VII SA/Wa 1794/11
WyrokWSA w Warszawie2011-10-26
Skład orzekający: Izabela Ostrowska, Bogusław Cieśla, Mirosława Kowalska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ ochrony zabytków może odmówić uzgodnienia pozwolenia na rozbiórkę budynku wpisanego do rejestru zabytków, opierając się na jego wartościach zabytkowych, nawet jeśli jego stan techniczny jest zły?Ratio decidendi
Sąd administracyjny oddalił skargę, uznając, że stan techniczny budynku oraz kalkulacje ekonomiczne nie mogą przesądzić o utracie jego wartości zabytkowej. Organy ochrony zabytków prawidłowo oceniły, że obiekt posiada wartości zabytkowe uzasadniające jego ochronę, a przepisy Prawa budowlanego wymagają uzyskania decyzji Generalnego Konserwatora Zabytków o skreśleniu obiektu z rejestru przed wydaniem pozwolenia na rozbiórkę.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi E. Z. na postanowienie Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego, które utrzymało w mocy postanowienie Stołecznego Konserwatora Zabytków odmawiające uzgodnienia pozwolenia na rozbiórkę budynku przy ul. (...) w W., wpisanego do rejestru zabytków. Skarżący zarzucił organom naruszenie przepisów k.p.a. poprzez brak ustaleń, nienależyte uzasadnienie oraz utrzymanie w mocy postanowienia organu pierwszej instancji, mimo że należało je uchylić. Skarżący podniósł również, że nie oceniono stanu technicznego budynku ani nie przeprowadzono badań konserwatorskich/architektonicznych.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę E. Z. na postanowienie Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Izabela Ostrowska, , Sędzia WSA Bogusław Cieśla, Sędzia WSA Mirosława Kowalska (spr.), Protokolant st. sekr. sąd. Magdalena Banaszek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 października 2011 r. sprawy ze skargi E. Z. na postanowienie Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia (...) maja 2011 r. znak: (...) w przedmiocie uzgodnienia pozwolenia na rozbiórkę skargę oddala
Zaskarżonym postanowieniem z dnia (...) maja 2011r., znak: (...) Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego po rozpatrzeniu zażalenia E. Z. na postanowienie Stołecznego Konserwatora Zabytków, działającego z upoważnienia Prezydent (...) nr (...) z dnia (...) lipca 2010r., odmawiające uzgodnienia pozwolenia na rozbiórkę budynku przy ul. (...) w W. ujętego w wykazie zabytków działając na podstawie art. 89 pkt 1, art. 93 ust. 1 Ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami (Dz. U. Nr 162 poz. 1568 z 2003r., ze zm.), art. 39 ust. 3 ustawy Prawo budowlane oraz art. 106 § 1 i 5, art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 k.p.a. – utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie.
W uzasadnieniu postanowienia organ wskazał, że zasadnie odmówiono uzgodnienia rozbiórki przedmiotowego obiektu, w związku z przepisem art. 39 ust. 3 ustawy Prawo budowlane. Podniósł, że podziela stanowisko organu pierwszej instancji, co do tego, że obiekt wybudowany w 1928r., w stylu dworkowym, posiada wartości zabytkowe uzasadniające jego zachowanie. Ponadto argumenty co do jego stanu technicznego, nie wpływają na ocenę możliwości jego rozbiórki bowiem obiekty o wartości zabytkowej powinny być chronione bez względu na kalkulacje ekonomiczne i ocenę ich stanu technicznego.
Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na powyższą decyzję wniósł E. Z., zarzucił zaskarżonemu postanowieniu obrazę przepisów art. 7, 77, 80 k.p.a. poprzez brak ustalenia na czym oparto rozstrzygnięcie, art. 197 § 3 w zw. z art. 126 i art. 8 k.p.a. poprzez nienależyte uzasadnienie rozstrzygnięcia, art. 9 i 11 k.p.a. poprzez niedostateczne wyjaśnienie przesłanek utrzymania w mocy rozstrzygnięcia organu pierwszej instancji, art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. poprzez utrzymanie w mocy postanowienia organu pierwszej instancji podczas gdy należało to postanowienie uchylić i przekazać sprawę do ponownego rozpoznania.
Skarżący w świetle ww. zarzutów wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego go postanowienia organu pierwszej instancji oraz zasądzenie kosztów postępowania zgodnie z przepisami.
Skarżący podniósł, że oparto się w sprawie wyłącznie na fakcie wpisania obiektu do wykazu zabytków, nie oceniono stanu technicznego budynku, nie przeprowadzono "badań konserwatorskich bądź architektonicznych".
W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał swoje stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Rzeczą Sądu, stosownie do dyspozycji art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269), było poddanie zaskarżonego postanowienia ocenie pod względem zgodności z przepisami prawa.
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zaskarżone i poprzedzające je postanowienie organu pierwszej instancji odpowiada przepisom prawa.
Zdaniem Sądu postępowanie w niniejszej sprawie odpowiada przepisom procedury administracyjnej, prawidłowo w szczególności rozważono zasadność pozytywnego uzgodnienia rozbiórki obiektu, przedstawiając w tym zakresie wystarczające w rozumieniu art. 107 k.p.a. uzasadnienie.
Sąd podziela argumentację organu drugiej instancji zgodnie z którą stan techniczny obiektu nie może przesądzić o utracie wartości zabytkowej obiektu.
Zgodnie z przepisem art. 39 ust. 2 ustawy Prawo budowlane pozwolenie na rozbiórkę obiektu budowlanego wpisanego do rejestru zabytków może być wydane po uzyskaniu decyzji Generalnego Konserwatora Zabytków działającego w imieniu ministra właściwego do spraw kultury i ochrony dziedzictwa narodowego o skreśleniu tego obiektu z rejestru zabytków.
To na inwestorze ciąży obowiązek uzyskania stosownego pozwolenia wojewódzkiego konserwatora zabytków. Do postępowania przed organem ochrony zabytków w takich sprawach nie ma zatem zastosowania tryb przewidziany w art. 106 k.p.a. (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 kwietnia 2008r., sygn. akt I OSK 478/07, LEX nr 468720).
W toku niniejszego postępowania organy obu instancji uznały, że budynek, przy ul. (...) w W., stanowi obiekt z lat 20 tych XX wieku reprezentujący styl dworkowy w architekturze polskiej stanowiący wyraz poszukiwania stylu narodowego także w odniesieniu do willi miejskich.
Budynek jest porównywalny z zabudową kolonii profesorskiej (...), osiedla (...), miasta ogrodu na (...). Jest symbolem pielęgnowania tradycji narodowej i niepodległościowej. Rozbiórka doprowadziłaby do zubożenia krajobrazu architektonicznego W. bowiem obiekt jest świadectwem dziedzictwa kultury polskiej okresu polski niepodległej.
Zdaniem Sądu powyższa argumentacja jest wyczerpująca i stanowi o tym, że organ nie przekroczył zasady uznania administracyjnego, w warunkach której działał.
Bezprzedmiotowy, w ocenie Sądu jest zarzut skarżącego o braku ustaleń, co do stanu technicznego budynku. Jak podkreśla się w orzecznictwie sądowoadministracyjnym stan techniczny budynku, czy kalkulacje ekonomiczne przemawiające za rozbiórką, nie przesądzają o utracie wartości zabytkowej obiektu.
Także nie znajduje uzasadnienia w sprawie zarzut braku przeprowadzenie badań konserwatorskich lub architektonicznych.
Zgodnie z przepisem art. 3 ww. ustawy o ochronie zabytków badania konserwatorskie to działania mające na celu rozpoznanie historii i funkcji zabytku, ustalenie użytych do jego wykonania materiałów i zastosowanych technologii, określenie stanu zachowania tego zabytku oraz opracowanie diagnozy, projektu i programu prac konserwatorskich, a jeżeli istnieje taka potrzeba, również programu prac restauratorskich; w myśl pkt 10 ww. artykułu - badania architektoniczne to działania ingerujące w substancję zabytku, mające na celu rozpoznanie i udokumentowanie pierwotnej formy obiektu budowlanego oraz ustalenie zakresu jego kolejnych przekształceń.
W ocenie Sądu, powyższe czynności, w odniesieniu do przedmiotowego obiektu mogły nie być celowe. Organy, orzekające w mniejszej sprawie, dysponowały wystarczającą wiedzą fachową, która umożliwiała ocenę charakteru obiektu. Znalazło to, wyczerpujący wyraz w uzasadnieniu rozstrzygnięć.
Mając na uwadze powyższą argumentację - Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji w trybie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. 153 poz. 1270 ze zm.).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło