VII SA/Wa 1820/10
WyrokWSA w Warszawie2011-05-17
Skład orzekający: Joanna Gierak - Podsiadły, Izabela Ostrowska, Bogusław Cieśla
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ nadzoru budowlanego jest zobowiązany do nakazania rozbiórki samowoli budowlanej, jeśli inwestor nie przedłoży wymaganych dokumentów do legalizacji obiektu, mimo że inwestor uważa, iż obiekt jest zgodny z planem zagospodarowania przestrzennego i warunkami zabudowy?Ratio decidendi
Organ nadzoru budowlanego jest zobowiązany do nakazania rozbiórki obiektu budowlanego wybudowanego bez wymaganego zgłoszenia lub pozwolenia, jeśli inwestor nie przedłoży wymaganych dokumentów do legalizacji w wyznaczonym terminie. Procedura legalizacyjna jest dobrowolna i stanowi uprawnienie strony, a nie jej obowiązek. Brak działania inwestora w tym zakresie nie może być przerzucany na organ administracji.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji nakazującej rozbiórkę budynku gospodarczego wybudowanego przez E. L. bez wymaganego zgłoszenia. Organ I instancji nałożył obowiązek przedłożenia dokumentów legalizacyjnych, których E. L. nie dostarczyła. Po bezskutecznym terminie, organ I instancji nakazał rozbiórkę, a decyzję tę utrzymał w mocy organ II instancji. E. L. wniosła skargę do WSA, kwestionując zgodność obiektu z planem zagospodarowania i warunkami zabudowy oraz zarzucając stronniczość decyzji.Rozstrzygnięcie
Sąd oddalił skargę E. L.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Gierak - Podsiadły, , Sędzia WSA Izabela Ostrowska (spr.), Sędzia WSA Bogusław Cieśla, Protokolant ref. staż. Anna Tomaszek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 maja 2011 r. sprawy ze skargi E. L. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lipca 2010 r. nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki budynku gospodarczego I. skargę oddala; II. przyznaje ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rzecz adwokata K. S. tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej kwotę 307,50 (trzysta siedem złotych i pięćdziesiąt grodzy), w tym: tytułem zastępstwa prawnego kwotę 250 (dwieście pięćdziesiąt) złotych, tytułem 23% podatku od towarów i usług kwotę 57,50 (pięćdziesiąt siedem złotych pięćdziesiąt groszy).
VII SA/Wa 1820/10
UZASADNIENIE
[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją Nr [...] z dnia [...] lipca 2010r., po rozpatrzeniu odwołania E. L., działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa – utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla m.W. Nr [...] z dnia [...] maja 2010r. nakazującą E. L. rozbiórkę budynku gospodarczego o wymiarach 4,oo m x 2,45 m usytuowanego w północno-wschodnim narożniku nieruchomości przy ul .[...] w W., poprzez rozbiórkę trzech ścian i zadaszenia z pozostawieniem ściany stanowiącej część ogrodzenia działki nr [...] z obrębu [...].
W uzasadnieniu powyższego rozstrzygnięcia organ wyjaśnił, iż w wyniku czynności kontrolnych na terenie nieruchomości przy ul. [...] dokonanych w dniu 27 maja 2008r. przez przedstawiciela Powiatowego Inspektoratu Nadzoru Budowlanego dla m. W. stwierdzono, że w północno-wschodnim narożniku działki E. L. wybudowała budynek gospodarczy o wymiarach 2,45 x 4,OOm o wysokości 2,50m (ze stanowiskiem na pojemnik na odpady), wykonany z cegły cementowo-wapiennej z wykorzystaniem części ogrodzenia, pokryty blachodachówką. Ustalono również, że budynek został wybudowany w 2007r. bez wymaganego prawem zgłoszenia właściwemu organowi, z naruszeniem art. 30 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. — Prawo budowlane.
Organ I instancji postanowieniem Nr [...] z dnia [...] grudnia 2009r. na podstawie art. 49b ust. 2 ustawy Prawo budowlane nałożył na E. L. obowiązek przedłożenia w terminie 30 dni od dnia doręczenia jej postanowienia następujących dokumentów dotyczących przedmiotowego budynku gospodarczego: zaświadczenia Prezydenta m. W. o zgodności budowy z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, albo ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, inwentaryzacji budowlanej obiektu wraz z oceną techniczną w zakresie zgodności wykonanych robót budowlanych z przepisami, w tym techniczno-budowlanymi, projektu zagospodarowania działki wykonanego na aktualnej mapie geodezyjnej, oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane.
W dniu 8 lutego 2010r. E. L. w nawiązaniu do w/w postanowienia przedłożyła kopie dokumentów dotyczących budynku mieszkalnego oraz szamba szczelnego, tj. decyzji Nr [...] z dnia [...] października 1998r. o warunkach zabudowy, decyzji Nr [...] z dnia [...] grudnia 1998r. i decyzji Nr [...] w przedmiocie pozwolenia na budowę oraz zawiadomienie o zakończeniu budowy z inwentaryzacją (z pieczęcią organu o nie zgłoszeniu sprzeciwu w ustawowym terminie) oraz inne kopie dokumentów.
Ponieważ dokumenty te nie dotyczyły przedmiotowego budynku gospodarczego, organ I instancji uznając, że E. L. nie wykonała nałożonego na nią obowiązku, decyzją Nr [...] z dnia [...] maja 2010r., na podstawie art. 49b ust 1 w związku z art. 49 ust 3 nakazał Pani E. L. dokonanie rozbiórki przedmiotowego budynku gospodarczego.
W ocenie organu II instancji Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dokonał prawidłowej oceny stanu faktycznego i prawnego w przedmiotowej sprawie.
Zdaniem organu przedłożone przez inwestorkę dokumenty dotyczą innych obiektów budowlanych i skarżąca musiała mieć świadomość, że dokumenty dotyczące budynku mieszkalnego i szamba szczelnego nie umożliwią legalizacji budynku gospodarczego. Ponadto w w/w postanowieniu pouczona została o skutkach niewykonania nałożonego na nią obowiązku.
Skarżąca odwołując się od decyzji organu i instancji również nie doręczyła tych dokumentów, zaś nie można uznać za wykonanie obowiązku przedłożenia jakichkolwiek dokumentów — muszą być to konkretnie te dokumenty, których żąda organ.
Odnosząc się do zarzutu odwołania, że w punkcie 4dDecyzji nr [...] o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu znajdowało się stwierdzenie, że na działce należy przewidzieć wiatę śmietnikową, organ odwoławczy wskazał, że takie stwierdzenie nie zwalnia inwestora od zgłoszenia zamiaru budowy budynku gospodarczego, gdyż obowiązek ten wynika wprost z art. 30 ust. 1 ustawy z 7 lipca 1994r. — Prawo budowlane.
W sytuacji, gdy inwestor nie dokonał skutecznego zgłoszenia robót budowlanych, które takiego zgłoszenia wymagają organ nadzoru budowlanego zobowiązany jest prowadzić postępowanie w trybie art. 49b ustawy Prawo budowlane. Niewykonanie przez inwestora obowiązku przedłożenia dokumentów określonych w art. 49b ust. 2 powoduje, że organ nadzoru budowlanego zobligowany jest na postawie art. 49b ust. 1 i ust. 3 do nakazania rozbiórki obiektu wybudowanego bez właściwego zgłoszenia.
Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wniosła E. L. domagając się jej uchylenia jako stronniczej niezgodnej z zasadami współżycia społecznego.
W uzasadnieniu skargi skarżąca podniosła, że komora śmietnikowa /budynek gospodarczy/jest integralną częścią tak warunków zabudowy jak i pozwolenia na budowę i jest zgodny z planem przestrzennego zagospodarowania dla danego obrębu w dniu uprawomocnienia się pozwolenia na zabudowę działki "gdzie wyraźnie w warunkach zabudowy jak i planie zagospodarowania działki wymieniono cztery pozycje " dom mieszkalny" "szambo szczelne" "studnia wiercona" i "komora śmietnikowa" Jednocześnie skarżąca wskazała, iż żadne przepisy nie stanowią, że na każdy z wymienionych czterech wyżej obiektów trzeba uzyskiwać i przedkładać podwójne potwierdzenia od Prezydenta jak zaświadczenie o zgodności budowy z ustaleniami obowiązującego planu przestrzennego zagospodarowania terenu.
Nadto skarżąca podniosła, że ciągle zmieniające się decyzje administracyjne dotyczące planu zagospodarowania przestrzennego rejonu ul. [...] w W. a jednocześnie dotyczące zagospodarowania jej działki uniemożliwiają prawidłowe i ostateczne jej zagospodarowanie. Obecnie sporządzono nowy plan przestrzennego zagospodarowania tego rejonu., zgodnie z którym w miejscu usytuowania przedmiotowej wiaty śmietnikowej przewidziano drogę publiczną
W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał dotychczasowe stanowisko w sprawie i wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Stosownie do dyspozycji art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, a więc prawidłowości zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafności ich wykładni. Uwzględnienie skargi następuje tylko w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu (art. 145 §1 pkt 1 ppsa).
W rozpoznawanej sprawie tego rodzaju wady i uchybienia nie wystąpiły, wobec czego skarga zasługuje na uwzględnienie.
Wojewódzki sąd administracyjny jest sądem prawa i nie orzeka na podstawie "zasad współżycia społecznego", dopuszczalnych w postępowaniu przed sądem powszechnym.
Na wstępie należy podkreślić, iż zarzuty skargi są chybione. Przedłożona przez skarżącą do akt postępowania administracyjnego decyzja Burmistrza Gminy W. Nr [...] z [...] października 1998r. ustalała warunki zabudowy i zagospodarowania terenu dla inwestycji obejmującej jedynie budowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego wolnostojącego oraz szamba szczelnego. Określając zaś warunki obsługi w zakresie infrastruktury technicznej wskazał organ na potrzebę zaprojektowania wiaty śmietnikowej w określonych odległościach od granicy oraz okien i drzwi- o czym świadczy użyty zwrot " należy przewidzieć wiatę śmietnikową".
Co najistotniejsze decyzja Nr [...] z dnia [...] grudnia 1998r. zatwierdzała projekt budowlany i udzielała pozwolenia na budowę także budynku mieszkalnego i jednorodzinnego oraz szamba szczelnego.
Wbrew więc zarzutom skargi skarżąca nie posiadała pozwolenia na budowę obejmującego również budowę wiaty śmietnikowej ani nie dokonała zgłoszenia zamiaru jej budowy zgodnie z wymogiem art. 30 ust 1 pkt 1 w związku z art. 29 ust 1 pkt 2 Prawa budowlanego. W konsekwencji ustalenie organów nadzoru budowlanego, iż powyższy budynek gospodarczy- wiata śmietnikowa powstała w warunkach samowoli budowlanej zasługuje w pełni na aprobatę Na stronie postępowania, a nie na organach administracji publicznej spoczywa obowiązek udowodnienia, iż obciążający ją wymóg uzyskania pozwolenia na budowę czy zgłoszenia został spełniony (wyrok NSA z dnia 9 lutego 2006 r, II OSK 488/05,. Lex Nr 196692).
Zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja organu pierwszej instancji została wydana na podstawie art. 49b ust. 1 ustawy - Prawo budowlane, zgodnie z którym możliwe jest odstąpienie przez organ nadzoru budowlanego od wydania decyzji nakazującej rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części, będącego w budowie lub wybudowanego bez wymaganego zgłoszenia bądź pomimo sprzeciwu właściwego organu. Z omawianego przepisu wynika, że jeżeli budowa, o której mowa w ust. 1, jest zgodna z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a w szczególności ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo, w przypadku jego braku, ostatecznej, decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu oraz nie narusza przepisów, w tym techniczno-budowlanych, właściwy organ wstrzymuje postanowieniem - gdy budowa nie została zakończona - prowadzenie robót budowlanych oraz nakłada na inwestora obowiązek przedłożenia w terminie 30 dni:
1) dokumentów, o których mowa w art. 30 ust. 2 albo art. 30 ust. 2 i 3, albo art. 30 ust. 2 i 4;
2) projektu zagospodarowania działki lub terenu;
3) zaświadczenia wójta, burmistrza albo prezydenta miasta o zgodności budowy z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w przypadku braku obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego.
Postanowieniem Nr [...] z dnia [...] grudnia 2009r. na podstawie art. 49b ust. 2 ustawy Prawo budowlane nałożono na E. L. obowiązek przedłożenia w terminie 30 dni od dnia doręczenia jej postanowienia następujących dokumentów dotyczących przedmiotowego budynku gospodarczego
- zaświadczenia Prezydenta m. W. o zgodności budowy z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, albo ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu,
-inwentaryzacji budowlanej obiektu wraz z oceną techniczną w zakresie zgodności wykonanych robót budowlanych z przepisami, w tym techniczno-budowlanymi,
-projektu zagospodarowania działki wykonanego na aktualnej mapie geodezyjnej,
-oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane.
Warunkiem legalizacji samowoli w trybie art. 49b Prawa budowlanego jest przedstawienie przez inwestora dokumentów pozwalających organowi nadzoru budowlanego dokonać oceny czy konkretna samowola kwalifikuje się do zalegalizowania.
Nie ulega wątpliwości, czego zresztą nie kwestionuje sama skarżąca, iż żądane dokumenty nie zostały przedłożone organowi I instancji ani organowi odwoławczemu wraz z odwołaniem.
W tej sytuacji organ zobligowany normą art. 49b ust 3 w związku z art. 49b ust 1 Prawa budowlanego zmuszony był orzec rozbiórkę obiektu stanowiącego przedmiot postępowania legalizacyjnego, w którym zobowiązany nie wykonał nałożonych obowiązków.
Jednocześnie Sąd zauważą, iż procedura legalizacyjna ma charakter dobrowolny i stanowi uprawnienie strony a nie jej obowiązek, skoro więc zainteresowana strona nie wykonuje obowiązków nałożonych postanowieniem wydanym na podstawie art. 49 ust 2 Prawa budowlanego, nie można konsekwencji braku działania przerzucać na organ administracji.
W tym stanie rzeczy, na mocy art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. — Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), należało orzec jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło