VII SA/Wa 1810/12
WyrokWSA w Warszawie2013-01-08
Skład orzekający: Bogusław Cieśla, Izabela Ostrowska, Bożena Więch – Baranowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy cofnięcie lekarzowi upoważnienia do wystawiania zaświadczeń lekarskich o czasowej niezdolności do pracy na okres 6 miesięcy, w sytuacji wystawiania tych zaświadczeń bez uprzedniego bezpośredniego badania pacjenta, jest zgodne z prawem?Ratio decidendi
Cofnięcie lekarzowi upoważnienia do wystawiania zaświadczeń lekarskich o czasowej niezdolności do pracy na okres do 12 miesięcy jest zgodne z prawem, jeśli lekarz wystawiał zaświadczenia bez uprzedniego bezpośredniego badania ubezpieczonego. Obowiązek zbadania pacjenta przed wydaniem każdego zaświadczenia wynika z przepisów ustawy i rozporządzenia, a okoliczności takie jak przemęczenie lekarza, zaufanie do pacjenta czy jego rodziny, nie mogą usprawiedliwiać zaniedbania zawodowych obowiązków.Stan faktyczny
Skarżąca, lekarz A. B., została pozbawiona upoważnienia do wystawiania zaświadczeń lekarskich o czasowej niezdolności do pracy na okres 6 miesięcy. Powodem była okoliczność wystawiania przez nią zwolnień lekarskich bez bezpośredniego badania pacjentów, często na podstawie informacji przekazanych przez osoby trzecie. Skarżąca argumentowała, że została wprowadzona w błąd, jest przemęczona i działała dla dobra pacjenta, jednak organy uznały jej wyjaśnienia za niewystarczające. Skarga do WSA dotyczyła naruszenia przepisów ustawy i Kodeksu postępowania administracyjnego.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę A. B.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bogusław Cieśla, , Sędzia WSA Izabela Ostrowska, Sędzia WSA Bożena Więch – Baranowska (spr.), Protokolant st. sekr. sąd. Dorota Wasiłek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 stycznia 2013r. sprawy ze skargi A. B. na decyzję Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia [...] czerwca 2012 r. znak [...] w przedmiocie cofnięcia upoważnienia do wystawiania zaświadczeń lekarskich skargę oddala.
Minister Pracy i Polityki Społecznej decyzją znak: [...] wydaną [...] czerwca 2012 r. utrzymał w mocy decyzję Oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w C. z dnia [...] kwietnia 2012 r. w sprawie cofnięcia na okres 6 miesięcy A. B. upoważnienia do wystawiania zaświadczeń lekarskich o czasowej niezdolności do pracy.
W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy podał, że zgodnie z ustawą z dnia 25 czerwca 1999r. o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa (Dz. U. z 2010 r. Nr 77, poz. 512 z późn. zm.) - od dnia 1 października 1999r. zaświadczenia lekarskie o czasowej niezdolności do pracy, na podstawie których ubezpieczony może uzyskać zasiłek chorobowy, zasiłek opiekuńczy lub wynagrodzenie za czas choroby przewidziane w art. 92 Kodeksu pracy mogą wystawiać wyłącznie lekarze upoważnieni przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych.
Warunkiem uzyskania takiego upoważnienia jest złożenie przez lekarza pisemnego oświadczenia, że zobowiązuje się do przestrzegania zasad orzekania o czasowej niezdolności do pracy i wykonywania obowiązków wynikających z przepisów ustawy.
Zgodnie z art. 60 ust. 1 wymienionej ustawy - Zakład Ubezpieczeń Społecznych może cofnąć lekarzowi upoważnienie do wystawiania zaświadczeń lekarskich na okres do 12 miesięcy m.in. w przypadku, gdy zaświadczenie lekarskie zostało wystawione:
1) bez uprzedniego bezpośredniego badania ubezpieczonego,
2) bez udokumentowania rozpoznania stanowiącego podstawę orzeczonej niezdolności do pracy.
We wniosku z dnia 3 stycznia 2000 r. o wydanie upoważnienia do wystawiania zaświadczeń lekarskich złożonym w ZUS, skarżąca zobowiązała się do przestrzegania zasad orzekania o czasowej niezdolności do pracy i wykonywania obowiązków wynikających z przytoczonej ustawy. Decyzją z dnia [...] stycznia 2000 r. została upoważniona do ich wystawiania.
Jak wynika z dokumentacji przedłożonej przez ZUS skarżąca wystawiała zwolnienia lekarskie bez uprzedniego bezpośredniego badania ubezpieczonego, pod jego nieobecność, w trakcie jego pobytu w areszcie śledczym. Z przekazanej dokumentacji jasno wynika, że zaświadczenia lekarskie ZUS ZLA skarżąca wystawiała pod nieobecność pacjenta i na prośbę jego ojca, umieszczając w dokumentacji wskazania medyczne, których nie mogła zweryfikować. W dniu 6 marca 2012 r. skarżąca została zawiadomiona o wszczęciu postępowania w sprawie cofnięcia decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych upoważniającej do wystawiania zaświadczeń lekarskich o czasowej niezdolności do pracy ZUS ZLA oraz poinformowana o możliwości złożenia wyjaśnień w tym zakresie. W dniu 7 marca 2012 r. złożyła wyjaśnienia na piśmie. Skarżąca oświadczyła, że została wprowadzona w błąd przez ojca pacjenta, który nadużył jej zaufania, podając nieprawdziwe informacje co do sytuacji syna. Ponadto wyjaśniła, że jest przemęczona, pracuje pod presją mając pod opieką ok. 4000 pacjentów i przyjmując ok. 70-80 osób dziennie. Wskazała również, że rozważała wizytę domową u pacjenta, jednak zrezygnowała z niej na skutek nadmiaru pracy. Podniosła również, że pomiędzy nią a pacjentami istnieje wzajemne zaufanie i szacunek, które stały się przyczyną złamania przez skarżącą przepisów dla - jak wskazała - dobra pacjenta, którego "z uwagi na ryzyko utraty pracy, nie mogła pozostawić bez pomocy". Jednocześnie oświadczyła, że takie postępowanie z jej strony miało charakter jednorazowy i całkowicie wyjątkowy oraz oświadczyła, że ściśle stosuje się do rygorów przepisów przywołanej ustawy.
Organ odwoławczy podniósł, że z ustaleń wynika, że w dniu 7 grudnia 2011 r. badała pacjenta i stwierdziła u niego infekcję dróg oddechowych, wobec czego wystawiła zaświadczenie lekarskie o niezdolności do pracy na okres 8 dni. Ponieważ z kontaktów z ojcem pacjenta wynikało, że Ł. P. nadal źle się czuje, skarżąca, opierając się na jego słowach, wystawiała kolejne zaświadczenia ZUS ZLA, łącznie na okres do 19 stycznia 2012 r. Mimo, że skarżąca nie miała bezpośredniego kontaktu z pacjentem, w historii choroby naniosła zapisy o dolegliwościach pacjenta, które zgłaszał jego ojciec, a więc poświadczyła fakty, których w rzeczywistości nie miała możliwości zweryfikować.
Z uwagi na jednoznaczne ustalenie, że skarżąca odstąpiła od przestrzegania obowiązujących zasad, na podstawie art. 60 ustawy z dnia 25 czerwca 1999 r. o świadczeniach pieniężnych (...) Zakład Ubezpieczeń Społecznych mógł, w ramach posiadanego luzu decyzyjnego, cofnąć upoważnienie do wystawiania zaświadczeń lekarskich o czasowej niezdolności do pracy na okres do 12 miesięcy. Biorąc pod uwagę okoliczności sprawy, Zakład wydał decyzję o cofnięciu tego upoważnienia na okres 6 miesięcy, biorąc pod uwagę ocenę dotychczasowej pracy lekarza w zakresie prowadzenia dokumentacji, liczby uchybień i ich wagi.
Z przepisów ustawy wyraźnie wynika obowiązek zbadania pacjenta przed wydaniem każdego zaświadczenia o jego niezdolności do pracy. W ocenie organu niesienia pomocy pacjentowi oraz bardzo duże zaufanie do niego i jego rodziny, nie mogą jednak usprawiedliwiać jej w sytuacji, gdy jest to przyczyną zaniedbania wykonania przez nią zawodowych obowiązków. Również sytuacja życiowa lekarza nie może rzutować na jakość wykonywanych przez niego obowiązków oraz nie może mieć absolutnie żadnego wpływu na przestrzeganie przez niego przepisów.
Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego wniosła A. B.
Wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji skarżąca zarzuciła organowi naruszenie art. 60 ust. 1 ustawy z dnia 25 czerwca 1999 r. o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby lub macierzyństwa poprzez uznanie , że każde naruszenie zasad wydawania zaświadczeń lekarskich skutkuje cofnięciem upoważnienia do ich wystawiania oraz naruszenie art. 7 i art. 11 kpa.
W odpowiedzi na skargę Minister Pracy i Polityki Społecznej wnosząc o jej oddalenie podtrzymał argumenty przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Przepisy ustawy z dnia 25 czerwca 1999 r. o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa przewidują szereg rygorów związanych z ustalaniem prawa do świadczeń wymienionych w ustawie, a mających na celu zapobieżenie przypadkom nieuzasadnionej ich wypłaty. Przede wszystkim uprawnienie do wystawiania zaświadczeń lekarskich o czasowej niezdolności do pracy przyznaje Zakład Ubezpieczeń Społecznych w drodze decyzji, po wcześniejszym złożeniu przez lekarza pisemnego oświadczenia, że zobowiązuje się do przestrzegania zasad orzekania o czasowej niezdolności do pracy i wykonywania obowiązków wynikających z przepisów ustawy - art. 54 ust. 1 ustawy.
Zasady te zostały określone w rozporządzeniu Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 27 lipca 1999 r. w sprawie szczegółowych zasad i trybu wystawiania zaświadczeń lekarskich, wzoru zaświadczenia lekarskiego i zaświadczenia lekarskiego w wyniku kontroli lekarza orzecznika Zakładu Ubezpieczeń Społecznych.
Zgodnie z § 1 ust. 1 powołanego rozporządzenia zaświadczenia lekarskie o czasowej niezdolności do pracy z powodu choroby lub konieczności osobistego sprawowania przez pracownika opieki nad chorym członkiem rodziny, wydaje się wyłącznie po przeprowadzeniu bezpośredniego badania stanu zdrowia ubezpieczonego lub chorego członka rodziny.
W rozpoznawanej sprawie bezspornym jest że skarżąca w dniach 16 grudnia 2012 r. 27 grudnia 2011 r., 3 stycznia 2012 r., 11 stycznia 2012 r. oraz 20 stycznia 2012 r. wystawiła zaświadczenia o czasowej niezdolności do pracy bez badania pacjenta.
Tego rodzaju postępowanie dawało Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych podstawę do wydania decyzji przedmiocie cofnięcia skarżącej upoważnienia do wystawiania zaświadczeń.
Art. 60 ust. 1 pkt 1 ustawy' z dnia 25 czerwca 1999 r. o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa stanowi, że w przypadku stwierdzenia nieprawidłowości wystawiania zaświadczeń lekarskich, a w szczególności, gdy zaświadczenie lekarskie zostało wystawione bez przeprowadzenia bezpośrednio badania ubezpieczonego, Zakład Ubezpieczeń Społecznych może cofnąć upoważnienie do wystawiania zaświadczeń lekarskich na okres nie przekraczający 12 miesięcy od daty uprawomocnienia się decyzji.
Wobec spełnienia przesłanki określonej w powołanym przepisie Zakład Ubezpieczeń Społecznych mógł skorzystać z prawa cofnięcia skarżącej przyznanego wcześniej upoważnienia. Ustosunkowując się do zarzutów zawartych w skardze należy stwierdzić, że nie są one trafne.
Z przepisów powołanej ustawy oraz wydanego na jej podstawie rozporządzenia z 27 lipca 1999 r. wyraźnie wynika obowiązek zbadania pacjenta przed wydaniem każdego zaświadczenia o jego niezdolności do pracy i to bez względu na przewidywany czas leczenia.
W tej sytuacji podnoszone przez skarżącą w skardze okoliczności nie mogą uzasadniać jej postępowania ani też nie mogły mieć żadnego wpływu na procedurę związaną z wydawaniem zaświadczeń o czasowej niezdolności do pracy .
Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny na podst. art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło