VII SA/Wa 1822/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Izabela Ostrowska, , Sędzia WSA Mirosława Pindelska, Sędzia WSA Krystyna Tomaszewska (spr.), Protokolant sekr. sąd. Agnieszka Ciszek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 lutego 2012 r. sprawy ze skargi M.S. na decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w [...] z dnia [...] czerwca 2011 r. nr [...] w przedmiocie braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej I. uchyla zaskarżoną decyzję, II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku, III. nakazuje Skarbowi Państwa - Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie wypłacić na rzecz adwokata J.B. tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej kwotę 307,50 zł. (trzysta siedem złotych, pięćdziesiąt groszy) w tym: tytułem zastępstwa prawnego kwotę 250 zł. (dwieście pięćdziesiąt złotych), tytułem 23% podatku od towarów i usług kwotę 57,50 zł. (pięćdziesiąt siedem złotych, pięćdziesiąt groszy). Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w [...], po rozpatrzeniu odwołania M.S. od decyzji Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w m. [...] Nr [...] z dnia [...] kwietnia 2011r, którą orzeczono o braku podstaw do stwierdzenia u niego choroby zawodowej: obustronny trwały odbiorczy ubytek słuchu ślimakowego lub czuciowo-nerwowego spowodowany hałasem, wyrażony podwyższeniem progu słuchu o wielkości co najmniej 45dB w uchu lepiej słyszącym, obliczony jako średnia arytmetyczna dla częstotliwości audiometrycznych 1.2 i 3 kHz, wymienionej w poz 21 wykazu chorób zawodowych, określonych w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009r w sprawie chorób zawodowych ( Dz.U. z dnia 2 lipca 2009r, nr 105, poz 869 ), decyzją z dnia [...] czerwca 2011r, znak: [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu swojej decyzji Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny wskazał, iż postępowanie w sprawie podejrzenia choroby zawodowej u M.S. zostało wszczęte w dniu 21.10.2008r na skutek zgłoszenia lekarza medycyny pracy. Z przeprowadzonej przez Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego oceny narażenia zawodowego wynika, iż: 1) w okresie zatrudnienia M.S. w [...] S.A. [...] na stanowisku tapicera w Zakładzie Montażu Samochodów i Wydziału Tapicerni w okresie od dnia 02.04.1969r do 30.04.1996r nie dokonywano pomiarów hałasu. Przeprowadzono je w dniu 30.08.1996r oraz w dniu 12.09.1996r na stanowiskach usytuowanych w odległości 30 i 40 m od stanowiska pracy M.S. i stwierdzono na nich przekroczenia NDN hałasu. 2) W okresie od 01.05.1996r do 20.05.1998r podczas pełnienia funkcji Przewodniczącego Delegatury Związków Zawodowych "[...]" M.S. przebywał ok 7 godzin dziennie w wydziałach Zakładu nr 2 (wydział montażu, wydział magazynów, lakiernia, tapicernia ). W tym okresie pomiary hałasu były przeprowadzone w Wydziale Montażu w dniu 06.05.1998r, gdzie na poszczególnych stanowiskach stwierdzono przekroczenia NDN hałasu. 3) W okresie od 21.05.1998r do 30.05.2007r M.S. pełnił funkcję wiceprzewodniczącego Zarządu Związku Zawodowego "[...]" i miał upoważnienie do wstępu do wszystkich wydziałów fabryki w których jak twierdzi przebywał około 6 godzin dziennie będąc narażony na działanie hałasu. Faktu tego nie potwierdzili przedstawiciele Związku Zawodowego "[...]" podczas postępowania wyjaśniającego. W latach 1998 – 2007 były przeprowadzane pomiary hałasu podczas których stwierdzono przekroczenia NDN hałasu na poszczególnych stanowiskach pracy w Zakładzie Tłoczni i Zakładzie Nadwozi. 4) W okresie od 01.06.2007r do 30.03.2010r M.S. pracował na stanowisku mistrza w Zakładzie Demontażu Samochodów i dokonane pomiary hałasu nie wykazały przekroczeń NDN hałasu . Przeprowadzona ocena narażenia zawodowego wykazała, że M.S. pracując w [...] S.A. w [...] był narażony na hałas o różnym poziomie natężenia. Pomimo tego w obu uprawnionych do orzekania w sprawie chorób zawodowych jednostkach orzeczniczych służby zdrowia zgodnie orzeczono o braku podstaw do stwierdzenia u M.S. choroby zawodowej narządu słuchu. Organ odwoławczy stwierdził, iż informacje odnośnie przebiegu zatrudnienia jak i oceny narażenia zawodowego M.S. zostały należycie zebrane przez organ pierwszej instancji. Zdaniem organu odwoławczego lekarze orzecznicy nie kwestionując wieloletniej pracy M.S. w narażeniu na hałas, w sposób wyczerpujący i szczegółowy podali powody zajęcia stanowiska negującego rozpoznanie choroby zawodowej narządu słuchu. Z uzasadnienia orzeczenia lekarskiego z dnia [...].05.2010r, nr [...] Instytutu Medycyny Pracy w [...] wynika, że zarówno fakt uszkodzenia słuchu w zakresie niskich i średnich częstotliwości jak i głębokość tego uszkodzenia ( -63 dB dla ucha prawego oraz -62 dB dla ucha lewego ) nie są charakterystyczne dla skutków biologicznego działania hałasu. Instytut Medycyny Pracy w [...] stwierdził, że do 2007r poziomy hałasu stwarzały ryzyko rozwoju trwałego urazu akustycznego, a w latach 2007 – 2010 poziomy hałasu nie stwarzały ryzyka rozwoju trwałego uszkodzenia słuchu. Badanie słuchu z 2008r czyli rok po zaprzestaniu pracy w hałasie, stwarzającym ryzyko rozwoju trwałego uszkodzenia słuchu wykazuje asymetryczne, obustronne odbiorcze uszkodzenie słuchu, którego charakter, znaczna asymetria ( względem ucha lewego ) oraz objęcie uszkodzeniem niskich i średnich częstotliwości nie jest typowe dla skutków biologicznego działania hałasu. Niecharakterystyczny dla skutków biologicznego działania hałasu jest również obecny obraz kliniczny stwierdzonego uszkodzenie słuchu – jego asymetria i objęcie uszkodzeniem słuchu zakresu niskich i średnich częstotliwości. Organ odwoławczy odnosząc się do zarzutów wskazujących na brak wykazania w orzeczeniach lekarskich etiologii schorzenia podkreślił, iż żaden przepis nie nakłada na orzecznicze jednostki medyczne wykazania, co konkretnie jest przyczyną danego schorzenia. Organ odwoławczy wskazał również, iż nie posiada uprawnień do samodzielnej oceny dokumentacji lekarskiej, prowadzącej do odmiennego rozpoznania schorzenia. M.S. zaskarżył decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Skarżący kwestionuje ustalenia, iż nie spełnia kryteriów uzasadniających przyjęcie u niego uszkodzenia słuchu, wywołanego hałasem w miejscu pracy. Podkreśla, iż w [...] S.A. przepracował 41 lat w narażeniu na hałas. W odpowiedzi na skargę, Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w [...] wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje : Skarga jest uzasadniona. Zgodnie z treścią art. 2351 Kodeksu pracy, za chorobę zawodową uważa się chorobę wymienioną w wykazie chorób zawodowych, jeżeli w wyniku oceny warunków pracy można stwierdzić bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem, że została ona spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy albo w związku ze sposobem wykonywania pracy, zwanych "narażeniem zawodowym". W świetle zaprezentowanej wyżej definicji, o stwierdzeniu choroby zawodowej decyduje zatem zachowanie dwóch wymogów, a mianowicie: zamieszczenie schorzenia w wykazie chorób zawodowych stanowiącym załącznik do przywołanego rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009r oraz ustalenie związku przyczynowego pomiędzy powstaniem tej choroby a oddziaływaniem czynników szkodliwych występujących w środowisku pracy lub sposobem wykonywania pracy. Wystąpienie tych przesłanek lub ich brak organ orzekający jest obowiązany ustalić zgodnie z przepisami Kodeksu postępowania administracyjnego. Stosownie zaś do § 8 ust. 1 rozporządzenia z dnia 30 czerwca 2009 r, podstawą wydania przez właściwego inspektora sanitarnego decyzji o stwierdzeniu lub odmowie stwierdzenia choroby zawodowej jest materiał dowodowy, a w szczególności ocena narażenia zawodowego oraz dane zawarte w orzeczeniach lekarskich wyspecjalizowanych jednostek diagnostycznych powołanych do rozpoznawania chorób zawodowych, wymienionych w § 5 wskazanego aktu. W rozpoznawanej sprawie przeprowadzona ocena narażenia zawodowego wykazała, że M.S. pracując w [...] S.A. w [...] był narażony na hałas o różnym poziomie natężenia. Nie kwestionując tej okoliczności lekarze orzecznicy stwierdzili, iż uszkodzenie słuchu w zakresie niskich i średnich częstotliwości jak i głębokość tego uszkodzenia ( -63 dB dla ucha prawego oraz -62 dB dla ucha lewego ) nie są charakterystyczne dla skutków biologicznego działania hałasu. Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w [...] nie dopatrzył się podstaw do zakwestionowania opinii kompetentnych placówek orzeczniczych pierwszego i drugiego szczebla. Tymczasem trzeba podkreślić, że orzeczenie lekarskie jest opinią w rozumieniu art. 84 § 1 kpa i podlega jak każdy dowód w postępowaniu - ocenie pod kątem zachowania kryteriów wyznaczonych treścią art. 7, art. 77 § 1 i art. 107 § 3 k.p.a. Wprawdzie organ sanitarny nie ma prawa do dokonania samodzielnej oceny dokumentacji lekarskiej, prowadzącej do rozpoznania odmiennego schorzenia lecz w sytuacji gdy uzasadnienie orzeczenia lekarskiego budzi wątpliwości powinien dążyć do ich wyjaśnienia. Z uzasadnienia orzeczenia lekarskiego z dnia [...].05.2010r, nr [...] Instytutu Medycyny Pracy w [...] wynika, że zarówno fakt uszkodzenia słuchu w zakresie niskich i średnich częstotliwości jak i głębokość tego uszkodzenia (-63 dB dla ucha prawego oraz -62 dB dla ucha lewego ) nie są charakterystyczne dla skutków biologicznego działania hałasu, który uszkadza głównie wysokie częstotliwości. Jednocześnie w orzeczeniu tym stwierdza się, że badanie słuchu przeprowadzone u skarżącego w 2008r czyli rok po zaprzestaniu pracy w hałasie, stwarzającym ryzyko rozwoju trwałego uszkodzenia słuchu wykazuje asymetryczne, obustronne odbiorcze uszkodzenie słuchu w zakresie średnich i wysokich częstotliwości. Skoro podczas badania skarżącego w 2008r stwierdzono uszkodzenie słuchu w zakresie średnich i wysokich częstotliwości , które to wysokie częstotliwości są charakterystyczne dla skutków biologicznego działania hałasu to niezrozumiałe jest orzeczenie o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej. Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w [...] nie dostrzegł powyższej sprzeczności i w pełni zaakceptował orzeczenie Instytutu Medycyny Pracy w [...] z dnia [...].05.2010r, nr [...]. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ odwoławczy powinien wyjaśnić wskazaną wyżej okoliczność istotną dla rozstrzygnięcia sprawy. Zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem art. 7 i 77 § 1 kpa, a także art. 107 § 3 k.p.a. wobec czego należało ją uchylić stosownie do art. 145§1 pkt 1 lit c ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. Nr 153, poz 1270 ze zm ). Zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku na podstawie art. 152 w/w ustawy, natomiast orzeczenie o kosztach postępowania zapadło w oparciu o art. 200 powołanej wyżej ustawy.