VII SA/Wa 1846/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Daria Gawlak-Nowakowska, Sędzia WSA Tadeusz Nowak, Sędzia WSA Elżbieta Zielińska – Śpiewak (spr.), Protokolant st. sekr. sąd. Agnieszka Foks - Skopińska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 marca 2011 r. sprawy ze skargi J.K. w przedmiocie sposobu rozpoznania sprawy przez Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji postanawia: I. skargę odrzucić, II. przyznać ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rzecz r.pr. E.P. tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej kwotę 307,50 złotych (trzysta siedem złotych i pięćdziesiąt groszy ), w tym: tytułem zastępstwa prawnego kwotę 250 złotych (dwieście pięćdziesiąt), tytułem 23% podatku od towarów i usług kwotę 57,50 złotych (pięćdziesiąt siedem złotych pięćdziesiąt groszy. Pismem z dnia 8 czerwca 2010 r. J.K. złożył do Wojewody [...] skargę dotyczącą sposobu rozpatrzenia przez Wojewodę [...] sprawy pokrycia kosztów odbudowy po pożarze obiektu produkcyjnego w Gospodarstwie Rolnym [...], gm. [...]. Pismem z dnia [...] czerwca 2010 r. znak: [...] na podstawie art. 229 pkt 6 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2000r,. Nr 98, poz. 1071 ze zm.), dalej k.p.a., ww. skargę J.K. przekazano do rozpatrzenia, zgodnie z właściwością, Ministrowi Spraw Wewnętrznych i Administracji. Pismem z dnia [...] sierpnia 2010r. znak: [...] Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji udzielił Skarżącemu odpowiedzi wskazując, iż zarzuty i roszczenia Skarżącego dotyczące dzierżawy Gospodarstwa [...] badane były wielokrotnie. Z ustaleń Ministerstwa Rolnictwa i Rozwoju Wsi wynika, że Agencja Nieruchomości Rolnych Oddział Terenowy w [...] nie naruszyła przepisów prawa odnośnie wykonywania umowy dzierżawy Gospodarstwa [...]. Z akt sprawy wynika także, że Agencja wielokrotnie obniżała, odraczała i umarzała czynsz za dzierżawione Gospodarstwo [...]. Organ poinformował, iż Wojewoda nie posiada uprawnień do badania prawidłowości rozliczeń finansowych pomiędzy Agencją Nieruchomości Rolnych, a podmiotami dzierżawiącymi lub nabywającymi mienie z Zasobu Skarbu Państwa, a także do dokonywania analiz umów dzierżawy. Rozstrzyganie roszczeń majątkowych leży w kompetencji właściwego sądu, a nie Wojewody. Wskazał, że Sąd Okręgowy w [...], wyrokiem z dnia 29 sierpnia 2007r. oddalił powództwo J.K. przeciwko Agencji Nieruchomości Rolnych na kwotę 9 mln zł, a postanowieniem z dnia [...] listopada 2007r. Sąd odrzucił apelację w tej sprawie. Podsumowując organ podkreślił, że nie stwierdził uchybień w działalności Wojewody [...], a tym samym skargę J.K. z dnia [...] czerwca 2010r. uznał za niezasadną. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na powyższą odpowiedź Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji, pismem z dnia [...] sierpnia 2010r., złożył J.K. wnosząc o skierowanie sprawy do ponownego rozpoznania przez organ celem wydania stosownej decyzji. W ocenie skarżącego odpowiedź organu jest bardzo krzywdząca, tendencyjna, nieobiektywna i niezgodna z zasadami współżycia społecznego oraz zasadami obowiązującymi w państwie demokratycznym. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej odrzucenie. Wskazał, że postępowanie skargowe prowadzone jest w trybie przepisów działu VIII k.p.a. i kończy się czynnością faktyczną, czyli zawiadomieniem o sposobie załatwienia skargi lub o odmownym jej załatwieniu. Zawiadomienie to nie podlega kontroli sądu administracyjnego, może być natomiast podstawą nowej skargi w trybie przewidzianym dla skarg i wniosków. Zawiadomienie o sposobie załatwienia skargi nie daje podstaw do wniesienia skargi do sądu administracyjnego na jego niezgodność z prawem. Ta kategoria czynności organów państwowych nie podlega kognicji sądów administracyjnych. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga jako niedopuszczalna podlegała odrzuceniu. Sąd administracyjny sprawuje kontrolę rozstrzygnięć (decyzji, postanowień i innych aktów oraz czynności z zakresu administracji publicznej) organów administracji publicznej według kryterium legalności, tj. zgodności rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej z przepisami prawa materialnego i procesowego, przy zastosowaniu, których je wydano. Stąd dla oceny dopuszczalności złożonej skargi koniecznym stało się ustalenie czy odpowiada ona wymogom określonym w art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej p.p.s.a., w myśl którego kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa; 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność organów w przypadkach określonych w pkt 1-4a. Sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę oraz rozstrzygają spory o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego i między samorządowymi kolegiami odwoławczymi, o ile odrębna ustawa nie stanowi inaczej, jak też spory kompetencyjne między organami tych jednostek, a organami administracji rządowej (art. 3 § 3, art. 4 p.p.s.a.). Z wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargi J.K. wynika, że jest on niezadowolony ze sposobu rozpatrzenia przez Wojewodę [...] jego sprawy dotyczącej pokrycia kosztów odbudowy po pożarze obiektu produkcyjnego w gospodarstwie rolnym [...]. Oceniając tak określony przedmiot zaskarżenia konieczne jest rozważenie, czy w świetle art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. jest to akt lub czynność z zakresu administracji publicznej (inna niż określone w pkt 1-3) dotycząca uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. Podkreślić należy, że akt lub czynności z zakresu administracji publicznej podlegające kognicji sądów administracyjnych muszą dotyczyć uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. Konieczne więc jest odniesienie takiego aktu lub czynności do powszechnie obowiązującego przepisu prawa, który określa uprawnienie lub obowiązek. Oznacza to, że musi istnieć ścisły związek miedzy przepisem prawa, który określa uprawnienie lub obowiązek, a aktem lub czynnością, która dotyczy takiego uprawnienia lub obowiązku ( por. postanowienie NSA, II OSK 1586/07 z dnia 6 listopada 2007r., a także II OSK 1336/09 z dnia 17 września 2009r., publikowane w Internecie cbois. nsa.gov.pl). Do takiej kategorii, zaskarżonej czynności, zaliczyć nie można. W niniejszej sprawie zaskarżona czynność Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] sierpnia 2010r., polegała na wyjaśnieniu sposobu załatwienia sprawy dotyczącej pokrycia kosztów odbudowy po pożarze obiektu produkcyjnego w Gospodarstwie Rolnym [...], gm. [...]. Jak wynika z cytowanych wyżej przepisów, należąca do zakresu kognicji sądów administracyjnych, kontrola działalności administracji publicznej nie obejmuje orzekania w sprawach wskazanych przez skarżącego. Do orzekania w tym zakresie nie upoważniają sądów administracyjnych również przepisy szczególne. Do rozpatrywania tego rodzaju skarg właściwe są organy państwowe w trybie, określonym w dziale VIII, rozdziały 1 i 2, kodeksu postępowania administracyjnego. Zagwarantowane każdemu w Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej prawo składania petycji, skarg i wniosków do organów państwowych, organów jednostek samorządu terytorialnego, organów samorządowych jednostek organizacyjnych oraz do organizacji i instytucji społecznych realizowane jest na zasadach określonych przepisami właśnie tego działu Kodeksu postępowania administracyjnego (art. 221 § 1 k.p.a.). W myśl art. 227 k.p.a. przedmiotem skargi może być zaniedbanie lub nienależyte wykonywanie zadań przez właściwe organy albo przez ich pracowników, naruszenie praworządności lub interesów skarżących, a także przewlekłe lub biurokratyczne załatwianie spraw. Wniesiona skarga uruchamia jednoinstancyjne postępowanie administracyjne o charakterze uproszczonym, kończącym się czynnością faktyczną zawiadomienia skarżącego o sposobie załatwienia sprawy. Sprawy skargowe rządzą się swoistymi regułami. W postępowaniu tym nie istnieją strony, nie ma instancji, nie zapadają decyzje ani postanowienia oraz inne akty, a ma ono na celu ustalenie prawidłowości i terminowości działania organów administracyjnych i ich pracowników oraz zbadanie potrzeby podjęcia określonych czynności. Skarga z art. 227 k.p.a. jest odformalizowanym środkiem ochrony różnych interesów jednostki, nie dającym podstaw do uruchomienia dalszego trybu instancyjnego, tj. postępowania odwoławczego lub postępowania sądowoadministracyjnego (wyrok NSA z dnia 1 grudnia 1998r., III SA1636/97, LEX nr 37138; postanowienie NSA z dnia 21 listopada 2000r., III SAB 108/99, LEX nr 48017; postanowienie WSA w Rzeszowie z dnia 25 lipca 2005r., I SA/Rz 117/05, opubl. OwSS 2006/1/26, LEX nr 165846). Działania administracji publicznej będące przedmiotem tego typu skarg nie podlegają kontroli sądów administracyjnych z uwagi na to, iż nie mieszczą się w katalogu czynności i aktów poddawanych nadzorowi sądowemu, których numerus clausus zawiera dyspozycja art. 3 § 2 p.p.s.a. Zgodnie zaś z art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a. skarga podlega odrzuceniu, jeżeli sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego. Mając na uwadze podniesione powyżej argumenty, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, działając na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2002r., Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł, jak w sentencji postanowienia.