VII SA/Wa 1820/14
WyrokWSA w Warszawie2015-03-10
Skład orzekający: Izabela Ostrowska, Joanna Gierak-Podsiadły, Małgorzata Miron
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja zatwierdzająca plan realizacyjny i udzielająca pozwolenia na rozbudowę zakładu cukierniczego, wydana w 1987 r., może zostać uznana za nieważną z powodu rażącego naruszenia przepisów prawa obowiązujących w dacie jej wydania, w szczególności w zakresie wymogu uzyskania decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji oraz zgodności z planem ogólnym zagospodarowania przestrzennego?Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że organy administracji prawidłowo odmówiły stwierdzenia nieważności decyzji z 1987 r. Analiza wykazała, że decyzja ta nie naruszyła rażąco przepisów obowiązujących w dacie jej wydania. Nie stwierdzono jednoznacznie, że inwestycja wymagała decyzji lokalizacyjnej, a jej rozbudowa na terenie dopuszczającym zakłady rzemieślnicze nie była rażącym naruszeniem planu ogólnego zagospodarowania przestrzennego. Ponadto, inwestor wykazał prawo do dysponowania nieruchomością, a projekt spełniał wymogi techniczne i posiadał wymagane opinie.Stan faktyczny
K.K. złożył skargę na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego (GINB) utrzymującą w mocy decyzję Wojewody odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji Naczelnika Miasta z 1987 r. Decyzja Naczelnika Miasta zatwierdzała plan realizacyjny i udzielała pozwolenia na rozbudowę zakładu cukierniczego. Skarżący zarzucili, że pierwotna decyzja z 1987 r. została wydana z rażącym naruszeniem prawa, m.in. bez wymaganej decyzji lokalizacyjnej i z naruszeniem planu zagospodarowania przestrzennego. Organy administracji obu instancji odmówiły stwierdzenia nieważności, uznając brak rażących naruszeń.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę K. K. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Izabela Ostrowska (spr.), , Sędzia WSA Joanna Gierak-Podsiadły, Sędzia WSA Małgorzata Miron, Protokolant st. sekr. sąd. Piotr Bibrowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 marca 2015 r. sprawy ze skargi K.K. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] czerwca 2014 r. znak [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji skargę oddala
Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] czerwca 2014r., znak: [...] na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013r., poz. 267ze zm.), zwanej dalej kpa, po rozpatrzeniu odwołania K. K. od decyzji W. W. z dnia [...] marca 2012r., znak: [...] odmawiającej stwierdzenia na wniosek M. i K. K. nieważności decyzji Naczelnika Miasta [...] z dnia [...] października 1987r., znak: [...] zatwierdzającej plan realizacyjny i udzielającej G. W. pozwolenia na rozbudowę i modernizację zakładu cukierniczego na działce o nr ewid. [...] (obecnie [...]) w [...], przy ul. [...] -
utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
Postępowanie w niniejszej sprawie miało następujący przebieg.
Decyzją z dnia [...] października 1987r., znak: [...], Naczelnik Miasta [...] zatwierdził plan realizacyjny i udzielił G.W. pozwolenia na rozbudowę i modernizację zakładu cukierniczego na działce o nr ewid. [...] w [...], przy ul. [...].
Wnioskiem z dnia [...] listopada 2011r., uzupełnionym kolejnymi pismami, M. i K. K., jako właściciele działek o nr ewid.: [...] i [...]
z obrębu: [...] [...] (księga wieczysta o nr [...], prowadzona przez Sąd Rejonowy [...] Miasto w [...], VI Wydział Ksiąg Wieczystych), bezpośrednio sąsiadujących z działką inwestycyjną, wystąpili
o stwierdzenie nieważności ww. decyzji Naczelnika Miasta [...] z dnia
[...] października 1987r., znak: [...], wnosząc o zbadanie jej pod kątem zgodności z obowiązującymi przepisami prawnymi.
Po przeprowadzeniu postępowania w sprawie Wojewoda [...] decyzją
z dnia [...] marca 2012r., znak: [...] odmówił stwierdzenia nieważności powyższej decyzji Naczelnika Miasta [...] z dnia [...] października 1987r. Następnie, w wyniku rozpoznania odwołania M. i K. K. od ww. decyzji Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego podjął opisaną na wstępie decyzję.
W jej uzasadnieniu organ odwoławczy wyjaśnił instytucję stwierdzenia nieważności podkreślił, że stwierdzenie nieważności decyzji może nastąpić wyłącznie w sytuacji, gdy zostanie spełniona jedna z przesłanek, wymienionych
w art. 156 § 1 pkt 1-7 kpa.
Organ odwoławczy podzielił ustalenia organu I instancji zawarte
w uzasadnieniu decyzji z dnia [...] marca 2012r. w którym wskazał, że analiza materiału dowodowego sprawy nie wykazała, że badana decyzja zawiera wadę prawną, wymieniona w art. 156 § 1 pkt 2 kpa, a także inne wady uzasadniające stwierdzenie nieważności decyzji.
Następnie organ II instancji wskazał, że kontrolowane w trybie nieważnościowym pozwolenie na budowę zostało wydane na podstawie obowiązujących w dacie jego wydania przepisów tj. ustawy z dnia 24 października 1974r. Prawo budowlane (Dz. U. z 1974r., nr 38, poz. 229 ze zm.), rozporządzenia Ministra Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 20 lutego 1975r.
w sprawie nadzoru urbanistyczno-budowlanego (Dz. U. z 1975r., Nr 8, poz. 48 ze zm.), rozporządzenia Ministra Administracji, Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 3 lipca 1980r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki (Dz. U. z 1980r., Nr 17, poz. 62 - w brzmieniu na dzień
20 października 1987r.), ustawy z dnia 12 lipca 1984r. o planowaniu przestrzennym (Dz. U. z 1984r., nr 35, poz. 185 ze zm.), rozporządzenia Rady Ministrów z dnia
27 czerwca 1985r. w sprawie podziału inwestycji oraz z zakresu, zasad i trybu ustalenia ich lokalizacji (Dz. U. z 1985r., nr 31, poz. 140 ze zm.) oraz planu ogólnego zagospodarowania przestrzennego [...], zatwierdzonego uchwałą Rady Narodowej w [...] dnia [...] czerwca 1962r., Nr [...] (Dz. Urz. W.R.N. z dnia [...] sierpnia 1962r., nr [...], poz. [...]). Organ odwoławczy wskazał także, iż zgodnie z art. 29 ust. 5 ustawy Prawo budowlane, pozwolenie na budowę może być wydane wyłącznie jednostce organizacyjnej lub osobie, która wykaże prawo do dysponowania nieruchomością. Nadto zaznaczył, że § 46 ust. 1 pkt 4 ww. rozporządzenia Ministra Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia
20 lutego 1975r. w sprawie nadzoru urbanistyczno-budowlanego ustawodawca wskazał, że do wniosku o wydanie pozwolenia na budowę należy dołączyć dowód własności, wieczystego użytkowania działki budowlanej, a na obszarach wsi również dowód samoistnego posiadania lub inny dowód dysponowania nieruchomością, określony w odrębnych przepisach.
Dalej Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego zaznaczył, iż wprawdzie w aktach sprawy Naczelnika Miasta [...] brak jest dokumentu z którego wynika prawo inwestora (G. W.) do dysponowania działką o nr ewid. [...] w [...], przy ul. [...], niemniej jednak z dokonanych
ustaleń wynika, że G. W. jest współwłaścicielem (wspólnie z B. W. na zasadach współwłasności ustawowej majątkowej małżeńskiej) działki o nr ewid. [...] (dawniej [...]) w [...]. Tym samym zdaniem organu odwoławczego nie można stwierdzić, że w analizowanym przypadku uchybiono rażąco przywołanemu wyżej przepisowi art. 29 ust. 5 Prawo budowlane oraz § 46 ust. 1 pkt 4 rozporządzenia Ministra Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska. Ewentualne naruszenie w tym zakresie nie wywołuje żadnych skutków ekonomicznych lub gospodarczych niemożliwych do zaakceptowania z punktu widzenia państwa prawa, bowiem nie narusza własności G. W..
Kontynuując uzasadnienie organ odwoławczy wskazał, że stosownie do przepisu
§ 43 ust. 1 ww. rozporządzenia Ministra Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 20 lutego 1975r. w sprawie nadzoru urbanistyczno-budowlanego, pozwolenie na budowę rozstrzyga o zgodności budowy z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego. Główny Urząd Nadzoru Budowlanego wyjaśnił, że nie udało się pozyskać dokumentu, który potwierdziłby, że została ogłoszona
w Dzienniku Urzędowym Województwa [...] uchwała Miejskiej Rady Narodowej w [...] z dnia [...] grudnia 1986r., Nr [...], zatwierdzająca miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego miasta [...] (pisma: Urzędu Miejskiego w [...] z dnia [...] lipca 2012r., znak: [...] i Archiwum Państwowego w [...] z dnia [...] stycznia 2013r, znak: [...]). Następnie podkreślił, że Naczelnik Miasta [...], wydający weryfikowane w trybie nieważnościowym pozwolenie na budowę wskazał, że w dniu [...] października 1987r. działka o nr ewid. [...]
w [...], objęta była planem ogólnym zagospodarowania przestrzennego [...], zatwierdzonym uchwałą Rady Narodowej w [...] z dnia
[...] czerwca 1962r., nr [...]. Tym samym organ odwoławczy zaznaczył, iż
w dacie wydania badanej decyzji na działce o nr ewid. [...] w [...] obowiązywały zapisy ww. planu ogólnego zagospodarowania przestrzennego [...], zatwierdzonego uchwałą Rady Narodowej w [...] z dnia
[...] czerwca 1962r.
Dalej organ odwoławczy podał, że dokumenty przekazane przy piśmie Urzędu Miejskiego [...] z dnia [...] lipca 2012r., znak: [...] wskazują, że działka o nr ewid. [...] w [...] w dacie wydania kwestionowanego pozwolenia na budowę z dnia [...] października 1987r. znajdowała się na obszarze terenów budownictwa jednorodzinnego. Organ odwoławczy zaznaczył także, że z treści ww. planu ogólnego zagospodarowania przestrzennego [...], zatwierdzonego uchwałą Rady Narodowej w [...] z dnia
[...] czerwca 1962r. wynika, że "na terenie osiedla istnieje ok. 66 zakładów usługowo-rzemieślniczych, które mieszczą się na terenach mieszkaniowych.
W poszczególnych okresach planu sieć zakładów usługowo-rzemieślniczych zostanie zabudowana stosownie do potrzeb osiedla. Oddzielnych terenów dla rzemiosła nie przewiduje się" (Rozdział III "Analiza i program poszczególnych elementów osiedla", ust. 6 "Usługi" pkt. 6 "Handel detaliczny, zakłady żywienia zbiorowego i rzemiosło", pkt. C "Rzemiosło", str. 32).
Organ II instancji podał także, iż pełnomocnik inwestora przy piśmie z dnia 12 marca 2012r. przedłożył dokument z którego wynika, że G. W. od
15 października 1981r. miał zezwolenie na prowadzenie działalności gospodarczej
w rzemiośle mechaniki pojazdowej na terenie zakładu, znajdującego się
w [...] przy ul. [...] (kopia Zezwolenia Naczelnika Miasta [...] z dnia [...] października 1981r., Nr [...], znak: [...] na wykonywanie rzemiosła, akta organu wojewódzkiego). Natomiast kopia mapy sytuacyjnej, sporządzonej przez uprawnionego geodetę mgr inż. J. M. z dnia [...] marca 1985r. załączona do "Projektu rozbudowy i adaptacji istniejących pomieszczeń dla pracowni cukierniczo-piekarskiej [...] przy ul. [...] ", sporządzonego w czerwcu 1985r. przez inż. R. B. potwierdza, że na działce o nr ewid. [...] w [...] istniał budynek niemieszkalny.
Tym samym dokonując sprawdzenia zgodności kwestionowanej decyzji, wydanej przez Naczelnika Miasta [...] z dnia [...] października 1987r., znak: [...], dotyczącej zatwierdzenia planu realizacyjnego, jak również wydanego pozwolenia na budowę spornej inwestycji pod kątem oceny zgodności
z ustaleniami wyżej wskazanego planu ogólnego zagospodarowania przestrzennego [...], zatwierdzonego uchwałą Rady Narodowej w [...] z dnia
[...] czerwca 1962r. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego nie dopatrzył się rażących naruszeń w tym zakresie.
Ponadto organ odwoławczy podkreślił, że inwestor do wniosku o pozwolenie na budowę z dnia [...] października 1987r. dołączył plan zagospodarowania działki budowlanej o nr ewid. [...] w [...], dokumentację techniczną spornej inwestycji, zawierającą charakterystyczne rzuty poziome, przekroje i elewacje rozbudowy budynku oraz krótki opis, określający przeznaczenie, wyposażenie
i wykończenie rozbudowy obiektu budowlanego, z podaniem odpowiednio do rodzaju obiektu - danych o stopniu zagrożenia pożarowego i sanitarnego otoczenia, jak również dowody wymaganych przepisami szczególnymi zgody, porozumienia lub pozwolenia innych organów administracji państwowej, dotyczących wykonywania zamierzonych robót budowlanych, czym wypełnił wymogi zawarte w § 44 ust. 1 pkt 1 oraz wypełnił dyspozycję § 46 ust. 1 pkt 4 ww. rozporządzenia w sprawie nadzoru urbanistyczno-budowlanego.
Organ II instancji zwrócił także uwagę, iż w aktach Naczelnika Miasta [...] znajduje się postanowienie Państwowego Terenowego Inspektora Sanitarnego
w [...] - [...] z dnia [...] grudnia 1987r. pozytywnie opiniujące
(z zastrzeżeniami) projekt architektoniczno-budowlany modernizacji i rozbudowy istniejącego zakładu cukierniczego - o część socjalno-magazynową oraz sortownię
i pakownię, w [...], przy ul. [...].
Zdaniem organu odwoławczego nie jest oczywiste to, że czy wydanie decyzji Naczelnika Miasta [...] z dnia [...] października 1987r., znak: [...], musiało być poprzedzone wydaniem decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji, o której mowa w art. 35 ust. 1 pkt 3 ww. ustawy o planowaniu przestrzennym. Następnie powołał § 2 ust. 1 ww. rozporządzenia i podał, że z akt sprawy nie wynika, czy wykonanie spornej inwestycji polegającej na rozbudowie już istniejącego zakładu cukierniczego na działce o nr ewid. [...] mogły spowodować wprowadzenie, utrwalenie lub zwiększenie ograniczeń i uciążliwości, pogorszenie stanu ochrony środowiska, sanitarnego albo bezpieczeństwa ludzi lub mienia na terenach sąsiednich, o których mowa w § 2 ust. 1 w. w. rozporządzenia. Organ II instancji zaznaczył także, że z części opisowej projektu budowlanego wynika, iż "projektowaną rozbudowę zamierza się prowadzić w zapleczu istniejącego zakładu (...) z przeznaczeniem na powiększenie zaplecza magazynowego i socjalnego oraz po części dla potrzeb produkcyjnych, to jest pakowni i ekspedycji". W ocenie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego taki zakres inwestycji nie powinien wpływać na utrwalenie lub zwiększenie ograniczeń i uciążliwości, pogorszenie stanu ochrony środowiska, sanitarnego albo bezpieczeństwa ludzi lub mienia na terenach sąsiednich, o których mowa w § 2 ust. 1 w. w. rozporządzenia.
Zdaniem organu odwoławczego skoro z zebranego w sprawie materiału dowodowego nie można w sposób bezsporny i nie budzący wątpliwości stwierdzić, że projektowana inwestycja należy do inwestycji, o której mowa w § 2 ust. 1 ww. rozporządzenia, to tym bardziej nie można uznać, że doszło do rażącego naruszenia art. 35 ust. 1 pkt 3 ww. ustawy o planowaniu przestrzennym.
Dalej w uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wskazał, iż z zatwierdzonego decyzją Naczelnika Miasta [...] z dnia [...] października 1987r., znak: [...] planu realizacyjnego wynika, iż przedmiotowa inwestycja, polegająca na rozbudowie i modernizacji istniejącego na działce o nr ewid. [...] w [...] zakładu cukierniczego, została zaprojektowana (ze ścianami oddzielenia pożarowego bez otworów okiennych i drzwiowych) w odległości około 8 m od istniejącego budynku mieszkalnego na działce sąsiedniej o nr ewid. [...] (obecnie [...])
w [...] oraz ponad 8 m od pozostałych budynków, położonych na działkach bezpośrednio sąsiadujących z omawianą działką inwestycyjną, tj. w odległości około 22 m od istniejących budynków mieszkalnych na działkach o nr ewid.: [...] (obecnie [...]) i [...] (obecnie [...]) w [...].
Ponadto, omawiana inwestycja graniczy od strony południowej bezpośrednio
z dwoma istniejącymi budynkami gospodarczymi na zabudowanej działce o nr ewid. [...] (obecnie [...]) oraz jest zbliżona na odległość: około 1,0 m do granicy
z zabudowaną budynkiem mieszkalnym działką o nr ewid. [...] (obecnie [...]) i około 3,0 m do granicy z działką o nr ewid. [...] (obecnie [...]), zabudowaną dwoma budynkami gospodarczymi, usytuowanymi w granicy tej działki. Z projektu budowlanego wynika zaś, że wody opadowe z nowoprojektowanej części dachu od strony granicy z działkami o nr ewid.: [...],[...],[...] i [...] nie są odprowadzane na teren ww. działek sąsiednich.
Organ II instancji wyjaśnił, iż w dacie wydania weryfikowanej w trybie nieważnościowym decyzji Naczelnika Miasta [...] z dnia [...] października 1987r., kwestię usytuowania budynków na działce regulował § 12 rozporządzenia Ministra Administracji, Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 3 lipca 1980r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki (Dz. U. z 1980r., Nr 17, poz. 62 - w brzmieniu na dzień 20 października 1987r.). Dodał także, iż z § 2 ust. 1 ww. aktu wykonawczego wynika, że przepisy rozporządzenia stosuje się także przy odbudowie, przebudowie, rozbudowie
i połączonym z modernizacją lub wymianą elementów remoncie w całości
w stosunku do nowo budowanych części budynków i urządzeń. Organ odwoławczy powołał przepis § 12 ust. 1 ww. rozporządzenia i podkreślił, że z powyższych przepisów nie wynika, aby § 12 dotyczył sytuowania innych budynków, tj. takich jak
w niniejszej sprawie - zakład cukierniczy.
W ocenie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego, lokalizację spornej inwestycji należy oceniać jedynie pod kątem art. 5 ust. 1 pkt 6 ustawy Prawo budowlane (obiekty budowlane powinny być projektowane, budowane
i utrzymywane zgodnie z wymaganiami współczesnej wiedzy, w sposób zapewniający ochronę uzasadnionych interesów osób trzecich) w związku z § 15 ust. 1 ww. rozporządzenia (odległość nowo wznoszonego budynku, ograniczającego dopływ światła dziennego do pomieszczeń przeznaczonych na pobyt ludzi, powinna być równa co najmniej wysokości budynku, lecz nie mniejsza niż 3 m).
Organ odwoławczy mając na uwadze ww. przepisy oraz orzecznictwo sądów administracyjnych stwierdził, że zastosowanie w rozbudowywanym budynku zakładu cukierniczego ścian oddzielenia przeciwpożarowego nie wpływa na ewentualną zabudowę działek sąsiednich, jak również sytuowanie omawianej rozbudowy nie narusza uprawnień właścicieli działek sąsiednich, o których mowa w art. 5 ust. 1 pkt 6 ustawy Prawo budowlane, skoro pozwolenie budowlane odpowiada warunkom technicznym, jakim powinny odpowiadać budynki. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego nie dopatrzył się w tym zakresie rażącego naruszenia ww. przepisów, obowiązujących w dacie wydania decyzji Naczelnika Miasta [...] z dnia
[...] października 1987r. Ponadto organ II instancji zaznaczył, iż z akt przedmiotowej sprawy wynika, że inwestor przedstawił projekt budowlany, sporządzony przez osobę posiadającą wymagane uprawnienia budowlane wraz z wymaganymi opiniami, uzgodnieniami, pozwoleniami.
Reasumując Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego stwierdził, że analiza akt sprawy nie wykazała, aby badana w niniejszym postępowaniu nieważnościowym decyzja z dnia [...] października 1987r., znak: [...], rażąco naruszała przepisy obowiązujące w dacie jej wydania. Organ odwoławczy wskazał, że kwestionowana decyzja została wydana przez właściwy organ, w oparciu o właściwą podstawę prawną, a także nie dotyczy sprawy już uprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną. Decyzja ta nie zawiera wady powodującej jej nieważność z mocy prawa, a w razie jej wykonania nie wywołałaby czynu zagrożonego karą oraz nie była w dniu wydania i nie jest trwale niewykonalna. Z uwagi na powyższe oraz ustalenia, że badana w trybie nieważnościowym decyzja nie jest dotknięta żadną z wad kwalifikowanych, wymienionych w art. 156 § 1 kpa, organ odwoławczy stwierdził, że Wojewoda [...] zasadnie decyzją z dnia [...] marca 2012r., znak: [...], odmówił stwierdzenia na wniosek M. i K. K., nieważności decyzji Naczelnika Miasta [...] z dnia [...] października 1987r., znak: [...].
Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na opisaną wyżej decyzję wnieśli M. i K. K. wnosząc o jej uchylenie, jak też utrzymanej nią w mocy decyzji Wojewody [...] z dnia [...] marca 2012r., oznaczonej nr [...].
Skarżący zaskarżonej decyzji zarzucili, że została wydana z naruszeniem prawa materialnego, jak też przepisów postępowania, a to:
1) art. 138 § 1 pkt 1 kpa w związku z art. 156 § 1 pkt 2 kpa art. 35 ust. 1 ustawy
z dnia 12 lipca 1984r. o planowaniu przestrzennym (Dz. U. Nr 35, poz. 185, ze zm.)
i § 43 ust. 1 rozporządzenia Ministra Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska
z dnia 20 lutego 1975 r. w sprawie nadzoru urbanistyczno-budowlanego (Dz. U. Nr 8, poz. 48, ze zm.) polegającym na utrzymaniu w mocy przez Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...], decyzji Wojewody [...], pomimo tego, że oceniana przez organy obu instancji ostateczna decyzja, na mocy której Naczelnik Miasta [...] zatwierdził plan realizacyjny i udzielił G. W. pozwolenie na rozbudowę i modernizację zakładu cukierniczego:
- nie została poprzedzona wymaganą przepisami decyzją o ustaleniu lokalizacji tej inwestycji,
- pozostaje w jawnej sprzeczności z ustaleniami ówcześnie obowiązującego miejscowego planu ogólnego zagospodarowania przestrzennego miasta [...], zatwierdzonego uchwałą nr [...], podjętą w dniu
[...] czerwca 1962r. przez Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w [...], który przewidywał lokalizację, zarówno w granicach działki nr [...], jak i na obszarze
z gruntem tym sąsiadującym, jedynie obiektów mieszkalnych budownictwa jednorodzinnego,
-skutkiem czego podlegać powinna eliminacji z obrotu prawnego, na podstawie rzeczonego przepisu art. 156 § 1 pkt 2 kpa,
2) art. 77 § 1 kpa w związku z art. 107 § 1 i 4 kpa, polegającym na dokonaniu wyrywkowej oceny zgromadzonego w tej sprawie materiału dowodowego, pomijającej okoliczności, świadczące o tym, że działania inwestora (G. W.), podjęte w 1987r. w Urzędzie Miasta [...], zmierzały
w istocie do legalizacji samowoli budowlanej, dokonanej uprzednio w obrębie położonej na terenie [...] działki gruntu nr [...].
Skarżący nie zgadzają się z tezami zawartymi w uzasadnieniu decyzji, wydanych przez organy obu instancji. Zdaniem skarżących decyzja Naczelnika Miasta [...] jest sprzeczna z przepisami prawnymi, obowiązującymi w dacie jej podjęcia, co wymaga jej eliminacji z obrotu prawnego, na podstawie przepisu art. 156 § 1 pkt 2 kpa.
Skarżący podnieśli, że z udostępnionych przez Urząd Miasta [...] dokumentów nie wynika, że na etapie, poprzedzającym wydanie decyzji z dnia
[...] października 1987r. Naczelnik Miasta [...] udzielił G. W. i to na jego uprzedni wniosek, wskazań lokalizacyjnych dla tej inwestycji, określił warunki dla wybranego przez niego jej wariantu oraz wydał decyzji o jej ustaleniu. Wbrew temu co przyjął, w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego, w przypadku lokalizowanej inwestycji nie zachodził wyjątek od zasady uzyskania owej uprzedniej decyzji, przewidziany w przepisie § 2 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie podziału inwestycji oraz zakresu, zasad i trybu ustalania ich lokalizacji. Skarżący zaznaczyli, że przywołany przez organ odwoławczy ustęp został wprowadzony nowelizacją powyższego rozporządzenia, dokonaną rozporządzeniem z dnia 29 sierpnia 1988r., zmieniającym rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie podziału inwestycji oraz zakresu, zasad
i trybu ustalania ich lokalizacji, opublikowanym w Dzienniku Ustaw nr [...], pod poz. [...], czyli po tym czasie, w którym Naczelnik Miasta [...] wydał analizowaną w trybie nadzorczym decyzję. Skarżący wskazali także, że analizując sam wniosek lokalizacyjny, złożony przez G. W., organ odwoławczy wyraźnie zaznaczył, że jego zamiarem była rozbudowa istniejącego zakładu, między innymi dla potrzeb produkcyjnych, w tym "pakowni i ekspedycji".
W świetle powyższego zdaniem skarżących organ, który rozstrzygać miał o ustaleniu lokalizacji inwestycji, dysponował wystarczającymi danymi, świadczącymi o tym, że uciążliwość, stwarzana przez tę inwestycję, głównie dla terenów sąsiednich, ulegnie zwiększeniu, co potwierdziło się zresztą w późniejszej praktyce. Już chociażby na tej podstawie analizowana decyzja Naczelnika Miasta [...] jawi się jako sprzeczna z obowiązującymi wówczas przepisami prawnymi i podlegać powinna unieważnieniu.
Skarżący nie zgadzają się także z twierdzeniami organu I instancji jak
i odwoławczego zawartymi w uzasadnieniu w tej sprawie decyzji, sugerującymi, że poddana badaniu decyzja Naczelnika Miasta [...] nie naruszyła ustaleń planu ogólnego zagospodarowania przestrzennego miasta [...], zatwierdzonego uchwałą nr [...], podjętą w dniu [...] czerwca 1962r. przez Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w [...].
W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia
[...] listopada 2014r. odrzucił skargę M. K., z uwagi na wniesienie jej z uchybieniem ustawowego terminu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, zważył co następuje:
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. W świetle powołanego przepisu, do kompetencji sądu administracyjnego należy badanie aktów administracyjnych pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego. Na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a., sąd uwzględnia skargę tylko w przypadku stwierdzenia naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych, mających wpływ na wynik sprawy, wad w postępowaniu administracyjnym.
W niniejszej sprawie takie naruszenia i wady nie wystąpiły, dlatego skarga została oddalona.
Przedmiotem skargi wywiedzionej do tutejszego Sądu jest decyzja Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] czerwca 2014r. utrzymująca w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] marca 2012r. odmawiającą stwierdzenia na wniosek M. i K. K. nieważności decyzji Naczelnika Miasta [...] z dnia [...] października 1987r., znak: [...] zatwierdzającej plan realizacyjny i udzielającej G. W. pozwolenia na rozbudowę i modernizację zakładu cukierniczego na działce o nr ewid. [...] (obecnie [...]) w [...], przy ul. [...].
Wskazać należy, iż zaskarżona decyzja Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] czerwca 2014 r. jak i poprzedzająca ją decyzja organu I instancji z dnia [...] marca 2012 r. wydane zostały w trybie stwierdzenia nieważności decyzji, który jest nadzwyczajnym trybem postępowania administracyjnego i którego przesłanki zastosowania zostały enumeratywnie wymienione w art. 156 § 1 k.p.a. Tryb ten jest wyjątkiem od wyrażonej w art. 16 k.p.a. zasady ogólnej trwałości decyzji administracyjnej, a organ administracji publicznej orzekający w tym trybie, posiada jedynie uprawnienia kasacyjne tzn. rozstrzyga tylko i wyłącznie w kwestii istnienia bądź nieistnienia - w dacie wydania kontrolowanej w trybie stwierdzenia nieważności decyzji - przesłanek z art. 156 § 1 k.p.a., nie rozstrzyga zaś o istocie sprawy będącej przedmiotem postępowania prowadzonego w trybie zwykłym. Aby stwierdzić nieważność badanej decyzji organ zobowiązany jest bezspornie ustalić zaistnienie jednej z przesłanek enumeratywnie wymienionych w art. 156 § 1 k.p.a.
Sąd podziela zdanie organów obu instancji orzekających w trybie stwierdzenia nieważności, iż badanej w tym postępowaniu decyzji Naczelnika Miasta [...] z dnia [...] października 1987r., znak: [...] zatwierdzającej plan realizacyjny i udzielającej G.W. pozwolenia na rozbudowę i modernizację zakładu cukierniczego na działce o nr ewid. [...] (obecnie [...]) w [...], przy ul. [...], nie można postawić zarzutu wypełnienia którejkolwiek z przesłanek określonych w art. 156 § 1 k.p.a.,
Zadaniem organów prowadzących postępowanie nadzorcze było zbadanie czy decyzja Naczelnika Miasta [...] z dnia [...] października 1987r. nie została podjęta z rażącym naruszeniem przepisów obowiązujących w dacie jej wydania.
Przy czym rażące naruszenie prawa określane jest w orzecznictwie sądowoadministracyjnym jako oczywiste i bezsporne naruszenie przepisu prawa, a przy tym takie, które koliduje z zasadą praworządnego działania organów administracji publicznej w demokratycznym państwie prawa (zob. np. wyrok NSA z dnia 8 marca 2012 r., sygn. akt I OSK 363/11, Lex nr 1145109; wyrok NSA z dnia 7 października 2011 r., sygn. akt II OSK 1522/10, Lex nr 965193; wyrok NSA z dnia 27 września 2011 r., sygn. akt II OSK 1381/10, Lex nr 966249).
Słusznie organy wskazały, iż przedmiotowe pozwolenie na budowę zostało wydane na podstawie obowiązujących w dacie jego wydania przepisów tj. ustawy z dnia 24 października 1974r. Prawo budowlane (Dz. U. z 1974r., nr 38, poz. 229 ze zm.), rozporządzenia Ministra Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 20 lutego 1975r.w sprawie nadzoru urbanistyczno-budowlanego (Dz. U. z 1975r., Nr 8, poz. 48 ze zm.), rozporządzenia Ministra Administracji, Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 3 lipca 1980r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki (Dz. U. z 1980r., Nr 17, poz. 62 - w brzmieniu na dzień
20 października 1987r.), ustawy z dnia 12 lipca 1984r. o planowaniu przestrzennym (Dz. U. z 1984r., nr 35, poz. 185 ze zm.), rozporządzenia Rady Ministrów z dnia
27 czerwca 1985r. w sprawie podziału inwestycji oraz z zakresu, zasad i trybu ustalenia ich lokalizacji (Dz. U. z 1985r., nr 31, poz. 140 ze zm.) oraz planu ogólnego zagospodarowania przestrzennego [...], zatwierdzonego uchwałą Rady Narodowej w [...] dnia [...] czerwca 1962r., Nr [...] (Dz. Urz. W.R.N. z dnia [...] sierpnia 1962r., nr [...], poz. [...]).
Sąd podziela stanowisko organów, iż decyzja z dnia [...] października 1987r. nie narusza rażąco powyższych przepisów.
Pozwolenie na budowę zostało wydane podmiotom które posiadały w dacie składania wniosku prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane.
Przedmiotowa inwestycja, polegająca na rozbudowie i modernizacji istniejącego na działce o nr ewid. [...] w [...] zakładu cukierniczego, została zaprojektowana (ze ścianami oddzielenia pożarowego bez otworów okiennych i drzwiowych) w odległości około 8 m od istniejącego budynku mieszkalnego na działce sąsiedniej o nr ewid. [...] (obecnie [...]) w [...] oraz ponad 8 m od pozostałych budynków, położonych na działkach bezpośrednio sąsiadujących z omawianą działką inwestycyjną, tj. w odległości około 22 m od istniejących budynków mieszkalnych na działkach o nr ewid.: [...] (obecnie [...]) i [...] (obecnie [...]) w [...]. Nie narusza więc przepisów rozporządzenia Ministra Administracji, Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 3 lipca 1980r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki.
Zgodnie z brzmieniem art. 35 ust 1 pkt 3 ustawy z dnia 12 lipca 1984r. o planowaniu przestrzennym ( Dz.U Nr 35, poz. 185) lokalizacja inwestycji jednostki gospodarki uspołecznionej oraz inwestycji przemysłowej, usługowej i handlowej, realizowanej przez inną jednostkę organizacyjną lub osobę fizyczną, a także inwestycji sakralnych i kościelnych, realizowanych przez kościoły lub inne związki wyznaniowe oraz ich osoby prawne, wymagała wydania decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji w sytuacji przewidzianej przez rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 27 czerwca 1985r. w sprawie podziału inwestycji oraz zakresu, zasad i trybu ustalenia ich lokalizacji ( Dz.U Nr 31, poz.140).
Zgodnie z § 2 ust 1 cytowanego rozporządzenia w brzmieniu obowiązującym w dniu 20 października 1987r., wydania decyzji o ustaleniu lokalizacji wymagały inwestycje budowlane wymienione w § 1 oraz inwestycje polegające na rozbudowie, nadbudowie lub przebudowie obiektów budowlanych, których wykonanie mogłoby spowodować wprowadzenie, utrwalenie lub zwiększenie ograniczeń i uciążliwości, pogorszenie stanu ochrony środowiska, sanitarnego albo bezpieczeństwa ludzi lub mienia na terenach sąsiednich.
Analiza projektu budowlanego dotyczącego rozbudowy zaplecza istniejącego zakładu z przeznaczeniem na powiększenie zaplecza magazynowego i socjalnego oraz częściowo na potrzeby produkcyjne tj. pakowni i ekspedycji nie dają podstaw do jednoznacznego ustalenia , iż zakres inwestycji wpływał na utrwalenie lub zwiększenie ograniczeń i uciążliwości, pogorszenie stanu ochrony środowiska, sanitarnego albo bezpieczeństwa ludzi lub mienia na terenach sąsiednich.
Wbrew zarzutom skargi , prawidłowe jest stanowisko organów, że skoro nie można w sposób jednoznaczny stwierdzić , iż zamierzenie inwestycyjne mieściło się w dyspozycji § 2 ust 1 rozporządzenia z dnia 27 czerwca 1985r., to nie można także stwierdzić, iż wymagała ona wydania decyzji lokalizacyjnej a co za tym idzie, że wydanie decyzji z dnia [...] października 1987r. nastąpiło z rażącym naruszeniem art. 35 ust 1 pkt 3 ustawy o planowaniu przestrzennym z 12 lipca 1987r.
Organy dokonały także prawidłowej oceny zgodności inwestycji z obowiązującym planem ogólnym zagospodarowania przestrzennego [...], zatwierdzonym uchwałą Rady Narodowej w [...] z dnia [...] czerwca 1962r.
Z treści ww. planu ogólnego zagospodarowania przestrzennego [...], wynika, że "na terenie osiedla istnieje ok. 66 zakładów usługowo-rzemieślniczych, które mieszczą się na terenach mieszkaniowych. W poszczególnych okresach planu sieć zakładów usługowo-rzemieślniczych zostanie zabudowana stosownie do potrzeb osiedla. Oddzielnych terenów dla rzemiosła nie przewiduje się" (Rozdział III "Analiza i program poszczególnych elementów osiedla", ust. 6 "Usługi" pkt. 6 "Handel detaliczny, zakłady żywienia zbiorowego i rzemiosło", pkt. C "Rzemiosło", str. 32).
Nie ulega więc wątpliwości, co podnoszą skarżący, iż rozbudowa dotyczy nieruchomości znajdującej się na ternie zabudowy mieszkaniowej. Jednocześnie jednak z akt postępowania administracyjnego wynika, iż inwestor na przedmiotowej nieruchomości prowadził działalność gospodarczą w postaci warsztatu mechaniki pojazdowej od 1981r. , przy czym na tej samej działce w dacie wydania kontrolowanego pozwolenia na budowę istniał budynek mieszkalny.
W tej sytuacji , przy tak sformułowanym zapisie planu, który dopuszczał istnienie zakładów usługowo-rzemieślniczych, a nawet ich zabudowę stosownie do potrzeb osiedla na terenach mieszkaniowych, rozbudowa istniejącego obiektu w której prowadzono działalność gospodarczą z zamiarem prowadzenia innego profilu takiej działalności nie może być postrzegany jako rażąco naruszający zapisy prawa miejscowego. Dopiero stwierdzenie, że z ustaleń planu wprost wynika jednoznaczny zakaz wznoszenia takich budynków lub ich rozbudowy, pozwoli na ocenę, że pozwolenie na rozbudowę takiego budynku rażąco narusza ustalenia planu, a tym samym, że zapadło z rażącym naruszeniem prawa ( vide wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 10.09.1986r., sygn. akt IV SA 420/86).
Należy także podzielić twierdzenia organów, iż kontrolowana w trybie nadzoru decyzja z dnia [...] października 1987r. nie narusza w sposób rażący § 44 ust. 1 pkt 1 oraz § 46 ust. 1 pkt 4 rozporządzenia Ministra Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 20 lutego 1975r.w sprawie nadzoru urbanistyczno-budowlanego bowiem projekt zaopatrzony został w wymagane przepisami zgody, porozumienia lub pozwolenia innych organów administracji państwowej, dotyczących wykonywania zamierzonych robót budowlanych.
W ocenie Sądu wyczerpujący zebrano i rozpatrzono cały materiał dowodowy oraz dokonano oceny sprawy na podstawie całokształtu zebranych dowodów z uwzględnieniem zasad wiedzy oraz doświadczenia życiowego. Organ przeprowadził postępowanie wyjaśniające z zachowaniem reguł wyrażonych w art. 7, 77 § 1 i 80 kpa, bezzasadne są zatem zarzuty naruszenia ww. przepisów. Ocena dowodów została dokonana wyczerpująco, zgodnie z zasadami prawidłowego rozumowania, oraz wnikliwie uzasadniona, ze szczegółowym wyjaśnieniem, dlaczego jedne dowody organ uznał za wiarygodne, a innym odmówił wiary. Decyzja zawiera wszelkie elementy zawarte w art. 107 § 1 kpa, a jej uzasadnienie faktyczne i prawne odpowiada wymogom określonym w art. 107 § 3 kpa.
Reasumując, Sad uznał, że zarzuty skargi są niezasadne i mają jedynie charakter polemiczny z dokonanymi przez organ prawidłowymi ustaleniami faktycznymi oraz właściwą oceną prawną.
W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na mocy art. 151 i art. 132 ppsa, orzekł, jak w sentencji wyroku
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło