VII SA/Wa 1834/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maria Tarnowska po rozpoznaniu w dniu 20 kwietnia 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku L. P.-K. o zmianę postanowienia z dnia 4 listopada 2015 r. w sprawie ze skargi L. P.-K. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] maja 2015 r. znak [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji postanawia: wstrzymać wykonanie decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] kwietnia 2006 r., znak: [...]. Pismem z dnia 11 sierpnia 2015 r., skarżący – L. P.-K. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] maja 2015 r. znak: [...]. Zaskarżoną decyzją organ utrzymał w mocy własną decyzję z dnia [...] kwietnia 2015 r., znak: [...], odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] kwietnia 2006 r., znak: [...], utrzymującej w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...] (dalej: "PINB") z dnia [...] stycznia 2006 r., nr [...], nakazującą firmie "E." Sp. z o.o. z siedzibą w G. wykonanie rozbiórki dobudowanych pomieszczeń do istniejącego budynku mieszkalno-usługowego w poziomie parteru na zapleczu nieruchomości przy ul. [...] w G. (...). Postanowieniem z dnia 4 listopada 2015 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odmówił wstrzymania zaskarżonej w niniejszej sprawie decyzji. W uzasadnieniu Sąd wskazał, iż skarżący swoim wnioskiem objął jedynie decyzję wydaną w trybie nadzwyczajnym tj. dotyczącą stwierdzenia nieważności decyzji organu wojewódzkiego, który utrzymał w mocy decyzję organu powiatowego nakazującą wykonanie rozbiórki dobudowanych pomieszczeń do istniejącego budynku mieszkalno-usługowego (...). Pismem z dnia [...] listopada 2015 r. oraz z dnia [...] stycznia 2016 r. skarżący – L. P.-K. wniósł o zmianę postanowienia z dnia 4 listopada 2015 r. tj. o wstrzymanie wykonania decyzji PINB utrzymanej w mocy decyzją [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] kwietnia 2006 r., której stwierdzenia nieważności odmówił Główny Inspektor Nadzoru Budowalnego decyzją z dnia [...] kwietnia 2015 r., utrzymaną w mocy decyzją własną z dnia [...] maja 2015 r. W uzasadnieniu ww. pism skarżący wskazał, że brak wstrzymania decyzji rozbiórkowych może doprowadzić do wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków dla całej nieruchomości w jej utrzymaniu gospodarczym. Ma to znaczenie dla wszystkich współwłaścicieli, jak też negatywnie wpłynęłoby na trwające postępowanie o częściowe zniesienie współwłasności, które toczy się przed Sądem Rejonowym w G. pod sygn. akt [...]. Ewentualne uznanie skargi nie naprawiłoby spowodowanej rozbiórki, tj. szkody gospodarczej, co w dużym stopniu utrudni rozliczenie uprawnień wszystkich współwłaścicieli. Skarżący podniósł, że brak wstrzymania decyzji rozbiórkowej spowoduje: pozbawienie centralnego ogrzewania i wentylacji dla kubatury ca 825 m3 przestrzeni lokalowej w parterze u 1-piętrze budynku; pozbawienie poboru wody i odprowadzania ścieków kanalizacyjnych w lokalu użytkowym parteru i 1-piętra; zniszczenie doprowadzenia gazu miejskiego do lokalu użytkowego na parterze i 1-piętrze; zniszczenie rury odprowadzania wody opadowej z połowy sąsiadujących budynków nr [...] z [...]; pozbawienie dwóch sanitariatów lokalu na parterze budynku; pozbawienie sprawności obwodów elektrycznych zasilania parteru i piętra lokalu użytkowego; pozostawienie z otworami niezabezpieczoną od atmosfery ścianę zewnętrzną budynku, co wywoła w okresie zimowym zamarznięcie pionów wodn.-kan. dla ½ budynku oraz wywoła wzrost kosztów ogrzewania dla całego budynku z powodu wychłodzenia części otwartej pozbawionej centralnego ogrzewania. Skarżący wskazał również, że istnieje niebezpieczeństwo poniesienia strat na zdrowiu mieszkańców budynku, szczególnie strony przy której części ma być wykonana rozbiórka, ponieważ pozbawienie wody pitnej i dla potrzeb sanitarnych na nieokreślony okres na pewno zaznaczyłoby się oczywistą utratą zdrowia i schorzeniami według indywidualnej odporności osób. Ponadto oczywistym skutkiem niewstrzymania decyzji rozbiórkowej będzie zaprzestanie prowadzenia jakiejkolwiek działalności gospodarczej w tym lokalu zarówno w części poza gabarytami budynku tj. 74,9 %. Skutek ten obejmowałby brak możliwości zatrudnienia osób. Następnym faktycznym skutkiem niewstrzymania decyzji rozbiórkowej będzie zmiana stanu rzeczywistości gospodarki budynkiem, powodująca trwałą zmianę w stosunku do stanu obecnego, który mógłby być przywrócony tylko po dłuższym czasie i przy stosunkowo dużym nakładzie sił i środków, których nie ma żaden ze współwłaścicieli. Pismem z dnia [...]marca 2015 r. uczestnicy postępowania: M. S., K. S., E.C. i M. C. ustosunkowali się do wniosku skarżącego. Wskazali, że z dniem [...] lutego 2016 r. lokal do którego przylega nielegalna dobudowa na zapleczu nieruchomości w G. [...] został opuszczony przez wynajmującego tj. "D. s. c." Podnieśli, że dobudowa jest archaicznym zlepkiem tandetnych metod konstrukcji pomieszczeń. Blacha falista, utleniona pianka (niegdyś izolacyjna) kątownik metalowy i stalowa lina, żeby obiekt nie odpadł od ściany budynku. Instalacja elektryczna urąga warunkom bezpieczeństwa. Zabezpieczenie przed przesileniem w sieci elektrycznej jest tak skonstruowane, że lokal "D." posiadał wyższe zabezpieczenie niż cały budynek (lokal [...], budynek [...]). Z tego powodu kilka dni wcześniej budynek w części pomieszczeń został pozbawiony prądu, stanęła winda osobowa. Przesilenie sieci w budynku może zagrozić pożarem. Podnieśli również, że wentylację wyciągową z kuchni lokalu (dobudowa) włączono do istniejących ciągów kominowych budynku mieszkalnego. W rezultacie nieszczelności w kominie, zapachy przypalanych potraw i inne dymy przechodziły do pomieszczeń mieszkalnych. Nie wyposażono ciągu kominowego w szczelną kwasoodporną rurę stalową, izolującą od zanieczyszczeń. Wymaganym standardem w podobnej sytuacji jest prowadzenie niezależnych wyciągów po ścianie zewnętrznej budynku z ujściem powyżej dachu. Uczestnicy podnieśli również, że wyprowadzenie wszystkich mediów w tym ciepłej wody oraz ogrzewania do lokalu (również jego części podlegającej rozbiórce) zostały wykonane jako odgałęzienia z piwnicy pod budynkiem i w każdej chwili można je odciąć i przywrócić obieg pierwotny. Ponadto "budowa" - czyli utwardzenie gruntu pod nielegalną dobudowę również została dokonana z naruszeniem prawa. Nielegalna dobudowa została postawiona na naszym wspólnym terenie, do którego jako współwłaściciele mamy takie samo prawo jak L. P. K. z rodziną. Utwardzenia gruntu dokonano w drodze zgłoszenia, które nie powinno zostać przyjęte bez naszej wiedzy i zgody. Grunt osiadł też nierównomiernie, więc taki fundament nie nadaje się nawet pod namiot. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, zważył co następuje. Zgodnie z art. 61 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) – dalej: "ppsa" wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Jednakże zgodnie z art. 61 § 3 ppsa po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części zaskarżonego aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, z wyjątkiem przepisów prawa miejscowego, które weszły w życie, chyba że ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania. Dotyczy to także aktów wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach tej samej sprawy. Należy przyjąć, iż chodzi tu o sprawę administracyjną w znaczeniu materialnym, na którą składają się elementy podmiotowe i przedmiotowe. Ustalenie tożsamości polegać, więc będzie na badaniu tożsamości elementów podmiotowych (tożsamość podmiotu będącego adresatem praw lub obowiązków) i przedmiotowych (tożsamość tych praw i obowiązków) oraz ich podstawy prawnej i faktycznej. Tym samym środki prawne, o których mowa w w/w przepisie, mogą być stosowane do aktów lub czynności wydanych lub podjętych w różnych, a więc odrębnych postępowaniach prowadzonych "w granicach danej sprawy". Chodzi, zatem zarówno o postępowanie zaliczone do trybu głównego, jak i postępowanie należące do trybu nadzwyczajnego (por. uchwała Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 27 czerwca 2000 r. sygn. akt FPS 12/99, ONSA 2001 r. nr 1, poz. 7). W związku z powyższym, w postępowaniu dotyczącym wstrzymania wykonania decyzji mieścić się będzie zarówno zaskarżona decyzja, jak i decyzja organu I instancji wydana w postępowaniu o stwierdzenie nieważności, jak również decyzje organów obu instancji, wydane w postępowaniu zwykłym, które będąc postępowaniem pierwotnym stanowiło jedynie jego przedłużenie lub powtórzenie (por. W. Ryms, Wstrzymanie wykonania aktu lub czynności [w:] Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (zagadnienia wybrane), Warszawa 2003, s. 60). Zgodnie z utrwalonym w orzecznictwie poglądem przesłankę wyrządzenia znacznej szkody należy interpretować jako szkodę (majątkową, a także niemajątkową), która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego świadczenia lub jego wyegzekwowanie ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego (por. postanowienie NSA z dnia 20 grudnia 2004 r., sygn. akt GZ 138/04, publ. Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych). Z kolei trudne do odwrócenia skutki to takie prawne lub faktyczne skutki, które raz zaistniałe powodują istotną lub trwałą zmianę rzeczywistości, przy czym powrót do stanu poprzedniego może nastąpić tylko po dłuższym czasie lub przy stosunkowo dużym nakładzie sił i środków (por. postanowienie WSA w Białymstoku z dnia 3 sierpnia 2006r., sygn. akt II SA/Bk 352/06, LEX nr 192964). Przedmiotem wniosku o wstrzymanie wykonania jest zaskarżona decyzja i poprzedzająca ją decyzja organu I instancji oraz decyzja Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla [...] z dnia [...] stycznia 2006 r. Zaskarżona decyzja z dnia [...] maja 2015 r. oraz decyzja ją poprzedzająca organu I instancji z dnia [...] kwietnia 2015 r. zostały wydane w trybie nadzwyczajnym w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...] z dnia [...] stycznia 2006 r. nakazującej firmie "E." Sp. z o.o. z siedzibą w G. wykonanie rozbiórki dobudowanych pomieszczeń do istniejącego budynku mieszkalno-usługowego przy ul. [...] w G. Na wstępie wskazać należy, że obowiązek ww. rozbiórki został nałożony na inwestora przeprowadzonych robót budowlanych, natomiast zarówno skarżący, jak i uczestnicy postępowania są współwłaścicielami nieruchomości. W ocenie Sądu, w niniejszej sprawie zachodzą okoliczności, które przemawiają za uwzględnieniem wniosku o wstrzymanie wykonalności w/w rozstrzygnięć, wniosek bowiem dotyczy aktów wydanych w granicach tej samej sprawy, a ponadto w rozpoznawanej sprawie przytoczone przez skarżącego okoliczności uzasadniają wstrzymanie wykonania w/w rozstrzygnięć. Zasadnicze znaczenie w sprawie ma okoliczność, że zaskarżona decyzja została wydana w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...] z dnia [...] stycznia 2006 r. nakazującej dokonanie rozbiórki dobudowanych pomieszczeń do istniejącego budynku mieszkalno-usługowego w poziomie parteru na zapleczu ww. nieruchomości. Jak wskazał skarżący wykonane roboty budowlane służyły dostosowaniu i wyposażeniu lokalu użytkowego do działalności gastronomicznej. Zakres tych robót obejmował montaż specjalistycznych urządzeń. Brak działania każdego z urządzeń, powoduje awarię w użytkowaniu całego lokalu. Obecnie dobudowana część wraz z lokalem użytkowym stanowi całość techniczno-użytkową. Wykonanie rozbiórki zgodnie z decyzją z dnia [...] stycznia 2006 r. spowodowałoby dewastację istniejących składników urządzeń wewnętrznych lokalu nie objętych treścią decyzji rozbiórkowej. Ponadto wyłączyłoby z użytku całość lokalu na czas nieokreślony. Zaistniałaby konieczność przeprowadzenia robót polegających na dostosowaniu budynku mieszkalno-usługowego do użytkowania po wyłączeniu z użytkowania dobudowanej części. Roboty dotyczyłyby instalacji wodno-kanalizacyjnych oraz gazowych. Ponadto, jak wskazał skarżący, po wykonaniu decyzji rozbiórkowej brak byłoby możliwości prowadzenia działalności gastronomicznej w lokalu użytkowym, co uniemożliwiłoby czerpanie zysków z tej działalności. Zatem zgodzić się należy ze skarżącym, że wykonanie rozbiórki dobudowanej części do budynku mieszkalno-usługowego przed zakończeniem sprawy sądowoadministracyjnej w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji nakazującej rozbiórkę może wiązać się z potencjalnym niebezpieczeństwem wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków w sytuacji, gdy decyzja nakazująca rozbiórkę okazałaby się niezgodna z prawem. Sąd wziął pod uwagę okoliczności wskazane przez uczestników postępowania w piśmie z dnia [...] marca 2016 r., jednakże decydujące znaczenie przy rozpoznaniu wniosku skarżącego ma okoliczność, że zaskarżona decyzja dotyczy rozbiórki pomieszczeń, które pozostają w użytkowaniu firmy gastronomicznej. Nawet jeżeli podmiot dotychczasowy wynajmujący przedmiotowy lokal użytkowy i prowadzący pod tym adresem restaurację "D.", obecnie tj. od [...] lutego 2016 r. (jak wskazali uczestnicy) już tego lokalu nie prowadzi, to Sąd nie posiada informacji z jakiego powodu doszło do zaprzestania prowadzenia tej działalności. Ponadto Sąd podziela stanowisko prezentowane w orzecznictwie sądów administracyjnych, iż rozbiórka obiektu budowlanego, niezależnie od jego wielkości i wartości materialnej, z samej istoty tej czynności powoduje trudne do odwrócenia skutki (tak: postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 28 kwietnia 2005 r., sygn. akt II OZ 276/05, CBOSA: http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Wskazane wyżej okoliczności uzasadniają stwierdzenie, że zasadne jest wstrzymanie wykonania w/w rozstrzygnięć do czasu przeprowadzenia przez Sąd kontroli legalności zaskarżonej decyzji oraz decyzji ją poprzedzającej. Mając na uwadze powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowił o wstrzymaniu wykonania zaskarżonej decyzji na podstawie art. 61 § 3 w zw. z art. 61 § 5 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.