VII SA/Wa 1806/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bogusław Cieśla, , Sędzia WSA Daria Gawlak-Nowakowska, Sędzia WSA Elżbieta Zielińska-Śpiewak (spr.), Protokolant sekr. sąd. Agnieszka Ciszek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 grudnia 2010 r. sprawy ze skargi P. S.A. w [...] na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lipca 2010 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia obowiązku przedstawienia ekspertyzy stanu technicznego i przeprowadzenia okresowej kontroli skargę oddala Decyzją z dnia [...]czerwca 2010 r. znak: [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego [...] na podstawie art. 104 Kodeksu postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. nr 98, poz. 1071 ze zm.) oraz art. 62 ust. 3, art. 80 ust 2 pkt 2, art. 81 ust. 1 pkt 2 i art. 83ust. 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (Dz. U. 2006 r. nr 156, poz. 1118 ze zm.) po przeprowadzeniu postępowania w sprawie stanu technicznego wiaduktu nad linią kolejową nr [...] nakazał P. SA [...] przedłożenie: 1. ekspertyzy stanu technicznego wiaduktu nad linią kolejową nr [...] [...] wykonanej przez osobę posiadającą prawo do wykonywania samodzielnych funkcji technicznych w budownictwie wraz z określeniem zakresu robót budowlanych, niezbędnych do wykonania w celu doprowadzenia wiaduktu do odpowiedniego stanu technicznego i bezpiecznego użytkowania, 2. protokołu okresowej kontroli 5-cioletniej, obejmującej sprawdzenie stanu technicznego i przydatności do użytkowania wyżej wymienionego obiektu budowlanego, jego estetyki wraz z otoczeniem. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że w wyniku oględzin przeprowadzonych wraz z powiatowym organem nadzoru budowlanego, stwierdzono nieodpowiedni stan techniczny wiaduktu, mogący stwarzać zagrożenie bezpieczeństwa życia i mienia (brak barier ochronnych na krawędziach wiaduktu, mocno spękane parapety z częściowymi ubytkami, duże ubytki betonu w górnej części wiaduktu (pod parapetami), ubytki betonu na bocznych ścianach oporowych oraz ubytki otuliny zbrojenia powodujące korozję stali zbrojeniowej, a także brak odwodnienia nawierzchni jezdni. Powyższy stan techniczny uzasadnia, zdaniem organu, zastosowanie art. 62 ust. 3 ustawy Prawo budowlane. Ustalając zarządcę obiektu wskazano, iż wiadukt jest w całości położony na działce nr [...] w obrębie [...] powiat kwidzyński która, jak wynika z rejestru gruntów, stanowi własność Skarbu Państwa. Stosowanie do art. 21 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2004 r. nr 261, poz 2603 ze zm.), dla nieruchomości Skarbu Państwa oddanych w użytkowanie wieczyste, prawa właścicielskie wykonuje użytkownik wieczysty. Oznacza to, że przedsiębiorstwo P. SA jest w rozumieniu przepisów ustawy Prawo budowlane właścicielem nieruchomości, na której położony jest objęty nakazem obiekt budowlany. Odwołanie od powyższej decyzji wniosły P. SA podnosząc, iż wiadukt nad linią kolejową nr [...] P. – K., w km [...], nr dz. [...] leży w ciągu dróg leśnych: " [...]" i "[...]", zlokalizowanych na działkach nr [...]. Drogi leśne to drogi położone w lasach nie będące drogami publicznymi w rozumieniu przepisów o drogach publicznych (art. 6 pkt 8 ustawy z dnia 28 września 1991 r. o lasach Dz. U. z 2005 r. nr 45, poz. 435 ze zm.). Stosownie do treści art. 4 pkt 13 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz. U. z 2007 r., nr 19, poz. 115 ze zm.) wiadukt jest obiektem mostowym, a więc drogowym obiektem inżynierskim (pkt 12), wobec czego stanowi część drogi, gdyż z treści art. 4 przywołanej ustawy wynika, że droga jest budowlą wraz z drogowymi obiektami inżynierskimi. Ponieważ drogi leśne zaliczane są do dróg wewnętrznych, co wynika z art. 8 ust. 1 ustawy o drogach publicznych, utrzymanie tych dróg należy do zarządcy terenu, na którym są one zlokalizowane , w tym przypadku do Nadleśnictwa K. które powinno być adresatem zaskarżonej decyzji. Decyzją z dnia [...] lipca 2010 r. nr [...] Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa po rozpatrzeniu odwołania wniesionego przez P. SA od decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] czerwca 2010r. - utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu decyzji Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego wskazał przede wszystkim, że przepisy rozdziału 6 ustawy Prawo budowlane "Utrzymanie obiektów budowlanych", dotyczą utrzymania obiektów budowlanych w należytym stanie technicznym i estetycznym i adresowane są do właścicieli i zarządców tych obiektów. Adresatem więc decyzji przewidzianych w tym rozdziale może być wyłącznie właściciel lub zarządca. W sprawie nie sporne jest, że wiadukt drogowy leży m.in. w ciągu dróg leśnych nr [...] – dróg wewnętrznych, położonych na działkach nr [...] będących w zarządzie Lasów Państwowych Nadleśnictwa [...]. Nie ma to jednak znaczenia w niniejszej sprawie. Dla drogi wewnętrznej (nie będącej drogą publiczną) nie można stosować przepisów ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych, jako podstawy prawnej do nakładania obowiązków na stronę w trybach tam przewidzianych, ponieważ ustawa ta dotyczy jedynie dróg publicznych. Dla dróg publicznych (w rozumieniu art. 4 pkt 2 ww. ustawy) w art. 19 ust. 2 tejże ustawy powołano instytucję zarządcy drogi, a w art. 22 zarządcy drogi nadano prawo sprawowania nieodpłatnego trwałego zarządu na gruntach pasa drogowego. Dla dróg wewnętrznych nie ma przepisu prawa regulującego powołanie podmiotu wykonującego obowiązki, o którym mowa w art. 20 ustawy o drogach publicznych. Tym samym obowiązki właściwego utrzymania drogi czy drogowego obiektu inżynierskiego winien wykonywać właściciel lub zarządca terenu, na którym obiekt taki został zlokalizowany, o czym bezpośrednio stanowi art. 8 ust. 2 ww. ustawy. Oznacza to, że wiadukt drogowy położony na działce nr [...] wchodzącej w skład drogi wewnętrznej winien być utrzymywany przez właściciela lub zarządcę terenu, na którym został zlokalizowany, a nie przez zarządcę drogi, jak to ma miejsce w przypadku dróg publicznych. Decyzja została zatem skierowana do prawidłowo ustalonego adresata. Skarga do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego wniosły P. S.A. z siedzibą [...], wnosząc o jej uchylenie oraz uchylenie utrzymanej nią w mocy decyzji organu I instancji. Decyzji zarzucano naruszenie przepisów ustawy z dnia 21 marca 1985 r., o drogach publicznych oraz art. 7, 10 i 77 kpa. Skarżący wskazał, że wiadukt jest obiektem mostowym, a więc drogowym obiektem inżynierskim, wobec czego stanowi część drogi (art. 4 pkt 12 i 13 ustawy o drogach publicznych). Droga leśna, na której położony jest przedmiotowy wiadukt jest drogą wewnętrzną. Utrzymywanie dróg wewnętrznych należy, stosownie do art. 8 ust. 2 ustawy o drogach publicznych do zarządcy terenu, na którym są one zlokalizowane. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał swoją argumentację przedstawioną w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga podlega oddaleniu. Materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji stanowi art. 62 ust. 3 ustawy Prawo budowlane, stosownie do którego w razie stwierdzenia nieodpowiedniego stanu technicznego obiektu budowlanego mogącego spowodować zagrożenie: życia lub zdrowia ludzi, bezpieczeństwa mienia bądź środowiska , nakazuje się właścicielowi lub zarządcy obiektu przeprowadzenie okresowej kontroli, bądź można żądać przedstawienia ekspertyzy stanu technicznego obiektu. Pojęcie zarządcy obiektu budowlanego w rozumieniu wyżej wymienionego przepisu nie jest tożsame z pojęciem zarządcy nieruchomości w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2010 r. nr 102, poz. 651 ze zm.). Jeżeli jednak obiekt budowlany nie stanowi odrębnego od nieruchomości gruntowej przedmiotu własności wówczas zarządca (właściciel) tej nieruchomości jest jednocześnie zarządcą (właścicielem) obiektu budowlanego. Jak wynika z akt postępowania wiadukt drogowy nad linią kolejową nr [...] położony jest w ciągu dróg leśnych na działce nr ew. [...] obręb S., która stanowi własność Skarbu Państwa, a pozostaje w użytkowaniu wieczystym P. S.A. z siedzibą w [...]. Dla nieruchomości Skarbu Państwa oddanych w użytkowanie wieczyste prawa właścicielskie wykonuje użytkownik wieczysty co w niniejszej sprawie oznacza, że P. S.A. są w rozumieniu ustawy Prawo budowlane właścicielem nieruchomości, na której położony jest wiadukt. Z tych względów Sąd, w składzie orzekającym, podziela stanowisko organu, iż wiadukt drogowy wchodzący w skład drogi wewnętrznej (drogi leśnej – nie będącej droga publiczną – art. 6 ust. 1 pkt 8 ustawy z dnia 28 września 1991 r. o lasach – Dz. U. z 2005 r. nr 45, poz 435 ze zm.) winien być utrzymany przez właściciela lub zarządcę terenu na którym został zlokalizowany, a nie przez zarządcę drogi, jak ma to miejsce w przypadku dróg publicznych. Podobne stanowisko zajął Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z dnia 21 października 2009 r. VII SA/WA 1031/09 wskazując, iż "(...) art. 8 ust. 2 ustawy o drogach publicznych stanowi, że budowa, przebudowa, remont, utrzymanie, ochrona i oznakowanie dróg wewnętrznych oraz zarządzanie nimi należy do zarządcy terenu, na którym jest zlokalizowana droga, a w przypadku jego braku do właściciela terenu". Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł, jak w sentencji.