VII SA/Wa 1859/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bogusław Cieśla (spr.), , Sędzia WSA Ewa Machlejd, Sędzia WSA Tadeusz Nowak, Protokolant Ewa Sawicka, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 stycznia 2008r. sprawy ze skargi B. R. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] lutego 2007 r. znak [...] w przedmiocie odmowy zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę I. skargę oddala, II. zasądza ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rzecz adwokata T. P. z Kancelarii Adwokackiej przy ul. O. [...] w W.: tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej kwotę 305 (trzysta pięć) złotych, w tym: tytułem opłaty kwotę 250 (dwieście pięćdziesiąt) złotych, tytułem 22% podatku od towarów i usług kwotę 55 (pięćdziesiąt pięć) złotych. VII SA/Wa 1859/07 UZASADNIENIE Prezydent m. st. W. decyzją Nr [...] z dnia [...] lutego 2003r. na podstawie m.in. art. 28 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (tj. Dz. U. z 2000 r. Nr 106, poz. 1126 ze zm.) po rozpatrzeniu wniosku inwestora B. R., złożonego w dniu [...] listopada 2003 r. zatwierdził projekt budowlany i wydał pozwolenie na budowę inwestycji polegającej na budowie budynku mieszkalnego, jednorodzinnego, wolnostojącego z pracownią plastyczną na działce o nr ew. [...] w obrębie [...] położonej przy ul. M. w W. W uzasadnieniu decyzji Prezydent wskazał, że przedłożony projekt budowlany jest zgodny z warunkami decyzji Nr [...] z dnia [...] listopada 2001 r. o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu wydanej przez Burmistrza Gminy W., jest kompletny i został sporządzony przez osoby posiadające wymagane uprawnienia budowlane. Inwestor wykazał prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Organ wskazał, że Inwestor posiada zapewnienia dostaw energii, wody, gazu i odbioru ścieków, strony zostały prawidłowo powiadomione o toczącym się postępowaniu i uczestniczyły czynnie w postępowaniu. Decyzję Prezydenta zaskarżyli sąsiedzi inwestora E. O., H. B. podnosząc, iż budynek objęty pozwoleniem na budowę nie spełnia wymogów budynku jednorodzinnego oraz ustaleń planu zagospodarowania przestrzennego, a przed organami nadzoru toczy się postępowanie o nakazanie inwestorowi rozbiórki samowoli budowlanej na działce nr [...]. Odwołanie złożyła również M. Sz., wskazując na toczące się postępowanie dotyczące rozbiórki samowolnie wybudowanego budynku na przedmiotowej nieruchomości. Ponadto wskazała, iż zaskarżona decyzja została wydana w czasie, gdy postanowienie o podjęciu omawianego postępowania nie było ostateczne. Podniosła również, że projekt zagospodarowania działki jest niezgodny z wymogami decyzji Nr [...] z dnia [...] listopada 2001 r. ustalającej warunki zabudowy i zagospodarowania terenu i wymaganiami ochrony środowiska. Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] maja 2004r. na podstawie art. 138 § 2 Kpa uchylił zaskarżoną decyzję Prezydenta m. st. W. i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. W uzasadnieniu decyzji Wojewody [...] wskazano, iż z części rysunkowej przedłożonego projektu architektoniczno-budowlanego nie wynika czy część budynku przeznaczona na lokal użytkowy (pracownię plastyczną) nie przekracza 30 % powierzchni całkowitej obiektu. Zdaniem organu odwoławczego jednoznacznego wyjaśnienia przez organ I instancji wymagała również kwestia dotycząca rozstrzygnięć organu nadzoru budowlanego co do nakazania inwestorowi rozbiórki samowoli budowlanej na przedmiotowej działce. Wyjaśnienia wymagała również kwestia dojazdu do omawianej nieruchomości tj. wytyczeniu dojazdu na planie zagospodarowania działki i doprowadzenia do zgodności inwestycji z wymogami rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych , jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, w tym w zakresie dotyczącym uzyskania uzgodnień w zakresie infrastruktury technicznej. Skargę na powyższą decyzję złożył inwestor B. R. domagając się uchylenia zaskarżonej decyzji. Zdaniem skarżącego nie ma prawnej różnicy pomiędzy pojęciem i definicją budynku mieszkalnego jednorodzinnego (art. 3 pkt.4 Prawa budowlanego), a pojęciem pracowni plastycznej, przez co, zdaniem skarżącego, należy rozumieć, iż są one tożsame. Natomiast pracowni plastycznej nie można utożsamiać z pojęciem i funkcją lokalu użytkowego. Odnosząc się do kwestii drogi dojazdowej inwestor wskazał, że droga dojazdowa do działki nr [...] została poprowadzona przez jego inne dwie działki ([...]) a nie przez grunty należące do osób trzecich, nie wymaga zatem żadnych ustaleń i zezwoleń. Według inwestora, sprawa legalizacji tymczasowych obiektów kontenerowych i blaszanych magazynów tocząca się przed organem nadzoru budowlanego, nie ma wpływu i znaczenia dla sprawy zezwolenia na budowę docelowego domu mieszkalnego z pracownią plastyczną. Zgodnie z deklaracją skarżącego tymczasowe obiekty blaszane, mają zostać rozebrane po uprawomocnieniu się zezwolenia na budowę i zakończeniu budowy, gdyż służyć mają między innymi jako zaplecze dla planowanej inwestycji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie po rozpoznaniu skargi B. R. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] maja 2004 r. uchylającą decyzję Prezydenta m.st. W. z dnia [...] lutego 2004r. i przekazującą sprawę do ponownego rozpoznania - wyrokiem z dnia 7 października 2005 r. w sprawie o sygn. VII SA/Wa 1074/04 uchylił zaskarżoną decyzję. Sąd uznał, że decyzja ta zapadła z naruszeniem przepisu art. 138 § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego, gdyż organ odwoławczy uchylił się od merytorycznego rozpatrzenia sprawy a mając wątpliwości co do okoliczności istotnych dla jej rozstrzygnięcia, mógł przeprowadzić postępowanie dowodowe uzupełniające (art. 136 k.p.a.) Organ II instancji dysponował projektem technicznym, który mógł ocenić a w ramach przepisu art. 136 k.p.a. mógł wezwać organ I instancji do uzupełnienia dowodów i materiałów i następnie zająć merytoryczne stanowisko w sprawie. Po wyroku Sądu, Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] lutego 2007r. na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 Kpa uchylił decyzję Prezydenta m. st. W. Nr [...]z dnia [...] lutego 2003r. i odmówił zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenie na budowę budynku mieszkalnego, jednorodzinnego, wolnostojącego z pracownią plastyczną na działce o nr ew. [...] w obrębie [...] położonej przy ul. M. w. W uzasadnieniu decyzji Wojewoda stwierdził, że czynnikiem decydującym o dopuszczalności wydania przedmiotowego pozwolenia na budowę jest zgodność zamiaru inwestycyjnego wraz z projektem budowlanym - z decyzją Burmistrza Gminy W. Nr [...] z dnia [...] listopada 2001 r. ustalającą warunki zabudowy i zagospodarowania terenu. Analizując przedłożony przez inwestora projekt budowlany i odnosząc go do decyzji z dnia [...] listopada 2001 r. ustalającej warunki zabudowy i zagospodarowania terenu gdzie określono przedmiotowy budynek jako mieszkalny, jednorodzinny z pracownią plastyczną dla potrzeb własnych, Wojewoda stwierdził, że omawiany projekt budynku nie spełnia kryteriów budynku jednorodzinnego a w związku z tym jest sprzeczny z decyzją ustalającą warunki zabudowy i zagospodarowania terenu dla przedmiotowej inwestycji. Wojewoda wskazał, że art. 3 ust. 2a ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane zawiera ustawową definicję budynku mieszkalnego jednorodzinnego, przez który należy rozumieć budynek wolno stojący albo budynek w zabudowie bliźniaczej, szeregowej lub grupowej, służący zaspokajaniu potrzeb mieszkaniowych, stanowiący konstrukcyjnie samodzielną całość, w którym dopuszcza się wydzielenie nie więcej niż dwóch lokali mieszkalnych albo jednego lokalu mieszkalnego i lokalu użytkowego o powierzchni całkowitej nieprzekraczającej 30% powierzchni całkowitej budynku. Zdaniem Wojewody z części rysunkowej przedłożonego projektu architektoniczno-budowlanego wynika jednoznacznie, że część budynku przeznaczona na lokal użytkowy przekracza 30% powierzchni całkowitej. Ponadto Wojewoda zauważył, że przedłożony projekt architektoniczno-budowlany narusza również przepisy rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 3 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowego zakresu i formy projektu budowlanego (Dz. U. z dnia 10 lipca 2003r.). Przepis § 8 ust. 3 pkt 2 w/w rozporządzenia stanowi, iż część rysunkowa, o której mowa w ust. 1, sporządzona na mapie zgodnie z § 7 powinna określać granice działki budowlanej lub terenu, usytuowanie, obrys i układ istniejących i projektowanych obiektów budowlanych, w tym urządzeń budowlanych z nimi związanych, z oznaczeniem wejść i wjazdów oraz liczby kondygnacji, charakterystycznych rzędnych, wymiarów i wzajemnych odległości obiektów budowlanych i urządzeń budowlanych oraz ich przeznaczenia, w nawiązaniu do istniejącej zabudowy terenów sąsiednich, rodzaj i zasięg uciążliwości, zasięg obszaru ograniczonego użytkowania, układ komunikacji wewnętrznej przedstawiony w nawiązaniu do istniejącej i projektowanej komunikacji zewnętrznej, określający układ dróg wewnętrznych, dojazdów, bocznic kolejowych, parkingów, placów i chodników, w miarę potrzeby przekroje oraz profile elementów tego układu, charakterystyczne rzędne i wymiary. Natomiast w przedmiotowym projekcie brak jest właściwego oznaczenia dojazdu do omawianej nieruchomości tj. wytyczenia dojazdu na planie zagospodarowania działki. Zdaniem Wojewody, przedłożony projekt budowlany , w tym określenie rzutów i przekrojów budynku jest nieczytelne , gdyż część rysunkowa projektu zawiera szereg skreśleń , uzupełnień i zmian dokonywanych odręcznie, co czyni go nie spełniającym wymogów cytowanego rozporządzenia. Biorąc powyższe pod uwagę, zdaniem Wojewody, zgromadzony materiał dowodowy był wystarczający do wydania decyzji rozstrzygającej sprawę, która nie wymagała przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego. Skargę na powyższą decyzję złożył inwestor B. R. wnosząc o stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji. Zdaniem skarżącego decyzja organu odwoławczego odnosi się do pozwolenia na budowę na działce nr [...] co wynika wprost z sentencji tej decyzji. Tymczasem sprawa dotycząca inwestycji na tej działce została już ostatecznie zakończona decyzją Wojewody [...] z dnia [...] kwietnia 2006 r. o nr [...]. Poza tym organ wadliwie i bez znajomości prawa, sprzecznie ze stanowiskiem Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego oraz stanowiskiem Ministra Budownictwa utożsamia pojęcie i funkcję pracowni artystycznej z lokalem użytkowym. W odpowiedzi na skargę Wojewoda podtrzymał swoje stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne kontrolują jedynie legalność zaskarżonych decyzji a więc prawidłowość zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafność ich wykładni. Uwzględnienie skargi następuje tylko w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa (art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270). Kontrolując zaskarżoną decyzję Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie bowiem decyzja odpowiada prawu . Na wstępie należy wskazać, że określenie w sentencji zaskarżonej decyzji, iż organ odmawia wydania pozwolenia na budowę w stosunku do działki [...] stanowi oczywista omyłkę pisarską co jest ewidentne jeśli zważyć, iż uzasadnienie decyzji dotyczy działki [...] a uchylona decyzja organu I instancji również dotyczyła zamiaru inwestycyjnego jaki skarżący miał realizować na działce o nr ew. [...] w obrębie [...] położonej przy ul. M. w. Błąd ten może i powinien być sprostowany przez organ w sposób określony w przepisach kodeksu postępowania administracyjnego. Po tych uwagach, za słuszne uznać należy stanowisko Wojewody [...], że czynnikiem decydującym o możliwości wydania pozwolenia na budowę inwestycji określonej w przedłożonym projekcie budowlanym jest zgodność zamiaru budowlanego - z decyzją Burmistrza Gminy W. z dnia [...] listopada 2001 r. ustalająca warunki zabudowy i zagospodarowania terenu. Przepis art. 35 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane stanowi, iż przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę lub odrębnej decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego właściwy organ sprawdza zgodność projektu budowlanego z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu. Obowiązkiem organu architektoniczno-budowlanego było zatem sprawdzenie tej zgodności. W tym kontekście należy podkreślić, że w decyzji Burmistrza Gminy W. ustalającej warunki zabudowy i zagospodarowania terenu określono przedmiotowy budynek jako mieszkalny, jednorodzinny z pracownią plastyczną dla potrzeb własnych. Sąd podziela pogląd Wojewody, że omawiany projekt budynku nie spełnia kryteriów budynku jednorodzinnego a w związku z tym jest sprzeczny w tym zakresie z decyzją Burmistrza Gminy W. z dnia [...] listopada 2001 r. ustalającą warunki zabudowy i zagospodarowania terenu dla przedmiotowej inwestycji. Budynek jednorodzinny to zgodnie z art. 3 ust. 2a ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo Budowlane, budynek wolno stojący albo budynek w zabudowie bliźniaczej, szeregowej lub grupowej, służący zaspokajaniu potrzeb mieszkaniowych, stanowiący konstrukcyjnie samodzielną całość, w którym dopuszcza się wydzielenie nie więcej niż dwóch lokali mieszkalnych albo jednego lokalu mieszkalnego i lokalu użytkowego o powierzchni całkowitej nieprzekraczającej 30% powierzchni całkowitej budynku. W przedłożonym projekcie budowlanym podstawowym z 1991 r. zaktualizowanym w 2003r. zawarte jest stwierdzenie, że przedmiotem opracowania jest projekt budynku mieszkalnego z pracownią rzeźbiarską i wzornictwa przemysłowego, obiekt określa się jako dwukondygnacyjny z poddaszem użytkowym całkowicie podpiwniczony z dachem dwuspadowym, który posiada dwie klatki schodowe stanowiące w podziemiach łącznik z dwoma podziemnymi magazynami (str. 8 projekt budowlany podstawowy - konstrukcja). Poza tym określono następujący program użytkowy budynku: poddasze - pokoje gościnne (hotel), piętro - biura i pracownie projektowe, parter - modelarnia ciężka, piwnice magazyn materiałów, narzędzi i maszyn, kotłownia i wentylatornia. Z analizy całego projektu technicznego oraz jego opisu wynika, że projektu tego nie można uznać za projekt domu jednorodzinnego z pracownią plastyczną dla potrzeb własnych. Opis i dane techniczne wskazują, że podstawową funkcją obiektu będzie dużych gabarytów pracownia rzeźby i wzornictwa przemysłowego wraz z zapleczem magazynowym i częścią mieszkalną spełniającą funkcję hotelową. W ocenie Sądu, inwestor zamierzał zrealizować zupełnie inny obiekt niż wynikało to decyzji ustalającej warunki zabudowy i zagospodarowania terenu. Niezgodność projektu z decyzją o warunkach zabudowy uzasadniała uchylenie przez Wojewodę [...] decyzji Prezydenta m. st. W. Nr [...z dnia [...] lutego 2003r. i orzeczenie o odmowie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzieleniu pozwolenia na budowę budynku przewidzianego wyżej opisanym projektem budowlanym. W projekcie zagospodarowania terenu stanowiącym załącznik nr 76 do wydanej przez organ I instancji decyzji o pozwoleniu na budowę wskazano, że przedmiotem inwestycji jest budynek mieszkalny, murowany, podpiwniczony, z trzema kondygnacjami naziemnymi. Sąd podziela twierdzenia organu, iż projekt architektoniczno- budowlany po poprawkach i zmianach jest nieczytelny, niespójny przez co narusza przepisy rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 3 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowego zakresu i formy projektu budowlanego (Dz. U. z dnia 10 lipca 2003r. nr 120, poz. 1133 ). Wojewoda zasadnie wskazał na nieczytelne rzuty i przekroje budynku, szereg skreśleń, uzupełnień i zmian dokonywanych odręcznie, brak wytyczenia dojazdu na planie zagospodarowania działki. Przy czym organ mógł wydać z tej przyczyny decyzję o odmowie zatwierdzenia projektu i udzielenia pozwolenia na budowę tylko wtedy gdyby postanowieniem wydanym na podstawie art. 35 ust. 3 nałożył na inwestora obowiązek usunięcia wskazanych nieprawidłowości, określając termin ich usunięcia a inwestor tego nie uczynił. Jednocześnie w kontekście sprzeczności zamiaru inwestycyjnego z warunkami decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu nie mają znaczenia argumenty podnoszone przez skarżącego, że w ustawie o spółdzielniach mieszkaniowych pracownie twórców i plastyczne, są traktowane na równi z lokalami mieszkalnymi, a więc nie można stosować do nich określeń jak dla lokali użytkowych -w rozumieniu działalności rzemieślniczej i drobnej wytwórczości. W ocenie Sądu pracownia rzeźby i wzornictwa przemysłowego wraz z zapleczem magazynowym stanowi lokal użytkowy, którego funkcja w obiekcie jest dominująca tak powierzchniowo jak i koncepcyjnie i nie ma na celu zaspokajania potrzeb mieszkaniowych inwestora. Wprawdzie zdaniem skarżącego przedmiotem inwestycji jest dom jednorodzinny z elementami pracowni twórczej i plastycznej będącej częścią składową domu jednorodzinnego jednak przedłożony projekt budowlany wskazuje, iż funkcja mieszkaniowa ma być funkcją wtórną Nie zmienia tego twierdzenia fakt, iż projektant dopisał na projekcie, że powierzchnia części mieszkalnej wynosi 77 % powierzchni użytkowej a pracowni 23 % powierzchni użytkowej. Poza tym projektant raz określa powierzchnię pracowni na 421, 6 m 2 a innym razem wskazuje 455 m 2 ( str. 3 załącznika nr 76). Z powyższych względów, Sąd Administracyjny na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 270 ze zm.) orzekł jak w sentencji wyroku.