji deszczowej 1200 mm dla wprowadzenia do strumienia [...] oczyszczonych ścieków deszczowych m.in. z terenu projektowanej zabudowy mieszkaniowej wielorodzinnej przy ul. P. oraz szczególne korzystanie z wód - wprowadzanie oczyszczonych ścieków opadowych do wód powierzchniowych (strumienia [...]). Odwołująca się Spółka "V." podnosiła jednak, iż P. B. i A. O. biorący udział w oględzinach w dniu 1 lipca 2009r. nie posiadali stosownego umocowania do reprezentowania spółki i ich oświadczenia nie mogły stanowić podstawy do przyjęcia, iż to "V." wykonała roboty budowlane związane z zabudową strumienia na wskazanym w zaskarżonej decyzji odcinku. W odniesieniu do tego twierdzenia Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego wskazał, że "V. [...]" Sp. z o.o. została poinformowana o oględzinach, które miały się odbyć w dniu 1 lipca 2009 r. W tym dniu stawili się przedstawiciele firmy "V." oraz "V.", którzy złożyli stosowne oświadczenia do protokołu. Organ wskazał, iż zgodnie z art. 81 a ust. 2 Prawa budowlanego z 1994 r. czynności kontrolne związane z wykonywaniem uprawnień organów nadzoru budowlanego, przeprowadza się w obecności inwestora, kierownika budowy lub robót, kierownika zakładu pracy lub wyznaczonego pracownika, bądź osób przez nich upoważnionych albo w obecności właściciela lub zarządcy obiektu, a w lokalu mieszkalnym - w obecności pełnoletniego domownika i przedstawiciela administracji lub zarządcy budynku. Zgodnie z art. 81 a ust. 3 Prawa budowlanego "w razie nieobecności osób, o których mowa w ust. 2, w uzasadnionych przypadkach czynności kontrolne mogą być dokonywane w obecności pełnoletniego świadka. Z kolei art. 75 § 1 k.p.a. stanowi, że jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. W szczególności dowodem mogą być dokumenty, zeznania świadków, opinie biegłych oraz oględziny. W świetle powyższego organ uznał, że brak jest podstaw do twierdzenia, że oświadczenia pracowników "V." złożone do protokołu z dnia 1 lipca 2009 r. nie są wiążące. "V. [...]" Sp. z o.o. wniosła skargę na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lipca 2010 r. utrzymującą w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego nakazującą rozbiórkę części rurociągu na strumieniu [...]. Domagając się uchylenia zaskarżonej decyzji, Spółka wskazała na naruszenie art. 32, w związku z art. 33 § 2 i § 3 k.p.a., art. 10 §1 k.p.a. , art. 79 § 2 k.p.a. , art. 75 § 1 i 77 §1 k.p.a. , art. 7, 8 i 11 k.p.a. , art. 81 a ust. 3 i art. 29 ust. 2 pkt 1, 5 i 9 ustawy Prawo budowlane. W uzasadnieniu skargi wskazano, że mimo podniesienia w odwołaniu zarzutu braku poprawności reprezentowania skarżącej spółki podczas oględzin z dnia 1 lipca 2009 r., GINB nie uwzględnił zarzutu i starał się konwalidować błędy popełnione przy tej czynności. Protokół z dnia 1 lipca 2009 r. został sporządzony w obecności P. B. oraz A. O., którzy zostali w nim ujęci jako przedstawiciele spółki "V. [...]" (a nie jako świadkowie), przy czym osoby te nie legitymowały się żadnym pełnomocnictwem, z którego wynikałoby ich umocowanie do składania jakichkolwiek oświadczeń woli w imieniu spółki. Skarżąca wskazała na naruszenie przepisu art. 32, w związku z art. 33 § 2 i § 3 Kodeksu postępowania administracyjnego, poprzez przyjęcie, że osoby składające oświadczenia i podpisujące protokół z dnia 1 lipca 2009 r. działały w imieniu i na rzecz spółki "V. [...]". Zdaniem skarżącej błędem było przyjęcie, że skoro osoby te nie posiadały umocowania do jej reprezentowania, to wystarczającym dla poprawności dokonanej czynności było potraktowanie ich jako świadków. Skarżąca spółka jest przedsiębiorcą i dlatego wskazanie na przepis art. art. 81 a ust. 3 Prawa budowlanego nie miało znaczenia prawnego w sprawie. Protokół miał kluczowe znaczenia dla zapadłego rozstrzygnięcia, gdyż z jego ustaleń organy wywiodły fakt samowolnego wykonania przez spółkę "V. [...]" prac na strumieniu [...]. Jednak wadliwość protokołu w postaci braku należytego reprezentowania spółki "V. [...]" dyskwalifikowała ten dowód i wszelkie ustalenia poczynione na jego podstawie. Doszło również do naruszenia przepisu art. 10 §1 Kodeksu postępowania administracyjnego poprzez niezapewnienie skarżącej udziału w każdym stadium prowadzonego postępowania, jak również poprzez uniemożliwienie wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań, nie zawiadomienie strony o zebraniu materiału dowodowego i zamiarze wydania rozstrzygnięcia w sprawie. Organ oparł swoją decyzję także na ustaleniach poczynionych w trakcie czynności kontrolnych przeprowadzonych w dniu 2 czerwca 2009 r., skarżąca spółka nie została jednak o nich powiadomiona. Oświadczenia Spółki jawnej "V." [...], w świetle zarzutu skarżącej, że to właśnie ta spółka wykonała rurociąg są niewiarygodne. Pomimo powyższych zarzutów, sformułowanych na etapie odwołania, Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego w zaskarżonej decyzji nie odniósł się do nich. W odpowiedzi na skargę organ wnosił o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Stosownie do dyspozycji art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej jedynie pod względem zgodności z prawem, a więc prawidłowości zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafności ich wykładni. Uwzględnienie skargi następuje w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych wad w prowadzonym postępowaniu (art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm. – zwanej dalej p.p.s.a.). Skarga jest zasadna. Zdaniem Sądu, organy nadzoru budowlanego w niniejszej sprawie powinny przede wszystkim ustalić charakter prawny przedmiotowej "zabudowy strumienia" w kontekście przepisów prawa budowlanego oraz prawa wodnego. Przepis wskazany jako podstawa prawna zaskarżonej decyzji rozbiórkowej - art. 48 Prawa budowlanego, ma bowiem zastosowanie jedynie do obiektu budowlanego lub jego części. Definicja legalna obiektu budowlanego znajduje się w art. 3 ust. 1 Prawa budowlanego, z kolei w art. 3 ust. 3 tej ustawy wskazano na definicję budowli. Z obu tych definicji nie wynika wprost aby przedmiotowa "zabudowy strumienia" była obiektem budowlanym, do którego w przypadku samowoli budowlanej miałby, co do zasady zastosowanie art. 48 Prawa budowlanego Analizy zastosowanej kwalifikacji prawnej "zabudowy strumienia" organ nie dokonał, przyjmując jak się wydaje w sposób dorozumiany, iż "zabudowa strumienia [...]" jest budowlą. Tymczasem wiele elementów stanu faktycznego sprawy wskazuje, iż może być to urządzenie melioracji wodnej szczegółowej. Przepis art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 18 lipca 2001r. Prawo wodne ( Dz. U. z 2005r. Nr 239 , poz. 2019 ze zm.) do urządzeń melioracji wodnych szczegółowych zalicza: rowy wraz z budowlami związanymi z nimi funkcjonalnie, drenowania, rurociągi o średnicy poniżej 0,6 m. Zdaniem Zarządu Melioracji i Urządzeń Wodnych - któremu nakazano rozbiórkę innej części tej samej "zabudowy strumienia" (sprawa w tut. Sądzie o sygn. VII SA/Wa 2240/10), strumień "[...]" nie jest ciekiem naturalnym tylko urządzeniem melioracji szczegółowej. Jest rowem w części zabudowanym rurociągiem o śr. 30 cm stanowiącym część systemu melioracyjnego powiązanego z urządzeniami drenarskimi wykonanego dla potrzeb odwodnienia terenów rolniczych należących niegdyś do PGR [...] a rozbudowanym obecnie przez różne podmioty.. Ustalenie charakteru prawnego tej "zabudowy" miało zasadnicze znaczenie w sprawie, albowiem powinno stanowić podstawę do wskazania jakie obowiązki w świetle przepisów Prawa budowlanego i ewentualnie prawa wodnego ciążyły na inwestorze. W tym kontekście należy przypomnieć normę art. 29 ust. 2 pkt 9 w zw. z art. 30 ust. 1 Prawa budowlanego, który wymaga od inwestora jedynie zgłoszenia zamiaru wykonania urządzeń melioracji wodnych szczegółowych, a nie uzyskania pozwolenia na budowę. Nadto ustalenie, iż jest to urządzenie melioracji wodnych szczegółowych wpływałoby na właściwość organów, a być może także na ewentualnego adresata obowiązków. W myśl bowiem art. 77 ust. 1 ustawy Prawo wodne, utrzymywanie urządzeń melioracji wodnych szczegółowych należy do właścicieli gruntów. Zatem w sprawie należało przeprowadzić analizę zarówno przepisów prawa budowlanego jak i prawa wodnego, które na tle przedmiotowego stanu faktycznego mogą wzajemnie się przenikać. Wprawdzie stan prawny w tym zakresie nie jest oczywisty, to nie zwalniało jednak organu od próby jego ustalenia. W tym kontekście należy również wskazać na art. 64a Prawa wodnego stanowiący, że jeżeli urządzenie wodne zostało wykonane bez wymaganego pozwolenia wodnoprawnego, właściciel tego urządzenia może wystąpić z wnioskiem o jego legalizację. Organ właściwy do wydania pozwolenia wodnoprawnego może wydać decyzję o legalizacji urządzenia wodnego, jeżeli lokalizacja tego urządzenia nie narusza przepisów o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz przepisów art. 63, ustalając jednocześnie, w drodze postanowienia, wysokość opłaty legalizacyjnej, wynoszącą 10-krotność opłaty skarbowej za wydanie pozwolenia wodnoprawnego. Jeżeli właściciel urządzenia wodnego nie wystąpił z wnioskiem, o którym mowa, lub nie uzyskał decyzji o legalizacji urządzenia wodnego, organ właściwy do wydania pozwolenia wodnoprawnego nakłada na właściciela tego urządzenia, w drodze decyzji, obowiązek likwidacji urządzenia, ustalając warunki i termin wykonania tego obowiązku. W świetle regulacji art. 64a Prawa wodnego, organ właściwy do wydania pozwolenia wodnoprawnego jest jednocześnie właściwym do ewentualnej legalizacji urządzenia wodnego wykonanego bez takiego pozwolenia (vide - postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 29 czerwca 2009 r. LEX nr 563576). Z ustaleń organu wynika, iż przedmiotowa zabudowa strumienia [...] przebiega także przez teren będący własnością osób fizycznych. Ta okoliczność miałaby znaczenie w kontekście możliwości wykonania decyzji rozbiórkowej nakazanej inwestorowi, który nie jest właścicielem gruntu. W świetle przytoczonego orzecznictwa oraz treści art. 64a ust. 1 Prawa wodnego istotną kwestią do wyjaśnienia w niniejszej sprawie było to, czy doszło do wykonania bez wymaganego pozwolenia wodnoprawnego urządzenia wodnego. W ocenie Sądu powyższa okoliczność nie została przez organ wyjaśniona w sposób wyczerpujący. Brak takiej oceny powoduje, że twierdzenia organu, że na przedmiotowych działkach doszło do samowolnego wykonania budowli uznać trzeba za niewystarczające. Potrzeba przeprowadzenia ustaleń w tym zakresie wynika również z analizy art. 9 ust. 1 Prawa wodnego, tj. przepisu definiującego urządzenie wodne. Należało dokonać analizy czy "zabudowa strumienia" to urządzenie melioracji wodnej, mające charakter sztuczny, czy zabudowa cieku naturalnego. Jednak powoływanie się na fakt, iż w odległej przeszłości był to ciek naturalny, w świetle okoliczności sprawy nie może mieć znaczenia, skoro jak wynika z materiału dowodowego doszło do istotnych zmian w sposobie zagospodarowania przestrzeni i charakteru terenu. Z akt sprawy o sygn. VII SA/Wa 2240/10, wynika, że przed przystąpieniem do zabudowy doliny strumienia [...], teren wokół niego był pofałdowany, natomiast sam strumień przepływał przez płaski teren łąk użytkowanych niegdyś przez PGR [...], który użytkował strumień jako urządzenie melioracji wodnej szczegółowej. Po dokonaniu sprzedaży gruntów wokół strumienia, w czasie trwania budowy osiedla domków podniesiono rzędne terenu - przemieszczono masy ziemne w celu wyrównania terenu. Dokonano przebudowy strumienia, układając rurociąg aby nie kolidował z przeprowadzanymi pracami budowlanymi. W konkluzji Sąd pragnie stwierdzić, że w postępowaniu prowadzonym w ramach nadzoru budowlanego nie oceniono w wyczerpujący sposób stanu faktycznego sprawy, jak też nie rozpatrzono we wszechstronny sposób zgromadzonego materiału dowodowego, co miało istotny wpływ na wynik sprawy. Doszło zatem do naruszenia art. 7 i 77 oraz 80 k.p.a. Z tych powodów zaskarżoną i poprzedzającą ja decyzję należało uchylić. Jednocześnie zdaniem Sądu ustalenie organu, że inwestorem przedmiotowych "robót budowlanych polegających na zabudowie strumienia", w części objętej zaskarżoną decyzja była spółka "V. [...]" są prawidłowe i znajdowały oparcie w rzetelnie zgromadzonym i prawidłowo ocenionym w tym zakresie materiale dowodowym. W szczególności zarzut skargi jakoby oświadczenia pracowników spółki "V. [...]" P. B. i A. O., nie miały waloru dowodnego, gdyż nie byli oni upoważnieni przez Spółkę, nie jest zasadny. Osoby te składały bowiem oświadczenia wiedzy, a nie oświadczenia woli w imieniu skarżącej. Stąd dywagacje na temat braku ich umocowania do reprezentacji spółki nie mogły mieć znaczenia prawnego. W tym stanie rzeczy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c oraz art. 152 i 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł jak w sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło